VIII SA/Wa 688/22

VIII SA/Wa 688/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 47
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren działki w celu wykonania robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 lipca 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga B.B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 22 czerwca 2022 r. Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiednich działek, celem wykonania robót budowlanych.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
W dniu 21 września 2021 r., do Urzędu Miejskiego w R. wpłynął wniosek Inwestora A.T. o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, w celu wykonania robot budowlanych objętych decyzją Nr [...]
z 28 marca 2019 r., o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] (obręb [...], arkusz [...]) położonej
w R. przy ul. [...], przy granicy działki sąsiedniej nr [...].
Zawiadomieniem z 15 listopada 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony
o wszczęciu postępowania oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
W dniu 17 lutego 2022 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję Nr [...], orzekając o niezbędności:
wejścia na teren sąsiednich działek nr [...],[...] (obręb [...], arkusz [...]) położonych w R. przy ul. [...] w celu wykonania robot budowlanych objętych decyzją Nr [...] z 28.03.Z019 r. o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] (obręb [...], arkusz [...]) położonej w R. przy ul. [...], przy granicy działki sąsiedniej nr [...].
1. Termin wykonania robot budowlanych objętych decyzją Nr [...]z dnia 28.03.2019 r. o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę, a w szczególności ujętych we wniosku z dnia 21.09.2021 r. tj. dokonanie niezbędnych prac dociepleniowo-wykończeniowych i wykonanie izolacji przeciwwilgociowej budynków ustalił od dnia 28.03.2022 r. do dnia 14.04.2022 r.,
2. Określił granice niezbędnej potrzeby korzystania z sąsiednich nieruchomości tj. działek nr [...], [...] :
- pas terenu szerokości 2 m od zachodnich granic działek nr [...],[...]
i długości 30m umożliwiający docieplenie i wykonanie izolacji przeciwwilgociowej wschodnich ścian budynków mieszkalnych,
- roboty wykonywać z rusztowań wolnostojących, koszowych, podnośnikowych, bądź innych sprawdzonych i dopuszczonych przepisami rozwiązań.
- usytuowanie rusztowania wolnostojącego w w/w pasie terenu szerokości 2m.
- Dojście do pasa terenu szerokości 2m przez działkę nr [...] we własności Pani A.T..
3. roboty budowlane wykonywać zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym z zachowaniem przepisów BHP, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane.
4. jednocześnie zobowiązał Inwestora, po zakończeniu robot do naprawy szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiednich nieruchomości na zasadach określonych
w Kodeksie cywilnym.
W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej Prawo budowlane) art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /(.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z poźn. zm., dalej k.p.a.).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, B.B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej:
a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez wadliwe przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy niezbędnym jest wejście na teren sąsiednich działek nr [...], [...] celem realizacji docieplenia i wykonania izolacji przeciwwilgociowej, podczas gdy w realiach sprawy niniejszej na próżno szukać niezbędności o której mowa w treści rzeczonego artykułu, tym bardziej, że organ I Instancji zaniechał ustalenia w jakim zakresie ma nastąpić docieplenie (brak szerokości np. styropianu i zakresu tynków), co w konsekwencji prowadzi do konstatacji, że na skutek zrealizowanych prac niewątpliwie będą one naruszać prawo własności odwołującej, albowiem docieplenie budynku zmniejszy na stałe powierzchnie nieruchomości, czego nie sposób aprobować;
b. naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 7 k.p.a. , art. 10 k.p.a. , art. 75 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie przez organ I Instancji, że w treści uzasadnienia decyzji numer [...]mowa jest wyłącznie o nadbudowie i rozbudowie części budynku, zaś rzeczone swoim zakresem nie obejmuje szerokości 30 metrów tj. działek [...] i [...];
- art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 75 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania Stronom co uzasadnia wydanie decyzji w przedmiocie niezbędności wejścia na teren sąsiedni
- art. 84 k.p.a. poprzez mimo wniosku Skarżącej zaniechanie powołania dowodu
z opinii biegłego, wskazania innych możliwości docieplenia budynku i wykonania izolacji przeciwwilgociowej, tym bardziej, że decyzja numer [...]nie koresponduje
z przedmiotem wniosku A.T., albowiem wniosek ten obejmuje 30 m - co skutkuje zwiększonym zakresem prac, niż ten o którym mowa w treści rzeczonej decyzji.
