VIII SA/Wa 711/23

VIII SA/Wa 711/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 447
art. 43 ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. K. na czynność Starosty Powiatu Z. z dnia 31 sierpnia 2023 r., zaświadczenie o wstępnej kwalifikacji nr [...] w przedmiocie wstępnej akceptacji kandydatów na rodzinę zastępczą zawodową stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Uzasadnienie
T. K.(dalej "wnioskodawca", "skarżący") pismem z 20 czerwca 2023 r. zwrócił się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z.
o przekształcenie rodziny zastępczej niezawodowej na rodzinę zastępczą zawodową
i skierowanie go na dodatkowe szkolenie dokształcające.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. – Zaświadczenie o wstępnej kwalifikacji nr [...], Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. (organ – Starosta Powiatu Z.) poinformowało wnioskodawcę, że nie uzyskał wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej.
W uzasadnieniu pisma wskazano, że zgodnie z art. 43 ust. 3 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 447 ze zm., dalej "ustawa o wspieraniu rodziny") wskazuje się obszary wymagające poprawy tj:
Złożenie wniosku do Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w R. w celu potwierdzenia niepełnosprawności dla podopiecznego D. Z., co w przyszłości umożliwi korzystanie
z systemu środowiskowego wsparcia i świadczeń finansowych.
Posiadanie stałego źródła dochodu wnioskodawcy zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny
Uregulowanie zobowiązań finansowych w tym zajęć komorniczych łącznie na kwotę 30 694,89 zł, co zostało potwierdzone pismem Naczelnika Urzędu skarbowego w Z. w dniu 10.08.2023 r. oraz zaległości w podatku rolnym na kwotę 1 213,55 zł, co zostało potwierdzone przez Urząd Gminy P. w dniu 22.08.2023 r.
Dodatkowo podano, iż spełnienie ww. warunków da rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej zgodnie z art. 42 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
T. K. złożył skargę na powyższą czynność - zaświadczenie
o wstępnej kwalifikacji nr [...] z dnia 31 sierpnia 2023 r., wydane przez Starostę Powiatu Z. (Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z.)
Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie:
art. 54 ust. 1 oraz art 43 ustawy o wspieraniu rodziny poprzez nieuzasadnione prowadzenie przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. w stosunku do niego wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej na zasadzie przewidzianej w ramach art 43 ustawy o wspieraniu rodziny,
w sytuacji gdy w warunkach niniejszej sprawy należało zastosować tryb procedowania wynikający z art. 54 ust. 1 ustawy o pieczy zastępczej, w konsekwencji czego organ
w celu podpisania umowy o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej winien ograniczyć się wyłącznie do zweryfikowania, czy posiadam opinię koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej oraz przez jaki okres sprawowałem funkcję rodziny zastępczej niezawodowej, tj. czy okres ten wynosi co najmniej 3 lata, które to wymogi
w warunkach niniejszej sprawy zostały spełnione,
ewentualnie na wypadek uznania, iż w sprawie należało dokonać wstępnej kwalifikacji kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej w trybie art 43 ustawy o wspieraniu rodziny, zarzucił naruszenie nw. przepisów prawa:
art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako "k.p,a. ") w zw.
z art. 43 ust. 4, 5 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny poprzez uznanie się przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. za organ właściwy do przeprowadzenia wstępnej kwalifikacji kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej pomimo braku zaistnienia przesłanek określonych w art. 43 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny, pozwalających na realizację tych czynności przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej innego niż organizator rodzinnej pieczy zastępczej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.
art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. oraz art. 43 ustawy - polegające na braku szczegółowego uzasadnienia na łamach skarżonego aktu przyczyn negatywnej wstępnej kwalifikacji jego kandydatury do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, a przede wszystkim braku wyjaśnienia faktu, jak mają się podniesione zalecenia do kwestii rękojmi należytego sprawowania przeze mnie pieczy zastępczej, w szczególności, jaki wpływ na pełnienie tej funkcji ma okoliczność braku posiadania zatrudnienia, w sytuacji gdy zawodowa rodzina zastępcza nie może podejmować zatrudnienia, czy też jaki wpływ na moje kompetencje w analizowanym zakresie ma fakt posiadania zadłużenia, które powstało jeszcze przed objęciem funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, co nie stanowiło to uprzednio dla organu podstawy do oceny, iż nie daję rękojmi należytego sprawowania funkcji rodziny zastępczej.
W skardze wniesiono o:
1. uchylenie w całości zaświadczenia o wstępnej kwalifikacji nr [...] z dnia 31 sierpnia 2023 roku wydanego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z.,
2. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął postawione zarzuty, akcentując, iż wnosił o przekształcenie rodziny zastępczej niezawodowej na rodzinę zastępczą zawodową i skierowanie go na dodatkowe szkolenie dokształcające.
Wskazał, iż jest rodziną zastępczą niezawodową od 15 kwietnia 2019 r. dla D. Z., A. Z., Z. R. –[...] oraz N. J.. Podniósł także, iż posiada pozytywną ocenę jako rodzina zastępcza, wydaną przez PCPR w K. (organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania).
Podkreślił, że katalog wymogów stawianych niezawodowej rodzinie zastępczej ma charakter zamknięty, a zatem starosta nie może go rozszerzać o inne warunki i od ich spełnienia uzależniać podpisanie przedmiotowej umowy. Rodzina musi spełnić dwa wymogi, a mianowicie mieć opinie koordynatora oraz legitymować się odpowiednim stażem w zakresie pełnionych funkcji.
Ponadto w ocenie skarżącego Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. w celu rozpatrzenia złożonego przeze niego podania winno ograniczyć się do zweryfikowania, czy posiada opinię koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej oraz przez jaki okres sprawował funkcję rodziny zastępczej niezawodowej, tj. czy okres ten wynosi co najmniej 3 lata. W przypadku zaistnienia pozytywnej walidacji ww. okoliczności winno nastąpić, niejako obligatoryjnie, zawarcie z nim umowy o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej. Jak wywiódł skarżący z ostrożności procesowej wskazuje, iż Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. nie było organem właściwym w warunkach niniejszej sprawy do realizacji procesu kwalifikacyjnego
w trybie art. 42 i 43 ustawy o wspieraniu rodziny.
Końcowo zaznaczył, że organ nawet pobieżnie nie wyjaśnił przyczyn, dlaczego dokonał w stosunku do niego negatywnej wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, a przede wszystkim nie umotywował w żaden sposób, jak mają się podniesione na łamach skarżonego aktu zalecenia do kwestii rękojmi należytego sprawowania przeze niego pieczy zastępczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że skarga jest bezzasadna.
Organ podniósł, że swoje stanowisko oparł na wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego, który pozwalał na jednoznaczną i prawidłową ocenę kwalifikacji skarżącego do wypełniania roli rodzica zastępczego.
Wyjaśnił, iż w dniu 07.08.2023 r. PCPR w Z. przeprowadziło rozmowę
z dyrektorem PCPR K. jako organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej na terenie której funkcjonuje niezawodowa rodzina zastępcza zasięgając jego opinii co do dotychczasowego jej funkcjonowania oraz o wyrażenie zgody na to, aby PCPR
w Z. był właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie wstępnej kwalifikacji w zakresie przekształcenia z rodziny zastępczej niezawodowej na rodzinę zastępczą zawodową. Wobec braku sprzeciwu organizatora rodzinnej pieczy zastępczej w K., PCPR w Z. uznał, że została wyrażona zgoda i uznał, że jest właściwy do rozpatrzenia wniosku. PCPR w Z. dokonało wizji lokalnej w miejscu zamieszkania wnioskodawcy przeprowadzając rozmowę z ww. PCPR w K. pozytywnie ocenił dotychczasowe funkcjonowanie rodziny zastępczej niezawodowej dla dzieci: D. Z., A. Z., Z. R.-[...]
i N. J. jako rodzinę zastępczą ustanowioną w osobie T. K.. PCPR w Z. działając na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy
o wspieraniu rodziny w trakcie prowadzonego postępowania przeprowadziło dodatkową weryfikację wnioskodawcy o przekształcenie z dotychczasowej rodziny zastępczej niezawodowej na rodzinę zastępczą zawodową.
PCPR w Z. jako organizator rodzinnej pieczy zastępczej właściwy do finansowania rodziny zastępczej zawodowej pozyskując informacje w trakcie prowadzonego postępowania stwierdził, iż wnioskodawca nie daje rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy. Wnioskodawca będąc rodziną zastępczą niezawodową przez 5 lat znając sytuację zdrowotną swoich podopiecznych do chwili obecnej nie złożył do Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności dla czternastoletniego podopiecznego D. Z., który od urodzenia cierpi na [...]. Niedopełnienie tego obowiązku działało niekorzystnie na potrzeby podopiecznego pozbawiając go dodatkowych środków finansowych jak
i możliwości korzystania z innych środków między innymi PFRON, należnych mu ulg
i uprawnień, a rodzinę zastępczą zwiększonych świadczeń. Do dnia wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego nie zawnioskował o świadczenie dla niepełnosprawnej Z. R.-[...], która posiada orzeczenie o niepełnosprawności wydane w dniu 02.06.2023 r. Nie zawnioskował również o zasiłek pielęgnacyjny.
Ponadto organ ustalił, iż wnioskodawca poinformował o posiadaniu zobowiązań finansowych w tym zajęć komorniczych, łączna kwota zobowiązań finansowych wnioskodawcy to 30 694,89 zł oraz zaległości w podatku rolnym na kwotę 789,55 zł
i 3 tytuły wykonawcze w kwocie 424 zł.
W odpowiedzi na skargę organ odniósł się także do warunków lokalowych rodziny, wynajmu piętra domu i swoich obaw w zakresie utrzymywania wynajmowanego domu. Zaznaczył również, że skarżący nie posiada stałego źródła dochodu, od 11.07. 2019 r. do chwili obecnej jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy
w Z. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.
Reasumując w ocenie organu, skarżący nie uzyskał wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, nie dając gwarancji należytego sprawowania pieczy zastępczej zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Końcowo PCPR w Z. zaznaczył, że wstępna kwalifikacja może być przeprowadzona przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej innego niż właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kandydata, jeżeli organizator rodzinnej pieczy zastępczej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kandydata wyraził na to zgodę (pkt 2), co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty Sąd uznał za trafne.
Zaskarżona czynność Starosty Powiatu Z. (Dyrektora PCPR
w Z.) stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest czynność Starosty Powiatu Z. z dnia 31 sierpnia 2023 r. odmawiająca skarżącemu wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej (vide: zaświadczenie o wstępnej kwalifikacji Nr [...]).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił art. 43 ustawy
o wspieraniu rodziny, w myśl którego kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka może odbyć szkolenie, o którym mowa w art. 44 ust. 1, po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. Wstępna akceptacja,
o jakiej mowa w tym przepisie, stanowi warunek dopuszczenia kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka – do odbycia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzone przez ośrodek adopcyjny. Szkolenie to ma charakter obligatoryjny, warunkujący w przyszłości możliwość pełnienia opisanych wyżej funkcji. W literaturze przedmiotu podnosi się, że dopiero po uprzednim zaakceptowaniu kandydatury danej osoby uprawnione jest podejmowanie dalszych działań, w tym kierowanie do odbycia przewidzianego ustawą szkolenia. Za takim stanowiskiem przemawia treść art. 44 ust. 1 ustawy, w myśl którego kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny (zob. S. Nitecki, Komentarz do art. 43, [w:] S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Lex, t. 2).
Art. 42 ustawy w ustępie 1 stanowi:
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które:
1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;
2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;
3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek
w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;
4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;
5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone:
a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 172), oraz;
b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym;
6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny;
7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:
a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,
b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,
c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego.
Zgodnie z ust. 2 pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. Stosownie zaś do art. 42 ust. 7 ustawy o wspieraniu rodziny okoliczności, o których mowa w ust. 1-3 ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej.
Stosownie do art. 43 ustawy o wspieraniu rodziny, kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka może odbyć szkolenie, o którym mowa w art. 44 ust. 1, po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. Z kolei
w myśl art. 44 ust. 1 ustawy kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny.
Istota powyższego unormowania sprowadza się do tego, że kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka obowiązany jest posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny, które z kolei może odbyć po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej tzw. wstępnej akceptacji do odbycia takiego szkolenia. Innymi słowy "wstępna akceptacja" do odbycia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, o jakiej mowa w art. 43 ustawy, stanowi zatem – konieczny - warunek dopuszczenia kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Szkolenie to ma bowiem charakter obligatoryjny, warunkujący w przyszłości możliwość pełnienia opisanych wyżej funkcji.
Jak wskazano powyżej z art. 43 powoływanej ustawy wynika, że podstawą skierowania kandydata do odbycia takiego szkolenia jest otrzymanie od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej "wstępnej akceptacji", warunkowanej spełnieniem wymogów określonych w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy.
Pierwszy etap procedury kwalifikacyjnej rozpoczyna zatem ocena spełnienia przez kandydata warunków wymienionych w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy, która możliwa jest dopiero po przeprowadzeniu analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej,
w rezultacie ocena powinna zawierać wnioski z przeprowadzonej analizy (K. Tryniszewska, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, Lex 2015)
W doktrynie przyjmuje się, że wymóg ten odgrywa w omawianej ustawie istotną rolę, przy czym jego treść nie jest jednoznacznie określona, ponieważ ustawodawca wykorzystał w tym unormowaniu pojęcie niedookreślone "rękojmia", oznaczające poręczenie, zagwarantowanie czegoś, zapewnienie o czymś. Jak się wydaje, ustawodawca w analizowanym przepisie tego pojęcia użył w tym znaczeniu i miał na myśli to, że osoby chcące pełnić funkcję rodzinnej pieczy zastępczej zagwarantują należyte jej sprawowanie. Należy więc przez to rozumieć zdolność do ponoszenia odpowiedzialności za dziecko i zabezpieczenia jego interesów. Kierując się dodatkowo wykładnią systemową, należy uznać, że gwarancje należytego sprawowania pieczy zastępczej nie mogą obejmować tych elementów, które zostały wymienione
w omawianym przepisie, a zatem muszą odnosić się do innych zagadnień. Jednocześnie spełnienie przez kandydatów pozostałych wymogów przewidzianych przez ustawę nie oznacza automatycznie spełnienia warunku wskazanego w pkt 1 ust. 1 art. 42 ustawy o wspieraniu rodziny, gdyż warunek ten jest odrębnym (dodatkowym) wymogiem, a nie sumą pozostałych warunków kwalifikacyjnych wymienionych w art. 42 ustawy. Ustalenie spełniania omawianego wymogu "należytej rękojmi" należy do kompetencji organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, który dokonuje tego na podstawie analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej.
Zaznaczyć należy, że zwłaszcza rozstrzygnięcie odmowne wydane z powodu niespełnienia tego wymogu będzie musiało mieć pogłębione uzasadnienie i wskazywać powody, które skłoniły do uznania, że kandydat ten nie daje gwarancji należytego wykonywania funkcji rodziny zastępczej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka (zob. LEX/el – komentarz do art. 42 ustawy, [w:] S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 oraz [w:] K. Tryniszewska, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, LEX 2015).
Z akt sprawy wynika, że skarżący sprawuje opiekę i jest rodziną zastępczą niezawodową od 15 kwietnia 2019 r. dla D. Z., A. Z., Z. R. –[...] oraz N. J.. Ponadto w 2019 r. otrzymał zaświadczenie kwalifikacyjne Nr [...] wydane przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. stwierdzające, iż spełnia warunki do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej o których mowa w art. 42 ustawy
o wspieraniu rodziny.
Obecnie w niniejszym postępowaniu kwalifikacyjnym, po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z., stwierdził w wydanym zaświadczeniu, iż skarżący nie uzyskał wstępnej kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej.
Przed podjęciem rozstrzygnięcia organ winien rozważyć sytuację skarżącego przy uwzględnieniu wszystkich przesłanek warunkujących skierowanie kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej na przedmiotowe szkolenie.
W kontrolowanej sprawie organ nie dokonał pełnej weryfikacji w tym zakresie,
a ograniczył się wyłącznie do wskazania obszarów wymagających poprawy. Analizując stanowisko organu, wyrażone w zaświadczeniu o wstępnej kwalifikacji nr [...], Sąd stwierdza, że uwypuklone zostały w nim wyłącznie okoliczności mogące prowadzić do dyskwalifikacji skarżącego, przy całkowitym zmarginalizowaniu tych okoliczności, które mogłyby prowadzić do wstępnej akceptacji jego kandydatury w trybie art. 43 ustawy.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela przy tym pogląd, że odmowa udzielenia akceptacji z art. 43 ustawy, mającej co istotne charakter wstępny, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc z uwagi na zachodzące jednoznacznie negatywne okoliczności, jest oczywiste, że wyłączona jest możliwość odbycia opisanego szkolenia przez kandydata, wobec niespełnienia przesłanek sprawowania pieczy zastępczej (por. wyrok z 30 stycznia 2018 r., II SA/Lu 799/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Okoliczności takie w ocenie Sądu nie zostały w zaskarżonej czynności przedstawione jako rezultat prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego.
Zauważenia tu wymaga, że sąd administracyjny nie dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje ocenę tegoż materiału dokonaną wcześniej przez organ administracji, w tym przypadku w wydanym zaświadczeniu.). Nie dokonując zatem własnych ocen materiału dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek do wstępnej akceptacji kandydatury skarżącego do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, Sąd stwierdza, że zestawienie materiału dowodowego w aktach sprawy z treścią zaskarżonej czynności wykazuje brak wymaganego stopnia koherencji.
Oczywiście Sąd ma świadomość zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ, jednakże jak wskazano powyżej rozstrzygnięcie odmowne wydane
z powodu niespełnienia tego wymogu "rękojmi należytego sprawowania pieczy zastępczej" powinno mieć pogłębione uzasadnienie. Wynika to wprost z przepisu art. 43 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny. Jak szerokim materiałem dowodowym dysponował organ zostało uzewnętrznione w odpowiedzi na skargę, ale nie w uzasadnieniu zaświadczenia, które okazało się negatywne w skutkach dla skarżącego. Jednakże stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę nie może zastępować treści zaświadczenia, co jednocześnie oznacza, że organ administracji nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego sprawy i w sposób wybiorczy dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów, wskazując w zaświadczeniu jedynie obszary wymagające poprawy.
Organ nie wykazał bowiem niespełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 42 ustawy, tym bardziej, że bardzo ogólny charakter tych przesłanek należało odczytywać w kontekście istoty zaskarżonej czynności, jaką jest tylko wstępna kwalifikacja do odbycia przez wnioskodawcę szkolenia na kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Oznacza to bowiem, że odmowa wyrażenia takiej zgody, oparta być musi na niebudzącym żadnych wątpliwości stwierdzeniu braku spełnienia opisanych przesłanek, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się do powyższego organ uwzględni wątpliwości skarżącego podniesione w skardze.
Wstępna akceptacja dokonywana na podstawie oceny spełnienia warunków,
o których mowa w art. 42 omawianej ustawy stanowiąca podstawę do odbycia szkolenia, powinna zostać szczegółowo uzasadniona, tym bardziej, że jak przewidział ustawodawca, na tym etapie kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, jest to wyłącznie akceptacja "wstępna".
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji, uwzględni wskazania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia, jak również przy zastosowaniu właściwej interpretacji podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia, dokona oceny spełnienia przez skarżącego wymogów przewidzianych dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej w kontekście akceptacji wstępnej do skierowania na omawiane szkolenie. Organ rozważy również pogłębienie materiału dowodowego w tym zakresie, a następnie dokona jego oceny w kontekście wskazanych przesłanek, uzasadniając swoje stanowisko. Obowiązkiem organu będzie w szczególności dokonanie wnikliwej oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, czy zażądanie od skarżącego uzupełniających dokumentów.
Organ odniesie się również w uzasadnieniu zaświadczenia co do właściwości PCPR w Z., który podejmował czynność w sprawie skarżącego.
Wyrażone w sprawie stanowisko, w szczególności w przypadku odmowy skarżącemu prawa do odbycia omawianego szkolenia, organ w należyty sposób uzasadni, popierając je stosowną argumentacją odnoszącą się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Wbrew zarzutom skargi nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 54 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny. Organ trafnie zastosował art. 42 i 43 ustawy ww.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.