VIII SA/Wa 757/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-01-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyelektrownie wiatrowepostępowanie administracyjneinteres prawnystrona postępowaniastwierdzenie nieważności decyzjinieruchomościzagospodarowanie przestrzenneSKOWSA

Sąd oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni wiatrowych, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego.

Skarżący T.K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni wiatrowych, twierdząc, że narusza ona jego interes prawny jako właściciela sąsiednich gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny, ze względu na znaczną odległość jego nieruchomości od planowanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Sprawa dotyczyła skargi T.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla budowy dwóch elektrowni wiatrowych. Skarżący twierdził, że decyzja narusza jego interes prawny jako właściciela sąsiednich działek rolnych, powołując się na potencjalne negatywne oddziaływanie elektrowni (hałas, pole elektromagnetyczne, migotanie cienia) oraz naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie środowiska. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny, ponieważ jego nieruchomości znajdują się w odległości około [...] metrów od planowanej inwestycji i nie są objęte obszarem jej oddziaływania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, a nie tylko na faktycznym zainteresowaniu rozstrzygnięciem sprawy. W ocenie Sądu, odległość nieruchomości skarżącego od inwestycji wykluczała negatywne oddziaływanie na jego prawa, a tym samym brak było podstaw do uznania go za stronę postępowania nieważnościowego. Sąd zaznaczył, że kontroli podlegały jedynie postanowienia odmawiające wszczęcia postępowania, a nie sama decyzja o warunkach zabudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości znajdującej się w znacznej odległości od planowanej inwestycji, która nie wykazuje negatywnego oddziaływania na jego prawa, nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, a nie tylko na faktycznym zainteresowaniu. W przypadku skarżącego, odległość jego nieruchomości od planowanej inwestycji wykluczała negatywne oddziaływanie na jego prawa, co uniemożliwiało uznanie go za stronę postępowania nieważnościowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Kpa art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.

Kpa art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną jest ten, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

Kpa art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności; uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Kpa art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

u.p.g.p. art. 61

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy.

u.i.o.ś. art. 72

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy obowiązku podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

u.o.p. art. 23

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 24

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy ze względu na znaczną odległość jego nieruchomości od planowanej inwestycji i brak negatywnego oddziaływania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 28 KPA poprzez błędne uznanie braku statusu strony po stronie skarżącego. Naruszenie art. 107 § 3 KPA poprzez niewłaściwe uzasadnienie postanowienia. Naruszenie art. 7, 75, 77 KPA poprzez niezastosowanie i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego. Skarżący posiada interes prawny wynikający z ograniczenia możliwości zagospodarowania jego nieruchomości i potencjalnego negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny – to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. taki, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

Skład orzekający

Artur Kot

przewodniczący

Leszek Kobylski

sprawozdawca

Sławomir Fularski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów posiadania interesu prawnego przez sąsiada w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza w kontekście inwestycji oddziałujących na środowisko."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odległości nieruchomości od inwestycji i braku wykazania konkretnego naruszenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na analizę pojęcia interesu prawnego i jego odróżnienie od interesu faktycznego w kontekście postępowań nadzwyczajnych.

Czy sąsiad zawsze ma prawo kwestionować decyzję o budowie? Kluczowa sprawa o interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 757/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kot /przewodniczący/
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1357/14 - Wyrok NSA z 2016-01-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 28, art. 75, art. 77, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem znak [...] z dnia [...] maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ"), działając na podstawie art. 61a w związku z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "Kpa") orzekło o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza I. z dnia [...] maja 2012 r., znak:[...], ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "inwestor"), polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą obejmującą: budowę drogi dojazdowej, zjazdu z drogi publicznej, ułożenie kabli energetycznych SN do wprowadzania mocy z turbin wiatrowych do planowanego GPZ-u wraz ze złączami kablowymi, ułożenie kabli światłowodowych wraz ze studniami kablowymi na części działek numer ewid.:[...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] w P.
Kolegium podało, iż w dniu [...] kwietnia 2013 r. do organu wpłynął wniosek T. K. (dalej: "skarżący") o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w trybie art. 156 § 1 punkt 2 Kpa. Zdaniem skarżącego Burmistrz I. wydając powołaną decyzję z dnia [...] maja 2012 r. naruszył przepisy:
– art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albowiem elektrownia wiatrowa nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej, a grunty na których planowana jest inwestycja wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze;
– art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niepodanie do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko;
– art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez zgodę na lokalizację inwestycji na terenach Obszaru Chronionego Krajobrazu I. – M.
W ocenie skarżącego posiada on interes prawny w złożeniu wniosku
o stwierdzenie nieważności, a tym samym przymiot strony postępowania. Powyższe – jego zdaniem – wynika nie tylko z przepisu art. 54 pkt 2 lit d w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ochrona interesów osób trzecich), ale także z przepisów prawa cywilnego dotyczących ochrony własności art. 140 i art. 144 k.c.
Kolegium wskazało, że do badania interesu właścicieli działek znajdujących się
w dalszej odległości należy podchodzić w sposób indywidualny. Ustaliło, iż najbliższa
z nieruchomości należących do skarżącego tj. działka nr [...] w P. znajduje się w odległości ok. [...] m od granic nieruchomości na której planowana jest inwestycja. Organ wyjaśnił także, iż stroną postępowania w sprawie wydania decyzji
o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym również
o stwierdzenie nieważności takiej decyzji są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Kolegium podniosło, iż z dokumentacji sprawy wynika, iż nieruchomość należąca do skarżącego położona jest za obszarem oddziaływania inwestycji.
Uzasadniając organ stwierdził, że skarżący nie ma przymiotu strony
w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym) dotyczącym decyzji Burmistrza I. z dnia [...] maja 2012 r., bowiem wykazał interes faktyczny (sprzeciw na budowę elektrowni wiatrowej), ale nie interes prawny, który mógłby stanowić podstawę uznania go za stronę tegoż postępowania. Kolegium zauważyło, iż przedmiotowe przedsięwzięcie ma być zlokalizowane w miejscu, którego bezpośrednie sąsiedztwo, wg stanu rzeczywistego stanowią tereny rolne, zaś tereny o przeznaczeniu rolniczym należące do skarżącego położone są w odległości ok. [...] m od elektrowni, a zatem przedsięwzięcie nie będzie stanowiło uciążliwości dla osób tam przebywających, jak również możliwości zainwestowania tej nieruchomości – działek nr [...], [...], [...]
w P., tym bardziej że ma ona szerokość ok. [...] m.
Konkludując Kolegium stwierdziło zatem, iż skarżący nie posiada interesu prawnego do uczestniczenia w takim postępowaniu jako strona w rozumieniu art. 28 Kpa i w związku z tym złożony przez niego wniosek nie może skutecznie zainicjować postępowania nieważnościowego, bowiem zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie
w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub
z urzędu. W konsekwencji, w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 61a § 1 Kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. zarzucił naruszenie:
1) art. 28 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się
w stwierdzeniu, że skarżący będąc właścicielem działki nr[...], [...],[...]
w P., znajdującym się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu;
2) art. 107 § 3 Kpa poprzez jego niezastosowanie wyrażającym się
w niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w kontekście nie przyznania skarżącemu statusu strony.
Postanowieniem znak [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Kolegium, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 Kpa, orzekło o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazało, iż zasadniczą kwestią dla rozpoznania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy skarżący może posiadać interes prawny w tym postępowaniu. Nadto organ zauważył, iż skarżący nie był stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zakończonym wydaniem przez Burmistrza I. decyzji z dnia [...] maja 2012 r. znak:[...]. Wyjaśnił także, iż ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy następuje, w związku z brakiem regulacji szczególnych w tym zakresie, w oparciu o regulacje ogólne, czyli art. 28 Kpa. Wymaganą przesłanką do przyznania danej osobie przymiotu strony w postępowaniu przed organem administracyjnym jest zatem posiadanie przez nią interesu prawnego w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Kolegium wskazało, iż przyjmuje się, że stroną postępowania mającego na celu ustalenie warunków zabudowy są wnioskodawca oraz podmioty, których prawa do korzystania z nieruchomości, bądź stanowiącej teren inwestycji, bądź znajdującej się w sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji mogą zostać naruszone. W związku z tym ustalenie stron przedmiotowego postępowania zasadniczo sprowadza się do ustalenia zakresu ewentualnego oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na sferę praw podmiotów uprawnionych w stosunku do nieruchomości stanowiącej teren inwestycji oraz nieruchomości sąsiednich.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, iż nie można uznać, że przedmiotowa inwestycja oddziałuje na nieruchomości skarżącego i utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z nich zgodnie z ich społeczno-gospodarczym (rolniczym) przeznaczeniem (art. 140 kc). Zauważyło, iż nieruchomości skarżącego oddalone są od terenu planowanej inwestycji o ok. [...] m, jak i nieruchomości te znajdują się poza zasięgiem negatywnego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia związanym między innymi z: emisją hałasu (w tym infradźwięków) przy ciągłej pracy turbin, polem elektromagnetycznym, promieniowaniem podziemnej linii SN. Zdaniem organu, planowana inwestycja nie będzie miała też negatywnego wpływu na stan wód i gleby oraz nie będzie powodowała uciążliwości na terenie nieruchomości należących do skarżącego, związanych z efektem migotania cienia. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż w Polsce nie obowiązują przepisy regulujące kwestie ewentualnego szkodliwego oddziaływania efektu migotania cienia. Odnosząc się natomiast do przedstawionej przez skarżącego "Opinii dotyczącej zagrożeń związanych z eksploatacją i awariami turbin wiatrowych" (pomijając kwestie, że nie jest ona podpisana oraz nie wiadomo gdzie, kiedy i na jakie potrzeby została sporządzona) Kolegium stwierdziło, iż
w przedmiotowej sprawie może stanowić ewentualnie uzasadnienie dla interesu faktycznego skarżącego, ale nie interesu prawnego, który mógłby stanowić podstawę do uznania go za stronę tegoż postępowania.
Kolegium ponownie zatem uznało, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym) dotyczącym decyzji Burmistrza I. z dnia [...] maja 2012 r. znak:[...], bowiem nieruchomości, których jest właścicielem nie znajdują się w strefie oddziaływania przedmiotowych elektrowni wiatrowych, istnienie ich w żaden sposób nie będzie miało wpływu na sferę praw i obowiązków skarżącego i wobec tego nie może być on uznany za stronę legitymowaną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza I. Kolegium nie dopatrzyło się także przesłanek uzasadniających posiadanie przez skarżącego przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Podkreśliło, że w polskim prawie krajowym nie został w sposób odrębny uregulowany problem odległości lokalizacji wież elektrowni wiatrowych od innych nieruchomości lub budowli, w szczególności tych przeznaczonych na pobyt ludzi. Wskazało, iż przedmiotowe przedsięwzięcie ma być zlokalizowane [...] m od nieruchomości skarżącego, wobec czego Kolegium w okolicznościach niniejszej sprawy uznało, że nieruchomości te nie znajdują się w zasięgu ewentualnego oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego – nie ma ono wpływu na sferę praw skarżącego. Zdaniem Kolegium, taka odległość nie powoduje zatem, że na gruncie obecnie obowiązującego prawa występują jakichkolwiek ograniczenia w możliwościach zagospodarowania tych nieruchomości, a tym samym skarżący nie posiada interesu prawnego do uczestniczenia w postępowaniu jako strona.
Organ wskazał także, iż przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji
o warunkach zabudowy nie przysługuje zgodnie z kryterium geograficznym – a więc
z samej racji bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której miałyby być prowadzona inwestycja. Konieczne jest bowiem – zdaniem organu – dodatkowo wykazanie, że owa nieruchomość znajduje się w otoczeniu takiego obiektu budowlanego, którego realizacja – na podstawie przepisów odrębnych – wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tejże nieruchomości. Natomiast wszelkie inne ograniczenia sposobu zagospodarowania tych terenów – a więc takie, których źródłem nie są konkretne przepisy prawa – nie dają podstawy do uznania ich właścicieli, użytkowników wieczystych, czy zarządców za stronę postępowania w tego typu sprawie. Osoby takie mogą mieć w takim postępowaniu wyłącznie interes faktyczny, który jednak nie daje jej przymiotu strony postępowania.
Reasumując organ stwierdził, iż prawidłowo Kolegium w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. uznało, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 61a § 1 Kpa, stosownie do którego, gdy żądanie dotyczące wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie postanowień Kolegium z dnia [...] maja 2013 r. oraz [...] lipca 2013 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 28 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się
w stwierdzeniu, że skarżący, będący właścicielem działek o nr[...], [...],[...] obręb P. znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie od planowanej wieży elektrowni wiatrowej i sąsiadującej z przynależną do niej infrastrukturą techniczną (droga dojazdowa) nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy przepis art. 28 Kpa stanowi, że "stroną jest ten, czyjego interesu dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek", a niewątpliwie skarżącemu jako osobie będącej właścicielem nieruchomości leżącej w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przysługuje interes prawny w postępowaniu, a zatem organ orzekł w tej kwestii wbrew przepisom oraz orzecznictwu w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego;
2) art. 107 § 3 Kpa poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście nie przyznania skarżącemu statusu strony pomimo, że przepis ten stanowi, że "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa";
3) art. 7, art. 75 oraz art. 77 Kpa poprzez ich niezastosowanie wyrażające się
w tym, że organ stwierdzając u skarżącego brak statusu strony w postępowaniu jego zdaniem w rzeczywistości nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.
Skarżący, nie zgadzając się z argumentacją organu podniósł, iż – w jego ocenie – posiada on interes prawny do uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym z uwagi na ograniczenie w możliwości zagospodarowania istniejącego terenu rolniczego obecnie, jak i w przyszłości (ograniczenie co do możliwości zabudowy i przeznaczenia terenu) oraz wprowadzenie do otoczenia budowli, która będzie w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomości sąsiednie przez permanentny hałas oraz zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz zwierząt, możliwością awarii, a przez to ograniczenie jego uprawnień właścicielskich wynikających z przepisów art. 140-144 k.c.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił także naruszenie przepisu art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77, art. 80 Kpa poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w tym, że organ
w sposób ogólnikowy odniósł się do przedstawionych zarzutów i w związku z tym
w rzeczywistości nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu, zarzuty podnoszone przez skarżącego nie wnoszą żadnych nowych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Na wstępie należy wskazać, iż w myśl art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszczyna się na żądanie strony lub
z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęciu postępowania, gdy warunki te nie są spełnione (art. 61a ust. 1 Kpa). Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może zostać wszczęte np. gdy żądanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, bądź też nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie. Odmowa ta zatem może i musi nastąpić w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji złożyła osoba, która nie ma w sprawie interesu prawnego, a jedynie ewentualnie interes faktyczny.
Istota kontrolowanej przez Sąd sprawy sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza I. z dnia [...] maja 2012 r. ustalającej sposób zagospodarowania terenu
i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą na części działek numer ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]w P., z uwagi na nieposiadanie przez skarżącego przymiotu strony w tymże postępowaniu nadzwyczajnym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasadą w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (w związku z brakiem szczególnych przepisów w tym zakresie) jest udział w nim stron, przy czym pojęcie strony definiuje sam Kpa w art. 28. Oznacza to, że stroną takiego postępowania
w rozumieniu art. 28 Kpa jest ten, czyjego interesu prawnego dotyczyć będą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Żądając więc wszczęcia takiego postępowania T. K. winien wykazać, że posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest już pogląd, iż
w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 Kpa, a stroną takiego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 Kpa, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny – to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Zatem o istnieniu interesu prawnego decydują – w myśl ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (por: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. taki, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany
w przyszłości, ani hipotetyczny (podobnie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura).
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 28 Kpa. W istniejącym stanie faktycznoprawnym Kolegium wykazało, iż nieruchomości skarżącego, tj. działki nr [...], [...],[...] w P. o przeznaczeniu rolniczym, oddalone są od terenu planowanej inwestycji o ok. [...] m, a zatem przedsięwzięcie nie będzie stanowiło uciążliwości dla osób tam przebywających oraz znajdują się poza zasięgiem negatywnego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia związanym m.in. z emisją hałasu (w tym infradźwięków) przy ciągłej pracy turbin, polem elektromagnetycznym, promieniowaniem podziemnej linii SN. Organ wykazał także, iż planowana inwestycja w postaci budowy dwóch elektowi wiatrowych o mocy do 2MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą, nie będzie miała też negatywnego wpływu na stan wód i gleby oraz nie będzie powodowała uciążliwości na terenie nieruchomości należących do skarżącego związanych z efektem migotania cienia. Jak słusznie zauważył organ, kwestie ewentualnego szkodliwego oddziaływania efektu migotania cienia w obowiązującym prawie polskim nie są uregulowane. Nadto, jak słusznie wskazało Kolegium, istnienie elektrowni wiatrowych nie będzie miało także wpływu na sferę praw i obowiązków skarżącego, gdyż przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje na nieruchomości skarżącego i nie utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z nich zgodnie z ich społeczno-gospodarczym (rolniczym) przeznaczeniem (art. 140 kc).
Zdaniem Sądu powyższe uzasadnia stanowisko o braku przesłanek uzasadniających przysługiwanie skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji Burmistrza I. z dnia [...] maja 2012 r. Natomiast wskazywane przez skarżącego argumenty, w tym pochodzące z opracowania dotyczącego "zagrożeń związanych z eksploatacją i awariami turbin wiatrowych" mogą stanowić ewentualnie uzasadnienie dla interesu faktycznego skarżącego.
W ocenie Sądu brak podstaw do uznania zasadności naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 75, art. 77, art. 107 § 3 Kpa. Skarżący mylnie bowiem powołuje się na przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań na realizację inwestycji (jedynie uczestnikiem takiego postępowania jest "każdy" członek społeczeństwa terenu zamierzonej inwestycji – art. 29 u.i.o.ś.) i w takim charakterze skarżący mógł w nim występować. Ponadto Sąd zauważa, iż postępowanie dotyczące środowiskowych uwarunkowań dotyczy budowy farmy wiatrowej, a nie pojedynczych elektrowni wiatrowych i zachowano w nim zasady dotyczące udziału społeczeństwa.
Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący nie był podmiotem uprawnionym do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2MW każda wraz
z niezbędną infrastrukturą. W konsekwencji Kolegium prawidłowo w dniu [...] maja
2013 r. odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności ww. decyzji, poprawnie też w dniu [...] lipca 2013 r. utrzymało wydane przez siebie postanowienie
w mocy. Nadto Kolegium w sposób precyzyjny, z zachowaniem zasad wyczerpania inicjatywy dowodowej i wszechstronnego postępowania administracyjnego ustaliło stan faktyczny sprawy i przedstawiło go w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 3 Kpa.
Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcia odmawiające skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nieważności decyzji Burmistrza I., mające tym samym charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł zatem badać, ani pod względem formalnym, ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącego decyzji w przedmiocie ustalenia sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia.
Dlatego też, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI