VIII SA/Wa 766/25

VIII SA/Wa 766/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 4 pkt 22 lit. d i t, art. 39 a ust. 1, art. 39 f ust. 1-2, art. 39 j, art. 39 k, art. 39 l, art. 92a ust. 2, 4, 8
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 1 sierpnia 2025 r. znak: [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, GITD), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit d i t, art. 39a ust. 1, art. 39 f ust. 1 i 2, art. 39 j, art. 39 k, art. 39 1, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1539 ze zm.; dalej: u.t.d.), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210; dalej: ustawą o kierujących pojazdami) oraz Ip. 4.1, Ip. 4.2, Ip. 4.3 i Ip. 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania T. Z. (dalej: "strona", "skarżący") od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, WITD) z 3 czerwca 2025 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł - utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 12 marca 2024 r. w miejscowości [...] na autostradzie A2 ([...]) zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z pojazdu marki [...]o nr rej. [...]wraz z naczepą marki [...]o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował J. N., który dokonywał krajowego przewozu rzeczy (materiały budowlane) na rzecz i w imieniu PUH [...]. Podczas kontroli kierowca nie okazał żadnego dokumentu, z którego wynikać mogłoby, że uzyskał kwalifikację wstępną lub ukończył szkolenie okresowe ważne na dzień kontroli. Ponadto kierowca nie okazał ważnego prawa jazdy dla danej kategorii oraz ważnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Przebieg i wyniki kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej z dnia 12 marca 2024 r. nr [...], który kierujący podpisał bez wnoszenia uwag i zastrzeżeń.
Pismem z dnia 13 maja 2024 r. organ I Instancji zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji znak: [...]z dnia 3 czerwca 2024 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł tytułem naruszeń ujętych pod Ip. 4.1, Ip. 4.2. Ip. 4.3 i Ip. 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d.
Strona złożyła odwołanie od decyzji tłumacząc, że przedsiębiorstwo przywiązuje dużą wagę do prawidłowego przestrzegania przepisów związanych z problematyką czasu pracy kierowców. Ponadto strona dotychczas rzetelnie wywiązywała się ze swoich obowiązków jako przedsiębiorca oraz przewoźnik, a z kontrolowanym kierowcą zakończono współpracę
GITD, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji, podniósł m.in., że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2, 4 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Następnie organ odwoławczy przytoczył brzmienie m.in. art. 39a, art. 39f ust. 1, art. 39j ust. 1-4 oraz 6, art. 39k ust. 1-3, art. 39m u.t.d. oraz treść Ip. 4.1, Ip. 4.2. Ip. 4.3 i Ip. 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu kontroli wykonywano w imieniu skarżącego krajowego przewozu rzeczy, a kierujący nie okazał żadnego dokumentu, z którego wynikać mogłoby, że uzyskał kwalifikację wstępną lub ukończył szkolenie okresowe ważne na dzień kontroli. Ponadto kierowca nie okazał ważnego prawa jazdy dla danej kategorii oraz ważnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła zaś dowodów na to, iż kierowca posiadał wymagane przepisami orzeczenia.
Kwestia obowiązku odbycia stosownych badań lekarskich i psychologicznych została uregulowana w aktach powszechnie obowiązującego prawa, jakimi są cytowane przepisy u.t.d. oraz przepisy aktów wykonawczych.
GITD wskazał także, iż ważność prawa jazdy kierującego – J. N. wygasła w dniu 6 kwietnia 2023r., w zatem w dniu kontroli drogowej tj. 12 marca 2024r. kierowca, wykonując krajowy transport drogowy, nie posiadał ważnego prawa jady odpowiedniej kategorii. Ponadto strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o innym stanie faktycznym niż stwierdzony w toku postępowania przed organem I instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stronę postępowania, którą jest T. Z. posiadający certyfikat kompetencji zawodowych w krajowym transporcie rzeczy nr [...]. Jednocześnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z literalnego brzmienia tego przepisu wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania. Skarżący nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i nie dopilnował, aby kierowca skontrolowanego pojazdu posiadał orzeczenie lekarskie oraz psychologiczne o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również nie posiadał ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii oraz wykonywał przewóz drogowy bez uzyskania kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego, co stanowiło podstawę do nałożenia na niego kary pieniężnej.
Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, iż strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszenia z Ip. 4.1, Ip. 4.2, Ip. 4.3 i Ip. 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d.
Pismem z dnia 9 września 2025 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GITD z dnia 1 sierpnia 2025r. Uzasadniając wskazał, że w firmie dużą uwagę przywiązuje do prawidłowego przestrzegania przepisów związanych z przewozami drogowymi, a jako jej właściciel dokonuje starań oraz wszelkich działań, aby przewozy transportowe wykonywane prze kierowców na jego rzecz były zgodne z normami czasu pracy i odpoczynków. Dalej podniósł, iż kierowcy przed rozpoczęciem wykonywania przewozów na jego rzecz odbywają szkolenie dotyczące obowiązujących norm czasu pracy kierowców ujętych zarówno w rozporządzeniu WE 561/2006, z zakresu przepisów dotyczących stosowania tachografów cyfrowych i analogowych, jak i dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ponadto kierowcy nie są wynagradzani pod względem przejechanych kilometrów, ani pod względem ilości przewiezionego ładunku.
Skarżący wniósł o zastosowanie w jego sprawie przepisów art. 189a, art. 189d, art. 189f oraz art. 189k k.p.a. i uznanie jego wyjaśnień.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Badając przedmiotową skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień procesowych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że stan faktyczny przyjęty przez organy orzekające został ustalony w sposób prawidłowy i nie został on w żaden sposób podważony przez skarżącego. Bezspornym jest fakt, iż kierowca, podczas kontroli drogowej w dniu 12 marca 2024r., nie okazał ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii (jego ważność wygasła dnia 6 kwietnia 2023r.) oraz ważnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto nie okazał żadnego dokumentu, z którego wynikać mogłoby, że uzyskał kwalifikację wstępną lub ukończył szkolenie okresowe ważne na dzień kontroli. Zarówno w toku prowadzonego postępowania, jak i na etapie wniesienia skargi, skarżący nie przedstawił dowodów na to, iż kierowca posiadał wymagane przepisami dokumenty i orzeczenia.
Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym w szczególności art. 39a u.t.d., zgodnie z którym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:
1) ukończyła:
a) 18 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:
- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną.
- C1 lub C1+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
b) 21 lat - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii:
- C lub C+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną,
- D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną,
- D lub D+E, o ile przewóz jest wykonywany na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i o ile kierowca uzyskał odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną.
- D1 lub D1+E. o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną, c) 23 lata - w przypadku kierowcy prowadzącego pojazd samochodowy, dla którego wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii D lub D+E, o ile uzyskał on odpowiednią kwalifikację wstępną przyśpieszoną;
2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami;
3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
5) uzyskała kwalifikacje wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszona, zwane dalej "kwalifikacją";
6) ukończyła szkolenie okresowe.
Ponadto zgodnie z art. 39 j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy).
Powyższe skutkowało prawidłowym, stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł za naruszenia ujęte pod Ip. 4.1, Ip. 4.2. Ip. 4.3 i Ip. 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d. tj.: 1) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego, 2) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju lub zespołu pojazdów, 4) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że organy orzekające wyczerpująco zebrały i wyjaśniły materiał dowodowy istotny dla niniejszej sprawy, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W ocenie Sądu, brak jest możliwości zastosowania wskazywanych w skardze przepisów k.p.a. , w tym art. 189f ze względu na wyrażoną w art. 189a § 2 k.p.a. regułę kolizyjną. W kontrolowanej sprawie kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a ust. 2 u.td., który określa w sposób sztywny wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Podkreślenia wymaga również, że treść art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa kpa, w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w art. 92b i 92c u.t.d. Wskazać zatem należy, że zastosowanie przez organy przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., byłoby niezgodne z prawem. Przepisy art. 92b i 92c u.t.d. są przepisami regulującymi możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Przepisy te dają możliwość nie wszczynania w ogóle postępowania jednak w znacznej większości przesłanki te są oceniane już po wszczęciu postępowania w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Postępowanie jest wszczynane zawsze w przypadku wystąpienia naruszenia prawa, które jest stwierdzone w protokole kontroli. Następnie po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję o nałożeniu kary lub o umorzeniu postępowania. Wskazane wyżej przepisy u.t.d. dają możliwość umorzenia postępowania (czyli odstąpienia od wymierzenia kary) pomimo wystąpienia naruszeń jeśli wystąpiły okoliczności wymienione w tych przepisach (takie jak m.in. brak wpływu na postanie naruszenia, dochowanie należytej staranności). W każdej decyzji wydawanej na podstawie przepisów u.t.d. organy oceniają wskazane wyżej przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, które są niezależne od faktu popełnienia naruszenia. Uznać zatem należy, że przepisy te wyłączają możliwość zastosowania przepisów art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu z akt sprawy wynika, iż skarżący nie wywiązał się ze swoich obowiązków. Do skarżącego, posiadającego certyfikat kompetencji zawodowych w krajowym transporcie rzeczy, należało opracowanie i wdrożenie takich procedur i sposobu współpracy z kierowcami, aby na bieżąco weryfikować przyznane im uprawnienia. Powyższego nie zmienia podnoszony w skardze fakt odbywania przez kierowców szkoleń, jak i wynagradzania kierowców nie ze względu na ilość przejechanych kilometrów oraz ilość przewiezionego ładunków. Deklaracja strony, według której w firmie dużą uwagę przy wiązuje się do prawidłowego przestrzegania przepisów związanych z przewozami drogowymi - zdaje się nie przystawać do stwierdzonych w tej sprawie naruszeń, a nawet im przeczyć. Za okoliczność uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary nie można uznać samego przeświadczenia skarżącego, że jako przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację pracy, umożliwiającą przestrzeganie przepisów transportowych. Wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu skarżący nie przedstawił dowodów obalających ustalenia organu kontrolnego z dnia kontroli.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zastosowania w sprawie art. 189k k.p.a., należy wyjaśnić, że przepis ten dotyczy ulg w wykonaniu administracyjnych kar pieniężnych i ma charakter odrębnego postępowania, wszczynanego po wydaniu decyzji o nałożeniu kary. Zatem przepis ten nie mógł zostać zastosowany w prowadzonym postępowaniu.
Reasumując, Sąd uznał, że organy, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszyły prawa materialnego w sposób mogący wpłynąć na wynik sprawy, ani nie popełniły uchybień formalnoprawnych o istotnym znaczeniu. Dodatkowo wskazać należy, że w ocenie Sądu poczynione przez organy ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów, nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.