VIII SA/Wa 767/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-03-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkakontener biurowylegalizacjapostępowanie administracyjnedecyzjanadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę kontenera biurowego, stwierdzając brak skutecznego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przez skarżącą.

Skarżąca wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę kontenera biurowego, który został postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie legalizacyjne, nakładając na skarżącą obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi A. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę kontenera biurowego. Kontener został postawiony na działce nr ew. [...] w miejscowości W. w latach 2015-2019, co stanowiło samowolę budowlaną. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, wstrzymując roboty budowlane i nakładając na skarżącą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego, zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Termin na przedłożenie dokumentów upłynął 30 grudnia 2020 r. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów ani nie wniosła o przedłużenie terminu czy zawieszenie postępowania. W związku z tym, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę kontenera. WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że prowadzi procedurę legalizacyjną. Sąd administracyjny uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, ponieważ nie przedłożyła wymaganych dokumentów w terminie, ani nie powiadomiła organu o przeszkodach w ich uzyskaniu. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przeprowadzenia procedury legalizacyjnej spoczywa na stronie, a nie na organie. Wobec niespełnienia przez skarżącą obowiązków nałożonych postanowieniem, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nie pozostawia organowi wyboru treści rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy strona nie przedstawi wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Organ jest obowiązany do wydania decyzji o rozbiórce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stosuje się w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu.

p.b. art. 48 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 2 i 3, organ obowiązany jest wydać decyzję o rozbiórce.

Pomocnicze

p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa możliwość legalizacji samowoli budowlanej poprzez przedłożenie określonych dokumentów.

p.b. art. 48 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa obowiązek organu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w zakreślonym terminie. Skarżąca nie wykazała skutecznego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Organ prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i zaniechanie wszechstronnego postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, gdy skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną. Zarzut lakonicznego uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem. W przypadku nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 2 i 3, organ obowiązany jest wydać decyzję o rozbiórce. To na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że przeprowadziła procedurę legalizacyjną, a nie na organie.

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący

Iwona Owsińska-Gwiazda

sprawozdawca

Cezary Kosterna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura legalizacji samowoli budowlanej, obowiązki inwestora i organu w przypadku nieprzedłożenia dokumentów, znaczenie terminowości w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i procedurą legalizacyjną, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Nieprzedłożenie dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej – klucz do uniknięcia rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 767/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Justyna Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1560/23 - Postanowienie NSA z 2025-12-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 par. 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 i art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki kontenera biurowego oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 2 sierpnia 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej: Skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z 11 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki kontenera biurowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] (przy granicy z działką nr ew. [...]) w miejscowości W., gm. J. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzenia 27 marca 2020 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce o nr ew. [...]i nr ew. [...]położonych w W. gm. J. trwa produkcja szamb betonowych. W/w nieruchomości są ogrodzone ogrodzeniem z płyt prefabrykowanych betonowych. Na działce nr ew. [...]znajduje się m.in. kontener biurowy o wymiarach ok. 4,8 m x 6,0 m o konstrukcji metalowej. Kontener zlokalizowany jest w odległości ok. 7,0 m od frontowego ogrodzenia działki oraz w odległości ok. 2,4 m od ogrodzenia z działką nr ew. [...] (stanowiącą własność A. i G. K.).
Starostwo Powiatowe w R. pismem z 21.04.2020r. wskazało, że firma G. A. D. wystąpiła 10.02.2020 r. ze zgłoszeniem zamiaru budowy kontenerów i dwóch zbiorników betonowych prefabrykowanych oraz 20.02.2020 r. ze zgłoszeniem zamiaru budowy tymczasowych obiektów budowlanych. Wobec obu zgłoszeń organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw. Jednocześnie Urząd Gminy w odpowiedzi na zapytanie organu poinformował w piśmie z 8.04.2020 r., że w latach 2010-2020 nie były wydawane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działek o nr ew. [...]i [...]położonych w W. gm. J..
Ponadto w oparciu o przekazane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii
z siedzibą w W. materiały państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego w postaci fotogrametrycznych zdjęć lotniczych dla działki nr [...], zlokalizowanej we W., gm. J., pow. R., ustalono, że przedmiotowy kontener został wykonany pomiędzy 2015 a 2019 r. (decyzja PINB). W oparciu o wypis z rejestru gruntów ustalono, że działka o nr ew. [...]zlokalizowana w W. gm. J. należy do P. W., a jej użytkownikiem jest A, D..
Pismem z 25 maja 2020 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie w/w kontenera biurowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] (przy granicy z działką nr ew. [...]) w miejscowości W., gm. J..
Postanowieniem z 19 czerwca 2020 r. Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 tj., dalej: p.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy kontenerze biurowym zlokalizowanym na działce nr ew. [...]w W., gm. J. oraz nałożył na Skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 grudnia 2020 r., następujących dokumentów: 4 egzemplarzy projektu budowlanego kontenera budowlanego o wym. ok. 4,8 m x 6,00 m konstrukcji metalowej, zlokalizowanego na działce Nr ew. [...] (przy granicy z działką Nr ew. [...]) w W., gm. J. wykonanego przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia, zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działką nr ew. [...]na cele budowlane.
[...] WINB postanowieniem Nr [...]z 14 października 2020 r., utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona nie przedłożyła dokumentów umożliwiających legalizację w/w kontenera biurowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w miejscowości W. gm. J..
W związku z nieprzedłożeniem dokumentów wymaganych w/w postanowieniem nr [...]decyzją Nr [...], z 11.04.2022 r. PINB w R. nakazał Skarżącej rozbiórkę kontenera biurowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], przy granicy z działką nr ew. [...], w miejscowości W., gm. J..
Uzasadniając decyzję PINB podał, że Skarżąca nie przedłożyła w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.).
Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w/w decyzją z 2 sierpnia 2022 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie PINB prawidłowo stwierdził samowolę budowlaną i właściwie wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania). Podniósł, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem, przewidzianych do rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce, ale nie później niż 189 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga zgłoszenia zamiaru budowy tego rodzaju obiektu. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto Starosta R. decyzją z 12.02.2020 r. nr [...]wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia z dnia 10.02.2020 r. w zakresie postawienia ok. 7 kontenerów na terenie działki oraz 2 zbiorników betonowych prefabrykowanych oraz decyzją nr [...]z 18.03.2020r. w zakresie posadowienia tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem (4 sztuki kontenerów biurowych i 2 sztuki kontenerów morskich). Organ ustalił, że sporny kontener usytuowany jest na działce nr ew. [...]i został postawiony w latach 2015-2019, o czym świadczy analiza zdjęć lotniczych, a zatem powyżej 180 dni. Organ wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazał, że z uwagi na przewidzianą przepisami art. 48 ust. 2 i 3 p.b. możliwość legalizacji samowoli budowlanej PINB w R. w/w postanowieniem z 19.06.2020 r. nr [...]wstrzymał prowadzenie robót przy w/w budowie kontenera biurowego i nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do 30.12.2020 r. dokumentów dot. legalizacji w/w obiektu.
WINB podkreślił, iż wymagana w/w postanowieniem dokumentacja nie została przedłożona, stąd PINB, zobowiązany treścią przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania) do zastosowania ustępu 1 cytowanego artykułu zasadnie orzekł nakaz rozbiórki spornego kontenera biurowego. Wskazał, że dokumentacja nie została przedlożona również w toku postępowania odwoławczego. Podniósł, że brzmienie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. Przypomniał, że to w jaki sposób zakończy się postępowanie legalizacyjne zależy wyłącznie od inwestora, a legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...] WNB wskazał, że z treści odwołania jak również z dołączonych do niego dokumentów wynika, iż nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, stąd nie można uznać aby skarżąca dążyła do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wykonanej inwestycji.
W skardze na decyzję [...] WINB z 1 sierpnia 2022 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegającym na braku zweryfikowania w sposób prawidłowy, czy Skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną;
2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący zainicjował procedurę legalizacyjną oraz błędnym przyjęciu, że procedura legalizacyjna nie jest przez Skarżącego prowadzona co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę;
3. art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 t.j.,) w zw. z art. 48 ust. 1 Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację Obiektu w zakreślonym terminie, a w konsekwencji uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę,
4. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę kontenera izoterma, w sytuacji gdy Skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną przed upływem terminu zakreślonego w postanowieniu PINB,
5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, powtarzający treść decyzji nakazującej rozbiórkę, z brakiem merytorycznego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z 11 kwietnia 2022 r., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku Skarżącego o wydanie decyzji środowiskowej, a następnie postępowania o wydanie decyzji o wydanie warunków zabudowy, które to działania zostały już przez Skarżącego zainicjowane. Wniosła też o wystąpienie do Wójta Gminy J. o przesłanie akt o ustalenie warunków zabudowy i akt o wydanie decyzji środowiskowej i przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów celem potwierdzenia, ze procedura legalizacyjna jest prowadzona.
W uzasadnieniu skargi rozwinęła postawione zarzuty, akcentując, iż prowadzone są działania zmierzające do zalegalizowania obiektu, tj. przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów. Podniosła, że wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowej (jako etap poprzedzający wnioskowanie o ustalenie warunków zabudowy) a wobec decyzji odmownej musiała podjąć obronę przez złożenie skargi do SKO, która została uwzględniona decyzją z 30 czerwca 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę nielegalnie wybudowanego kontenera, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Przepis art. 48 ust. 1, o charakterze sankcyjnym, stosuje się w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wypełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl jego literalnej treści: właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Przed omówieniem zastosowania cyt. przepisu Prawa budowlanego, należy przypomnieć, że z bezspornych ustaleń organu nadzoru budowlanego wynika, iż przedmiotowy kontener biurowy o wymiarach 4,8 x 6,00 m zlokalizowany jest na działce nr ew. [...] (przy granicy z działką nr ew. [...]) położonej w W. gm. J.. Obiekt stanowi samowolę budowlaną. Ustalenia organów nadzoru budowlanego wskazują, że obiekt ten – powstał pomiędzy 2015 r. a 2019 r.
Za słuszne należy uznać stanowisko organów budowlanych, stwierdzające, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce, ale nie później niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga zgłoszenia zamiaru budowy tego rodzaju obiektu. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z analizy zdjęć lotniczych wynika, że sporny obiekt znajduje się w tej lokalizacji powyżej 180 dni. W tej sytuacji nie jest już obiektem tymczasowym.
Skarżąca nie posiada dokumentacji projektowej ani żadnych innych dokumentów dotyczących tego obiektu. Usytuowanie kontenera zlokalizowanego na w/w działce stwierdzono podczas czynności kontrolnych inspektorów nadzoru budowlanego przeprowadzonych 27 marca 2020 r., a także potwierdzono w oparciu o zdjęcia lotnicze zawarte w aktach administracyjnych. Zważyć należy, że powyższa konstatacja organów nie została zakwestionowana na etapie prowadzonego przez organy postępowania. Rozstrzygnięcia w tym przedmiocie są ostateczne i prawomocne.
PINB wszczął procedurę legalizacyjną (na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), skutkującej wydaniem 19.06.2020 r. postanowienia Nr [...], którym organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na Skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 grudnia 2020 r., następujących dokumentów:
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego kontenera biurowego wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz należącą do izby samorządu zawodowego,
- zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowienie [...] WINB z 14 października 2020 r. Nr [...] utrzymujące w mocy w/w postanowienie PINB nie zostało zaskarżone do Sądu.
Jak wynika z ustaleń organów Skarżąca nie złożyła wymaganych dokumentów.
Kluczowe jest to, że przedmiotowa dokumentacja do złożenia której strona była zobowiązana do 30 grudnia 2020r., nie została przedłożona organowi PINB w R. w tym terminie, ani do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki przez PINB, co miało miejsce 11 kwietnia 2022 r., ani na etapie postępowania odwoławczego.
Zauważyć należy, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, skarżąca nie tylko nie złożyła żadnych dokumentów, ale także nie wnosiła o: przedłużenie terminu do złożenia dokumentów, czy zawieszenie postępowania, nie informowała też organu o przeszkodach w uzyskaniu decyzji środowiskowej.
Złożone odwołanie z załącznikami nie mogło odnieść oczekiwanego rezultatu w kontekście ustalenia braku złożenia wymaganych dokumentów. Wyjaśnić bowiem należy, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora ale jego uprawnieniem. W niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżąca nie uzyskała wymaganego pozwolenia na budowę, nie podjęła się też skutecznie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z 19.06.2020 r., Nr [...].
Wypada potwierdzić ustalenie organów, iż wobec posadowienia przedmiotowego obiektu powyżej 180 dni, strona nie została zwolniona przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zasadnym było umożliwienie skarżącej przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 pb.
W ocenie Sądu podniesione przez skarżącą zarzuty są niezasadne.
Odnosząc się bezpośrednio do podniesionych w skardze zarzutów, należało stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych, dołączonych zdjęć lotniczych poczyniły prawidłowe ustalenia stanu faktycznego.
Nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego tzw. weryfikacja czy skarżąca prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek o wydanie decyzji środowiskowej złożono 24.02.2021 r., co wynika z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy J. z 29.04.2022 r. nr [...] załączonej do odwołania, a więc po dacie zakreślonej skarżącej w/w postanowieniem. O powyższym fakcie oraz o fakcie uchylenia w/w decyzji i dalszego prowadzenia postępowania w tym przedmiocie skarżąca nie powiadomiła organu nadzoru budowlanego. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien zawiadomić organ na jakim etapie postępowania znajduje się złożony wniosek w przedmiocie decyzji środowiskowej i zawiadomić o wystąpieniu z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Na marginesie zauważyć trzeba, że przedstawienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest materialnoprawną, nie formalną, przesłanką do wydania decyzji o warunkach zabudowy, a strona nie wykazała, że wystąpiła z takim wnioskiem.
Poza tym zauważenia wymaga, że nie złożono także innych dokumentów do których skarżąca była zobowiązana postanowieniem PINB. Okoliczność, że na etapie wydania warunków zabudowy pojawiły się przeszkody – np. powodujące przedłużenie trwającej procedury powinno skutkować podjęciem stosownego działania strony np. wniosku o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji. Tymczasem nie złożenie takiego wniosku i nie powiadomienie PINB o ewentualnych przeszkodach w uzyskaniu wymaganej decyzji zasadnie skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Strona bowiem została zobowiązana do wykonania obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym, których nie wykonała w zakreślonym terminie, nie podejmowała żadnych czynności mających na celu przedłużenie terminu, nie zawiadamiała organu I instancji o ewentualnych trudnościach w uzyskaniu dokumentów.
Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych
w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku NSA z 28 grudnia 2017 r. II OSK 874/17 ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10 LEX nr 1134671). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 p.b. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.
Specyfika postepowania legalizacyjnego powoduje, iż po wydaniu przez organ postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zakres zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego uzależniony jest w całości od aktywności strony zobowiązanej do przedłożenia odpowiednich dokumentów, która to strona wie czy i jakiej treści dokumenty przedłożyła. Wykładnia przywołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż decyzja wydawana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, o tyle ma charakter związany, iż organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie wzniesionego obiektu w sytuacji, gdy strona mimo nałożenia określonego obowiązku nie przedstawi dokumentów niezbędnych dla prowadzenia postępowania legalizacyjnego, względnie nie przedstawi okoliczności, z których wynikałoby, iż brak przedłożenia żądanych dokumentów w określonym terminie nie został przez nią zawiniony, co nie miało miejsca w sprawie niniejszej.
Odnosząc się do zarzutów skargi nie zasługują one na uwzględnienie z przyczyn wskazanych wyżej. To na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że (o ile chce skorzystać z tego uprawnienia) przeprowadziła procedurę legalizacyjną, a nie na organie. Samo zainicjowanie takiej procedury nie jest wystarczającym do zaniechania wydania decyzji o rozbiórce.
Reasumując, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI