VIII SA/WA 737/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-12-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o drogach publicznychwładaniedecyzja deklaratoryjnaPowiatMinister Rozwoju

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Powiat R. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Skarżący kwestionowali decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która potwierdziła nabycie z mocy prawa przez Powiat R. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. Zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. oraz k.p.c. w związku z nabyciem nieruchomości w drodze licytacji komorniczej. Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające było prawidłowe, a nieruchomość faktycznie znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego jako drogi publicznej, a decyzja ma charakter deklaratoryjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. G., M. G. i T. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 1 lipca 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody M. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat R. własności nieruchomości zajętej pod ul. B. w S. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów k.p.c. w związku z nabyciem nieruchomości w drodze licytacji komorniczej. Sąd uznał, że nieruchomość była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i zajęta pod drogę publiczną, co skutkowało nabyciem jej własności z mocy prawa. Sąd podkreślił, że decyzja ma charakter deklaratoryjny, a zarzuty dotyczące wygaśnięcia praw w związku z postępowaniem egzekucyjnym nie znalazły uzasadnienia, gdyż nabycie nastąpiło z mocy prawa przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość mogła zostać nabyta z mocy prawa, jeśli w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r., w tym zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną i faktyczne władanie nią przez jednostkę samorządu terytorialnego. Decyzja stwierdzająca nabycie ma charakter deklaratoryjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

ustawa art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

k.p.c. art. 945 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1000

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa ma charakter deklaratoryjny. Postępowanie komornicze nie miało wpływu na nabycie własności z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego. Naruszenie przepisów k.p.c. w związku z nabyciem nieruchomości w drodze licytacji komorniczej. Nikt nie przejął we władanie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Na mapach brak informacji o innej powierzchni działki niż 1614 m².

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydana na podstawie art. 73 ust.1 ustawy potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 roku, a zatem ma charakter deklaratoryjny. Dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Pasem drogowym jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz ruchu pieszego, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Nabycie nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości drogowej w trybie art. 73 ust.1 ustawy następowało z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Marek Wroczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, charakteru deklaratoryjnego decyzji administracyjnych oraz znaczenia dokumentów urzędowych (np. map geodezyjnych) w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi dotyczącymi reformy administracji publicznej i nabycia mienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia nieruchomości z mocy prawa, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli i jednostek samorządu terytorialnego. Interpretacja przepisów i dowodów jest kluczowa.

Nieruchomość zajęta pod drogę: kiedy przechodzi na własność powiatu z mocy prawa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 737/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Iwona Szymanowicz-Nowak
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 827/23 - Wyrok NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 76 par. 1, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
art. 4 ust.  1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. G., M. G. i T. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 1 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa przez Powiat R. oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 737/22
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2022 roku, znak: [...] Minister Rozwoju i Technologii działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2021 roku, poz. 735 dalej jako kpa), po rozpatrzeniu odwołania I. G., T. G. i M. G., od decyzji Wojewody M. nr [...] z dnia 10 lipca 2020 roku, znak: SPN – [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku, przez Powiat R., własności nieruchomości, położonej w obrębie [...] S.– miasto, jed. ew. [...] S. - miasto, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod ul. B. w S.– utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna.
Wojewoda M. działając w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną( DZ.U nr 133, poz. 872 ze zm. dalej jako ustawa) decyzją z dnia 10 lipca 2020 roku, stwierdził nabycie, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Powiat R., własności nieruchomości, położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod ulicę B. w S..
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli – I. G., T. G. oraz M. G..
Organ wskazał, że na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 roku w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii( DZ.U z 2021, poz. 1945), obecnie organem właściwym w sprawie jest Minister Rozwoju I Technologii.
Zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku, stawały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust.1 ustawy następowało jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 roku spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.
W dniu 31 grudnia 1998 roku przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ( wydzielona z działki nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 roku był M. F.. Zgodnie z treścią oświadczenia o przynależności majątkowej małżeńskiej i umowy darowizny z 10 listopada 2017 roku obecnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości są I. G., T. G. oraz M. G..
Rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach w województwach stołecznym warszawskim, [...], [...], [...] i [...] ( DZ.U z 1986 roku, nr 42, poz. 205), droga nr [...]relacji K. K.– B.– S. ( w ciągu której znajduje się ul. B.) została zaliczona do dróg wojewódzkich. Na podstawie art. 103 ust.3 ustawy ww. droga nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku w sprawie wykazu dróg krajowych i wojewódzkich( Dz.U nr 160, poz. 1071 ), stała się z dniem 1 stycznia 1999 roku drogą powiatową i jest oznaczona nr [...].
Ze znajdującej się a aktach mapy sytuacyjnej wraz z wykazem zmian gruntowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 października 2019 roku, nr [...] wynika, że działka nr [...] jest zajęta pod drogę publiczną. Na mapie jest adnotacja, iż przedstawia stan na dzień 31 grudnia 1998 roku. Przedmiotowa mapa wskazuje, że działka nr [...] była położona w dniu 31 grudnia 1998 roku, w ciągu ul. B., wchodzącej w skład drogi nr [...] ( obecnie nr [...]). Według opinii biegłego geodeta uprawniony wskazywał, że na mapie został ustalony stan użytkowania i granice drogi na dzień 31 grudnia 1998 roku.
Organ przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2006 roku, I OSK 1331/05, że operat techniczny sporządzony przez uprawnionego funkcjonariusza publicznego – geodetę – korzysta jako dokument urzędowy – z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. Natomiast w wyroku z dnia 16 maja 2013 roku, I OSK 2/12 NSA stwierdził brak podstaw, aby odmówić mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, a dokument taki ma charakter dokumentu urzędowego.
Organ wskazywał, iż o władaniu przedmiotowej działki świadczą oświadczenie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w R. z dnia 3 lutego 2020 roku, zgodnie z którym przed dniem 31 grudnia 1998 roku, jak i w tym dniu Zarząd Dróg w R. działający w imieniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. podejmował działania zmierzające do utrzymania w należytym stanie drogi nr [...] poprzez dokonywanie czynności faktycznych polegających na remoncie drogi, należytym utrzymaniu nawierzchni jezdni, poboczy, mostu, rowów odwadniających, przepustów zieleni przydrożnej, a w okresie zimy – zimowym utrzymaniu dróg. W dniu 31 grudnia 1998 roku droga posiadała jezdnie o nawierzchni bitumicznej, a jej pasie drogowym znajdowały się rowy przydrożne, obiekt mostowy, przepusty i zieleń przydrożna. Ponadto były wykonywane budowy drogi w latach 1989 i 1991, remont kapitalny drogi w latach 1994 -97 i powierzchniowe utrwalanie nawierzchni w latach 1988, 1991, 1992.
Organ wskazywał na wykazy stanu drogi nr [...], z których wynika, iż droga według stanu na dzień 31 grudnia 1992 roku posiadała nawierzchnię bitumiczną, brukowcową oraz betonową. Z porównania długości poszczególnych nawierzchni jezdni wynika, iż w latach 1994 -96 były wykonywane remonty nawierzchni a cała droga na koniec 1996 roku była bitumiczna. Wśród dowodów potwierdzających przesłankę władania organ wskazywał karty ocen obiektów mostowych i wykaz dróg wojewódzkich planowanych do zimowego utrzymania w sezonie 1996/97, który obejmował drogę nr [...].
Organ zwracał uwagę na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania należy wskazać, iż decyzja wydana na podstawie art. 73 ust.1 ustawy potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 roku, a zatem ma charakter deklaratoryjny.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli I. G., T. G., M. G..
Zaskarżonej decyzji zarzucali rażące naruszenie przepisów, które miało wpływ na treść decyzji:
- art. 7, art. 77, art.80 oraz art. 107 kpa poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie, a w szczególności ustalenie, kto i w jakim okresie i w jakich granicach użytkował nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] w sytuacji gdy zarówno poprzedni właściciel, jak i aktualni właściciele użytkowali działkę na całej powierzchni,
- art. 945 § 2 kpc w związku z art. 1000 kpc poprzez ich niezastosowanie i całkowite pominięcie faktu, iż nieruchomość została nabyta w toku licytacji komorniczej, a z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasły wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące nie nieruchomości.
Z uwagi powyższe skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się aktach sprawy komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R., syg. akt KMP [...] na okoliczność, że Powiat R. nie zgłaszał żadnych roszczeń do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], jak i na mapach znajdujących się w operacie szacunkowym brak jest informacji o tym, aby działka miała inną powierzchnię niż 1614 m².
W uzasadnieniu skargi zarzucali, że nikt i nigdy ze strony Powiatu R. nie przejął we władanie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². Nie jest prawdą, że część nieruchomości za rowem była we władaniu Powiatu R. jako zarządcy drogi. Za tę część działki dbali tylko właściciele nieruchomości.
Nadto skarżący podnosili, że zgodnie z art. 945 § 2 kpc komornik wzywa wszystkie osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i przedmiotów razem z nią zajętych, aby przed ukończeniem opisu i oszacowania zgłosiły swoje praw postanowienia z 18 marca 2016 roku nie zgłaszał żadnych roszczeń do działki. Z kolei zgodnie z treścią art. 1000 kpc z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia się z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym o przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji.
Z tego względu zdaniem skarżących prawo organu wygasło z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.
Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy:
a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia;
b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów;
c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną;
d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy.
W ocenie Sądu biorąc pod uwagę wyżej przedstawione kryteria należy uznać, iż przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu przeprowadzone w sprawie przez organy administracji publicznej postępowanie wyjaśniające oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego zasługują na akceptacje.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę jeżeli doszło do naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa na treść orzeczenia( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 roku, III SA/Kr 438/19). Skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego może być tylko ten, który wskazuje na istnienie istotnego wpływu naruszenia na rozstrzygnięcie, bo art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a odwołuje się do tej przesłanki. Zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania może być skutecznym zarzutem skargi, ale tylko takie które miało istotny wpływ. Jednak ten wpływ musi wykazać strona, a nie Sąd ( wyrok NSA z 10 października 2019 roku, II GSK 2763/17).
Stosownie do treści art. 7 kpa organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest zaś jego wszechstronne rozpatrzenie. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast między innymi ustalenie, czy prawidłowo został zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, a następnie czy został oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie było to, czy w dniu 31 grudnia 1998 roku, działka nr ew. [...] o pow. [...] ha położona w S. należąca obecnie do skarżących, a w dacie wyżej powołanej M. F. zajęta była pod drogę publiczną i czy znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego.
Należy zauważyć, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust.1 ustawy determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający do zakwalifikowania go jako pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych( Dz.U nr 14, poz. 60 ze zm. dalej ustawa drogach publicznych) w dacie 31 grudnia 1998 roku. Pasem drogowym jest zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz ruchu pieszego, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
W niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie administracyjne celem ustalenia czy działka [...] była zajęta pod drogę publiczną – powiatową nr [...] ( obecnie nr [...] ) dopuścił dowód z opinii biegłego geodety.
W ocenie Sądu sporządzona przez biegłego mapa jest dokumentem urzędowym w zakresie ustalenia zakresu przestrzennego pasa drogowego przy działkach skarżących w B. [...] na datę 31 grudnia 1998 roku( por. wyroki NSA z 28 marca 2018 roku, I OSK 2173/12, z 7 listopada 2019 roku, I IOSK 314/19). Zdaniem Sądu przedmiotowa opinia odwołuje się do stanu geodezyjnego jaki zaistniał odnośnie pasa drogowego i jest logiczna oraz rzetelna. Fakty stanowiące podstawę ustalenia geodezyjnego przebiegu pasa drogowego nie zostały w sposób skuteczny zakwestionowane. Mapa, operat techniczny sporządzony przez funkcjonariusza publicznego – geodetę jako dokument urzędowy korzysta domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym.
Jako, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące( por. wyrok NSA z dnia 11 października 2006 roku, I OSK 1331/05). Zdaniem Sądu została wykazana przesłanka z art. 73 ust.1 ustawy dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego. Dla jej spełnienia istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności , naprawami, remontami, a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnię zwrotu normatywnego ,, pozostające we władaniu’’ akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych( wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 roku, I SA 1441/00, wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 375/09).
W przypadku urządzenia drogi publicznej na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych.
Wykonywanie przez zarządcę drogi czynności potwierdzających publicznoprawne władanie nieruchomością w realiach niniejszej sprawy potwierdzają dokumenty obrazujące remonty przedmiotowej drogi. Należy zauważyć, że wykonywanie nawet prac porządkowych np. w pasie zieleni nie może samo w sobie stanowić przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne.
Zarzuty skargi nakierowane są na wykazanie, iż stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie został ustalony w sposób prawidłowy z pominięciem całego zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, bądź nieuwzględnienie wniosków dowodowych zaoferowanych przez skarżących.
Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 kpa szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki.
Postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie. Przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia.
Co prawda skarżący stawiali zarzut błędnych ustaleń faktycznych w zakresie władztwa nad przedmiotową działką, a w tym zakresie nie przedstawili dowodów, które podważyły by stanowisko organu, co do władania przedmiotową nieruchomością w ramach czynności zarządcy drogi.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania cywilnego – art. 945 § 2 oraz 1000 kpc w związku z nabyciem tej nieruchomości w trybie licytacyjnym przez I. G. postanowieniem z 18 marca 2016 roku.
Należy zauważyć, iż nabycie nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości drogowej w trybie art. 73 ust.1 ustawy następowało z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku. Obecnie wydana decyzja tylko potwierdza fakt nabycia jej przez zarządcę drogi i ma charakter deklaratoryjny. Tak więc czynności komornicze nie mogły odnosić się do całej nieruchomości, bo w dacie postępowania egzekucyjnego działka [...], choć formalnie nie wydzielona geodezyjnie, nie była już własnością M. F. od 1 stycznia 1999 roku. Tak więc zarzuty, że prawa obciążające działkę nr [...] wygasły z związku z treścią art. 1000 kpa nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI