VIII SA/Wa 724/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
turnus rehabilitacyjnydofinansowaniePFRONosoby niepełnosprawneprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnazarządzenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego, uznając, że organ prawidłowo zastosował zasadę przyznawania dofinansowania raz na dwa lata z powodu niedoboru środków.

Skarżący J.W. domagał się dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w 2023 roku. Organ I instancji odmówił, powołując się na lokalne zarządzenie, które przyznawało dofinansowanie raz na dwa lata, a skarżący otrzymał je w roku poprzednim. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Konstytucji. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia o turnusach rehabilitacyjnych, które dopuszczają przyznawanie dofinansowania raz na dwa lata w przypadku niedoboru środków, co miało miejsce w tej sprawie.

Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. odmawiającą przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2023 roku. Podstawą odmowy było lokalne zarządzenie Prezydenta Miasta R., które wprowadziło zasadę przyznawania dofinansowania raz na dwa lata dla osób innych niż dzieci i młodzież, a skarżący otrzymał dofinansowanie w 2022 roku. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu, niewłaściwe uzasadnienie decyzji oraz naruszenie Konstytucji RP poprzez oparcie decyzji na akcie wewnętrznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych dopuszcza w przypadku niedoboru środków przyznawanie dofinansowania raz na dwa lata. Organy prawidłowo zastosowały tę zasadę, opierając się na lokalnym zarządzeniu, które było zgodne z rozporządzeniem. Sąd stwierdził, że wzrost liczby wniosków w stosunku do dostępnych środków uzasadniał zastosowanie ograniczeń. WSA uznał również, że organy odwoławcze ustosunkowały się do zarzutów odwołania i nie naruszyły przepisów KPA w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważył nieistotne uchybienie w sentencji decyzji organu odwoławczego dotyczące podstawy prawnej, które zostało skorygowane w uzasadnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może odmówić przyznania dofinansowania w kolejnym roku, jeśli wnioskodawca otrzymał je w roku poprzednim, a lokalne zarządzenie, zgodne z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wprowadza zasadę przyznawania dofinansowania raz na dwa lata w przypadku niedoboru środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie w sprawie turnusów rehabilitacyjnych dopuszcza przyjmowanie zasady przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata w przypadku znacznego niedoboru środków. Lokalny zarządzenie, które wprowadziło taką zasadę, było zgodne z tym rozporządzeniem. Wzrost liczby wniosków w stosunku do dostępnych środków uzasadniał zastosowanie takich ograniczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.r.z.o.n. art. 10d § 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

rozp. ws. turnusów art. 6 § 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. ws. turnusów art. 5 § 11

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

rozp. ws. turnusów art. 5 § 12

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

rozp. ws. turnusów art. 5 § 13

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

rozp. ws. turnusów art. 5 § 14

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 41

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zastosowały zasadę przyznawania dofinansowania raz na dwa lata w przypadku niedoboru środków, zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Lokalne zarządzenie Prezydenta Miasta R. wprowadzające tę zasadę było zgodne z rozporządzeniem. Wzrost liczby wniosków w stosunku do dostępnych środków uzasadniał zastosowanie ograniczeń. Pismo organu I instancji spełniało wymogi decyzji administracyjnej. Skarżący nie wykazał, aby naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie, co organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakim środkom dowodowym odmówił wiarygodności i dlaczego. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1, 78 § 1, 81 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 8 § 1, 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia uznaniowej decyzji. Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Naruszenie art. 8 § 1, 11, 15, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. przez nieprecyzyjne odniesienie się do zarzutów odwołania. Naruszenie art. 87 Konstytucji RP oraz art. 41 ustawy o samorządzie gminnym poprzez zaaprobowanie decyzji wydanej na podstawie aktu wewnętrznego.

Godne uwagi sformułowania

mamy do czynienia w tym przypadku z aktem administracyjnym rozumianym jako władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administracyjnego, skierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec zindywidualizowanego adresata. w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb [...] można obniżyć wysokość tego dofinansowania [...] albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. nie można w tym doszukiwać się uchybienia zasadzie nierównego traktowania wnioskodawców. fakt, że strona nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ II instancji przy załatwianiu niniejszej sprawy nie świadczy o naruszeniu prawa i zasady przekonywania.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Iwona Szymanowicz-Nowak

sprawozdawca

Leszek Kobylski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych w przypadku niedoboru środków, kwalifikacja prawna pisma organu jako decyzji administracyjnej, oraz wymogi dotyczące wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedoboru środków i lokalnego zarządzenia, które implementuje ogólną zasadę rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia społecznego (dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych), ale jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów proceduralnych i rozporządzeń, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 724/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Leszek Kobylski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
art. 10d ust. 8,
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 4 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 4 maja 2023 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem z 30 października 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję z 13 stycznia 2023 r. znak: [...] wydaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. z upoważnienia Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji, Prezydent), odmawiającą J. W. (dalej: skarżący, strona) dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) do uczestnictwa
w turnusie rehabilitacyjnym w 2023 roku.
Z akt administracyjnych wynika, że 11 stycznia 2023 r. skarżący złożył wniosek
o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2023 r. Wniosek miał być realizowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. (dalej: MOPS).
Pismem z 13 stycznia 2023 r. znak: [...] organ I instancji poinformował, że wniosek skarżącego został rozpatrzony negatywnie ze względu na otrzymanie takiego dofinansowania w 2022 r.
Uzasadniając podjętą decyzję organ I instancji powołał się na § 1 Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta R. z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad przyznawania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Zarządzenie Prezydenta Nr [...]), zgodnie z którym dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów ze środków PFRON w 2023 roku przyznaje się dzieciom do 16 roku życia; młodzieży w wieku od 16 do 18 roku życia corocznie oraz innym osobom niepełnosprawnym, jeżeli nie uzyskały dofinansowania w poprzednim roku na zasadach określonych w § 5 ust. 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U.
z 2007 r. Nr 230, poz. 1694 z późn. zm., dalej: rozporządzenie w sprawie turnusów rehabilitacyjnych). Prezydent wyjaśnił, że wprowadzenie ww. Zarządzenia podyktowane było faktem systematycznego wzrostu liczby osób niepełnosprawnych zainteresowanych uzyskaniem dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych
w stosunku do posiadanych, niewystarczających środków finansowych na realizację tego zadania (zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, zarzucając organowi
I instancji naruszenie:
1) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 t.j., dalej: k.p.a.) poprzez niewskazanie, co organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakim środkom dowodowym odmówił wiarygodności i dlaczego;
2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa;
3) art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 81 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i złożenia wniosków dowodowych w ramach postępowania przed organem I instancji;
4) art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia
w uzasadnieniu uznaniowej decyzji, czemu uznano za słuszne wydanie decyzji o odmowie przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu wnioskowanego dofinansowania do kosztów turnusu rehabilitacyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że decyzja Prezydenta powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na brak racjonalnych argumentów w uzasadnieniu. Następnie wskazał na brak podstawy prawnej w decyzji organu I instancji. Według strony sama mowa o Zarządzeniu Prezydenta Nr [...] była zbyt ogólna, a także organ I instancji nie wskazał związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy powołanymi przepisami prawa a treścią wydanej decyzji.
Podsumowując, skarżący podniósł, że w § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych ustanowiono dwa alternatywne tryby postępowania
w przypadku niedoboru funduszy na organizację turnusów rehabilitacyjnych. Wybór którejkolwiek z metod leży w gestii organu. Decyzję w tym zakresie mają więc charakter uznaniowy. Skarżący podkreślił, że organ zobowiązany jest szczególnie precyzyjnie motywować przesłanki, którymi się kierował, wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Natomiast w tej sprawie nie starano się nawet poczynić rozważań, czemu uznano za zasadne całkowity brak wypłaty dofinansowania, zamiast jego zmniejszenia.
Decyzją z 4 maja 2023 r. znak: [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu w pierwszej kolejności, powołując się na § 5 ust. 14 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, wyjaśnił, że mimo zastosowania formuły "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku" mamy do czynienia w tym przypadku z aktem administracyjnym rozumianym jako władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administracyjnego, skierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec zindywidualizowanego adresata. Jest to szczególna postać aktu administracyjnego, adresowanego do zewnętrznego podmiotu, który przybiera formę decyzji administracyjnej. Organ II instancji powołał się w tej kwestii również na orzecznictwo sądów administracyjnych, z których wynika, że decyzja administracyjna oznacza kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organów administracji publicznej, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Z przytoczonej definicji wynikają kryteria, które niezależnie od nazwy, jaką czynności administracyjnej nadaje ustawodawca (albo też w przypadku braku takiej nazwy), pozwalają w konkretnym przypadku na ustalenie, czy czynność ta może zostać zakwalifikowana do kategorii decyzji administracyjnych. Według organu odwoławczego nie budzi większych wątpliwości, że "powiadomienie
o sposobie rozpatrzenia wniosku", pozostając aktem władczym i jednostronnym, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki, spełnia przesłanki konieczne do uznania go za decyzję administracyjną.
Z powyższych względów organ odwoławczy uznał, że pismo z 13 stycznia 2023 r. uznane zostało za decyzję administracyjną, rozstrzygającą o odmowie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2023 roku. Następnie wskazał, że w decyzji organu I instancji odmowę uzasadniono określoną w § 1 Zarządzenia Prezydenta Nr [...] zasadą przyznawania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ze środków PFRON co dwa lata i otrzymaniem takiego dofinansowania przez skarżącego w 2022 roku. Zarządzenie to zostało z kolei wydane na podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, który stanowi, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20% kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji postanowił skorzystać z drugiego alternatywnego rozwiązania i wprowadził zasadę przyznawania dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym osobom niepełnosprawnym, jeśli nie uzyskały dofinansowania w poprzednim roku na zasadach określonych w § 5 ust. 12 ww. rozporządzenia. U podstaw przyjętego rozwiązania leży fakt niedoboru środków na ten cel.
Organ odwoławczy odniósł się również do pisma MOPS z 4 kwietnia 2023 r. przekazującego odwołanie, z którego wynikało, że w 2021 r. o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ubiegało się 857 osób, a dofinansowanie otrzymało 686 osób. Natomiast w 2022 r. o dofinansowanie starało się 1.098 osób,
a otrzymało 684 osoby, czyli mniej niż w 2021 r. przy znacznym wzroście osób ubiegających się o tę formę pomocy. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący otrzymał dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla siebie oraz dla opiekuna w 2022 r., w związku z czym nie jest możliwe przyznanie takiego dofinansowania w kolejnym roku, tj. 2023.
Podsumowując, Kolegium wyjaśniło, że pismo z 13 stycznia 2021 r. spełniało wymogi decyzji administracyjnej, bowiem zawierało oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, datę wydania, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie
o istocie sprawy z powołaniem przepisów prawa, podpis osoby reprezentującej organ administracji, a także uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy odniósł się również do braku w piśmie z 13 stycznia 2023 r. pouczenia o środkach zaskarżenia, uznając, że naruszenie to nie stanowiło podstawy do uchylenia decyzji. Wyjaśnił, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, o czym mowa w art. 10 k.p.a., koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Według Kolegium skarżący, poza sformułowaniem zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału
w postępowaniu, nie wykazał, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 2 k.p.a., kiedy z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w sprawie użyto innej podstawy prawnej;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., pomimo wystąpienia uchybień wskazywanych
w odwołaniu, które miały istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez nieprecyzyjne (niepełne) odniesienie się do zarzutów odwołania;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, niewskazanie, co organ odwoławczy uznał za udowodnione, na jakich podstawach się oparł oraz jakim środkom dowodowym odmówił wiarygodności i dlaczego;
- art. 87 Konstytucji RP oraz art. 41 ustawy o samorządzie gminnym poprzez zaaprobowanie przez organ odwoławczy decyzji wydanej na podstawie aktu wewnętrznego.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w przedmiocie zasad rozstrzygania przez organ odwoławczy w trybie art. 15 k.p.a. Podniósł, że Kolegium w zaskarżonej decyzji, poza ogólnikowym uznaniem zarzutów odwołania za bezzasadne, nie wykazało, w których słowach organ
I instancji zadośćuczynił powinności art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżącego żadne postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie nie było przeprowadzane, nikt nie umożliwił mu czynnego udziału w tym postępowaniu, a z decyzji organu I instancji nie sposób ustalić, jakie środki pozyskano w 2023 r. na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych i ile wniosków wpłynęło do organu. Tym samym nie sposób ustalić, czy prawidłowo zastosowano § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, przy czym nawet gdyby poczyniono takie ustalenia, to nie mogłyby one stanowić podstawy decyzji, albowiem strona do tych faktów nie mogła się odnieść.
Następnie skarżący podniósł, że organ odwoławczy w swojej decyzji poprzestał na nieistotnej formułce, że podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Jednak Kolegium nie wskazało, czy uznaje za wiarygodne dane z pisma Centrum Pomocy z 4 kwietnia 2023 r., w którym to podaje się ilość wniosków z rozbiciem na poszczególne lata. W ocenie strony dane te nie powinny być uznane za miarodajne, ponieważ mówią tylko o tym, jaka była ilość wnioskodawców. Natomiast nie wynika z nich, jaka ilość środków finansowych była przeznaczona na ten cel przez PFRON w poszczególnych latach, a tylko te dwie informacje zestawione ze sobą mogą doprowadzić do wymaganego w sprawie ustalenia.
W konkluzji skarżący podkreślił, że Zarządzenie Prezydenta Nr [...] powołane w decyzji z 13 stycznia 2023 r. miało charakter porządkowy. Nic też nie wskazuje na to, aby wydawano je w wypadkach niecierpiących zwłoki, nie ma też nigdzie mowy, czy i ewentualnie kiedy zostało ono zatwierdzone przez Radę Gminy.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji, a także zasądzenie od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko
w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje
w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozporządzenie w sprawie turnusów rehabilitacyjnych zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 10d ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776, dalej: ustawa o rehabilitacji).
Zgodnie z § 5 ust. 14 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych centrum pomocy w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozstrzygnięcia. Skarżący otrzymał takie pismo z 13 stycznia 2023 r. – w odpowiedzi na jego wniosek
o dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego w 2023 r., które zasadnie organ odwoławczy uznał za decyzję administracyjną, rozstrzygającą wniosek
o dofinansowanie zadań ze środków PFRON. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że mimo zastosowania w obowiązujących przepisach formuły powiadomienia
o sposobie rozpatrzenia wniosku, mamy do czynienia w tym przypadku z aktem administracyjnym rozumianym jako władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administracji, skierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec zindywidualizowanego adresata. Ściślej rzecz ujmując, jest to szczególna postać aktu administracyjnego, adresowanego do zewnętrznego podmiotu, który przybiera formę decyzji administracyjnej (por. uchwała 7 sędziów NSA z 24 maja 2012 r., sygn. akt
II GPS 1/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela to stanowisko.
W rozporządzeniu w sprawie turnusów rehabilitacyjnych określono warunki, jakie musi spełnić osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie uczestnictwa
w turnusie i co organ bierze pod uwagę przy rozpatrywaniu takich wniosków (§ 4 - § 5). Jednak w § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia przewidziano sytuację, gdy brak jest środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb w regulowanym zakresie. Przepis ten stanowi, że
w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20% kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata.
W niniejszej sprawie organy powołały się na Zarządzenie Prezydenta Nr [...], który skorzystał z drugiego, alternatywnego rozwiązania wynikającego z § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych i w § 1 ust. 1 tiret 2 wskazał na przyczyny odmowy corocznego przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym innym osobom, aniżeli dzieciom do 16 roku życia
i młodzieży w wieku od 16 do 18 roku życia. Ww. przepis Zarządzenia Prezydenta Nr [...] wskazuje bowiem, że innym osobom niepełnosprawnym przyznaje się takie dofinansowanie, jeśli go nie uzyskały w poprzednim roku na zasadach określonych
w § 5 ust. 12 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Jak wskazał organ
I instancji wprowadzenie ww. Zarządzenia podyktowane było systematycznym wzrostem liczby osób niepełnosprawnych zainteresowanych uzyskaniem dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych w porównaniu do posiadanych, niewystarczających środków na realizację tego zadania.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w 2022 r. skorzystał
z dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, na dowód czego złożył stosowne oświadczenie. Natomiast organ odwoławczy uzasadnił w zaskarżonej decyzji, że w 2023 r. MOPS nie posiadał wystarczających środków na ten cel w porównaniu
z istniejącymi potrzebami. W tym zakresie powołał się na pismo MOPS z 4 kwietnia 2023 r., w którym przedstawiono znaczny wzrost w 2022 r. w porównaniu do 2021 r.
I tak, w 2021 r. o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ubiegało się 857 osób, z tego dofinansowanie otrzymało 686 osób. Natomiast w 2022 r. spośród 1.098 wnioskujących osób dofinansowanie otrzymało 684, a więc mniej niż w 2021 r. przy znacznym wzroście (ponad 20 %) osób ubiegających się o tę formę pomocy.
Z uwagi więc na fakt, że skarżący w 2022 r. otrzymał dofinansowanie do uczestnictwa
w turnusie rehabilitacyjnym dla siebie oraz dla opiekuna, nie było możliwości przyznania takiego dofinansowania w kolejnym roku, tj. w 2023 r., mając na uwadze § 1 ust. 1 tiret 2 Zarządzenia Prezydenta Nr [...] w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia
w sprawie turnusów rehabilitacyjnych.
Zauważyć trzeba, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań (w tym na zadania z § 4 ww. rozporządzenia), które powinny być rozdzielone jak największej liczbie uprawnionych. Rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych, co oznacza, że zarówno przyznanie, jak i rozmiar dofinansowania będzie zawsze przedmiotem uznania organu. W ocenie Sądu przedstawienie przez Kolegium tendencji wzrostowej w latach 2021-2022 liczby wniosków o dofinansowanie w stosunku do ilości osób, którym przyznano wnioskowane dofinansowanie uzasadniało zastosowanie wobec strony w 2023 r. ograniczeń wprowadzonych Zarządzeniem Prezydenta Nr [...].
Wprawdzie w § 5 ust. 13 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych wskazano, że uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza dofinansowania
w roku następnym, jednak zasady przyznawania dofinasowania przewidują w innym miejscu tego rozporządzenia, że uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim (§ 5 ust. 11). Natomiast cytowany wyżej § 6 ust. 3 wprost przewiduje, że organy przyznające dofinansowanie mogą przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Zatem zrozumiałym jest, że w przypadku znacznie większej ilości wniosków o przyznanie dofinasowania nad ilością możliwych dofinansowań bierze się pod uwagę okoliczność, kiedy osoba ubiegająca się
o dofinansowanie po raz ostatni korzystała z takiej formy pomocy i nie można w tym doszukiwać się uchybienia zasadzie nierównego traktowania wnioskodawców.
W ocenie Sądu uwzględnienie przez organy orzekające faktu korzystania przez skarżącego z dofinansowania w roku poprzednim (to jest w 2022 r.) dla siebie
i opiekuna, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie naruszało powołanych wyżej przepisów rozporządzenia. Zarządzenie Prezydenta Nr [...] w § 1 ust. 1 tiret 2 jest jedynie sprecyzowaniem wyboru jednej z dwóch zasad określonych w § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych przyznawania dofinasowania
w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb. Powyższe oznacza, że przyjęte przez organ odwoławczy kryteria były zgodne z prawem, oparte na przepisach rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, mającego umocowanie w ustawie o rehabilitacji. Niezasadny jest więc zarzut skargi naruszenia art. 87 Konstytucji RP, który wymienia źródła prawa powszechnie obowiązującego (Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe i rozporządzenia).
W ocenie Sądu organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania, bowiem uzasadnił przyczyny odmowy przyznania skarżącemu dofinasowania ze środków PFRON do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2023 r. oraz odniósł się do formy decyzji organu I instancji (strona 3 i 4 uzasadnienia decyzji), a więc nie można mówić o dowolności decyzji uznaniowej, tylko opartej na swobodnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77
§ 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium rozpoznało odwołanie strony nie tylko odnosząc się do zarzutów odwołania, ale również merytorycznie po raz drugi, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 8 § 1 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ II instancji w postępowaniu nie kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Natomiast fakt, że strona nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ II instancji przy załatwianiu niniejszej sprawy nie świadczy o naruszeniu prawa
i zasady przekonywania (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 124/10, publ. CBOSA).
Sąd zauważa jednak, że Kolegium w sentencji zaskarżonej decyzji wskazało nieprawidłową podstawę prawną – art. 138 § 2 k.p.a., w sytuacji kiedy orzeczono
o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Jednak ten błąd należy traktować jako uchybienie nieistotne, ponieważ z treści uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że podstawą rozstrzygnięcia był art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który został wskazany
w ostatnim zdaniu na stronie 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając za niezasadne zarzuty podniesione w skardze.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI