VIII SA/Wa 733/10

VIII SA/Wa 733/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kot
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6551
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 218/11 - Postanowienie NSA z 2011-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 2, art. 129 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. działając na podstawie § 17 ust. 1 w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem w sprawie rent strukturalnych) orzekł o zawieszeniu od stycznia 2010 r. wypłaty renty strukturalnej, przyznanej R. W. na podstawie decyzji Nr [...] z [...] czerwca 2006 r. Rozstrzygnięcie niniejsze zostało doręczone R. W. w dniu [...] lutego 2010 r. (dowód - zwrotne potwierdzenie odbioru, k. [...] akt administracyjnych, tom II).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2006 r. R. W. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. W wyniku rozpoznania wniosku organ wydał w dniu [...] marca 2006 r. postanowienie o spełnieniu warunków wstępnych do uzyskania renty strukturalnej, a następnie po przekazaniu gospodarstwa rolnego i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej decyzję przyznającą wnioskowane świadczenie. Organ wyjaśnił, iż przekazanie przez R. W. gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty strukturalnej, nastąpiło na podstawie umowy dzierżawy z [...] maja 2006 r. poprzez przekazanie części gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (działki nr [...], [...], [...], [...]), w tym użytki rolne [...] ha i o powierzchni [...] ha (część działki nr [...]), w tym użytki rolne [...] ha oraz na podstawie aktu notarialnego z [...] kwietnia 2006 r. poprzez zbycie gruntów o powierzchni [...] ha (działki nr [...] i [...]).
Organ podniósł, że pismem z [...] grudnia 2008 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w R. poinformowała go o pisemnym rozwiązaniu umowy dzierżawy przez dzierżawcę beneficjenta. Następnie w dniu [...] września 2009 r. do organu wpłynęła od strony informacja o sprzedaży w dniu [...] czerwca 2009 r. działki nr [...]. Wobec faktu, że beneficjent nie udowodnił kwalifikacji rolniczych nabywcy działki nr [...] oraz nie złożył dokumentów dotyczących przekazania działek rolnych odzyskanych w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy, organ zawiesił wypłatę przedmiotowego świadczenia w trybie § 15 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych.
We wniesionym [...] lutego 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) odwołaniu R. W. wniósł o zmianę decyzji i wypłatę renty strukturalnej. Wskazał, iż na wezwania organu udzielał pisemnej odpowiedzi, przedstawił także stosowne dokumenty. Wyjaśnił, iż działkę [...] przekształcił w nieruchomość budowlaną i zbył osobie posiadającej uprawnienia na powiększenie gospodarstwa rolnego. Dokumenty potwierdzające powołaną okoliczność złożył wraz z odwołaniem. Podniósł, że działka rolna nr [...] o powierzchni [...] ha jest cała zadrzewiona i zalesiona, działka o powierzchni [...] to grunt V klasy, nie uprawiany, natomiast działka nr [...] jest pastwiskiem. Tym samym, nie użytkował przedmiotowych działek, a jedynie płacił za nie podatki. Podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wskutek wypadku jakiemu uległ w lutym 2008 r.
Decyzją Nr [...] z [...] maja 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przesłankę negatywnego dla R. W. rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż spełnione zostały warunki do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej przewidziane przepisem § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Odwołujący się wszedł bowiem w posiadanie uprzednio wydzierżawionych gruntów rolnych, a dzierżawa tych gruntów ustała wcześniej z przyczyn niezależnych od strony. Zawieszenie wypłaty świadczenia nie następuje, jeżeli użytki rolne przejęte w posiadanie w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy będą przekazane w ciągu roku od ich przejęcia, przy czym ich przekazanie powinno nastąpić w sposób określony w przepisach § 6 i 7 ww. rozporządzenia. R. W. przekazał wprawdzie użytki rolne w ciągu roku od rozwiązania umowy dzierżawy, ale jednak przekazanie działki o nr ewidencyjnym [...], dokonane na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2008 r. - umowy sprzedaży, nie nastąpiło w sposób określony w § 6 i 7 tegoż rozporządzenia. Nabywcy przedmiotowej nieruchomości rolnej nie spełniają bowiem warunków przejmujących gospodarstwo rolne w ramach przyznania renty strukturalnej.
Odnosząc się do argumentu odwołującego się, że ww. działka nie jest działką rolną, tylko budowlaną, organ wyjaśnił, że przedstawiona przez stronę w toku postępowania administracyjnego decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie jest dokumentem z którego wynika przekształcenie działki rolnej na budowlaną. Decyzja taka nie jest też pozwoleniem na budowę i nie wyłącza z produkcji rolniczej gruntów zajętych pod planowaną inwestycję. Ponadto, przejęte do użytkowania rolniczego grunty rolne były objęte zobowiązaniem przejmującego do prowadzenia na nich działalności rolniczej przez okres co najmniej 5 lat od przejęcia. Podjęte zaś przez
R. W. starania w sprawie wyłączenia użytków rolnych w ramach przyznania renty strukturalnej rodzą wątpliwości co do źródła przyczyn rozwiązania umowy dzierżawy użytków rolnych. Wątpliwości powyższe wynikają także z niespójności przekazywanych informacji odnośnie daty i powodów rozwiązania umowy dzierżawy gruntów rolnych (informacja KRUS Placówki Terenowej w R. oraz zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy w S.). Odwołujący się, pomimo stosownego wezwania go przez organ w celu wyjaśnienia powyższych rozbieżności, nie złożył jednak żadnych wyjaśnień.
Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. R. W. złożył na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego powołując się trudną sytuację finansową związaną ze wstrzymaniem mu renty strukturalnej. Skarżący wskazał również na swój stan zdrowia, cierpi bowiem ma uszkodzony narząd ruchu (noga), w związku z tym ma trudności z poruszaniem się. Na dowód powyższego do skargi dołączył skierowanie do szpitala z dnia [...] października 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymując skargę, wskazał, że nie ma żadnych podstaw do uznania, iż skarżący podjął działalność rolniczą na użytkach rolnych, co do których została rozwiązana umowa dzierżawy. Zatem nie występują przesłanki do zawieszenia renty strukturalnej, a więc organy naruszyły art. 6, 7 i 8 Kpa. Ponadto, pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia za jego czynności w wysokości 2 400 zł, bowiem sprawa dotyczy należności pieniężnej jaką jest renta strukturalna. Wartość należności pieniężnej liczona więc być powinna jako suma niewypłaconych skarżącemu świadczeń od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu renty strukturalnej, czyli od dnia [...] stycznia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach.
Do takich uchybień doszło w niniejszej sprawie, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano z rażącym, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa - naruszeniem art. 129 § 2 Kpa w związku z art. 16 Kpa. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wydał pomimo faktu, że odwołanie od decyzji pierwszej instancji wniesione zostało po terminie. Jak zostało już wskazane w części uzasadnienia przedstawiającej stan sprawy, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2010 r. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 Kpa upłynął w dniu [...] stycznia 2010 r. Przesyłkę zawierającą odwołanie strona skarżąca, nadała w urzędzie pocztowym w dniu [...] lutego 2010 r., a więc po upływie ustawowego terminu.
Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie stanowiskiem wyrażonym
w orzecznictwie sądów administracyjnych rozpatrzenie odwołania wniesionego
z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ w takiej sytuacji organ odwoławczy dokonuje weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która na podstawie art. 16 § 1 Kpa korzysta z ochrony trwałości (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 12 października 1998r. OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4).
Warunkiem skuteczności czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy zostało ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa 14-dniowego terminu. Zatem każde przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Obowiązkiem organu odwoławczego, przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania jest należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Termin do wniesienia odwołania ma bowiem charakter zawity. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu nie wszczyna postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 134 Kpa. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi nie wynika, aby skarżący wnosił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż
w niej podniesione.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz określił na zasadzie art. 152 p.p.s.a. iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) bowiem skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego.
W związku z wnioskiem pełnomocnika o zwrot kosztów w kwocie 2 400 zł, wyjaśnić wypada, że podstawę ustalenia zwrotu kosztów w niniejszej sprawie jest § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c, a nie § 6 pkt 5 ww. rozporządzenia. Podstawę dla ustalenia powyższego stanowi bowiem to, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zawieszenie wypłaty renty strukturalnej, nie zaś wysokość tego świadczenia. Sporna nie jest zatem należność, lecz decyzja orzekająca w przedmiocie zawieszenia renty strukturalnej.