VIII SA/WA 739/23

VIII SA/Wa 739/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 581
art. 30 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w R. z dnia 4 sierpnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 czerwca 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta R. (dalej jako "organ I instancji" lub "Prezydent") działając na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 581 z późn. zm., dalej jako "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów") i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej jako "Kpa") odmówił Z. D. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") umorzenia kwoty 72.000,00 zł należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz kwoty ustawowych odsetek za opóźnienie, które na dzień wydania ww. decyzji wynoszą 9.279,30 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 27 ust. 1 i 1a oraz art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a następnie - po przedstawieniu sytuacji wnioskodawcy, który przebywa w zakładzie karnym, stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia należności. Zdaniem organu I instancji, chociaż odbywanie kary pozbawienia wolności ma niewątpliwie wpływ na sytuację dochodową dłużnika alimentacyjnego, jednakże to sam wnioskodawca pozbawił się możliwości zarobkowania. Dlatego też jego sytuacja nie jest szczególna i wyjątkowa, co uzasadniałoby umorzenie zadłużenia w trybie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Od decyzji powyższej skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł m.in., że jako osoba osadzona i odbywająca karę pozbawienia wolności, nie miał możliwości wglądu w akta sprawy i ewentualnego odniesienia się do nich. Dlatego wystąpił
z wnioskiem o przesłanie mu akt i umożliwienie zapoznania się z nimi, jednak jego wniosek pozostał bez odpowiedzi. Skarżący podał jednocześnie, że przed osadzeniem go w zakładzie karnym nie miał żadnego długu alimentacyjnego. Tak więc główną przyczyną ciągle narastającego długu jest osadzenie go w zakładzie karnym. Nie miał bowiem możliwości podjęcia normalnej zarobkowej pracy na wolności
i spłacania tego długu, a co za tym idzie nie uchylał się od nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego. Wskazał, że praca którą wykonuje w zakładzie karnym jest odpłatna, lecz kwota pozostająca do jego dyspozycji nie jest w stanie pokryć nawet części miesięcznej należności, nie mówiąc o odsetkach. W konsekwencji stwierdził, że w jego sytuacji umorzenie należności skutkowałoby tym, iż po opuszczeniu zakładu karnego mógłby zacząć normalnie funkcjonować, płacąc oczywiście bieżące alimenty, nie martwiąc się o zajęcia komornicze. Dlatego wniósł o rozpoznanie sprawy i na mocy art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów umorzenie
w całości bądź w części jego długu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej jako "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") decyzją z 4 sierpnia 2023 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpoznaniu ww. odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że wnioskiem z 3 kwietnia 2023 r. skarżący zwrócił się
o umorzenie w całości lub w części długu alimentacyjnego uzasadniając powyższe tym, że przebywa w zakładzie karnym, natomiast przed osadzeniem długu takiego nie miał. Wyrok i nałożenie na niego obowiązku alimentacyjnego nastąpiło od czerwca 2018 r.,
a więc kiedy przebywał w zakładzie karnym. Alimenty zostały przyznane na trójkę dzieci po 500 zł na każde z nich. Do momentu osadzenia był dobrym ojcem i na co dzień opiekował się i miał z dziećmi silną więź. Przez całe małżeństwo tylko on zarabiał na rodzinę bowiem żona nigdy nie pracowała. Jego zdaniem istotnym faktem jest też to, że wspólny kredyt na mieszkanie musiał spłacać sam i na dzień dzisiejszy ma jeszcze dług w wysokości około 80.000 tysięcy zł. Na obecną chwilę nie wie też, czy kredyt jest spłacany i czy nie ma naliczanych należnych odsetek wynikających z niespłacalności żony. Ważne w tej kwestii jest to, że mieszkanie zostawił żonie i dzieciom. Nadmienił przy tym, że na dzień dzisiejszy nie posiada majątku. Z powyższych względów uważa swój wniosek za uzasadniony.
Następnie, Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji wynika, że skarżący (lat [...]) posiada wykształcenie średnie (zawód wyuczony: technik ekonomista, specjalność: bankowość). Od 2016 r. do 2017 r. pracował jako pracownik budowlany, a od 2021 r. jako pracownik gospodarczy. Od 14 maja 2018 r. do 6 lipca 2025 r. skarżący przebywa w Zakładzie Karnym Nr [...] w Ł.. Od 1 grudnia 2021 r. jest zatrudniony odpłatnie, wypłata z trzech ostatnich miesięcy wyniosła ok. 793 zł, zajęcie przez komornika wynosi ok. 317 zł, a średnia kwota do dyspozycji to ok. 476 zł. Z powyższego wynika, że w chwili obecnej niewątpliwie sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala mu na spłatę w całości zadłużenia alimentacyjnego. Jednakże przy ocenie sprawy na płaszczyźnie art. 30 ust. 2 ustawy
o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, należy brać pod uwagę nie tylko aktualną sytuację finansową dłużnika alimentacyjnego, ale również możliwości takiej osoby do spłaty zadłużenia w przyszłości, czy też w dogodnych ratach.
Biorąc pod uwagę istniejący w niniejszej sprawie stan faktyczny, SKO stwierdziło, że w przypadku wnioskodawcy nie wystąpiły szczególne, nadzwyczajne okoliczności przemawiające za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia należności. Skarżący jest bowiem osobą młodą (lat [...]), stan jego zdrowia jest dobry. Co prawda w chwili obecnej z uwagi na pobyt w zakładzie karnym pozbawiony jest on możliwości większego zarobkowania, a tym samym pozyskiwania wyższego wynagrodzenia, jednakże już po wyjściu z tego zakładu (przewidziany koniec kary to [...] lipca 2025 r.) będzie on mógł podejmować zatrudnienie w warunkach pobytu na wolności. W ocenie organu odwoławczego jest to tym bardziej uzasadnione, że stan zdrowia wnioskodawcy jest dobry i posiada on wykształcenie średnie w zawodzie wyuczonym - technik ekonomista o specjalności bankowość. Za możliwością zarobkowania przemawia także fakt, że wnioskodawca przez niewielki okres pracował jako pracownik budowlany. Sytuacja skarżącego nie przesądza więc o braku możliwości spłaty zadłużenia alimentacyjnego po opuszczeniu zakładu karnego.
Kolegium podkreśliło, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone dzieciom skarżącego w ramach pomocy państwa udzielanej osobom uprawnionym do alimentacji w związku ze stwierdzoną bezskutecznością egzekucji prowadzonej wobec wnioskodawcy będącego dłużnikiem alimentacyjnym. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego finansowane są z budżetu Państwa, które mając na uwadze dobro osób uprawnionych - czasowo "zastępuje" dłużnika w wypełnianiu ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Skoro zatem państwo poniosło ciężar utrzymania jego dzieci, czyli spoczęło to na barkach wszystkich podatników, to nie może on oczekiwać zwolnienia go z obowiązku alimentacyjnego, bowiem byłoby to niezgodne z interesem społecznym. Wiek zaś skarżącego, stan zdrowia - nie jest osobą niepełnosprawną a jak sam wskazał stan jego zdrowia jest dobry, pozwalają mu na spłatę należności alimentacyjnych wobec Skarbu Państwa.
SKO wyjaśniło przy tym, że umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dłużnika alimentacyjnego nie pozwala mu np. z powodu niemożności zarobkowania w ogóle spowodowanej stanem zdrowia, czy wiekiem - na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, czego w niniejszej sprawie nie można się dopatrzeć. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do skarżącego nie wystąpiły szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jego wniosku
o umorzenie. Co prawda w chwili obecnej może on nie być w stanie dokonać spłaty należności jednorazowo, czy też w ratach, to jednak może ubiegać się o inne ulgi, np. odroczenie terminu płatności, np. do czasu uzyskania środków finansowych z tytułu zarobkowania po zakończeniu odbywania kary, bądź też - o ile jego sytuacja finansowa w dalszym ciągu nie będzie pozwalała mu na spłatę należności jednorazowo - to wówczas może ubiegać się o rozłożenie zadłużenia na stosowne dogodne raty. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje bowiem poza najbardziej komfortową dla dłużnika alimentacyjnego ulgą w postaci umorzenia należności, również ulgi w postaci odroczenia terminu spłaty zobowiązania lub rozłożenia na raty spłaty zobowiązania.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego uniemożliwienia skarżącemu wglądu w akta sprawy i ewentualnego odniesienia się do nich, Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z treści odwołania - skarżący nie dysponował dodatkowymi dowodami czy faktami mającymi wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 Kpa może być zaś uznane za zasadne tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. W tym stanie rzeczy decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.
Pismem z 27 września 2023 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
W uzasadnieniu skargi podtrzymał co do zasady swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Dodatkowo skarżący wskazał, że długoletni wyrok pozbawienia wolności jest wyjątkową sytuacją, której skutki odczuje przez wiele lat.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko stwierdził, że zarzuty skargi nie wnoszą nowych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji organu administracji publicznej, a zatem czy w przypadku poddanej jego kontroli decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był bowiem wystarczający do wydania rozstrzygnięcia
w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń
z funduszu alimentacyjnego oraz kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie.
Trzeba mieć na uwadze, że umorzenie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uregulowane w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zapada w ramach uznania administracyjnego. Wskazuje na to wyraźnie zwrot "może" odnoszący się do uprawnienia organu administracji. Władza dyskrecjonalna organów administracji publicznej, której przejawem jest uznanie administracyjne, wyraża się w tym, że nawet gdy strona spełni określone prawem przesłanki, organ nie musi rozstrzygnąć sprawy w pozytywny dla niej sposób. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełnej dowolności
w rozstrzyganiu sprawy. Na organie spoczywa bowiem obowiązek wyważenia interesu społecznego (publicznego) oraz słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 Kpa. Organ powinien zatem każdorazowo zidentyfikować zarówno interes publiczny, jak i słuszny interes strony i w okolicznościach konkretnej sprawy rozważyć owe interesy, przyznając jednemu z nich prymat. W sytuacji przyznania prymatu interesowi publicznemu, organ powinien wyczerpująco wyjaśnić w motywach wydanej decyzji, na czym polegało wyższe wartościowanie doniosłości interesu publicznego w konflikcie ze słusznym interesem strony, prowadzące do ograniczenia uprawnienia strony lub odmowy jego przyznania.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji sprostały temu zadaniu, przedstawiając w wyczerpujący sposób w uzasadnieniach wydanych decyzji sytuację materialną skarżącego oraz wskazując powody uznania, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności.
Stosownie do treści art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zwanej dalej "ustawą", dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych
z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.
Poza sporem jest, że na skarżącym ciąży obowiązek zwrotu należności
z powodu nie wywiązywania się przez niego ze zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci, a wypłaconych w zamian za niego z funduszu alimentacyjnego.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ww. ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie
z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 807/20 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://cbois.nsa.gov.pl) powyższy przepis wskazuje kryteria brane pod uwagę przez organ (sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy), ale uwzględnienie wniosku pozostawia do uznania organu, zobowiązanego do uwzględnienia zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego. Z treści powołanego przepisu wynika również, że dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, co do zasady, że każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową
i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których Fundusz Alimentacyjny wypłacał należności i umarzanie należności z tej tylko przyczyny czyniłoby praktycznie martwą regulację dotyczącą obowiązku zwrotu organowi równowartości wypłaconych
z funduszu świadczeń.
Wobec tego, sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się
z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Może mieć to miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Przy czym, taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych. Należy też podkreślić, że przy rozpoznawaniu tego typu spraw trzeba również mieć na względzie, że zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest się w stanie utrzymać samodzielnie. Trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice są obowiązani dzielić się z dziećmi nawet bardzo niskimi dochodami. Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym mają zatem charakter obligatoryjny. Wobec tego art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Należy bowiem podkreślić, że zobowiązany ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości powstałe z tytułu wypłaconych przez Państwo zastępczo na rzecz jego dzieci alimentów i spoczywa na nim obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku spłaty tych zaległości wraz z odsetkami. Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Za taką wyjątkową, nadzwyczajną sytuację nie może być natomiast uznana sytuacja, będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji.
Wobec tego należy stwierdzić, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego są czasowo udostępniane wierzycielowi i nie są świadczeniami bezzwrotnymi. Istotą systemu publicznego wsparcia jest to, że zwrot kwoty świadczenia następuje nie od osoby, która świadczenie pobrała, ale od dłużnika, którego dług względem osoby uprawnionej został zaspokojony przez państwo. Regres ten jest jednym z elementów systemu dyscyplinującego dłużników alimentacyjnych do uregulowania swoich zobowiązań i w ten sposób nawiązuje do treści preambuły ustawy alimentacyjnej
o zwiększaniu odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Ustawodawca przyjął założenie, że to osoby, które założyły rodzinę, obowiązane są w pierwszej kolejności zapewnić środki utrzymania członkom tej rodziny, a w szczególności dzieciom, które w tej rodzinie się wychowują. W sprawach publicznych świadczeń alimentacyjnych dopiero wykazanie, że trudna sytuacja materialna i społeczna wywołana brakiem realizacji obowiązku alimentacyjnego nie wynika z wyboru osoby zainteresowanej pomocą, uzasadnia pomoc państwa. Państwo nie przejmuje zatem ciążącego na osobach zobowiązanych do alimentacji obowiązku, lecz wykonuje swoją powinność pomocy osobom ubogim (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 listopada 2010 r. K 5/10, OTK-A 2010/9/106).
Wobec powyższego, wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku świadczeń alimentacyjnych względem dziecka winny uwzględniać, że obowiązek alimentacyjny ciąży na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka przez zapewnienie środków na jego utrzymanie, wychowywanie i kształcenie. Dobro dziecka jest bowiem wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Jak już wyżej wskazano regulowana, przepisem art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzja posiada charakter uznaniowy. Ze względu na uznaniowy charakter decyzji wydawanej w oparciu o ww. przepis, kontrola legalności takiego aktu dokonywana przez sąd administracyjny polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc -
w ujęciu procesowym - kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jej zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Ponadto, tak zakreślona formuła decyzji wymaga dokładnego odniesienia się w jej uzasadnieniu do zgromadzonego materiału dowodowego oraz przekonującego wyjaśnienia przyczyn rozstrzygnięcia, co wynika z art. 107 § 3 Kpa.
Należy przyznać rację organom w sprawie, że zgromadzono pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń. Ustalono bowiem ogólną sytuację finansową i życiową skarżącego. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia i został on przez organy prawidłowo oceniony. Brak jest podstaw do kwestionowania rzetelności postępowania dowodowego i prawidłowości ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji odmawiających umorzenia przedmiotowych należności.
Organy rozważając sytuację dochodową i rodzinną skarżącego uwzględniły przy tym potencjalną możliwość uzyskania dochodu po opuszczeniu zakładu karnego oraz stan jego zdrowia. Zdaniem Sądu niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna, ale nie na tyle wyjątkowa aby zastosować instytucję umorzenia. Obawa trudnych skutków powstałych w wyniku długoletniego pozbawienia wolności stanowi jedynie przypuszczenie, które nie może uzasadnić uwzględnienia wniosku o umorzenie należności. Ani wiek skarżącego, ani jego stan zdrowia nie pozbawiają możliwości podejmowania zatrudnienia. A zatem konieczność ponoszenia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem po opuszczeniu zakładu karnego i fakt posiadania zadłużenia, nie czyni sytuacji skarżącego wyjątkowej, nadzwyczajnej na tle innych dłużników alimentacyjnych.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że pobyt skarżącego
w zakładzie karnym, nie stanowi przesłanki do umorzenia przedmiotowych należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie już wskazywano, że okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku dłużnika alimentacyjnego, gdyż jest ona efektem zabronionych z punktu widzenia prawa jego działań. Nie można uznać takiej sytuacji za wyjątkową. W przeciwnym wypadku naganne działania dłużnika, sprzeczne z normami prawa karnego, byłyby premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłacanych świadczeń alimentacyjnych, uprzednio spełnianych na koszt podatnika. Państwo obciążyło podatników ciężarem częściowego comiesięcznego utrzymywania dziecka dłużnika alimentacyjnego, który ma obowiązek wydatkowane kwoty zwrócić. Zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców na barki podatników (por. np. wyrok NSA z 4 września 2018 r. sygn. I OSK 2604/16 oraz przywołane tam orzeczenia).
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu dotyczącego uniemożliwienia skarżącemu wglądu w akta sprawy i ewentualnego odniesienia się do nich, prawidłowo stwierdził, że skarżący nie dysponował dodatkowymi dowodami czy faktami mającymi wpływ na wynik sprawy. Naruszenie zaś art. 10 § 1 Kpa może być zaś uznane za zasadne tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd, orzekł jak
w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a., czyli skargę oddalił.