VIII SA/WA 758/21

VIII SA/Wa 758/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący/
Marek Wroczyński
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 696/22 - Wyrok NSA z 2025-07-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 par. 1 pkt 1, art. 150  par. 1, art. 151 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") decyzją z [...]kwietnia 2021 r. nr [...]działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 150 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256 z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa" oraz art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1206 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów" po rozpatrzeniu sprawy wniosku o wpis do ewidencji producentów A.M. (dalej także jako "wnioskodawczyni" lub "strona") z [...]stycznia 2011 r., wznowionej z urzędu postanowieniem organu I instancji, uchylił własną decyzję z [...]stycznia 2011 r. w sprawie wpisu wnioskodawczyni do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego oraz odmówił wpisu do ewidencji producentów.
W uzasadnieniu wskazał, że [...]stycznia 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek strony o wpis do ewidencji producentów. We wniosku wnioskodawczyni zaznaczyła, że pozostaje w związku małżeńskim. W sekcji XIII, pozycja 64 widnieją dane A. M. – męża strony oraz jego pisemna zgoda na wpis do ewidencji producentów małżonki, tj. wnioskodawczyni. W wyniku rozpatrzenia wniosku, Kierownik ARIMR [...]stycznia 2011 r. wydał zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. W dniu [...]sierpnia 2018 r. do organu I instancji zgłosił się A. M. - mąż wnioskodawczyni i złożył oświadczenie, że nie składał podpisu na wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonego przez stronę [...]stycznia 2011 r. W dniu [...]sierpnia 2018 r. do Prokuratury Rejonowej [...] zostało wysłane zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa posłużenia się cudzymi danymi na podstawie art. 270 § 1 Kodeksu Karnego. W dniu [...]lutego 2019 r. wnioskodawczyni złożyła do organu I instancji pisemne wyjaśnienia, w których opisała okoliczności zaistniałej sytuacji. Poinformowała o tym że mąż – A. M. wyraził zgodę na złożenie w swoim imieniu podpisu swojej małżonce A. M., ponieważ nie mógł osobiście stawić się w urzędzie. W dniu [...]stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynął wyrok nakazowy z [...]lutego 2019 r., sygn. akt [...], uznający oskarżoną A. M. winną popełnienia zarzucanego jej aktem oskarżenia czynu, tj. podrobienia podpisu małżonka. Tym samym złożony przez współmałżonka na wniosku o wpis do ewidencji producentów z [...]stycznia 2011 r. podpis nie może być uznany za ważny. Zatem wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do uzyskania wpisu do ewidencji producentów.
W związku z powyższym, Kierownik ARiMR w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 Kpa postanowił wznowić postępowanie w sprawie nadania numeru we wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonym przez wnioskodawczynię. W dniu [...]września 2020 r. do strony zostało wysłane postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 149 § 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 art. 147 i art. 150 Kpa. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do usunięcia braków formalnych strona wskazała, że nie ma możliwości uzupełnienia wniosku o wpis do ewidencji producentów o podpis małżonka A. M. ze względu na rozpad małżeństwa. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że nie prowadzi gospodarstwa wspólnie z małżonkiem.
W dniu [...]listopada 2020 r. Kierownik ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji
o wpis do ewidencji producentów oraz odmawiającej wpisu do ewidencji producentów. W wyniku wniesionego odwołania od ww. decyzji sprawa została przekazana do organu wyższej instancji który uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie prowadzenia przez stronę samodzielnego, odrębnego gospodarstwa stanowiącego zorganizowaną całość.
Organ I instancji wyjaśnił, że z dniem [...]stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa
z dnia [...]października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2014, poz. 1872, zwana dalej "ustawą zmieniającą"). Zgodnie
z brzmieniem art. 2 § 1 tejże ustawy, wpisy do ewidencji producentów dokonane przed wejściem w życie niniejszej ustawy wraz z nadanym numerem identyfikacyjnym oraz zaświadczeniem wydanym w związku z tym wpisem, zachowują swoją ważność, ponadto zgodnie z przepisem art. 2 § 2 ustawy zmieniającej zaświadczenia wydawane na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów art. 13 ust. 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów od dnia 1 stycznia 2015 r. uznaje się za decyzje administracyjne. Tryb i zasady wpisu do ewidencji producentów reguluje ustawa
o krajowym systemie ewidencji producentów. Zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 4 pkt 1 tej ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.
Kierownik ARiMR wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego i odmowy wpisu do ewidencji producentów. Na dzień składania wniosku, współmałżonek wnioskodawczyni nie posiadał numeru identyfikacyjnego. Nie ma również nadanego numeru ewidencyjnego w chwili obecnej. Jak bowiem stanowi ww. art. 12 ust. 4 pkt. 1 ustawy
o krajowym systemie ewidencji producentów w przypadku małżonków powinien być nadany jeden numer identyfikacyjny nadany temu współmałżonkowi na którego nadanie drugi ze współmałżonków wyraził pisemną zgodę. Współmałżonek wnioskodawczyni nie wyraził zaś zgody na nadanie numeru. W przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zastosowania przepisów art. 12 pkt 2a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który stanowi, że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt. 1, jeżeli wnioskodawca:
a) jest producentem rolnym i prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą lub
b)zamierza uczestniczyć w mechanizmach innych niż wymienione w ust. 4b, lub
c) jest posiadaczem zwierzęcia lub podmiotem prowadzącym zakład utylizacyjny.
Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że ww. przepis dotyczy jedynie sytuacji, gdy jeden ze współmałżonków ma nadany numer identyfikacyjny a drugi ze współmałżonków prowadzący odrębne zorganizowane gospodarstwo stara się
o nadanie drugiego numeru. W przypadku strony nadany jest jedynie jeden numer, na którego nadanie nie wyraził zgody jej współmałżonek.
Pismem z [...] maja 2021 r. wnioskodawczyni złożyła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji zarzucając jej obrazę art. 12 ust. 4 pkt 2a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie może być zastosowany w niniejszej sprawie z uwagi na brak wcześniej nadanego numeru identyfikacyjnego jednemu z małżonków. W związku
z powyższym wniosła o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że organ I instancji wydał swoją decyzję pomimo zgłoszonych wniosków dowodowych, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...]lipca 2021 r. nr [...]działając na podstawie art. 138 § 2 (oczywista omyłka pisarska – winno być art. 138 § 1 pkt 1 Kpa) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest decyzja Kierownika ARiMR wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego w sprawie dotyczącej wniosku strony o wpis do ewidencji producentów zakończonego zawiadomieniem o nadaniu numeru identyfikacji producentów z [...] stycznia 2011 r. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej
z 23 października 2014 r. zaświadczenia wydawane na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów od dnia 1 stycznia 2015 r. uznaje się za decyzje administracyjne. Zasadne zatem należy uznać wznowienie postępowania zakończonego zawiadomieniem o nadaniu numeru identyfikacji producentów
z [...] stycznia 2011 r. mającego formę decyzji administracyjnej.
Dyrektor ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub
o zafałszowanej treści. Fałszerstwem jest podrobienie lub przerobienie dokumentu. Przy czym dla realizacji znamion podrobienia dokumentu wystarczające jest podrobienie tylko jego fragmentu np. podpisu wystawcy czy też pieczęci, o ile ma ona znaczenie prawne (por. wyrok NSA z 30.06.2020 r. sygn. akt I GSK 559/2020, Lex 3048101). Biorąc pod uwagę fakt, że Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...] stwierdził fałszywość podpisu małżonka na wniosku
o wpis do ewidencji producentów złożonego przez stronę w dniu [...] stycznia 2011 r., należało uznać, że w rozpatrywanym przypadku zaszły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Zgodnie zaś z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Uchylenie decyzji Kierownika ARiMR z [...] stycznia 2011 r. nr [...] wydanej w sprawie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego wnioskodawczyni, należało uznać zatem za zasadne.
Rozstrzygając natomiast o istocie sprawy, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. ze zm. Dz. U. z 2021 r. nr 699), dalej jako "ustawa KSEP" w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy KSEP w przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka lub współposiadaczy gospodarstwa rolnego.
Dyrektor ARiMR wskazał, że niewątpliwie w rozpatrywanym przypadku wniosek strony, jak ustalono w toku postępowania Sądu Rejonowego w [...] zakończonego wyrokiem z [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...], nie zawierał podpisu małżonka,
w związku z czym brak jest możliwości nadania wnioskodawczyni numeru identyfikacyjnego na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP. Przepis art. 12 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy precyzyjnie wskazuje na możliwość nadania numeru identyfikacyjnego jednemu z małżonków jedynie w sytuacji gdy drugi małżonek wyrazi co do tego zgodę. Brak zgody małżonka oznacza w takiej sytuacji brak możliwości nadania numeru identyfikacyjnego drugiemu małżonkowi. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4 pkt 2 lit a) ustawy KSEP w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca jest producentem rolnym i prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.
W ocenie organu odwoławczego wprawdzie zgoda współmałżonka nie jest wymagana w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego w trybie art. 12 ust. 4 pkt 2 lit. a) ustawy KSEP, niemniej jednak, nadanie odrębnego numeru małżonkowi prowadzącemu odrębne gospodarstwo, możliwe jest jedynie w sytuacji gdy jeden ze współmałżonków ma już nadany numer identyfikacyjny na zasadach ogólnych, czyli za pisemną zgodą współmałżonka. Dopiero wówczas możliwe jest nadanie odrębnego numeru temu małżonkowi, który prowadzi odrębne gospodarstwo i wówczas nie jest już wymagana kolejna zgoda współmałżonka. Generalną zasadą, wynikającą z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP, jest nadanie jednego numeru identyfikacyjnego temu
z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Jest to generalna zasada, którą stosuje się w odniesieniu do wszystkich małżonków oraz współposiadaczy bez względu na rodzaj producenta. Od ogólnej zasady ww. ustawa przewiduje wyjątki opisane w przepisie. Opisane wyjątki od zasady ogólnej można zastosować tylko i wyłącznie w przypadku, gdy jeden ze współmałżonków/współposiadaczy ma już nadany numer identyfikacyjny na zasadach ogólnych, czyli za pisemną zgodą współmałżonka/współposiadacza. Oznacza to, że nie ma możliwości nadania odrębnego numeru identyfikacyjnego w oparciu o przesłanki opisane w pkt. 1) - 3), jeżeli żaden ze współmałżonków/współposiadaczy nie posiada nadanego numeru identyfikacyjnego.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że wydając wcześniej decyzję z [...]lutego 2021 r. nr [...] i wskazując na konieczność zastosowania w sprawie przepisu art. 12 ust. 4 pkt 2 lit. a) ustawy KSEP, nie wziął pod uwagę okoliczności uzależnienia nadania numeru ewidencji w tym trybie od wcześniejszego nadania numeru identyfikacji producentów według zasady ogólnej wynikającej z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP, nakładającej konieczność uzyskania numeru identyfikacyjnego przez jednego
z małżonków za zgodą współmałżonka.
Dyrektor ARiMR wskazał, że w rozpatrywanym przypadku, jak słusznie zauważył organ I instancji, małżonek wnioskodawczyni nie uzyskał numeru identyfikacji producenta na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP, zaś wniosek złożony przez stronę w dniu [...] stycznia 2011 r. nie zawiera zgody współmałżonka. W tym stanie faktycznym nie ma zatem możliwości nadania numeru identyfikacji producenta dla wnioskodawczyni w trybie art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP (brak zgody współmałżonka), jak i w trybie art. 12 ust. 4 pkt 2 lit. a) ww. ustawy, ze względu na brak nadania numeru jednemu z małżonków na zasadach ogólnych (art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP). Nadanie wnioskodawczyni numeru identyfikacji w obecnie obowiązującym stanie prawnym i faktycznym nie jest więc możliwe. W tym stanie faktycznym prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność prowadzenia przez stronę odrębnego gospodarstwa stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, jako okoliczność nie mającą znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, nie było uzasadnione. Rozstrzygnięcie co do istoty organu I instancji, poprzez odmowę wnioskodawczyni wpisu do ewidencji producentów na wniosek złożony w dniu [...] stycznia 2011 r., należy uznać zatem za uzasadnione.
Pismem z [...] lipca 2020 r. wnioskodawczyni (dalej jako "skarżąca") wniosła do tutejszego Sądu skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię art. 12 ustawy KSEP przez przyjęcie, że warunkiem uzyskania przez małżonka odrębnego numeru identyfikacyjnego jest uprzednie nadanie numeru identyfikacyjnego za zgodą małżonka i przez to uznanie, że w obecnym stanie prawnym i faktycznym nadanie skarżącej numeru identyfikacyjnego nie jest możliwe. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dokonana przez Dyrektora ARiMR wykładnia art. 12 ust 4 pkt 2a ustawy KSEP uzależniająca uzyskanie przez małżonka odrębnego numeru identyfikacyjnego w związku z prowadzeniem odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą od uprzedniego uzyskania numeru identyfikacyjnego przez jednego z małżonków po uzyskaniu zgody drugiego jest nieuzasadniona wobec brzmienia art. 12 ust. 4 pkt 2a tej ustawy, ani wobec przesłanek które były podstawą do uznania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P 40/12 art. 12 ust. 4 za niezgodny z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." - sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna
z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie obie strony wniosły
o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji zostały wydane w nadzwyczajnym, a nie w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu była bowiem decyzja Dyrektora ARiMR z [...] lipca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR
z [...] kwietnia 2021 r., wydaną po wznowieniu postępowania postanowieniem z [...] września 2020 r. w sprawie nadania numeru we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Na mocy ww. decyzji administracyjnych uchylono decyzję ostateczną Kierownika ARiMR z [...] stycznia 2011 r. w sprawie wpisu skarżącej do ewidencji producentów i nadania jej numeru identyfikacyjnego oraz odmówiono skarżącej wpisu do ewidencji producentów.
Z uwagi na to, że zaskarżone decyzje zostały wydane po wznowieniu postępowania, konieczne jest przytoczenie treści istotnych dla sprawy przepisów normujących tę instytucję.
Przesłanki wznowienia postępowania reguluje art. 145 § 1 Kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 Kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W myśl art. 151 § 1 Kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Postępowanie toczące się na skutek wznowienia postępowania jest postępowaniem odrębnym i nie stanowi prostej kontynuacji postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Decyzja wydana w trybie art. 151 Kpa zapada
w pierwszej instancji. Od decyzji wydanej po wznowieniu postępowania stronie przysługuje odwołanie, wnoszone i rozpoznawane według przepisów normujących zwyczajne postępowanie administracyjne stosownie do art. 127-140 Kpa.
W niniejszej sprawie organy powołały się na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Trafnie wskazał organ odwoławczy, że za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści. Fałszerstwem jest podrobienie lub przerobienie dokumentu. Przy czym dla realizacji znamion podrobienia dokumentu wystarczające jest podrobienie tylko jego fragmentu np. podpisu wystawcy czy też pieczęci, o ile ma ona znaczenie prawne (por. wyrok NSA
z 30.06.2020 r. sygn. akt I GSK 559/2020, Lex 3048101). Biorąc pod uwagę fakt, że Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...]stwierdził fałszywość podpisu małżonka na wniosku o wpis do ewidencji producentów złożonego przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2011 r., należało uznać, że
w rozpatrywanym przypadku zaszły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Uchylenie decyzji Kierownika ARiMR z [...] stycznia 2011 r. nr [...] wydanej w sprawie wpisu skarżącej do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, należy uznać zatem za zasadne.
Rozstrzygając natomiast o istocie sprawy, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy KSEP w przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka lub współposiadaczy gospodarstwa rolnego.
Jak ustalono w toku postępowania Sądu Rejonowego w R. zakończonego wyrokiem z [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...], wniosek skarżącej nie zawierał podpisu małżonka, w związku z czym brak jest możliwości nadania numeru identyfikacyjnego na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP. Przepis art. 12 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy precyzyjnie wskazuje na możliwość nadania numeru identyfikacyjnego jednemu z małżonków jedynie w sytuacji gdy drugi małżonek wyrazi co do tego zgodę. Brak zgody małżonka oznacza w takiej sytuacji brak możliwości nadania numeru identyfikacyjnego drugiemu małżonkowi. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4 pkt 2 lit a) ustawy KSEP w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca jest producentem rolnym i prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.
Słusznie uznał też organ odwoławczy, że wprawdzie zgoda współmałżonka nie jest wymagana w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego w trybie art. 12 ust. 4 pkt 2 lit. a) ustawy KSEP, niemniej jednak, nadanie odrębnego numeru małżonkowi prowadzącemu odrębne gospodarstwo, możliwe jest jedynie w sytuacji gdy jeden ze współmałżonków ma już nadany numer identyfikacyjny na zasadach ogólnych, czyli za pisemną zgodą współmałżonka. Dopiero wówczas możliwe jest nadanie odrębnego numeru temu małżonkowi, który prowadzi odrębne gospodarstwo i wówczas nie jest już wymagana kolejna zgoda współmałżonka. Generalną zasadą, wynikającą z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy KSEP, jest nadanie jednego numeru identyfikacyjnego temu
z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Jest to generalna zasada, którą stosuje się w odniesieniu do wszystkich małżonków oraz współposiadaczy bez względu na rodzaj producenta. Od ogólnej zasady ww. ustawa przewiduje wyjątki opisane w przepisie. Opisane wyjątki od zasady ogólnej można zastosować tylko i wyłącznie w przypadku, gdy jeden ze współmałżonków/współposiadaczy ma już nadany numer identyfikacyjny na zasadach ogólnych, czyli za pisemną zgodą współmałżonka/współposiadacza. Oznacza to, że nie ma możliwości nadania odrębnego numeru identyfikacyjnego w oparciu o przesłanki opisane w pkt. 1) - 3), jeżeli żaden ze współmałżonków/współposiadaczy nie posiada nadanego numeru identyfikacyjnego.
Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącej wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny orzekając w sprawie sygn. akt P 40/12 i uznając dotychczasowe brzmienie przepisu art. 12 ust. 4 ustawy KSEP za niezgodne z Konstytucją rozważał sprawę w innym stanie faktycznym. W uzasadnieniu orzeczenia TK wskazał, że
w sytuacji gdy oboje małżonkowie spełniają kryteria uznania ich za rolników prowadzących działalność rolniczą w posiadanych przez nich gospodarstwach rolnych, odmowa wpisu do ewidencji jednego z małżonków wykracza poza cel, jaki mają realizować przepisy ustawy o systemie ewidencji. Z tego też względu TK uznał dotychczasowy przepis art. 12 ust. 4 ustawy KSEP za niezgodny z art. 32 ust. 1
w związku z art. 18 Konstytucji. TK nie dokonywał natomiast analizy czy jest możliwe nadanie numeru identyfikacji producentów jednemu z małżonków bez zgody drugiego małżonka, w sytuacji gdy jedynie ten pierwszy prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne. Nie można zatem uznać aby przesłanki odmowy przyznania numeru identyfikacji bez zgody współmałżonka były przedmiotem oceny przez TK w wyroku z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P 40/12.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.