VIII SA/Wa 74/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku R.M. o sporządzenie i przesłanie kopii materiałów zebranych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia opłaty za pobyt jego matki w Domu Pomocy Społecznej. Prezydent Miasta R. odmówił, wskazując na nadmierne utrudnienie wynikające z obszerności materiału dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 73 k.p.a. poprzez odmowę udostępnienia kopii akt bez merytorycznego uzasadnienia, a także naruszenie przepisów postępowania dotyczących zbierania dowodów i uzasadniania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na uchwałę NSA z dnia 8 października 2018 r. (sygn. akt I OPS 1/18), uznał, że strona ma prawo otrzymać kopie dokumentów, a odmowa może nastąpić jedynie w przypadku wykazania konkretnych, uzasadnionych utrudnień przez organ. Sąd stwierdził, że organy nie przedstawiły wystarczających dowodów ani precyzyjnej argumentacji uzasadniającej odmowę, co stanowiło naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa strony do uzyskania kopii akt sprawy administracyjnej oraz wymogów dotyczących uzasadnienia odmowy przez organ.
Orzeczenie dotyczy interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście dostępu do akt i nie stanowi przełomu w szerszym zakresie prawa administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzić i przesłać stronie kopie dokumentów z akt sprawy na jej wniosek, czy też może odmówić, powołując się na nadmierne utrudnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzić kopie dokumentów z akt sprawy na wniosek strony, o ile nie wykaże konkretnych, uzasadnionych utrudnień technicznych lub organizacyjnych. Odmowa musi być precyzyjnie uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA I OPS 1/18, która stwierdza, że sporządzanie kopii mieści się w zakresie udostępniania akt. Odmowa jest wyjątkiem i wymaga wykazania konkretnych utrudnień, a nie ogólnikowych stwierdzeń o 'obszerności' czy 'nadmiernym utrudnieniu'. Uzasadnienie postanowienia musi być wyczerpujące i przekonujące.
Czy postanowienie odmawiające udostępnienia kopii akt sprawy jest prawidłowo uzasadnione, jeśli opiera się na ogólnikowych stwierdzeniach o 'obszerności akt' i 'nadmiernym utrudnieniu'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uzasadnienie jest niewystarczające i stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji i SKO nie przedstawiły konkretnej argumentacji, np. wskazania liczby dokumentów, potrzebnych środków technicznych czy wpływu na pracę komórki. Brak precyzyjnego uzasadnienia uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu i stanowi naruszenie zasad praworządności, prawdy obiektywnej oraz obowiązku przekonywania.
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 73 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu w obecności pracownika. Organ ma obowiązek sporządzić kopie na wniosek strony, o ile nie wykaże konkretnych utrudnień.
k.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 74 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna być należycie uzasadniona.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania - organ powinien wyjaśniać stronom zasadyność przesłanek.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2018 roku, poz. 265 art. 14 § ust. 1 pkt 1c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Ustawa z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał konkretnych, uzasadnionych utrudnień technicznych lub organizacyjnych uniemożliwiających sporządzenie kopii akt. • Uzasadnienie odmowy było lakoniczne, ogólnikowe i nieprzekonujące, co narusza przepisy k.p.a. dotyczące uzasadniania rozstrzygnięć. • Sąd jest związany uchwałą NSA I OPS 1/18, która potwierdza prawo strony do otrzymania kopii akt.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów pierwszej i drugiej instancji, że sporządzenie kopii stanowiłoby nadmierne utrudnienie ze względu na obszerność materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku powinno być, jak garnitur uszyty na miarę, a nie jak garnitur pierwszy lepszy zdjęty w sklepie z wieszaka, który może kupić każdy klient i będzie jakoś pasował.
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący
Marek Wroczyński
sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa strony do uzyskania kopii akt sprawy administracyjnej oraz wymogów dotyczących uzasadnienia odmowy przez organ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście dostępu do akt i nie stanowi przełomu w szerszym zakresie prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do dostępu do akt postępowania administracyjnego i wymogów formalnych, jakie muszą spełnić organy przy odmowie. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy organ może odmówić Ci kopii akt sprawy? Sąd wyjaśnia, kiedy taka odmowa jest legalna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.