VIII SA/WA 734/22

VIII SA/Wa 734/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 794/23 - Wyrok NSA z 2024-06-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 48 ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J.G. i W. G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: "MWINB", "organ odwoławczy") z dn. 14 lipca 2022 r. Nr [...] którym ww. organ, działając na podstawie art. 138§ 1 pkt.1 w zw. z art. 144 Kodeksu postepowania administracyjnego (t.j. DZ U z 2021 r. poz. 735, dalej "kpa") oraz art. 83 ust.2 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. DZ U z 2021 r. poz. 2351, dalej jako:" P.b"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. ( dalej: "PINB", "organ I instancji") z dn. 25 maja 2022 r. Nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie około 34 pól betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, usytuowanych na nieruchomości o nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina J., informujące o możliwości złożenia - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia - wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
W dniu 18 marca 2021 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego
w R. wpłynęło pismo Gminy J. z dnia 10 marca 2021 r. dotyczące "legalności posadowienia ciągów technologicznych, elementów technologii produkcji budowli i obiektów w związku z faktycznym wykonywaniem czynności produkcji elementów z betonu" m.in. na terenie nieruchomości o nr ewid. [...] obręb K., gmina J..
W dniu 30 sierpnia 2021 r. przeprowadzono czynności kontrolne m.in. na w/w nieruchomości, w toku których stwierdzono: "Na dz. [...] w m-ci K. odbywa się produkcja szamb betonowych. Na części działki utwardzonej gruzem betonowym przykrytych plandekami znajduje się 18 gotowych prefabrykatów betonowych "wierzchnie płyty szamb" owym. ok. 2,5 x 3,5 m. Odległości pomiędzy płytami to ok. 1,20 m. Działka od strony zachodniej ogrodzona płotem betonowym o wys. ok. 2 m. Przy tym ogrodzeniu znajduje się 16 pól betonowych o wym. ok. 2,5 x 2,7 i odległość między nimi ok. 1 m, od ogrodzenia betonowego ok. 2 m. W kolejnych dwóch rzędach znajduje się 18 pól bet. o wym. ok. 3,60 x 2,5 odległość między płytami ok. 1 m. Na 10 stoją gotowe wyroby betonowe pozostałe pola są puste. W kolejnych dwóch rzędach znajduje się 16 pól bet.6 z nich są puste na kolejnych znajdują się gotowe zbiorniki betonowe "szambo". Od strony wsch. obok ogrodzenia bet. znajdują się 9 pól o wym. ok. 2,5 x 3,6 na których leżą gotowe prefabrykaty. Przy ogrodzeniu drewnianym znajduje się 9 pól w odległ. ok. 1,30 m - 0,70 m o wym. 2,60 x 2,20 (...). Pola betonowe są to betonowe płyty ułożone na gruncie rodzimym. Nie są trwale związane z gruntem. Grubość ok. 8-10 cm".
Kolejne czynności kontrolne odbyły się w dniu 11 marca 2022 r., podczas których ustalono: "Na terenie dz. nr [...] w msc. K. gm. J. trwa produkcja żelbet, zbiorników na nieczystości ciekłe. Ustalono, że wzdłuż linii ogrodzenia przy drodze znajduje się ok. 16 pól betonowych ok. 2,50 x 2 m. Dokładne ustalenie ilości tych pól w dniu kontroli nie było możliwe, albowiem na niektórych z nich znajdowały się płyty wierzchne, niektóre z nich nakryte były arkuszami blach, a na części placu znajduje się rumosz betonu, plandeki itp. Wzdłuż - w zbliżeniu do zachodniej granicy działki - znajduje się ok. 18 pól o wym. ok. 2,70 x 2,00, dokładne ustalenie ilości pól bet. nie jest możliwe z powodów opisanych jw. Na pozostałej cz. działki złożone są gotowe zbiorniki i płyty nakrywowe. Na terenie działki nie wzniesiono żadnych innych obiektów budowlanych".
Na podstawie tych ustaleń, po przeprowadzeniu postępowania, PINB w R. wydał cyt. postanowienie z dn. 25 maja 2022 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Od powyższego rozstrzygnięcia zażalenie wnieśli J. G. i W. G. - wspólnicy spółki cywilnej PPHU G. B. J.G., W. G. s.c.
Po rozpatrzeniu zażalenia MWINB, postanowieniem z dn. 14 lipca 2022 r.( będącym przedmiotem zaskarżenia w sprawie), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy przytoczył następującą argumentację:
MWINB przede wszystkim wskazał na ramy prawne sprawy, tj. na kontrolę postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, tzn. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, informujące
o możliwości złożenia w wyznaczonym terminie wniosku o legalizację oraz
o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji. Organ odwoławczy podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane
w ramach postępowania legalizacyjnego z zakresu nadzoru budowlanego prowadzonego w związku z samowolą budowlaną, o której mowa w art. 48 ust. 1 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak ustalono w toku postępowania przedmiotowe pola betonowe (w ilości około 34 sztuk) zostały wybudowane bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej po 2007 r. (co potwierdza analiza zdjęć lotniczych załączonych do pisma z dnia 22 września 2021 r. oraz pismo Starostwa Powiatowego w R. z dnia 28 marca 2022 r.).
W kontekście przepisu art. 28 Prawa budowlanego, że "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31", organ odwoławczy stwierdził, że w omawianej sprawie wybudowano bez pozwolenia na budowę pola betonowe stanowiące budowlę (całość techniczno - użytkową) wykorzystywaną na cele działalności gospodarczej prowadzonej na terenie nieruchomości o nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina J. (PPHU G.B.J. G., W. G. s.c. - działalność według PKD: produkcja wyrobów budowlanych z betonu, produkcja pozostałych wyrobów z betonu, gipsu
i cementu, sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana, pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami).
MWINB podniósł, że przedmiotowe pola betonowe (w ilości około 34 sztuk) tworzą ciągi betonowe (technologiczne), stanowiące całość techniczno - użytkową służącą pod produkcję zbiorników typu szambo (co wynika z protokołów kontroli załączonych do akt sprawy). W ocenie organu odwoławczego tego typu inwestycja wypełnia definicję budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zarówno na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jak też regulacji obowiązujących
w dacie rozpoczęcia robót, realizacja tego typu budowli nie była zwolniona
z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 29 - 31 Prawa budowlanego), a samowolne wykonanie takich prac skutkuje wdrożeniem postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. A zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zasadnie wszczął procedurę legalizacyjną w w/w trybie.
W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej organ ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Postępowanie to uregulowane jest w art. 48 - art. 49e Prawa budowlanego, zaś jego pierwszym etapem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem: "1. Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji
o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
3) W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej'.
Sentencja zaskarżonego postanowienia oraz jego uzasadnienie odpowiadają dyspozycji w/w przepisu. Organ powiatowy właściwie wstrzymał roboty budowlane, poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację, jak również prawidłowo powiadomił o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o sposobie ustalenia jej wysokości (przedmiotowa inwestycja zalicza się do kategorii VIII - inne budowle).
Nałożenie obowiązku na inwestorów – J. G. i W. G. jako wspólników spółki cywilnej PPHU G.B. J. G., W. G. s.c. - nie stoi w sprzeczności z brzmieniem art. 52 Prawa budowlanego. Przedłożenie wniosku o legalizację stanowić będzie podstawę do wdrożenia dalszych etapów procedury legalizacyjnej przewidzianych przez ustawodawcę.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy stwierdził, że Sporna inwestycja stanowi w ocenie organu wojewódzkiego budowlę (całość techniczno - użytkową) wykorzystywaną na cele prowadzonej na nieruchomości o nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina J. działalności gospodarczej polegającej na produkcji zbiorników betonowych (szamb) i w związku z tym
z oczywistych względów nie może być uznana (w ślad za argumentacją skarżących) za altanę działkową, przydomowy taras czy też utwardzenie terenu (w tym ostatnim przypadku poszczególne pola nie pełnią funkcji służebnej wobec innych obiektów usytuowanych na w/w nieruchomości, ale funkcję dominującą, samoistną - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt: II OSK 701/16).
Odnosząc się do zarzutu dot. odstąpienia od powołania biegłego, organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie zebrany materiał dowodowy jest wystarczający, aby ustalić istotne dla sprawy okoliczności, tzn. właściwie zakwalifikować przedmiot postępowania. Ustalenia w tym zakresie wynikają z protokołów kontroli (dokument urzędowy - art. 76 § 1 Kpa), zaś wielkość i materiał, z którego wykonane są przedmiotowe pola (płyty) świadczą o ich trwałym związaniu z gruntem. W świetle powyższego nie było podstaw, aby rozszerzyć postępowanie wyjaśniające o dowód, o którym mowa w zażaleniu.
Na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w R. pismem z dn. 18 sierpnia 2022 r. złożyli J. G. i W. G. wspólnicy PPHU G.B. J.G., W. G. s.c.( dalej jako: "skarżący") reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
I .Obrazę prawa materialnego w postaci:
1/ art. 3 pkt 1), 3) i 6) ustawy Prawo budowlane poprzez błędną subsumcję polegającą na zakwalifikowaniu dokonanego przez Skarżących utwardzenia powierzchni gruntu jako budowy ciągu technologiczno- użytkowego służącego pod produkcję zbiorników typu szambo, a co za tym idzie obiektu budowlanego
i zakwalifikowanie prac Skarżących jako wykonanie budowli w rozumieniu wskazanego przepisu, wymagającej uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na taką kwalifikację; gdyż posadowienie pól betonowych nie prowadzi do powstania samodzielnych budowli, a jedynie pełni rolę służebną w stosunku do określonego obiektu budowlanego,
2/ art. 29 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że Skarżący dokonali jedynie utwardzenia powierzchni gruntu na działce budowlanej, a nie budowy ciągu technologiczno- użytkowego służącego pod produkcję zbiorników typu szambo, a zatem byli oni zwolnieni od obowiązku uzyskania decyzji
o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia robót budowlanych,
II. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w postaci:
3/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie przez Organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a tym samym naruszenia zasady prawdy materialnej oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, poprzez brak dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego,
w szczególności:
a/ brak dokładnego ustalenia ilości pól betonowych,
b/ brak ustalenia, że na działce obok - należącej także do Skarżących i tworzącej jeden obszar funkcjonalny - znajduje się dom mieszkalny,
c/ brak ustalenia wpływu, jaki dla wskazanego w pkt. b domu mieszkalnego miały pola betonowe,
d/ brak ustalenia daty, w którym miało dojść do rzekomego utwardzenia, co
w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że doszło do samowoli budowlanej
4. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie Stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału, zgromadzonych dowodów oraz zgłoszonych żądań w sprawie, a także uniemożliwienie zgłoszenia wniosków dowodowych, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego
5. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez niewskazanie, które fakty Organ uznał za udowodnione oraz na których dowodach Organ oparł się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności wobec nie odniesienia się
w zaskarżonym postanowieniu do wszystkich zarzutów zażalenia tj. zarzutów nr 2 tiret: drugie, trzecie oraz czwarte tj. braku uzasadnienia postanowienia w zakresie:
a. a. okresu w którym miało dojść do rzekomego utwardzenia terenu, ilości pół betonowych,
b. b. kwestii domu należącego do Skarżących i wpływu pomiędzy domem oraz polami betonowymi, co doprowadziło do tego, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wybiórcze, skrótowe, nieprzekonywujące, a Strona pozbawiona jest możliwości pełnej polemiki ze stanowiskiem Organu ewentualnie w przypadku uznania, że Organ zebrał cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zarzucam:
6.naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że pola betonowe stanowią ciąg technologiczno-użytkowy będący samodzielną budowlą, podczas gdy logika oraz doświadczenie życiowe nakazują przyjąć, że rozmieszczenie pól betonowych oraz powiązania z istniejącymi na nieruchomości zabudowaniami jest charakterystyczne dla funkcji służebnych, realizowanych poprzez utwardzenie terenu.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postepowania wg. norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymał w całości argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Dokonując kontroli według powyższych reguł, Sąd uznał, iż skarga jest nie zasadna co skutkowało oddaleniem skargi.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, zawiadomieniem z dn. 13 kwietnia 2022 r., PINB w R. prawidłowo wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie.
W postępowaniu wszczętym w przedmiocie legalności budowy organ nadzoru budowlanego na wstępie musi ustalić, z jakim charakterem samowoli budowlanej ma do czynienia w konkretnej sprawie, tj. czy budowa wymagała pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia, aby móc następnie zastosować odpowiedni tryb postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 519/10, publ. Lex nr 752343).
Naruszenia ustawy Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest przy tym rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1402/17, publ. Lex nr 2447087 oraz z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 822/17, publ. Lex nr 2406417).
W rozpoznawanej sprawie, materialnoprawną podstawę postanowienia PINB
w R. stanowiły przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym
w dacie wydania zaskarżonych postanowień) organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stosownie jednak do treści art. 48 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli budowa, o której mowa
w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl ust. 3 art. 48 cyt. ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia,
w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Podstawę faktyczną ww. postanowienia PINB stanowiły ustalenia, z których wynika, że na działce o nr ew. [...], w miejscowości K. gm. J. znajdują się pola do produkcji wyrobów betonowych. Jak wskazał organ ww. pola składają się z około 34 stanowisk i zostały wykonane po 2007 r. ( co zostało potwierdzone analizą zdjęć lotniczych uzyskanych w toku postępowania). Powyższych ustaleń dokonano na podstawie czynności sprawdzających przeprowadzonych dwukrotnie w dniach 30 sierpnia 2021 r. oraz w dn. 11 marca 2022 r. i oświadczenia inwestora złożonego do protokołu co daty powstania pól betonowych. Na tej podstawie organ nadzoru budowlanego uznał, że pola betonowe stanowią budowlę tworząc całość techniczo – użytkową. Zdaniem organu budowa "pól betonowych", nie może być uznana za utwardzenie gruntu i nie jest objęta wyłączeniem, dlatego należało uzyskać pozwolenie na budowę. Analizując art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego organ doszedł do wniosku, że pola betonowe do produkcji zbiorników typu "szambo" nie są budynkiem ani obiektem małej architektury. Pola są wykonane z płyt betonowych prefabrykowanych. Ponadto fakt, że pola betonowe nie zostały wprost wskazane
w treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody, aby uznać je za budowlę.
Skarżący natomiast uważają, że organ nieprawidłowo przyjął, iż mamy do czynienia z budowlą, co wymagało pozwolenia na budowę. W ich ocenie zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę, nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Zatem wadliwie przyjęły organy, że utwardzenie terenu w postaci pól betonowych stanowi budowlę.
W kontekście powyższego, dla oceny legalności zrealizowanych prac istotne pozostaje ustalenie, czy możliwa jest ich kwalifikacja z punktu widzenia przepisów ustawy - Prawo budowlane, a jeżeli tak, jakim rygorom prawnym podlegało ich wykonanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, najczęściej jest zaliczane do urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 ustawy), a więc urządzeń technicznych związanych z innym obiektem budowlanym, zapewniających możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego z natury swej pozostaje więc w związku funkcjonalnym
z określonym obiektem budowlanym (budowlą), w stosunku do którego spełnia funkcję służebną, umożliwiającą prawidłowe użytkowanie tego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2012 r. II OSK 1283/11 - LEX nr 1291890).
Wyznacznikiem uznania utwardzenia powierzchni gruntu na działce budowlanej jest więc co do zasady wykonanie z wykorzystaniem materiałów budowlanych urządzenia budowlanego, które nie ma charakteru samoistnego i przyporządkowane jest celom związanym ze sposobem korzystania z tej działki (zob. wyrok WSA w Rzeszowie
z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1304/18, LEX nr 2687186).
Zgodzić należy się z MWINB, iż "Pola betonowe" bezspornie nie są budynkiem, czy też obiektem małej architektury. Organ nadzoru budowlanego wskazał w decyzji, że przedmiotowe pola betonowe służą do produkcji zbiorników typu "szambo". Stwierdzona powierzchnia tych pól, ponadto sposób ich wykonania z płyt betonowych prefabrykowanych oraz posadowienia na niektórych z nich w czasie prowadzonych czynności kontrolnych gotowych wyrobów betonowych w postaci zbiorników na nieczystości ciekłe typu "szambo", wskazują że na działce nr ew. [...] zlokalizowanej
w m. K. gm. J. stanowiącej własność Skarżących były wykonywane roboty budowlane pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe.
Zauważenia wymaga, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół
z przeprowadzonych czynności kontrolnych z dn. 30 sierpnia 2021 r. oraz z dn. 11 marca 2022 r., szkic sytuacyjny, zdjęcia. Treść ww. protokołów kontrolnych jest klarowna, czytelna i wynika z nich jednoznacznie do jakich celów służą ujawnione przez organ "pola betonowe", jaką mają wysokość nad gruntem, czy są związane
z gruntem, co pozwala ustalić niewątpliwie, że nie stanowią utwardzenia terenu
w rodzaju przydomowego tarasu, czy wylewki pod altanę, co podnosi strona skarżąca. Ponadto Skarżący byli obecni przy dokonywanych czynnościach kontrolnych, organ odebrał od nich oświadczenia w odniesieniu do charakteru ww. pól betonowych, czemu służą i do tych twierdzeń Skarżących odniósł się w treści wydanych postanowień, wskazując dlaczego nie daje wiary twierdzeniom skarżących w odniesieniu do charakteru i funkcji ujawnionych pól betonowych.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 81 ust. 4 P.b. protokolarne ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania postanowienia oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Stanowią bowiem szczególny, uproszczony środek dowodowy. Ponadto wbrew zarzutom skargi, skarżący byli obecni podczas kontroli nieruchomości przez pracowników nadzoru budowlanego, co więcej złożyli on również oświadczenia do protokołu, co potwierdzają akta sprawy organu I instancji).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że przedmiotowe pola betonowe nie mogą być uznane za utwardzenie terenu budowlanego nieruchomości stanowiącej własność Skarżących i pełnić funkcję służebną wobec pobliskiego domu mieszkalnego Skarżących.
W ocenie Sądu prawidłowa jest przyjęta przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacja utwardzenia powierzchni gruntu jako budowy ciągu technologiczno-użytkowego służącego pod produkcję zbiorników typu "szambo".
Prawidłowa kwalifikacja obiektu przyczyniła się również do przyjęcia przez organy prawidłowej procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 P.b. przewidzianej dla realizacji obiektu powstałego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego efektem jest zaskarżone postanowienie.
W związku z powyższymi ustaleniami Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Konkludując wypada stwierdzić, że skarżący jako inwestorzy winni byli uzyskać pozwolenie na budowę dla realizacji spornej inwestycji. Samowolne wykonanie tego rodzaju robót budowlanych i wykonanie budowy pól betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe skutkowało przeprowadzeniem przez organy nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Organy obu instancji zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego dokonując ich prawidłowej interpretacji. Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w takiej sytuacji, co należy podkreślić - sąd administracyjny może uchylić rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. W szczególności, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji, zgodnie z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. podjęły dostateczne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy, dokonały jego, wbrew twierdzeniom skargi swobodnej a nie dowolnej ocenie ( w odniesieniu do ilości pól betonowych, stanowiska organu co do związku ww. pól betonowych ze znajdującym się na sąsiedniej działce domem mieszkalnym Skarżących i wpływu przedmiotowych pól na dom mieszkalny, wskazanie przez organy na ustalenia co do daty wykonania przedmiotowych pól na podstawie zdjęć lotniczych), umożliwiły Skarżącym udział
w czynnościach postępowania i odniesieniu się co do zebranego materiału dowodowego, co przeczy zarzutom naruszenia art. 10 i art. 81 kpa.
Uzasadnienie kontrolowanych postanowień spełnia natomiast wymogi określone
w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zawiera m.in. właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowano oraz należycie wyjaśniono w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, przedstawienie stanu faktycznego sprawy oraz odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawia sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji.
Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ww. ustawy.