VIII SA/Wa 742/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
lokal funkcyjnyPolicjaMilicja Obywatelskaprawo do lokalueksmisjadyspozycyjność lokalunastępstwo prawneustawa o Policjiustawa zaopatrzeniowa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, uznając, że prawo do lokalu funkcyjnego Policji wygasa wraz ze śmiercią funkcjonariusza, jeśli członkowie rodziny nie są uprawnieni do renty.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego, argumentując, że posiadają tytuł prawny w postaci umowy najmu, a Policja nie jest następcą prawnym Milicji Obywatelskiej w zakresie dysponowania lokalem. Sąd uznał, że lokal pozostaje w dyspozycji Policji na podstawie przepisów ustawy o Policji, a prawo do zamieszkiwania przez członków rodziny funkcjonariusza jest pochodne i wygasa wraz z jego śmiercią, jeśli nie są oni uprawnieni do renty.

Sprawa dotyczyła skargi H. S. i K. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. Skarżący twierdzili, że posiadają tytuł prawny do lokalu na podstawie umowy najmu zawartej z poprzednikiem prawnym, a Policja nie jest generalnym następcą prawnym Milicji Obywatelskiej w zakresie dysponowania lokalem. Kwestionowali również fakt, że lokal pozostaje w dyspozycji Policji, wskazując na własność Gminy Miasta R. i brak wpisów w księdze wieczystej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że lokal mieszkalny przy ul. O. w R. został przydzielony J. S. jako mieszkanie funkcyjne na podstawie decyzji z 1977 r., a umowa najmu została zawarta na czas oznaczony w tej decyzji. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy regulują odrębnie kwestie mieszkań funkcyjnych, wyłączając zastosowanie przepisów o ochronie praw lokatorów czy Kodeksu cywilnego. Prawo do zamieszkiwania przez członków rodziny funkcjonariusza jest pochodne i wygasa wraz z jego śmiercią, jeśli nie są oni uprawnieni do renty policyjnej. Sąd uznał, że Policja jest następcą prawnym Milicji Obywatelskiej w zakresie dysponowania lokalami, a przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu zostały spełnione, gdyż skarżący zajmują lokal bez tytułu prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do zamieszkiwania członków rodziny jest pochodne od tytułu prawnego funkcjonariusza i wygasa wraz z jego śmiercią, jeśli nie spełniają oni przesłanek do uzyskania renty rodzinnej lub innego tytułu prawnego.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o Policji i ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy regulują odrębnie kwestie lokali funkcyjnych. Prawo do zamieszkiwania członków rodziny jest związane z posiadaniem tytułu prawnego przez funkcjonariusza i ustaje po jego śmierci, chyba że członkowie rodziny są uprawnieni do renty rodzinnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.o. Policji art. 90 § ust. 1

Ustawa o Policji

Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.

u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o Policji

Decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego.

u.o. Policji art. 95 § ust. 4

Ustawa o Policji

Decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu.

u.o.z.e.f.P. art. 29 § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.

u.o.z.e.f.P. art. 29 § ust. 2

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddalił skargę.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 88

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 89

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 146

Ustawa o Policji

Rozwiązanie Milicji Obywatelskiej.

u.o. Policji art. 149

Ustawa o Policji

Funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej stają się policjantami.

u.o. Policji art. 153

Ustawa o Policji

Odniesienia do Milicji Obywatelskiej należy rozumieć jako odniesienia do Policji.

u.o.p.l. art. 3 § ust. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepisy ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Policji na podstawie przepisów ustawy o Policji. Prawo do zamieszkiwania członków rodziny funkcjonariusza jest pochodne i wygasa wraz z jego śmiercią, jeśli nie są oni uprawnieni do renty. Policja jest następcą prawnym Milicji Obywatelskiej w zakresie dysponowania lokalami. Przepisy ustawy o Policji wyłączają zastosowanie przepisów o ochronie praw lokatorów i Kodeksu cywilnego do lokali funkcyjnych Policji.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadają tytuł prawny do lokalu na podstawie umowy najmu. Policja nie jest generalnym następcą prawnym Milicji Obywatelskiej w zakresie dysponowania lokalem. Lokal nie pozostaje w dyspozycji Policji, a stanowi własność Gminy Miasta R. Organ nie wykazał podstawy prawnej do wydania decyzji i naruszył przepisy procedury administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Leszek Kobylski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lokali funkcyjnych Policji, prawa do zamieszkiwania członków rodziny funkcjonariuszy po ich śmierci, następstwa prawnego Policji po Milicji Obywatelskiej oraz pojęcia dyspozycyjności lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii lokali (funkcyjnych Policji) i specyficznych okoliczności (śmierć funkcjonariusza, brak uprawnień do renty).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu mieszkań służbowych i praw lokatorów, choć w specyficznym kontekście Policji. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z dziedziczeniem prawa do lokalu po funkcjonariuszu.

Czy po śmierci policjanta jego rodzina może stracić prawo do mieszkania? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 742/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 88, art. 89, art. 90 ust. 1, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 146, art. 149 i art. 153
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1182
art. 3 ust. 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Dz.U. 2023 poz 1280
art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży  Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. S., K. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku opróżnienia lokalu mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z 28.08.2023 r., po rozpatrzeniu odwołania H. S., K. S. od decyzji Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z 15.06.2023 r. orzekającej o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. przy ul. O. przez H. S., K.S. (dalej: Skarżący). W/w decyzją KWP z siedzibą w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przytoczył następujący stan faktyczny:
Na podstawie przydziału nr [...], w dniu 29.01.1977 r., zostało przydzielone J. S. mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O.. Do zamieszkania z funkcjonariuszem uprawnieni byli żona – H. S. i córka A.. Na podstawie w/w przydziału 1.02.1977 r. zawarto umowę najmu lokalu mieszkalnego określającą szczegółowo prawa i obowiązki stron, wysokość opłat z tytułu najmu. Przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R.. Organ I instancji ustalił, że po śmierci J.S. w 1990 r. w w/w lokalu zamieszkuje jego żona H. wraz z synem K.. Zarówno H. S. jak i K. S. nie figurują w jako świadczeniobiorcy Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA. Ustalił też, że nie ma zadłużenia z tytułu użytkowania przedmiotowego lokalu, opłat dokonuje H. S..
Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia w/w lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R.. Ponadto poinformowano Strony o przysługującym im prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, prawie do wglądu w akta. W następstwie wszczętego postepowania Komendant Miejski Policji w R. decyzją nr [...] z 15.06.2023 r. orzekł o obowiązku opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez Skarżących.
W odwołaniu Skarżący wniośli o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego zarzucając naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz art. 29 ust. 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach błędu w zakresie ustaleń faktycznych który miał wpływ na błędnie wydaną decyzję, że lokal jest w dyspozycji organu, że podstawa prawną dla pobytu stron jest decyzja administracyjna a nie cywilistyczna umowa najmu, co umożliwia organowi stosowanie przepisów prawa administracyjnego dla procesu eksmisji stron, podczas gdy Strony nie były adresatami decyzji organu, poprzednik prawny Stron zawarł umowę cywilna najmu, a Strony są następcami prawnymi zmarłego Janusza Stępień.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję z 28.08.2023 r. organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż bezspornym jest fakt, że właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego jest Gmina Miasta R., a Komendant Miejski Policji w R dysponuje tym lokalem, co potwierdza pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu lokalami w R z 3.02.2023 r. znajdujące się w aktach sprawy. Tym samym, w ocenie organu, wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.). Stosuje się również przepisy ustawy z 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.). Nie mają natomiast zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy ani przepisy kodeksu cywilnego z uwagi na cytowane przepisy w tym zakresie.
Organ przytoczył treść art. 88 ust. 1, 90, 95 ust.3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym i stwierdził, ze na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może uzyskać, w drodze decyzji o przydziale, wyłącznie funkcjonariusz Policji oraz emeryt lub rencista policyjny. Samo wyszczególnienie w decyzji o przydziale członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego. Ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant i jest ścisle związany z jego statusem zawodowym, nie podlega zbyciu czy dziedziczeniu. Tym samym tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci osoby której przydzielono lokal , może otrzymać tylko ten członek rodziny, który jest uprawniony do renty po zmarłym. Organ wskazał, że na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Przepis ten obliguje organ Policji do wydania decyzji o opróżnieniu zajmowanego lokalu. Wydanie decyzji jest obligatoryjne i lezy w interesie społecznym. Podniósł, ze Skarżący są wprawdzie członkami rodziny zmarłego funkcjonariusza, jednak nie stanowią członków rodziny uprawnionych do renty po funkcjonariuszu, emerycie lub renciście policyjnym, nie są także funkcjonariuszami policji, emerytami czy rencistami policyjnymi przez co wykraczają poza krąg osób uprawnionych do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Tym samym wraz ze śmiercią osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu Skarżący utracili uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w nim, co oznacza, ze zajmują lokal bez tytułu prawnego. Zatem zaistniała przesłanka, podstawa prawna do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu.
Odnosząc się do złożonych dokumentów Organ podniósł, że przedmiotowy lokal w dalszym ciągu znajduje się w zasobach Gminy Miasta R., a dysponentem lokalu pozostaje Komendant Miejski Policji w R. Fakt ten potwierdza również pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami w [...] z 03.02.2023 r., znajdujące się w aktach sprawy. Prawo do dysponowania przedmiotowym lokalem jest przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu, natomiast umowy najmu stwierdzają jego warunki mają jedynie charakter porządkujący i stanowiący podstawę do ustalenia wysokości czynszu i opłat związanych z najmem. Umowa najmu przedmiotowego lokalu z 1.02.1977 r. między J. S. a Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w R zawarta została na podstawie decyzji o przydziale z 29.01.1977 r., na czas oznaczony w decyzji o przydziale i miała utracić moc z upływem tego terminu lub na wypadek prawomocnego cofnięcia przydziału albo rozwiązania stosunku najmu - § 9 umowy. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej, mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Wstąpienie osób najbliższych po zmarłym emerycie lub renciście policyjnym w stosunek najmu następuje tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki z art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu, które w tej sprawie nie zaistniały. Organ wskazał, że ustawa o Policji nakłada na właściwe miejscowo organy mieszkaniowe Policji obowiązek, w myśl art. 95 ust. 4 wymienionej ustawy, wydania decyzji o opróżnieniu takiego lokalu w stosunku do wszystkich osób w nim zamieszkałych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji Komendanta Miejskiego Policji w R i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, orzeczenie o kosztach postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1.Bląd w zakresie ustaleń faktycznych który miał wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie założonej oczywistości że:
a. Lokal będący przedmiotem sprawy położony w R przy ulicy O. był w dyspozycji Milicji Obywatelskiej i jest w dyspozycji Policji co nie jest udowodnione i nie wynika z żadnego dokumentu formalno - prawnego, a opiera się tylko na prywatnych twierdzeniach które zostały zakwestionowane przez Strony.
b. Policja jest generalnym następcą prawnym Milicji Obywatelskiej co jest niezgodne z ustawą o Policji.
c. Policja w zakresie następstwa generalnego przejęła lokal i prawo dysponowania Iokalem po Milicji Obywatelskiej.
d. Nie ustalenie że wydana decyzja z 29.01.1977 roku o przydziale mieszkania dla poprzednika prawnego Stron została wyeliminowana z obrotu prawnego czy nadal obowiązuje, czy decyzja wygasła wobec jej wydania w czasie funkcjonowania Milicji Obywatelskiej i rozwiązania Milicji Obywatelskiej ustawą z roku 1990, błędne ustalenie możliwości dysponowania lokalem przez Policję w okolicznościach braku wydania decyzji o przydziale lokalu przez Policję i wobec formalno prawnego statutu lokalu powszechnie znanej wiedzy o wpisach w KW, tytułu własności dla Gminy Miasta R. nie wyodrębnienia lokalu pod numerem który zajmują Strony co jasno wynika z wpisów w księdze wieczystej [...]. Nie wyjaśnienie mimo zarzutów Strony statusu prawnego lokalu mieszkalnego, nie wykazanie i błąd w zakresie ustaleń formalno - prawnych i faktycznych że lokal został przydzielony do dyspozycji Organu i że Organ może dysponować lokalem, podczas gdy lokal stanowi własność Gminy Miasta R. i w tytule własności - księdze wieczystej dla której SR w R VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nie ma wpisu na rzecz Organu. Oznacza to, czego błędnie nie ustalił Organ, ze tylko Gmina ma prawo do dysponowania lokalem stanowiącym jej własność.
e. Poprzez nie ustalenie tytułu dla Stron posiadania lokalu w zakresie umowy najmu a nie decyzji administracyjnej zawarcia umowy najmu co do przedmiotowego lokalu z
Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w R w dniu 01 lutego 1977 roku o najem przedmiotowego lokalu mieszkalnego - umowy najmu z dnia 01 lutego 1977 roku zawartej z poprzednikiem prawnym Stron ze zmarłym ojcem J. S.. W tym zakresie brak ustaleń co do utracenia przez Organ możliwości dysponowania przedmiotowym lokalem z dniem 01.02.1977 roku i bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania administracyjnego.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 97 ust 5, art.95 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 oraz ust. 4 ustawy o Policji. Organ winien i nie wykazał możliwości dysponowania lokalem dla Organu na czas wydania skarżonej decyzji wobec kompetencji z rozporządzenia MSW o jakim stanowi art. 146 ust 4 ustawy o policji przez co Organ naruszył ten przepis. Powołane podstawy prawne nie wskazują Policji jako Organu który wydal, zmienił lub uchylił decyzję dla Stron i ich poprzednika prawnego z 1977 roku o przydziale lokalu mieszkalnego. Powołane podstawy prawne nie odnoszą się do stanu faktycznego posiadania lokalu przez Skarżących na postawie decyzji która mogła wygasnąć albo formalnie nigdy nie została wyeliminowana z obiegu prawnego i nie odnosi się w tych okolicznościach do posiadania już przez Nich przedmiotowego lokalu i nie odnosi się w zakresie powołanych podstaw formalno - prawnych do obowiązku opuszczenia lokalu przez Skarżących.
3. Naruszenie przepisów prawa materialnego które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. O policji oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, agencji bezpieczeństwa wewnętrznego, agencji wywiadu, służby kontrwywiadu wojskowego, służby wywiadu wojskowego, centralnego biura antykorupcyjnego, straży granicznej, straży marszałkowskiej, służby ochrony państwa, państwowej straży pożarnej, służby celno-skarbowej i służby więziennej oraz ich rodzin poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach błędu w zakresie ustaleń faktycznych który miał wpływ na błędnie wydaną decyzję, że lokal jest w dyspozycji Organu, że podstawą prawną dla pobytu Stron jest decyzja administracyjna a nie cywilistyczna umowa najmu co umożliwia Organowi stosowanie przepisów prawa administracyjnego dla procesu eksmisji Stron, podczas gdy Strony nie były adresatem decyzji Organu, poprzednik prawny Strona zawarł umowę cywilną najmu, a Strony są następcami prawnymi zmarłego J. S..
4. Naruszenie przepisów prawa procesowego które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 kpa.
5. Naruszenie przepisów prawa materialnego które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.
6. Naruszenie innych przepisów prawnych opisanych poniżej jak w uzasadnieniu, które jest integralną częścią skargi.
Skarżący wskazali, że Organ nie wykazał faktycznie i prawnie co jest podstawą wydania decyzji i nie zastosował w podstawie prawnej art. 107 kpa ze wszystkimi konsekwencjami formalno - prawnymi, co jest poważnym uchybieniem w zakresie formalno - prawnym. Organ błędnie ocenia zebrany materiał dowodowy i przepisy prawa materialnego i procesowego. Przekazanie lokalu dla Policji do dyspozycji jest błędnie ustalone przez Organ – jest gołosłowne. Na tej samej zasadzie Strona zaprzecza istnieniu takiego przekazania i zaprzecza pozostawaniu lokalu w dyspozycji Organu. Organ w zakresie oceny stanu faktycznego i prawnego ustala nielogicznie. W ocenie samego Organu poprzednik prawny Stron i Skarżący otrzymali lokal decyzją z 1977 roku o przydziale lokalu mieszkalnego w czasie obowiązywania ustawy o milicji obywatelskiej, która to instytucja powołana do ochrony porządku, została już przecież rozwiązana w roku 1990 ustawą o policji. Organ nie może dysponować lokalem, bo nie ma wydanej żadnej decyzji przez Policję wobec Stron w czasie obowiązywania ustawy o policji. Organ błędnie utożsamia się zatem formalno - prawnie z nieistniejącą już Milicją Obywatelską i nie zauważa braku generalnego następstwa prawnego w zakresie praw, majątkowym po milicji obywatelskiej, jakim niewątpliwie jest lokal mieszkalny.
Skarżący podnieśli, że Organ nie wykazał ze jest następcą prawnym Milicji Obywatelskiej, że poprzednik prawny miał i Organ ma aktualnie prawo do rozporządzania lokalem, że lokal jest w dyspozycji Organu o którym stanowi decyzja w okolicznościach własności lokalu dla Gminy Miasta R. i braku wykazania praw Organu o których stanowi skarżona decyzja w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Nie ma żadnego dokumentu wskazującego na przekazanie lokalu przez Gminę Miasta R. na rzecz Policji.
Skarżący podnieśli, że na początku lat 70 tych małżonkowie mieszkali w Z., J. S. pracował w K.. Następnie J.S. zmienił pracę i pobyt, pracował w S.K., mieszkał z rodzicami w M3 i małżonkowie nie zamieszkiwali razem. 29.01.1977 roku małżonkowie nie zamieszkiwali razem w R, nie mieli wspólnego mieszkania w R. J.S. 29.01.1977 roku pracował już w R i Strony nie kwestionują podpisu Janusza na dokumencie przydziału lokalu z dnia 29.01.1977 roku, jednak ujawniona dokumentacja jest zaskoczeniem dla Stron, które były przekonane, że lokal jest wynajmowany. Nigdy Organ nie rościł sobie praw do lokalu.
Odpowiadając na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż na podstawie przydziału z 29.01.1977 roku nr [...] J. S. zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R przy ul. O.. Do zamieszkania z policjantem uprawniona była jego żona H. S. i córka – A.. Na podstawie w/w przydziału w dniu 1.02.1977 r. zawarta została umowa najmu lokalu mieszkalnego określająca szczegółowo prawa i obowiązki stron, wysokość opłat z tytułu umowy najmu. Umowa najmu przedmiotowego lokalu pomiędzy Januszem Stępień a Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w R. zawarta została na czas oznaczony w decyzji o przydziale i miała utracić moc z upływem tego terminu lub na wypadek prawomocnego cofnięcia przydziału albo rozwiązania stosunku najmu - § 9 umowy. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. O. w R pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R, tym samym wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) oraz rozporządzenia MSWiA z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych .kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.).
Po śmierci J.S. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje jego żona i syn, który nie figurują w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA.
Wyjaśnić należy, iż problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 ustawy.
W myśl art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego.
Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji, prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07, publ. LEX nr 491472).
W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.
Skarżący bezsprzecznie nie są i nie byli funkcjonariuszami Policji, nie są też członkami rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełniają zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałyby je do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Uprawnienie Skarżących do zamieszkiwania w przeszłości w tym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego ich z mężem i z ojcem, jako osobą posiadającą tytuł prawny do tego lokalu i ustało z datą jego śmierci, a przedmiotowy lokal nie przestał należeć do kategorii lokali "pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu jednostek".
Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego organ wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez Skarżących przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione.
Jednocześnie wobec zarzutów skargi należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia dyspozycyjności organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się art. 90 ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 (LEX nr 74801), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji.
Status zajmowanego przez Skarżących lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 16 grudnia 2012 r., I OSK 1122/10; z 30 stycznia 2013 r., I OSK 220/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie zauważyć należy, iż Skarżąca była informowana iż w/w lokal pozostaje w dyspozycji Policji, gdy zwracała się z wnioskiem o zgodę na zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu (pismo z 5.05.2005 r. k. 6 akt administracyjnych). W dziale dotyczącym własności w księdze wieczystej wskazane są wyłącznie te lokale mieszkalne, w stosunku do których dokonano wyodrębnienia własności lokali w drodze aktów notarialnych, tym samym należy uznać, że lokal mieszkalny w R przy ul. O.w dalszym ciągu znajduje się w zasobach Gminy Miasta R. a dysponentem lokalu pozostaje Komendant Miejski Policji w R. Fakt ten potwierdza również pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami w R [...] z 03.02.2023 r., znajdujące się w aktach sprawy (k. 24). Należy podkreślić, że Miejski Zarząd Lokalami w R stanowi jednostkę administracyjną przeznaczoną do zarządzania i administrowania nieruchomościami i lokalami, będącymi własnością Gminy Miasta R. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że lokal należy do zasobu Gminy i pozostaje w dyspozycji Policji. W sprawie brak jest dowodów przeciwnych. Prawo do jego dysponowania jest przesłanką faktyczną, ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. Natomiast umowy najmu czy dokumenty stwierdzające warunki najmu, mają charakter porządkujący i stanowiący podstawę do ustalenia wysokości czynszu i opłat związanych z najmem. Zarzut pełnomocnika Stron w zakresie błędnie dokonanych przez Organ ustaleń faktycznych jest niezasadny.
W skardze Skarżący eksponują, że przedmiotowy lokal nie pozostaje w dyspozycji organów Policji, a w konsekwencji nie mogą one decydować o jego przydziale i opróżnieniu. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że na podstawie o przydziału mieszkania funkcyjnego z 29.01.1977 r. J. S. przydzielono w/w mieszkanie funkcyjne i decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 146 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji rozwiązano Milicję Obywatelską i na podstawie art. 149 wymienionej ustawy, funkcjonariusze z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stają się policjantami. W myśl art. 153 ustawy o Policji ilekroć w przepisach prawa jest mowa o "Milicji Obywatelskiej" i "funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej", należy przez to rozumieć "Policję" i "policjantów". Zatem art. 146 oraz art. 149 ustawy o Policji traktują o następstwie prawnym Policji w związku z rozwiązaniem Milicji Obywatelskiej.
W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę - art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI