VIII SA/Wa 769/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę oświetlenia terenu, stwierdzając, że skarżąca nie dopełniła obowiązków w procedurze legalizacyjnej samowoli budowlanej.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę oświetlenia terenu, które zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie legalizacyjne, nakładając na skarżącą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego i innych dokumentów. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, ani nie informowała organu o przeszkodach w ich uzyskaniu. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę w związku z niewykonaniem przez skarżącą obowiązków legalizacyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi A.D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę oświetlenia terenu zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości W. Organy ustaliły, że oświetlenie stanowi samowolę budowlaną, powstałą między 2011 a 2019 rokiem, bez wymaganego pozwolenia na budowę. PINB wszczął postępowanie legalizacyjne, nakładając na skarżącą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego, zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Termin na przedłożenie dokumentów upłynął 30 grudnia 2020 r. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów ani w tym terminie, ani później, nie informując organu o ewentualnych przeszkodach czy wnioskach o przedłużenie terminu. W związku z tym PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a MWINB utrzymał ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że prowadzi procedurę legalizacyjną. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, a ciężar wykazania przeprowadzenia procedury legalizacyjnej spoczywa na stronie, która nie wykonała nałożonych obowiązków w zakreślonym terminie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1, jednoznacznie obligują organ do wydania decyzji o rozbiórce w przypadku niespełnienia przez stronę obowiązków nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym. Legalizacja jest uprawnieniem inwestora, a nie obowiązkiem organu, a brak aktywności strony skutkuje koniecznością orzeczenia rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie przez skarżącą obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym w zakreślonym terminie. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora, a nie obowiązkiem organu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i zaniechanie wszechstronnego postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, gdy skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną.
Godne uwagi sformułowania
Legalizacja samowoli budowlanej stanowi nie tyle obowiązek inwestora, ile jego uprawnienie. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego tzw. weryfikacja czy skarżąca prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie.
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Marek Wroczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej i konsekwencji braku przedłożenia wymaganych dokumentów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktywności strony w procedurze legalizacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej i procedury legalizacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.
“Nie dopełniłeś obowiązków legalizacyjnych? Grozi Ci rozbiórka samowoli budowlanej!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 769/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-03-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/ Justyna Mazur Marek Wroczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1562/23 - Wyrok NSA z 2025-12-04 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 137 art. 1 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 134 par. 1 i art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 2351 art. 48 i art. 83 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi A.D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oświetlenia terenu oddala skargę. Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB, organ odwoławczy) decyzją z 2 sierpnia 2022 r. nr [...]- po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej: Skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z 11 kwietnia 2022 r. nr [...]w przedmiocie nakazania rozbiórki oświetlenia terenu, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...]i [...] w miejscowości W., gm. J. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzenia 27 marca 2020 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działkach o nr ew. [...]i nr ew. [...]położonych w W. gm. J. znajduje się w sumie dwanaście słupów oświetleniowych, konstrukcji żelbetowej. Starostwo Powiatowe w R. pismem z 21.04.2020r. wskazało, że firma G. A. D. wystąpiła 10.02.2020 r. ze zgłoszeniem zamiaru budowy kontenerów i dwóch zbiorników betonowych prefabrykowanych oraz 20.02.2020 r. ze zgłoszeniem zamiaru budowy tymczasowych obiektów budowlanych. Wobec obu zgłoszeń organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw. Jednocześnie Urząd Gminy w odpowiedzi na zapytanie organu poinformował w piśmie z 8.04.2020 r., że w latach 2010-2020 nie były wydawane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działek o nr ew. [...]i [...]położonych w W. gm. J.. Ponadto w oparciu o przekazane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii z siedzibą w W. materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci fotogrametrycznych zdjęć lotniczych dla działek nr [...]i [...], zlokalizowanych we W., gm. J., pow. R., ustalono, że przedmiotowe oświetlenie terenu powstało pomiędzy 2011 a 2019 r. (decyzja PINB). W oparciu o wypis z rejestru gruntów ustalono, że działka o nr ew. [...] zlokalizowana w W. gm. J. należy do P. W., a jej użytkownikiem jest skarżąca. Natomiast działka o nr ew. [...]należy do skarżącej. Pismem z 25 maja 2020 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie oświetlenia terenu zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] usytuowanego przy ogrodzeniu oraz wewnątrz w/w nieruchomości, położonej w miejscowości W. gm. J.. Postanowieniem z 19 czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 tj., dalej: p.b.), PINB w R. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym oświetleniu terenu na działkach nr ew. [...]i [...]położonych w miejscowości W. gm. J. oraz nałożył na Skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 grudnia 2020 r. dokumentów dotyczących legalizacji w/w oświetlenia terenu tj.: 4 egzemplarzy projektu budowlanego wykonanego przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia, zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oświadczenia posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. [...] WINB postanowieniem Nr [...]z 15 października 2020 r., utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona nie przedłożyła dokumentów umożliwiających legalizację w/w oświetlenia terenu zlokalizowanego na działkach nr ew. [...]i [...]w miejscowości W. gm. J.. W związku z nieprzedłożeniem dokumentów wymaganych w/w postanowieniem nr [...], decyzją Nr [...]z 11.04.2022 r. PINB w R. nakazał Skarżącej rozbiórkę oświetlenia terenu, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...]i [...]w miejscowości W., gm. J.. Uzasadniając decyzję PINB podał, że Skarżąca nie przedłożyła w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.). Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) w/w decyzją z 2 sierpnia 2022 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie PINB prawidłowo stwierdził samowolę budowlaną i właściwie wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania). Wskazał, iż stanowisko w tym zakresie zostało zawarte w postanowieniu Nr [...]z 15 października 2020 r. wydanym w omawianej sprawie. Jednocześnie MWINB przypomniał (za postanowieniem Nr [...]) iż, ,,Przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania) wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z kolei część robót budowlanych zwolniona jest z jakichkolwiek obowiązków zgłoszeniowych i może być wykonywana zarówno bez uzyskania ostatecznej decyzji budowlanej, jak i bez dokonywania zgłoszenia. Po przeanalizowaniu przedstawionych wyżej przepisów i dokonaniu subsumpcji z przytoczonym stanem faktycznym stwierdzić należy, że roboty budowlane polegające na ustawieniu słupów oświetleniowych wymagają uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę". Następnie MWINB wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania): "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3 w brzmieniu jw.) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, PINB w R. postanowieniem Nr [...]z dnia 19.06.2020r., wstrzymał prowadzenie robót przy oświetleniu terenu na działkach o nr ew. [...]i [...]położonych w miejscowości W. gm. J. oraz nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30.12.2020r. dokumentów dot. legalizacji w/w inwestycji. Jak podał MWINB akta sprawy wskazują, że wymagana w/w rozstrzygnięciem Nr [...]dokumentacja nie została przedłożona, stąd PINB w R., zobowiązany treścią przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postepowania) do zastosowania ustępu 1 cytowanego artykułu zasadnie orzekł nakaz rozbiórki oświetlenia terenu. Dokumentacja nie została przedłożona również w toku postępowania odwoławczego. MWINB powołał się na orzecznictwo sądowe, w którym wyraźnie dominuje pogląd, że wprawdzie wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy to postepowanie nie może doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu (np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi) albo też sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie przedkłada organowi żadnych dokumentów) to wówczas nie ma innej możliwości, jak bezwzględnie orzec o nakazie rozbiórki. Tym samym legalizacja samowoli budowlanej stanowi nie tyle obowiązek inwestora, ile jego uprawnienie. MWINB wyjaśnił, iż decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, jeżeli rozbiórka nie zostanie wykonana dobrowolnie przez adresata decyzji, wówczas właściwy organ podejmuje czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepisy prawa nie przewidują możliwości przesuwania terminu wykonania obowiązku, który powinien być wykonany niezwłocznie po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia. MWINB odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wskazał, że z treści w/w odwołania jak również z dołączonych do niego dokumentów wynika, iż nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, stąd nie można uznać aby skarżąca dążyła do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wykonanej inwestycji. Reasumując MWINB uznało, że należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 kwietnia 2022 r. (omyłkowo nazwaną postanowieniem). W skardze na decyzję [...] WINB z 2 sierpnia 2022 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegającym na braku zweryfikowania w sposób prawidłowy, czy Skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną; 2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący zainicjował procedurę legalizacyjną oraz błędnym przyjęciu, że procedura legalizacyjna nie jest przez Skarżącego prowadzona co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę; 3. art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 t.j.,) w zw. z art. 48 ust. 1 Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację Obiektu w zakreślonym terminie, a w konsekwencji uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, 4. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę kontenera izoterma, w sytuacji gdy Skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną przed upływem terminu zakreślonego w postanowieniu PINB, 5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, powtarzający treść decyzji nakazującej rozbiórkę, z brakiem merytorycznego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z 11 kwietnia 2022 r., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku Skarżącej o wydanie decyzji środowiskowej, a następnie postępowania o wydanie decyzji o wydanie warunków zabudowy, które to działania zostały już przez Skarżącą zainicjowane. Wniosła też o wystąpienie do Wójta Gminy J. o przesłanie akt o ustalenie warunków zabudowy i akt o wydanie decyzji środowiskowej i przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów celem potwierdzenia, ze procedura legalizacyjna jest prowadzona. W uzasadnieniu skargi rozwinęła postawione zarzuty, akcentując, iż prowadzone są działania zmierzające do zalegalizowania obiektu, tj. przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów. Podniosła, że wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowej (jako etap poprzedzający wnioskowanie o ustalenie warunków zabudowy) a wobec decyzji odmownej musiała podjąć obronę przez złożenie skargi do SKO, która została uwzględniona decyzją z 30 czerwca 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę oświetlenia terenu, zlokalizowanego na działkach Nr ew. [...]i [...], wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Przepis art. 48 ust. 1, o charakterze sankcyjnym, stosuje się w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wypełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl jego literalnej treści: właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przed omówieniem zastosowania cyt. przepisu Prawa budowlanego, należy przypomnieć, że z bezspornych ustaleń organu nadzoru budowlanego wynika, iż przedmiotowe oświetlenie terenu zlokalizowane na działkach nr ew. [...]i [...]położonych w W. gm. J. stanowi samowolę budowlaną. Skarżąca nie posiada dokumentacji projektowej ani żadnych innych dokumentów dotyczących tej budowli. Usytuowanie budowli zlokalizowanej na w/w działkach stwierdzono podczas czynności kontrolnych inspektorów nadzoru budowlanego przeprowadzonych 27 marca 2020 r., a także potwierdzono w oparciu o zdjęcia lotnicze zawarte w aktach administracyjnych. Ustalenia organów nadzoru budowlanego poczynione w oparciu o zdjęcia lotnicze wskazują, że budowla powstała pomiędzy 2011 a 2019 r. Strona skarżąca nigdy nie uzyskała wymaganego do budowy przedmiotowego oświetlenia terenu pozwolenia na budowę. PINB wszczął procedurę legalizacyjną (na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), skutkującą wydaniem postanowienia Nr [...], którym organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na Skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 grudnia 2020 r., następujących dokumentów: - 4 egzemplarzy projektu budowlanego oświetlenia terenu, zlokalizowanego na działkach Nr ew. [...]i [...]w miejscowości W. gm. J., wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz należącą do izby samorządu zawodowego, - zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J., albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką Nr ew. [...]i [...]) na cele budowlane. Postanowienie [...] WINB z 15 października 2020 r. Nr [...]utrzymujące w mocy w/w postanowienie PINB nie zostało zaskarżone do Sądu. Jak wynika z ustaleń organów Skarżąca nie złożyła wymaganych dokumentów. Kluczowym w przedmiotowej sprawie jest fakt, że dokumentacja do złożenia której strona była zobowiązana do 30 grudnia 2020r., nie została przedłożona organowi PINB w R. w tym terminie, ani też do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki przez PINB, co miało miejsce 11 kwietnia 2022 r., jak również na etapie postępowania odwoławczego. Zauważyć należy, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, skarżąca nie tylko nie złożyła żadnych dokumentów, ale także nie wnosiła o: przedłużenie terminu do złożenia dokumentów, czy zawieszenie postępowania, nie informowała też organu o przeszkodach w uzyskaniu decyzji środowiskowej. Złożone odwołanie z załącznikami nie mogło odnieść oczekiwanego rezultatu w kontekście ustalenia braku złożenia wymaganych dokumentów. Wyjaśnić bowiem należy, że jak zasadnie wskazały organy legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora ale jego uprawnieniem. W niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżąca nie uzyskała wymaganego pozwolenia na budowę, nie podjęła się też skutecznie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z 19.06.2020 r. Wypada potwierdzić ustalenie organów, iż cechy i właściwości przedmiotowej budowli, nakazywały uznać, że nie została ona zwolniona przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zasadnym było umożliwienie skarżącej przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 pb. W ocenie Sądu podniesione przez skarżącą zarzuty są niezasadne. Odnosząc się bezpośrednio do podniesionych w skardze zarzutów, należało stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych, dołączonych zdjęć lotniczych poczyniły prawidłowe ustalenia stanu faktycznego. Nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego tzw. weryfikacja czy skarżąca prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek o wydanie decyzji środowiskowej złożono 24.02.2021 r., co wynika z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy J. z 29.04.2022 r. nr [...]załączonej do odwołania, a więc po dacie zakreślonej skarżącej w/w postanowieniem. O powyższym fakcie oraz o fakcie uchylenia w/w decyzji i dalszego prowadzenia postępowania w tym przedmiocie skarżąca nie powiadomiła organu nadzoru budowlanego. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien zawiadomić organ na jakim etapie postępowania znajduje się złożony wniosek w przedmiocie decyzji środowiskowej i zawiadomić o wystąpieniu z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Na marginesie zauważyć trzeba, że przedstawienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest materialnoprawną, nie formalną, przesłanką do wydania decyzji o warunkach zabudowy, a strona nie wykazała, że wystąpiła z takim wnioskiem. Poza tym zauważenia wymaga, że nie złożono także innych dokumentów do których skarżąca była zobowiązana postanowieniem PINB. Okoliczność, że na etapie wydania warunków zabudowy pojawiły się przeszkody – np. powodujące przedłużenie trwającej procedury powinno skutkować podjęciem stosownego działania strony np. złożeniem wniosku o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji. Tymczasem nie złożenie takiego wniosku i nie powiadomienie PINB o ewentualnych przeszkodach w uzyskaniu wymaganej decyzji zasadnie skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Strona bowiem została zobowiązana do wykonania obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym, których nie wykonała w zakreślonym terminie, nie podejmowała żadnych czynności mających na celu przedłużenie terminu, nie zawiadamiała organu I instancji o ewentualnych trudnościach w uzyskaniu dokumentów. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku NSA z 28 grudnia 2017 r. II OSK 874/17 ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10 LEX nr 1134671). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 p.b. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Specyfika postepowania legalizacyjnego powoduje, iż po wydaniu przez organ postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zakres zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego uzależniony jest w całości od aktywności strony zobowiązanej do przedłożenia odpowiednich dokumentów, która to strona wie czy i jakiej treści dokumenty przedłożyła. Wykładnia przywołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż decyzja wydawana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, o tyle ma charakter związany, iż organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie wzniesionego obiektu w sytuacji, gdy strona mimo nałożenia określonego obowiązku nie przedstawi dokumentów niezbędnych dla prowadzenia postępowania legalizacyjnego, względnie nie przedstawi okoliczności, z których wynikałoby, iż brak przedłożenia żądanych dokumentów w określonym terminie nie został przez nią zawiniony, co nie miało miejsca w sprawie niniejszej. Odnosząc się do zarzutów skargi nie zasługują one na uwzględnienie z przyczyn wskazanych wyżej. To na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że (o ile chce skorzystać z tego uprawnienia) przeprowadziła procedurę legalizacyjną, a nie na organie. Samo zainicjowanie takiej procedury nie jest wystarczającym do zaniechania wydania decyzji o rozbiórce. Reasumując, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI