VIII SA/Wa 694/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-11-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
środki unijnedofinansowaniekryteria formalneuchwała anty-LGBTdyskryminacjazasada niedyskryminacjiprawo samorządowefundusze europejskieocena wniosku

WSA w Warszawie oddalił skargę Gminy P. na odrzucenie wniosku o dofinansowanie unijne z powodu uchwały anty-LGBT, uznając ją za dyskryminującą i niespełniającą kryteriów formalnych.

Gmina P. złożyła wniosek o dofinansowanie unijne na zakup sprzętu dla OSP, który został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 7 dotyczącego przepisów antydyskryminacyjnych. Powodem odrzucenia była obowiązująca na terenie gminy uchwała anty-LGBT. Gmina wniosła skargę, argumentując, że uchwała nie jest dyskryminująca i podjęła działania naprawcze. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając uchwałę za dyskryminującą i stwierdzając, że działania naprawcze nie zostały podjęte skutecznie przed oceną wniosku.

Sprawa dotyczy skargi Gminy P. na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU) o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu zakupu sprzętu dla OSP. Wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 7, które wymaga przestrzegania przepisów antydyskryminacyjnych. MJWPU uznała, że obowiązująca na terenie gminy uchwała Rady Gminy z 2019 r. w sprawie powstrzymywania ideologii "LGBT" narusza te przepisy, nawet jeśli nie wprowadzała bezpośrednich regulacji, gdyż jej samo istnienie wywołuje "efekt mrożący" i stygmatyzuje osoby LGBTQ+. Gmina argumentowała, że uchwała ma charakter deklaratywny, nie jest aktem prawa miejscowego i nie dyskryminuje, a ponadto podjęła działania naprawcze poprzez uchwalenie uchwały uchylającej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko MJWPU. Sąd uznał, że uchwała miała charakter władczy, a działania naprawcze podjęte przez gminę (uchwalenie uchwały uchylającej) były nieskuteczne na dzień oceny wniosku, ponieważ uchwała uchylająca została podjęta po zakończeniu oceny formalnej. Sąd podkreślił również, że Rzecznik Praw Obywatelskich już od 2020 r. zwracał uwagę na problematyczny charakter takich uchwał w kontekście funduszy unijnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, samo istnienie takiej uchwały, nawet jeśli nie wprowadza bezpośrednich regulacji, może być uznane za dyskryminujące i prowadzić do odrzucenia wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała anty-LGBT ma charakter władczy i wywołuje "efekt mrożący", stygmatyzując osoby LGBTQ+. Ponadto, działania naprawcze (uchylenie uchwały) podjęte przez gminę były nieskuteczne na dzień oceny wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 74 § ust. 8 pkt 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Pomocnicze

ustawa wdrożeniowa art. 68

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 73

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Rozporządzenie ogólne art. 9 § ust. 3

Rozporządzenie ogólne (UE) 2021/1060

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa wdrożeniowa art. 69 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 69 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Argumenty

Odrzucone argumenty

Uchwała anty-LGBT nie ma charakteru dyskryminacyjnego. Uchwała anty-LGBT nie jest aktem prawa miejscowego. Uchwała anty-LGBT ma charakter deklaratywny i nie wywołuje skutków prawnych. Działania naprawcze (uchylenie uchwały) zostały podjęte skutecznie przed oceną wniosku.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt funkcjonowania uchwały w obrocie prawnym Gminy powoduje efekt mrożący i stygmatyzuje osoby należące do społeczności LGBTQ+ Podjęcie działań naprawczych a podjęcie skutecznych działań naprawczych to pojęcia nietożsame - pierwsze oznacza zmierzanie do celu, drugie jego osiągnięcie.

Skład orzekający

Leszek Kobylski

przewodniczący sprawozdawca

Renata Nawrot

sędzia

Iwona Szymanowicz-Nowak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów formalnych w konkursach o dofinansowanie unijne, zwłaszcza w kontekście przepisów antydyskryminacyjnych i uchwał samorządowych o charakterze ideologicznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kryteriów oceny wniosków o środki unijne oraz specyfiki uchwał anty-LGBT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu dyskryminacji i jego wpływu na dostęp do funduszy publicznych, co może być interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Gmina straciła unijne miliony przez uchwałę anty-LGBT. Sąd potwierdził: dyskryminacja kosztuje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 694/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 68, art. 73, , art. 74 ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi Gminy P. na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia 29 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga Gminy P. ( dalej jako:
"Gmina", "skarżąca") na rozstrzygnięcie Mazowieckiej Jednostki Wdrażania
Programów Unijnych zawarte w piśmie z dn. [...] września 2023 r. znak [...]w przedmiocie nie uwzględnienia protestu na odrzucenie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca Gmina P. złożyła do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: "MJWPU", "Organ") wniosek o dofinansowanie projektu pt.: "Zakup specjalistycznego sprzętu na potrzeby OSP w G. Gmina P.". Powyższy wniosek został złożony do postępowania przeprowadzonego w trybie konkursowym w ramach "Działanie 2.4. Dostosowanie do zmian klimatu, Typ projektów: Sprzęt i infrastruktura do celów zarządzania klęskami i katastrofami".
Zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie projektu: Przedmiotem projektu jest zakup specjalistycznego sprzętu ratowniczo-gaśniczego niezamontowanego na stałe dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w G., gmina P.. Wniosek objął zadanie: Zakup samochodu ratowniczo-gaśniczego wraz z pełnym wyposażeniem, promocyjna akcja edukacyjna w zakresie wiedzy o zmianach klimatu i ochrony
zasobów wodnych oraz informacja i promocja projektu.
Stosownie do Regulaminu konkursu, projekt Gminy P. został poddany ocenie formalnej.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r., znak: [...], MJWPU skierowała do Wnioskodawcy informację o odrzuceniu projektu z powodu niespełnienia kryteriów formalnych. W uzasadnieniu podano, że wniosek nie spełnia kryterium formalnego nr 7 "Zapewnienie przestrzegania zapisów antydyskryminacyjnych".
Opis kryterium nr 7 brzmi cyt. "W ramach kryterium jest weryfikowane, czy wsparcie w ramach polityki spójności będzie udzielane wyłącznie projektom i wnioskodawcom, którzy przestrzegają przepisów antydyskryminacyjnych, o których mowa w art. 9 ust.
3 Rozporządzenia ogólnego (tj. podejmują odpowiednie kroki w celu zapobiegania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną podczas przygotowywania, wdrażania, monitorowania, sprawozdawczości i ewaluacji programów. W procesie przygotowywania i wdrażania programów należy w szczególności wziąć pod uwagę zapewnienie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami). W przypadku, gdy wnioskodawca podjął działania dyskryminujące, sprzeczne z zasadami, o których mowa w art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 2021/1060, a następnie podjął skuteczne działania naprawcze kryterium uznaje się za spełnione. Podjęte działania naprawcze powinny być opisane we wniosku o dofinansowanie. IW przypadku, gdy wnioskodawcą będzie jednostka samorządu terytorialnego (lub podmiot przez nią kontrolowany lub od niej zależny), która podjęła jakiekolwiek działania dyskryminujące, sprzeczne z zasadami, o których mowa w art.
9 ust. 3 Rozporządzenia ogólnego wsparcie w ramach polityki spójności nie może być udzielone.
Ponadto, w uzasadnieniu ww. pisma odrzucającego wniosek wskazano, że wnioskodawca odpowiadając na pismo z dnia [...] sierpnia 2023 r. o ponowne uzupełnienie wniosku o dofinansowanie potwierdził, że na terenie Gminy P. obowiązuje Uchwała nr [...] Rady Gminy w P. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie podjęcia deklaracji w sprawie powstrzymywania ideologii "LGBT" przez wspólnotę samorządową (dalej też: "uchwała", "uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT"). W związku z powyższym wniosek o dofinansowanie nie spełnia kryterium formalnego nr 7 i zostaje odrzucony.
Dodać tutaj należy, że w piśmie MJWPU z [...] sierpnia 2023 r. o ponowne uzupełnienie poinformowano Wnioskodawcę, że wniosek został skierowany do ponownego uzupełnienia gdyż w związku z podjęciem przez Radę Gminy w P. uchwały
nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. zaistniały wątpliwości co do spełnienia przez wniosek kryterium formalnego nr 7. W piśmie poproszono Wnioskodawcę o udzielenie informacji dotyczącej bieżącego statusu ww. uchwały - czy jest aktem obowiązującym na terenie Gminy, czy też została uchylona. W przypadku uchylenia uchwały poproszono o dostarczenie stosownych dokumentów potwierdzających zaistniałą zmianę.
W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2023 r. na pismo o ponowne uzupełnienie Wnioskodawca potwierdził fakt funkcjonowania w porządku prawnym ww. uchwały podkreślając jednakże, że nie ma ona charakteru dyskryminacyjnego wobec społeczności LGBT oraz, że na najbliższej sesji (7 września 2023 r.) ww. uchwała zostanie uchylona.
W odpowiedzi na pismo - informację MJWPU o odrzuceniu wniosku z przyczyn formalnych z dnia [...] sierpnia 2023 r.- Wnioskodawca z zachowaniem rygorów ustawowych wniósł Protest — pismo z dnia [...] września 2023 r.
Pismem z dnia [...] września 2023 r., znak [...], MJWPU, działając na podstawie art. 68 ustawy wdrożeniowej, poinformowała Wnioskodawcę, ze Protest nie został uwzględniony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że:
- Przyczyną odrzucenia projektu było niespełnienie kryterium formalnego nr 7 "Zapewnienie przestrzegania przepisów antydyskryminacyjnych" -
wnioskodawca odpowiadając na pismo o ponowne uzupełnienie potwierdził, że na terenie Gminy obowiązuje uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT;
- MJWPU nie zgodziła się z argumentacją Wnioskodawcy jakoby podjął on skuteczne działania naprawcze - treści uchwały uchylającej z dnia [...] września 2023 r. nie można wziąć pod uwagę gdyż została ona podjęta po zakończeniu oceny formalnej, a więc na dzień dokonywania oceny skuteczne działania naprawcze nie zostały wdrożone. Decyzja o negatywnej ocenie projektu została podjęta w dniu [...] sierpnia 2023 r., uchwałę uchylającą uchwalono w dniu [...] września 2023 r. Wnioskodawca nie przedłożył uchwały uchylającej w terminie przewidzianym na złożenie wyjaśnień. Ocena formalna została zatem dokonana prawidłowo;
- Organ nie zgodził się z argumentacją Wnioskodawcy, stosownie do której uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT nie miała charakteru dyskryminacyjnego. Treść opisu kryterium nr 7 jest jednoznaczna jeśli chodzi o wyjaśnianie zakresu pojęcia dyskryminacji. Natomiast fakt, że uchwała nie wprowadziła żadnych bezpośrednich regulacji prawnych wymierzonych w społeczność LGBTQ+ nie wystarcza do stwierdzenia, że uchwała nie ma charakteru dyskryminacyjnego. Już sam fakt funkcjonowania uchwały w obrocie prawnym Gminy powoduje efekt mrożący i stygmatyzuje osoby należące do społeczności LGBTQ+, zarówno mieszkające czy pracujące na terenie Gminy, jak i potencjalnie mające taki zamiar. Jest to jawny przykład różnicowania ludzi ze względu na ich cechę osobistą - orientację seksualną i tożsamość płciową. Przyjęcie uchwały to przypisanie tym osobom intencji lub działań szkodliwych z punktu widzenia dobra wspólnoty samorządowej. W sposób oczywisty może godzić to w poczucie bezpieczeństwa osób należących do społeczności
LGBTQ+ na terenie gminy i budzić obawę o korzystanie z pełni swoich praw.
Na powyższe rozstrzygnięcie Gmina P. reprezentowana przez Wójta Gminy pismem z dn. [...] października 2023 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało znaczący wpływ na treść oceny organu, dokonanie nieprawidłowej oceny zgodności złożonego wniosku w zakresie kryterium nr 7. "Zapewnienie przestrzegania zapisów
antydyskryminacyjnych" oraz dokonanie przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów poprzez negatywną ocenę kryt. 7, z którego wynika, że w przypadku, gdy wnioskodawca podjął działania dyskryminujące,
sprzeczne z zasadami, o których mowa w art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 2021/1060,
a następnie podjął skuteczne działania naprawcze kryterium uznaje się za spełnione,
co stanowiło naruszenie Regulaminu wyboru projektów, Załącznik normujący Kryteria Wyboru Projektów dla naboru FEMA.02.04-IP.01-002/23, Kryterium nr 7,
2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez brak rzetelnej oceny i brak uzasadnienia faktycznego do negatywnej oceny kryterium, czym naruszono prawo Wnioskodawcy do skorzystania z procedury odwoławczej określone w przepisach ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca Gmina wniosła o:
1/ uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego aktu Organu z dnia [...] sierpnia 2023 r.
2/ zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw - zgodnie z art. 200, 210 PPSA
W uzasadnieniu Skargi, Skarżąca przedstawiła następujące argumenty:
- Skarżący przytoczył wyżej opisane okoliczności związane z oceną wniosku w zakresie kryterium nr 7, wyjaśnieniami i dowodami Wnioskodawcy, okolicznościami złożenia i nieuwzględnienia protestu;
Informacja MJWPU z dnia [...] sierpnia 2023 r. (odrzucenie wniosku z przyczyn formalnych) zawiera przytoczenie informacji o podjęciu i obowiązywaniu na terenie Gminy P. uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r w sprawie podjęcia deklaracji w sprawie powstrzymywania ideologii "LGBT" przez wspólnotę samorządową, a także odwołanie się do treści
antydyskryminacyjnych przepisów unijnych. Zdaniem Skarżącej, MJWPU nie wskazała na czym polegać ma rzekome nieprzestrzeganie przez
Wnioskodawcę przepisów antydyskryminacyjnych. Nie wskazano także na
czym polegać ma związek obowiązywania uchwały z dnia [...] grudnia 2019 r. z rzekomym naruszeniem ww. przepisów. Brak uzasadnienia świadczy o tym, że dokonano dowolnej, a nie swobodnej oceny kryterium nr 7;
- Z ww. okoliczności Skarżący wywodzi, że został pozbawiony faktycznego prawa do skorzystania z procedury odwoławczej, a ocena została przeprowadzona w sposób nierzetelny;
Zdaniem Skarżącej zawarta w rozstrzygnięciu Protestu argumentacja
dowodząca dyskryminacyjnego charakteru uchwały jest nadinterpretacją obowiązujących przepisów prawa - w uzasadnieniu Organ podkreślił, że sam
fakt funkcjonowania w porządku prawnym ww. uchwały powoduje efekt mrożący
i stygmatyzuje osoby LGBTO.+;
- Stosownie do argumentów Skarżącej, uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT podlega domniemaniu legalności (akt jest ważny dopóki nie zostanie wyeliminowany z porządku prawnego). Skarżąca jednoznacznie przy tym podkreśla, że uchwała nie była w żadnym zakresie przedmiotem postępowania przed żadnym organem uprawnionym do oceny legalności, jakim jest Rzecznik Praw Obywatelskich, ani przed organem zobowiązanym do oceny legalności, jakim jest Wojewoda. Żaden z tych podmiotów nie podejmował działań kontrolnych bądź nadzorczych w sprawie przyjętej w Gminie P. uchwały w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT;
- Skarżąca argumentuje też, że uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT nie stanowiła aktu prawa miejscowego, nie ustanawiała praw i obowiązków o charakterze generalnym, powszechnie obowiązującym i skierowanym do nieokreślonej liczby adresatów (mieszkańców gminy);
- Ogólność i charakter uchwały nie pozwalają przyjąć, że jakikolwiek podmiot został pozbawiony bądź ograniczony w realizowaniu swoich praw konstytucyjnych;
- Uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT ma charakter deklaracji ideowej niestanowiącej podstawy do nałożenia jakichkolwiek obowiązków - nie może więc dyskryminować żadnej grupy osób. Zdaniem Skarżącej uchwała
jest niewiążącym aktem afirmującym fundamentalne zasady poświadczone przez polskiego ustrojodawcę;
- Uchwała nie została też podjęta w sferze administracji publicznej, ani w sferze stosunków publicznoprawnych. Akt nie kierował do innych podmiotów nakazu więżącego postępowania, nie nakładał obowiązków na obywateli, nie nadawał uprawnień, nie kształtował ich sytuacji prawnej;
- Zdaniem Skarżącej uchwała w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT nie wywołała żadnych niepożądanych skutków społecznych - akt był jedynie prezentacją poglądów radnych Gminy P.; Jako, że uchwała nie wywołała żadnych protestów społecznych, nie zidentyfikowano w czasie jej obowiązywania konieczności stosowania działań naprawczych;
- W opinii Skarżącej Wnioskodawca podjął skuteczne działania celem usunięcia przepisów mogących mieć znamiona dyskryminujących - usunięcie z porządku prawnego uchwały w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT uchwałą nr [...] Rady Gminy w P. z dnia [...] września 2023 r. w sprawie uchylenia uchwały (dalej też "uchwała uchylająca"). Ocena spełnienia
kryterium nr 7 powinna dać wynik pozytywny. Pomimo informacji o zamiarze wyeliminowania uchwały w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT, a następnie jej uchylenia, Organ ocenił negatywnie projekt przekraczając upoważnienie do oceny określone w kryterium;
- Organ dokonał też nadinterpretacji kompetencji organu uchwałodawczego Gminy (Rada Gminy) i organu wykonawczego Gminy (Wójt). Wójt nie ma kompetencji uchwałodawczej;
- Skarżąca argumentuje, że podjęcie działania skutecznego nie zostało zdefiniowane w Regulaminie wyboru projektów. Zdaniem Wnioskodawcy działanie skuteczne to działanie prowadzące do określonego celu - takie działanie zostało podjęte przez Wójta i przyniosło określony skutek.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko zawarte w
zaskarżonym piśmie, wniósł o oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty
poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tego przepisu, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie MJWPU z dnia
[...] września 2023 r., na które skarga została wniesiona w trybie ustawy z dn.[...]
kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich
w perspektywie finansowej 2021-2027 ( Dz U z 2022, poz.329, dalej jako: "ustawa wdrożeniowa"). Dodać należy że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Poddając rozstrzygnięcia właściwej instytucji kontroli sądowej, ustawodawca w art. 73 ustawy ustanowił szczegółowy tryb wnoszenia i rozpoznawania skarg, odbiegający od ogólnego modelu, wskazując zakres stosowania przepisów p.p.s.a. Zaskarżone negatywne oceny projektów nakazuje traktować jak akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 73 ust.8 pkt. 1-3 ustawy wdrożeniowej Sąd może :
1)
uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a)
ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b)
pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2)
oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3)
umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Wskazaną przez Organ przyczyną odrzucenia projektu na etapie oceny formalnej było niespełnienie przez projekt zgłoszony przez skarżącą Gminę kryterium formalnego nr
7 "Zapewnienie przestrzegania przepisów antydyskryminacyjnych".
Redakcyjnie treść ww. kryterium brzmi następująco:
""W ramach kryterium jest weryfikowane, czy wsparcie w ramach polityki spójności będzie udzielane wyłącznie projektom i wnioskodawcom, którzy przestrzegają przepisów antydyskryminacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 3 Rozporządzenia ogólnego (tj. podejmują odpowiednie kroki w celu zapobiegania wszelkiej
dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną podczas przygotowywania, wdrażania, monitorowania, sprawozdawczości i ewaluacji programów. W procesie przygotowywania i wdrażania programów należy w szczególności wziąć pod uwagę zapewnienie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami). W przypadku, gdy wnioskodawca podjął działania dyskryminujące, sprzeczne z zasadami, o których mowa w art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 2021/1060, a następnie podjął skuteczne działania naprawcze kryterium uznaje się za spełnione. Podjęte działania naprawcze powinny być opisane we wniosku o dofinansowanie. W przypadku, gdy wnioskodawcą będzie jednostka samorządu terytorialnego (lub podmiot przez nią kontrolowany lub od niej zależny), która podjęła jakiekolwiek działania dyskryminujące, sprzeczne z zasadami, o których mowa w art.
9 ust. 3 Rozporządzenia ogólnego wsparcie w ramach polityki spójności nie może być udzielone. W ramach kryterium weryfikowane jest także, czy: a) wnioskodawca będący jednostką samorządu terytorialnego -oświadcza, że na jego terenie nie obowiązują dyskryminujące akty prawne; b) wnioskodawca będący podmiotem kontrolowanym przez jednostkę samorządu terytorialnego lub podmiotem zależnym od jednostki samorządu terytorialnego - oświadcza, że na terenie, na którym posiada swoją
siedzibę nie obowiązują dyskryminujące akty prawne. Kryterium jest weryfikowane na podstawie oświadczenia oraz informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie.".
Sąd rozpoznający złożoną przez Gminę P. skargę nie podziela żadnego z zarzutów zawartych ww. skardze.
Przede wszystkim, już na wstępie, należy jednoznaczne wskazać, że powyższa uchwała z 30.12.2019 r. wbrew twierdzeniom skarżącej gminy, ma ( właściwie miała w okresie jej obowiązywania) charakter władczy, zobowiązujący, gdyż zawiera dyrektywy działania skierowane do organu wykonawczego oraz jednostek organizacyjnych gminy – szkół i innych placówek oświatowych. Należy uznać wyrażone stanowisko jako wytyczne stosowania prawa, a więc o działania o charakterze władczym. Tak więc nie można absolutnie zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w skardze przez skarżąca Gminę, że iż jest to jedynie niewiążące stanowisko Rady Gminy o
charakterze niewładczym. W tym zakresie Sąd podziela w całym zakresie poglądy wyrażone przez tut. Sąd w wyroku z dn. 15.07.2020 r. sygn..akt VIII SA/Wa 42/20 ( dostępny pod adresem www.cbois. Gov.pl).
Również Sąd z oczywistych powodów nie podziela stanowiska skarżącej Gminy, że przedmiotowa uchwała w sprawie powstrzymania ideologii LGBT nie była w jakimkolwiek zakresie przedmiotem postępowania przed żadnym organem uprawnionym do oceny jej legalności (Rzecznik Praw Obywatelskich, właściwy Wojewoda).
Omawiana tutaj uchwała Rady Gminy P. w sprawie powstrzymywania ideologii LGBT jest przedmiotem skargi Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] września 2023 r., znak [...], do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie
na uchwałę Nr [...]Rady Gminy w P. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie podjęcia deklaracji w sprawie powstrzymania ideologii "LGBT" przez
wspólnotę samorządową (dalej też: "Skarga RPO").
Ponadto Sąd uznaje za zasadne zwrócenie uwagi na okoliczność ( podniesioną
zresztą w odpowiedzi na skargę przez MJWPU), że z informacji zamieszczonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich w BIP wynika, że już w 2020 r. Rzecznik zwrócił się
do wszystkich organów jednostek samorządu terytorialnego, które wydały uchwały przeciwko "ideologii LGBT" oraz do Minister ds. Funduszy i Polityki Regionalnej. Wskazał na kwestię zgodności wydatkowania funduszy unijnych z zasadą niedyskryminacji. Oznacza to, że co najmniej od roku 2020 r. organy Gminy P. wiedziały, że ww. uchwała jest przedmiotem zainteresowania, interwencji i działania Rzecznika Praw Obywatelskich. Mimo to, działania naprawcze zostały podjęte przez właściwy organ Gminy dopiero w 2023 r. - w perspektywie utraty dofinansowania ze środków unijnych.
Reasumując ten zakres zarzutów Sąd jednoznacznie stwierdza, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do uznania zasadności twierdzeń skarżącej Gminy przemawiających rzekomo za zgodnością przedmiotowej uchwały z zasadą legalizmu, jej niepublicznoprawnym, niewładczym, deklaratywnym charakterem, nieposiadaniem przez akt atrybutu aktu prawa miejscowego, ogólnikowością, a nawet duchem
tolerancji którego ma wyrażać.
Argumenty te, w świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądów administracyjnych, a także stanowiska (podzielanego przez Sądy) wyrażonego przez Rzecznika Praw Obywatelskich, w żaden sposób nie mogą być uznane za słuszne.
Za niezasadne należy uznać także argumenty Skarżącej dotyczące przebiegu i wyniku oceny wniosku w ramach kryterium formalnego nr 7 "Zapewnienie przestrzegania zapisów antydyskryminacyjnych". Z pisma Organu o ponowne uzupełnienie z dnia [...] sierpnia 2023 r. jednoznacznie wynika jakie jest oczekiwanie Organu oceniającego projekt pod kątem spełniania kryterium nr 7 - czy na terenie Gminy P. nadal obowiązuje uchwała "przeciw ideologii LGBT" czy też została uchylona. Skarżący udzielając odpowiedzi w tej kwestii a wcześniej podejmując działania dotyczące uchwalenia prawa "przeciw ideologii LGBT" i jego nieuchylania w odpowiednim czasie, wiedział wszystko, co powinien wiedzieć by móc ocenić swą sytuację prawną (rozeznana w rzeczywistości i swoich sprawach Gmina, co najmniej od 2022 r. (interwencja pisemna RPO) wiedziała o zależności między istnieniem uchwał "przeciw ideologii LGBT" a możliwością nieotrzymania dofinansowania ze środków unijnych na swoje projekty. Z powyższych względów twierdzenie Skarżącej, iż w procesie nierzetelnej i nieuzasadnionej co do wyniku oceny formalnej pogwałcono jej prawa do skorzystania z procedury odwoławczej jest całkowicie niesłuszne. Zależność między istnieniem w porządku prawnym uchwały "przeciw ideologii LGBT" a niespełnieniem kryterium nr 7 jest oczywista, nie wymaga dalszych uzasadnień faktycznych, niemniej Organ w rozstrzygnięciu Protestu wyłożył Gminie na czym polega dyskryminacyjny charakter przedmiotowej uchwały. Dodać również należy, że sama treść opisu
kryterium nr 7 jest jednoznaczna jeśli chodzi o wyjaśnianie zakresu pojęcia dyskryminacji.
Sąd wreszcie nie podziela stwierdzeń skarżącej Gminy, że podjęła do daty oceny wniosku, skuteczne działania naprawcze i doprowadziła do uchylenia ww. uchwały z 2019 r. Na dzień dokonywania oceny formalnej, uchwała Nr [...] Rady Gminy
w P. z dnia [...] grudnia 2019 r. nie została wyeliminowana z porządku prawnego. Oznacza to, że na ten dzień oceny formalnej podjęte w Gminie działania naprawcze były nieskuteczne. Podjęcie działań naprawczych a podjęcie skutecznych działań naprawczych (jak stanowi w opisie kryterium nr 7) to pojęcia nietożsame - pierwsze oznacza zmierzanie do celu, drugie jego osiągnięcie. Dokonana przez Organ wykładnia opisu kryterium nr 7 oraz ocena wniosku pod kątem kryterium nr 7 są oczywiście prawidłowe.
Z tych względów Sąd uznał, że ocena wniosku nie narusza prawa.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art.74 ust.8 pkt. 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI