VIII SA/WA 734/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej z powodu niewłaściwej oceny wpływu inwestycji na środowisko.
Skarżący sprzeciwił się budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, argumentując szkodliwy wpływ na jego nieruchomość i środowisko. Organy administracji wydały pozwolenie, uznając, że inwestycja nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, wskazując na istotne naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące obowiązku oceny wpływu inwestycji na środowisko i analizy kumulacji oddziaływań anten.
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące obniżenia wartości jego nieruchomości, wpływu na walory krajobrazowe i środowiskowe. Organy administracji uznały, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania wyjaśniającego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) oraz przepisy prawa materialnego (art. 35 ust. 1 p.b.). Kluczowym uchybieniem było niewłaściwe zbadanie kwestii wpływu inwestycji na środowisko, w tym brak analizy kumulacji oddziaływań anten i sumowania się parametrów przedsięwzięcia. Sąd podkreślił, że organy architektoniczno-budowlane są zobowiązane do samodzielnego ustalenia, czy inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, a odwołanie się jedynie do wcześniejszych decyzji (np. o lokalizacji celu publicznego) jest niewystarczające. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny dokładnie zbadać kwestię kumulacji oddziaływań anten i, w razie potrzeby, zlecić ekspertyzę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany do samodzielnego zbadania wpływu inwestycji na środowisko na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a odwołanie się do wcześniejszych decyzji jest niewystarczające.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Samo związanie decyzją o lokalizacji celu publicznego nie zwalnia organu z tego obowiązku, zwłaszcza w kontekście oceny, czy inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (30)
Główne
p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.i.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.i.o.ś. art. 71 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.o.ś. art. 124 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
P.o.ś. art. 124 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw art. 8 pkt 3
rozporządzenie RM z 2019 r. art. 2 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie RM z 2019 r. art. 3 § ust. 1 pkt 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie RM z 2019 r. art. 2 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie RM z 2019 r. art. 3 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie MZ
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP § art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena wpływu inwestycji na środowisko przez organy administracji. Brak analizy kumulacji oddziaływań anten i sumowania się parametrów przedsięwzięcia. Naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego przez organy obu instancji.
Odrzucone argumenty
Obniżenie wartości nieruchomości skarżącego z powodu budowy stacji bazowej. Argumenty dotyczące rejestru GIOŚ.
Godne uwagi sformułowania
organ architektoniczno-budowlany winien bowiem poczynić własne ustalenia w zakresie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska dla prawidłowej oceny przez organ rozpatrujący wniosek o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, czy dana inwestycja może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia, w tym ewentualnego nakładania się (nachodzenia, kumulowania) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny w ramach zamierzonego przedsięwzięcia lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne kwestia obniżenia wartości nieruchomości z uwagi na realizację na sąsiedniej działce stacji bazowej telefonii komórkowej nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji. Jest to zagadnienie cywilnoprawne
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący
Iwona Szymanowicz-Nowak
sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niewłaściwa ocena wpływu inwestycji na środowisko przez organy administracji, obowiązek analizy kumulacji oddziaływań anten, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny oddziaływania na środowisko dla stacji bazowych telefonii komórkowej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie występujących inwestycji (stacje bazowe) i budzi wątpliwości dotyczące ochrony środowiska oraz praw właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wyrok podkreśla istotne obowiązki organów administracji.
“Budowa masztu telekomunikacyjnego wstrzymana. Sąd wskazuje na kluczowe błędy organów w ocenie wpływu na środowisko.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VIII SA/Wa 734/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-02-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-11-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/ Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/ Justyna Mazur Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1535/21 - Wyrok NSA z 2024-03-13 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1202 art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2020 poz 256 art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 1839 § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] Uzasadnienie 00UZASADNIENIE Decyzją z [...] lutego 2020 r. [...] Starosta P. (dalej: Starosta, organ I instancji), po rozpoznaniu wniosku [...] Spółka z o. o. w W. (dalej: inwestor, spółka) z [...] listopada 2019 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, zlokalizowanej na terenie działek nr [...] i [...], położonych w miejscowości K. [...], gm. O. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Starosta powołał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 tj., dalej: p.b.). Odwołanie od decyzji wniósł T. K. (dalej: skarżący, strona), wyrażając swój sprzeciw wobec planowanej budowy. Wyjaśnił, że budowa masztu na działce sąsiadującej obniży w sposób znaczący wartość jego nieruchomości, godzi w jego interes, wyklucza realizację jakichkolwiek projektów budowlanych lub przeznaczonych pod zabudowę rolniczą. Wyklucza także całkowicie inwestycje rekreacyjne. Dodatkowo stacja bazowa będzie przyczyną uszczerbku dla walorów krajobrazowych i środowiskowych. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r. Nr [...] Wojewoda [...] (dalej: organ odwoławczy, Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu wskazano, że inwestor wypełnił obowiązki nałożone na niego w art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 p.b. Projekt budowlany był kompletny, posiadał wymagane uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Inwestorzy przedłożyli także oświadczenia projektantów, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 p.b., o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do wniosku o uzyskanie pozwolenia na budowę zostało dołączone także prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wyjaśniono, że organ zatwierdzający projekt budowlany nie sprawdza prawidłowości konkretnych rozwiązań projektowych oraz zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Za rozwiązania zawarte w projekcie architektoniczno-budowlanym odpowiada jego autor, tj. projektant. W ocenie Wojewody projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Został wykonany na kopii mapy do celów projektowych, potwierdzonej za zgodność z oryginałem na naniesionym obszarze aktualizacji wraz z wymiarowaniem odległości przedmiotowej inwestycji oraz został przyjęty do zasobu geodezyjno-kartograficznego Starostwa P. Na obszarze przedmiotowej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a projekt przedmiotowego przedsięwzięcia jest zgodny z decyzją Wójta Gminy O. z [...] lipca 2019 r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: SKO) decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...]. Działki inwestycyjne nr [...] i nr [...] posiadają dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] (działka nr [...]). Ustalono, że w skład projektowanej instalacji radiokomunikacyjnej wejdą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo - odbiorcze, zlokalizowane u podstawy wieży oraz 12 anten sektorowych i 2 anteny radiolinii, zamocowane na projektowanej wieży kratowej o wysokości 61,95 m n.p.t. (wraz z odgromnikiem). Anteny sektorowe rozmieszczone są na azymutach 100, 1000, 1900, 2800. Z przeprowadzonej kwalifikacji wynika, że dla przedstawionej przez inwestora konfiguracji anten sektorowych, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839, dalej: rozporządzenie RM z 2019 r.), nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się bowiem do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe wynika również z cytowanej wyżej decyzji SKO. Poza tym lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia została zaakceptowana przez Szefostwo Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP (pismo z [...] lipca 2018 r.), jak również postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Komendant Powiatowej Straży Państwowej Straży Pożarnej w P. wyraził zgodę na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej, zawartych w operacie przeciwpożarowym. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących niemożności zrealizowania na jego działce inwestycji, powołano rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448, dalej: rozporządzenie MZ). Wyjaśniono, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w pobliży osi głównej wiązki promieniowana anten wystąpiły miejsca dostępne dla ludności w odległości przewidzianej rozporządzeniem MZ, przy czym - zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627, dalej: P.o.ś.) - organ miał obowiązek dokonać tego ustalenia na podstawie istniejącej zabudowy, nie zaś opierając się na hipotetycznej możliwości powstania w przyszłości nowej zabudowy. Z projektu zagospodarowania terenu wynika zaś, że na obszarze objętym promieniowaniem brak jest zabudowań. W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podtrzymał swój sprzeciw wobec budowy stacji bazowej telefonii komórkowej wskazując, że decyzja Starosty jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie, wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w toku postępowania sądowego z urzędu, uzupełnił skargę poprzez sformułowanie dodatkowych zarzutów: - naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez niepoinformowanie go o treści projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji; - rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 P.o.ś. w związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 35 p.b. przez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania ww. przepisy, co skutkowało wydaniem decyzji przez organ, pomimo braku skompletowania całości dokumentacji inwestora, bowiem pominięty został rejestr zawierający informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, wydawany corocznie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów, Sąd uznał skargę za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez stronę. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja zatwierdzająca projekt budowalny i udzielająca pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana przez organ po ustaleniu, że dla planowanego przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem nie zalicza się ono do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia RM z 2019 r. Stosownie do art. 35 ust. 1 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Wystąpienie z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest w badanej sprawie kolejnym etapem realizacji inwestycji, bowiem dla terenu, na którym ma zostać wybudowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Koniecznym było zatem uprzednie uzyskanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, co w niniejszej sprawie nastąpiło. W wydanej w tym przedmiocie decyzji z [...] lipca 2019 r. Nr [...] Wójt Gminy O. dokonał szeregu ustaleń, w tym w zakresie ochrony środowiska, uznając, że przedstawiona przez inwestora kwalifikacja inwestycji pod kątem przedsięwzięcia oddziaływującego na środowisko jest prawidłowa. Podzielił więc pogląd, że inwestycja nie jest przedsięwzięciem, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane. W tym kontekście przytoczyć należy treść art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm., dalej: u.i.o.ś.), zgodnie z którym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie p.b., a także decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 t.j., dalej: u.p.z.p.). Oznacza to, że na każdym z tych etapów realizacji przedsięwzięcia organy zobowiązane są przed wydaniem decyzji badać, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. W ramach kontroli sądowej niniejszej sprawy należy zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2020 r. organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do zgodności przedmiotowego projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, nie wskazał nawet w sentencji swojej decyzji, że podstawą jego oceny projektu był przepis art. 35 ust. 1 p.b. Wojewoda zaś w tym zakresie lakonicznie powołał się jedynie na zapisy w projekcie budowlanym (strona 85 i 92) oraz w decyzji SKO z [...] września 2019 r., utrzymującej w mocy decyzję lokalizacyjną Wójta Gminy O., stwierdzając, że inwestor nie miał obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jednak własnych ustaleń i analizy przedmiotowego projektu budowlanego przez Wojewodę pod kątem zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska. Takiego sposobu procedowania nie sposób uznać za prawidłowy. Organ architektoniczno-budowlany winien bowiem poczynić własne ustalenia w zakresie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, do czego obliguje go art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. Odwołanie się do decyzji SKO w świetle powyższych rozważań było niewystarczające. W ocenie Sądu uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie przez organy orzekające w niniejszej sprawie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. W przypadku bowiem gdyby okazało się, że w sprawie wymagane było jednak uzyskanie przez inwestora decyzji środowiskowej, to jej niedołączenie do wniosku o pozwolenie na budowę i nieuzupełnienie omawianego braku w postępowaniu stanowiłoby podstawę wydania decyzji odmownej. Okoliczność wydania decyzji o lokalizacji celu publicznego bez uprzedniego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie powoduje, że w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej zwolniony jest z ustalenia, czy planowana inwestycja może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wynikające z art. 55 u.p.z.p. związanie organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy tych warunków decyzji, które określają parametry planowanego obiektu, jak również zasad, które powinna spełniać inwestycja. Natomiast nie zwalnia to tych organów od niezbędnego ustalenia w ramach analizy projektu budowlanego na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., czy mogą wydać decyzję o pozwoleniu na budowę bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. np. wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., II OSK 546/18, publ. CBOSA). Sąd zauważa przy tym, że kwestia kwalifikacji stacji bazowej telefonii komórkowej, jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, powinna być rozstrzygana przede wszystkim w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM z 2019 r., które zastrzegają, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny. W świetle tych przepisów kwalifikację prawną stacji bazowej jako przedsięwzięcia mogącego zawsze lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko determinują dwa czynniki: równoważna moc promieniowana izotropowo oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności. Określona przez prawodawcę wypadkowa mocy i odległości stanowi kryterium rozstrzygające o tym, czy jest to przedsięwzięcie zawsze albo potencjalnie znacząco oddziałujące na środowisko, czy też nie wywołuje takich skutków, a w konsekwencji jest zwolnione z obowiązku przeprowadzenia oceny środowiskowej. Jednak nie można przy tym pominąć analizy przepisów § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 pkt 3 tegoż rozporządzenia, których brzmienie potwierdza konieczność sumowania parametrów danego przedsięwzięcia, czyli uwzględnienia mocy nie pojedynczych, lecz wszystkich anten (co do których możliwe jest nakładanie się wiązek promieniowania). Konieczność stosowania zasady kumulacji mocy anten uzasadnia się odwołaniem do wykładni celowościowej i systemowej. Podkreśla się, że konieczne jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. W celu ustalenia zasięgu pola elektromagnetycznego konieczne wówczas jest wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach tego samego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Innymi słowy, dla ustalenia, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, wymagane jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia (por. wyroki NSA z 16 czerwca 2015 r., II OSK 2706/13; z 29 września 2015 r., II OSK 139/14; z 1 grudnia 2015 r., II OSK 801/14; z 9 grudnia 2016 r., II OSK 708/15; z 22 lutego 2017 r., II OSK 1494/15 oraz z 10 maja 2018 r., II OSK 2877/17, wszystkie opubl. w CBOSA). Przyjęcie, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku, a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne (por. wyroki NSA z: 15 lutego 2018 r., II OSK 1847/17; z 28 lutego 2018 r., II OSK 243/18; z 3 lipca 2018 r. II OSK 1570/18; z 11 lipca 2018 r., II OSK 907/18; z 12 grudnia 2019 r., II OSK 271/18; z 14 października 2020 r., II OSK 2263/20, wszystkie opubl. w CBOSA). Odnosząc się do definicji miejsc dostępnych dla ludności, to w tym zakresie Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że przy ustalaniu, czy planowana stacja bazowa telefonii komórkowej może spowodować przekroczenie dopuszczalnego poziomu pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności uwzględnia się wyłącznie stan istniejący zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Na podstawie art. 8 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1815) nastąpiła bowiem zmiana przepisu art. 124 ust. 2 P.o.ś. Zgodnie z jego treścią, obowiązującą od 25 października 2019 r., przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Reasumując, dla prawidłowej oceny przez organ rozpatrujący wniosek o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, czy dana inwestycja może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia, w tym ewentualnego nakładania się (nachodzenia, kumulowania) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny w ramach zamierzonego przedsięwzięcia lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (por. wyrok NSA z 28 lutego 2018 r., II OSK 243/18, wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., II OSK 546/18, oba publ. CBOSA ). W sprawie niniejszej zabrakło wyjaśnienia kwestii pełnego, a więc i skumulowanego oddziaływania anten. Rolą organu administracji jest zaś zebranie i dokonanie wszechstronnej, rzetelnej oceny materiału dowodowego. W ocenie Sądu organy obu instancji przy wydawaniu swoich decyzji naruszyły przepisy dotyczące postępowania wyjaśniającego, tj. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji w ogóle nie dokonał oceny projektu budowlanego pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 35 p.b. Brak było nie tylko analizy projektu odnośnie do zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska, ale również wnikliwej analizy parametrów technicznych i użytkowych planowanego urządzenia, w tym złożonej dokumentacji, której wyniki winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Starosty. Rozpatrywanie zaś sprawy przez organ odwoławczy przy takich brakach postępowania wyjaśniającego naruszyło dodatkowo nie tylko art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 35 ust. 1 i ust. 4 p.b. w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, ale również zasadę dwuinstancyjności ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP, a sprowadzającą się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana nie wystarcza wydanie dwóch rozstrzygnięć przez dwa organy różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czego w sprawie niniejszej zabrakło. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą, o czym Sąd orzekł w wyroku. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze należy podnieść, że kwestia obniżenia wartości nieruchomości z uwagi na realizację na sąsiedniej działce stacji bazowej telefonii komórkowej nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji. Jest to zagadnienie cywilnoprawne (ewentualne odszkodowanie), które podlega kognicji sądu powszechnego w procesie cywilnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 1 lipca 2020 r., II SA/Po 40/20, publ. Lex nr 3034881). Natomiast dopiero zamierzone plany inwestycyjne skarżącego - wobec zmiany treści art. 124 ust. 2 P.o.ś. - nie mogą stanowić podstawy do nieuwzględnienia wniosku inwestora. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów wskazanych w piśmie uzupełniającym skargę, złożonym przez pełnomocnika skarżącego. Organ I instancji przed wydaniem decyzji pouczył strony o uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a. (zawiadomienie z [...] stycznia 2020 r.), jak również odpowiedział pisemnie na wątpliwości skarżącego (pismo z [...] stycznia 2020 r.). Poza tym, zgodnie z zawiadomieniem z [...] stycznia 2020 r., miał on możliwość wglądu do akt (w tym i do projektu budowlanego). Odnosząc się do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 124 ust. 2 P.o.ś., to zdaniem Sądu nie jest on konieczny do oceny przez organy orzekające w niniejszej sprawie przedmiotowego projektu budowlanego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 32 ust. 4 pkt 1 i art. 35 p.b. Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające winny uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wynikające z przedstawionych wyżej rozważań. Należy powtórnie przeanalizować materiał dowodowy, zwłaszcza przedłożoną przez inwestora kwalifikację przedsięwzięcia, z uwzględnieniem zarówno maksymalnego możliwego pochylenia anten (nie tylko deklarowanego przez inwestora), jak również kwestię kumulowania się oddziaływań i sumowania się parametrów inwestycji. W razie braków w materiale dowodowym organ winien wezwać inwestora o uzupełnienie przedłożonej przez niego kwalifikacji oraz pełnej dokumentacji technicznej celem ustalenia oraz analizy powyższych kwestii. Nie można też wykluczyć konieczności sporządzenia ekspertyzy (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., II OSK 460/18, publ. CBOSA). Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego oraz jego rozważeniu możliwe będzie stwierdzenie, czy zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. inwestor winien przedłożyć decyzję środowiskową. Stanowisko swe organ - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - przekonująco uzasadni, w szczególności wskazując fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI