VIII SA/Wa 767/23

VIII SA/Wa 767/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 67a par. 1 pkt 3 w zw. z  art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 25 września 2023 r., znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Decyzją z 25 września 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS" lub "organ odwoławczy"), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 220 § 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2651 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu odwołania S. B. (dalej: "skarżący", "strona", "podatnik") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "NUS" lub "organ I instancji") z 25 kwietnia 2023r. Przedmiotem tych decyzji była odmowa skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie 813,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 0,00 zł.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Organ I instancji wskazał, iż skarżący wnioskiem z 6 marca 2023 r., uzupełnionym 7 i 13.03. 2023 r. wystąpił o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 813,00zł, motywując wniosek trudną sytuacją materialną, finansową i zdrowotną. Na dzień złożenia wniosku skarżący posiadał zaległość
w podatku od spadków i darowizn w kwocie 813,00 zł, odsetki za zwłokę nie wystąpiły. W dniu 13.03.2023 r. skarżący dokonał wpłaty z ww. tytułu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że darowizna otrzymana od siostry przeznaczona była na wymianę przestarzałego źródła ciepła tzw. "kopciucha" oraz na modernizację kotłowni wraz
z wszelkimi pracami instalacyjnymi, celem zapewnienia godnych warunków życia dla syna J. oraz dla schorowanej starszej 70-letniej mamy. Z początkowych planowanych wydatków w kwocie 30.000,00 zł koszt wzrósł o kolejne kilkanaście tysięcy, które skarżący dołożył ze swoich środków. Podkreślił, że cała rodzina znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej, skarżący kilkukrotnie przebywał w szpitalu. Jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności. Syn również do dnia 30.04.2019 r. posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w dalszym ciągu wymaga specjalistycznej opieki i lekarstw. Skarżący opiekuje się też niepełnosprawną mamą, w związku z czym był zmuszony zrezygnować z pracy. Jest tatą samotnie wychowującym syna. Ponadto wskazał, że niedopełnienie obowiązku zgłoszenia darowizny w ustawowym terminie było spowodowane wyjątkowym splotem szeregu niekorzystnych okoliczności: wielokrotnym pobytem w szpitalu, tym że koniec inwestycji zbiegł się z końcową datą ostatecznego zgłoszenia. Podkreślił, że przekroczenie terminu na złożenie zeznania nie było rażące - wyniosło 21 dni.
Do wniosku skarżący załączył dokumentację na poparcie stanowiska zawartego we wniosku.
Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 3 ustawy
z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2267), art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 209 § 1, 3, 4, 5 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z 29.03.2023r. nr [...], zaopiniował negatywnie wniosek skarżącego w sprawie umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn
w kwocie 813 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że powstanie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn było wynikiem działania podatnika, a nie okoliczności nadzwyczajnych. Nadto, strona jako osoba najbliższa zaliczana do I grupy podatkowej miała możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego w podatku od spadków
i darowizn pod warunkiem zgłoszenia faktu przyjęcia darowizny w terminie 6 miesięcy do urzędu skarbowego. Prezydent Miasta R. zauważył także, iż 13.03.2023r. podatnik uregulował zaległe zobowiązanie podatkowe, co potwierdza fakt posiadania środków finansowych.
W tych okolicznościach Następnie Naczelnik US, biorąc pod uwagę stanowisko Prezydenta Miasta R., decyzją z 25.04.2023r. odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanej ulgi.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o uchylenie jej uchylenie w całości, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i wydanie decyzji umarzającej zaległość podatkową w całości zgodnie z wnioskiem, względnie uchylenie tej decyzji w całości i przekazane sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
a) art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie dopuszczalnych granic uznania administracyjnego w zakresie oceny występowania przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz kierowanie się wyłącznie interesem fiskalnym jednostki samorządu terytorialnego;
b) art. 122 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prawny obiektywnej przez organ współdziałający z Prezydentem Miasta R., albowiem organy nie podjęły wszelkich działań, które doprowadziłyby do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę trafnego zastosowania art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W szczególności Prezydent Miasta R. w swym postanowieniu nie dokonał analizy sytuacji finansowej, rodzinnej
i zdrowotnej w świetle przesłanek art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej;
c) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób uzasadniający brak zaufania do organów, tj. niewykonanie przez Prezydenta Miasta R. obowiązku jasnego i czytelnego wyjaśnienia, jakie przyczyny skłoniły go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia w sprawie spełnienia przesłanek w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a w braku takiego wyjaśnienia świadczącego o prawidłowej analizie okoliczności sprawy dokonywanie przez organy rozstrzygnięć w myśl zasady in dubio pro fisco, pomijanie okoliczności, które są niezbędne dla rzetelnego i uczciwego rozważenia sprawy np. w zakresie sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej;
d) art. 191 Ordynacji podatkowej przez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów, tj. sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego rozstrzygnięcie, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zachodziła przesłanka ważnego interesu, uzasadniająca umorzenie, pomimo iż skarżący egzystuje w trudnych warunkach materialnych
i zdrowotnych, a konieczność spłaty nieumorzonej zaległości pogorszyło tę sytuację jeszcze bardziej;
e) art. 210 § pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak należytego uzasadnienia przez Prezydenta Miasta R. postanowienia wydanego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, polegający między innymi na niewskazaniu okoliczności faktycznych wziętych pod uwagę podczas badania wystąpienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, analizy sytuacji w świetle tych przesłanek oraz wskazania przyczyn podjętego w tej kwestii stanowiska.
Dyrektor IAS, powołaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją
z 25 września 2023r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania
w sprawie, zarzuty i wnioski odwołania oraz jej ramy prawne. Wskazał przy tym na charakter postępowania prowadzonego w trybie art. 67a § 1 pkt 3 Op, stanowiącego materialno-prawną podstawę niniejszej sprawy. Stwierdził w świetle tego przepisu, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć takie względy, które mogłyby powodować zachwianie podstaw jego egzystencji. Pojęcie ważnego interesu podatnika nie jest ograniczone tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie podatku w terminie, pojęcie to funkcjonuje również w szerszym znaczeniu, uwzględniającym normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku
z podstawowymi kosztami egzystencji podatnika, jak również członków najbliższej rodziny. Ważny interes podatnika może być jednak przesłanką do udzielenia wnioskowanej ulgi tylko wówczas, gdy w okolicznościach faktycznych i prawnych danej sprawy znajdują się takie, które wyróżniają sytuację strony w stosunku do innych podatników.
Przez interes publiczny z kolei należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla ogółu społeczeństwa, takich jak na przykład sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, korekta błędnych decyzji. Przy ocenie zastosowania tej kierunkowej dyrektywy wyboru należy również uwzględniać zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Przez interes publiczny należy także rozumieć sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych (wyrok WSA z 1.08.2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1373/09).
Odnosząc treść tych poglądów prawnych do stanu faktycznego sprawy DIAS, dokonał analizy sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej skarżącego uznając, że nie jest ona łatwa. Skarżący posiada jedynie stały dochód z tytułu świadczeń H. B.. Z orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności z 11.07.2001r., wynika, iż skarżący posiada niepełnosprawność w stopniu lekkim oraz, że jest zdolny do podjęcia prac lekkich w dobrych warunkach bioklimatycznych. Obecnie sytuacja ta jest trudna ze względu na niskie dochody, jednakże w ocenie organu odwoławczego może ulec zmianie w związku z możliwością podjęcia przez stronę pracy.
DIAS zauważył, iż wnioskowane przez stronę umorzenie zaległości podatkowej ma charakter definitywny, polegający na całkowitej rezygnacji z dochodzenia przedmiotowej należności budżetowej zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości.
W tym względzie stwierdził, że skarżący może skorzystać z innych ulg, w tym w formie rozłożenia na raty zaległości, w przypadku trudności z jednorazową zapłatą przedmiotowej zaległości. Natomiast z oświadczenia o sytuacji finansowej, majątkowej
i rodzinnej złożonego 6.03.2023r. wynika, iż na rachunku bankowym skarżący posiadał kwotę około 750,00 zł, zatem mógł częściowo uregulować kwotę przedmiotowej zaległości podatkowej.
Konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie, bieżące opłaty oraz leki to powszechne elementy codziennej egzystencji. Koszty utrzymania gospodarstwa domowego nie mają charakteru wyjątkowego i nie mogą stanowić automatycznej podstawy do przyznania ulgi podatkowej, są to bowiem wydatki ponoszone przez ogół społeczeństwa, mające typowy charakter związany z funkcjonowaniem każdej rodziny, w związku z czym nie mają one cech nadzwyczajności (wyrok NSA z dnia 19 maja 2011r., sygn. akt II FSK 1844/10).
Również okoliczności związane z powstaniem zaległości, na co wskazano poniżej, nie uzasadniają przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej.
W niniejszej sprawie przyczyna powstania zaległości w podatku dochodowym od spadków i darowizn nie wypełnia znamion wyjątkowości, które mogłyby świadczyć
o spełnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika. Podatek ten zależny jest tylko od faktu jednorazowego i dodatkowego dochodu, uzyskanego z przyjętej 5.04.2022r. darowizny od siostry M.B.. Strona winna dopełnić formalności związanych ze zgłoszeniem właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy nabycie przedmiotowej darowizny (art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r.
o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1043).
Z akt sprawy wynika, iż skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia nabycia darowizny w ustawowym terminie, co pozbawiło go prawa do skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Termin zgłoszenia darowizny upłynął bowiem 5.10.2022r. Natomiast zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3 złożył 17.01.2023r. Wobec powyższego warunek do zastosowania ww. zwolnienia nie został spełniony.
Zdaniem Dyrektora IAS, o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, których nie można utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa uzasadnia zastosowanie ulgi. Organ odwoławczy podkreślił również, że złożenie osobiste zgłoszenie darowizny na formularzu SD- Z2 nie jest wymagane, zgłoszenie można złożyć za pomocą środków komunikacji elektronicznej, operatora pocztowego bądź przez pełnomocnika. Dodatkowo, z akt sprawy nie wynika, aby cały okres
6 miesięcy skarżący przebywał w szpitalu i nie miał możliwości w żadnej z powyższych metod złożenia zgłoszenia darowizny.
Zatem powyższe okoliczności nie świadczą o występowaniu ważnego interesu podatnika, ani interesu publicznego.
Analizując całokształt okoliczności niniejszej sprawy oraz biorąc pod uwagę argumentację strony przedstawioną we wniosku i odwołaniu organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi
w spłacie zaległości podatkowej powstałej w wyniku otrzymania darowizny od M.B.. Dyrektor IAS podkreślił przy tym, iż niezależnie od wystąpienia przesłanek
o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpić może wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, której podatek ten stanowi dochód (zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2267). W tej sprawy Prezydent Miasta R. takiej zgody nie wyraził, zaś organy orzekające w sprawie powyższym stanowiskiem są związane, zatem nie mają prawnej możliwości podjęcia rozstrzygnięcia odmiennego od stanowiska organu samorządowego i uwzględnienia wniosku strony.
Dyrektor IAS wskazał także, iż z pisma załączonego do akt sprawy wynika, ze 16.04.2023 r. skarżący otrzymał środki pieniężne od brata celem spłaty upomnienia wystawionego przez urząd skarbowy oraz spłaty zadłużenia, co spowodowało wygaśniecie zobowiązania w całości.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie zatem organu odwoławczego nie było podstaw do jej uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc
o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji oraz o uchylenie postanowienia Prezydenta R. z 29.03.23r. skarżący postawił następujące zarzuty naruszenia przepisów:
art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie dopuszczalnych granic uznania administracyjnego w zakresie oceny występowania przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz kierowanie się wyłącznie interesem fiskalnym jednostki samorządu terytorialnego;
art. 122 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez organ współdziałający z Prezydentem Miasta R., albowiem organy nie podjęły wszelkich działań, które doprowadziłyby do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W szczególności Prezydent Miasta R. w swym postanowieniu nie dokonał analizy sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej w świetle przesłanek art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej;
art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób uzasadniający brak zaufania do organów, tj. niewykonanie przez Prezydenta Miasta R. obowiązku jasnego i czytelnego wyjaśnienia, jakie przyczyny skłoniły go do takiego a nie innego rozstrzygnięcia w sprawie spełnienia przesłanek w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a w braku takiego wyjaśnienie świadczącego o prawidłowej analizie okoliczności sprawy dokonywanie przez organy rozstrzygnięć w myśl zasady
in dubio pro fisco, pomijanie okoliczności, które są niezbędne dla rzetelnego
i uczciwego rozważenia sprawy np. w zakresie sytuacji finansowej, rodzinnej
i zdrowotnej;
art. 191 Ordynacji podatkowej przez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów, tj. sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego rozstrzygnięcie, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zachodziła przesłanka ważnego interesu, uzasadniająca umorzenie, pomimo
iż egzystuje w trudnych warunkach materialnych i zdrowotnych, a konieczność spłaty nieumorzonej zaległości pogorszyło tę sytuację jeszcze bardziej,
art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak należytego uzasadnienia przez Prezydenta Miasta R. postanowienia wydanego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego polegający między innymi na niewskazaniu okoliczności faktycznych wziętych pod uwagę podczas badania wystąpienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, analizy sytuacji w świetle tych przesłanek oraz wskazania przyczyn podjętego w tej kwestii stanowiska.
Odpowiadając na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 2022, poz. 2492 ze zm.), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części także wówczas gdy stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Jak stanowi natomiast art. 145 § 3 ppsa, w przypadku stwierdzenia naruszeń wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach wskazanych wyżej kompetencji Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniała podstawa do zastosowania art. 145 § 3 ppsa, bowiem postępowanie prowadzone w sprawie udzielenia skarżącemu wnioskowanej ulgi podatkowej winno zostać umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Organy obu instancji dokonały analizy zasadności wniosku skarżącego
o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w świetle art. 67a § 1 pkt 3 Op, pomijając okoliczność, iż w dacie wydania decyzji należność z tego tytułu była już zapłacona.
W ocenie Sądu w sprawie istotne znaczenie ma chronologia zdarzeń zaistniałych w toku niniejszego postępowania podatkowego, która doprowadziła do jego bezprzedmiotowości.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie 813 zł wystąpił w dniu 6 marca 2023 r.
W dniu 7 marca 2023 r. złożył dodatkowe dokumenty, zaś w dniu 13 marca 2023 r. poinformował o uiszczeniu zobowiązania, podtrzymując jednocześnie wniosek o jego umorzenie. W sprawie bezsporne zatem jest, iż w dniu 13 marca 2023 r. zaległość objęta wnioskiem o umorzenie została przez skarżącego uiszczona. W ocenie Sądu fakt uregulowania ciążącej na skarżącym zaległości podatkowej sprawia, że postępowanie w przedmiocie przyznania ulgi podatkowej jest bezprzedmiotowe i z tego powodu winno zostać umorzone.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że zaległość podatkowa, objęta przedmiotowym wnioskiem o umorzenie wygasła w sposób przewidziany w art. 59 § 1 pkt 1 Op, na skutek jej zapłaty w dniu 13 marca 2023 r. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 Op zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek jednego z wyliczonych w tym przepisie sposobów. Katalog tych sposobów ma charakter zamknięty w tym sensie, że zobowiązanie podatkowe może wygasnąć tylko w jednej z tych form. Przy czym podstawowym sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest zapłata dokonana przez podatnika (L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 59). W związku z powyższym, zastosowanie ulgi podatkowej, której domagał się skarżący było w tej sytuacji niemożliwe, ponieważ ulgę można udzielić tylko wobec tych zobowiązań podatkowych, które nie wygasły i są wymagalne (por. wyroki NSA: z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2565/15, z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1825/21).
Bezprzedmiotowość, o której mowa dotyczy całego postępowania. Z tego względu organ I instancji winien był umorzyć postępowanie na podstawie art. 208 Op,
a z uwagi na brak takiego działania organu I instancji, organ odwoławczy winien był wydać decyzję kasacyjną, o której mowa w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) in fine Ordynacji podatkowej, to znaczy: uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie.
Z tych względów w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana
z naruszeniem art. 208 § 1 Op, zaś decyzja organu odwoławczego z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Op w zw. z art. 208 § 1 Op w stopniu, które miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tej przyczyny Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, jak również decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R.
z dnia 25 kwietnia 2023r. nr [...], w oparciu o art. 135 ppsa, orzekając jak w punkcie 1 wyroku. Uchylenie decyzji organu I instancji było niezbędne do końcowego załatwienia sprawy z uwagi na fakt, że jak już powyżej wskazano, bezprzedmiotowość dotyczy całego prowadzonego postępowania, obejmującego również wydanie decyzji przez organ I instancji. Wobec braku podstaw do orzekania
w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w obrocie prawnym nie może funkcjonować decyzja odmawiająca przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej.
Wobec stwierdzenia naruszenia określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, jak również podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego z przyczyn przedstawionych powyżej, Sąd na podstawie art. 145 § 3 ppsa umorzył postępowanie administracyjnego, orzekając jak w punkcie 2 wyroku.