B.B. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda Mazowiecki (dalej Wojewoda, organ II instancji), powołaną na wstępie decyzją z 22 czerwca 2022 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z 17 lutego 2022 r.
Postanowieniem Nr [...] z 4 lipca 2022 r., na podstawie art. 111 § 1a w zw. z art. 123 k.p.a., Wojewoda postanowił uzupełnić decyzję Nr [...]
z dnia 22 czerwca 2022 r. w następujący sposób: określić termin konieczny do wykonania przedmiotowych robót od 18 lipca 2022 r. do 4 sierpnia 2022 r. (d: k-39 akt administracyjnych).
W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Wojewoda wskazał, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 47 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robot budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robot uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres
i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (ust. 1).
Tak więc rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, jak wskazał organ II instancji, organ obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Po pierwsze organ zobligowany jest ustalić, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robot budowlanych. Po drugie powinien on zbadać czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości od jej właściciela (najemcy),
a starania te okazały się bezskuteczne.
Dalej wyjaśnił, że wydanie przez organ administracji architektoniczno - budowlany decyzji mającej za podstawę prawną art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego musi być poprzedzone udzielonym pozwoleniem na budowę lub przyjętym przez organ zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do budowy czy wykonania innych robot budowlanych. Innymi słowy, organ prowadząc postępowanie o udzielenie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości nie bada ani zasadności ani celowości wykonania planowanych prac, a jedynie ogranicza się do ustalenia czy inwestor legitymuje się ostatecznym pozwoleniem na budowę lub skutecznie dokonanym zgłoszeniem oceniając zarazem w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany bądź dokumentację załączoną do przyjętego zgłoszenia niezbędność wejścia do cudzego budynku (lokalu) lub na cudzy grunt.
Wojewoda podniósł, iż w świetle określonych w art. 47 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane wymagań "zgody na wejście" przesłanka niezbędności wejścia na teren sąsiedni występuje zawsze, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej, bądź lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość
i nieruchomości wspólnej, w takiej od niej odległości, że teren dostępny na nieruchomości inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie. W rozpoznawanej sprawie jak stwierdził Wojewoda Inwestor zwrócił się o wydanie decyzji niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, w celu wykonania robót budowlanych objętych decyzją Nr [...]z dnia 28 marca 2019 r. o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] (obręb [...], arkusz [...]) położonej w R. przy ul. [...], przy granicy działki sąsiedniej nr [...].
Zauważył, że z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego nadbudowy oraz rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] (obręb [...], arkusz [...]) położonej w R. przy ul. [...], przy granicy działki sąsiedniej nr [...] oraz [...] jego ściana od strony wschodniej (stanowiąca ścianę oddzielenia przeciwpożarowego) usytuowana jest wzdłuż granicy z działką nr [...] oraz [...]. Nadto jak wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dostęp do niej możliwy jest tylko z działek sąsiedniej nieruchomości Skarżących. Zatem wykonanie zamierzonych prac ujętych we wniosku z dnia 21 września 2021 r. tj. dokonanie niezbędnych prac dociepleniowo – wykończeniowych i wykonanie izolacji przeciwwilgociowej ujęte zostało w projekcie zatwierdzonym decyzją Nr [...]z dnia 28 marca 2019 r., udzielającą pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości nr ewid. [...] (obr. [...], ark. [...]), położonej przy ul. [...] w R..
Ponadto oceniając działania Inwestora w postaci podjęcia przez niego próby uzgodnienia ze Skarżącymi jako właścicielem nieruchomości sąsiedniej kwestii wejścia na jego teren w celu przeprowadzenia robot budowlanych określonych we wniosku – organ II instancji wywiódł, że Inwestor zwrócił się do Skarżących o wyrażenie zgody na ocieplenie ściany przedmiotowego budynku oraz izolacji fundamentów od strony ich nieruchomości oraz na wejście na ich terenu ekipy budowlanej z umożliwieniem jej wykonania planowanych prac. Próba uzyskania przedmiotowej zgody nie powiodła się.
W tym stanie rzeczy w ocenie Wojewody należało stwierdzić, iż oparta o art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia 17 lutego 2022 r. jako zgodna z prawem, podlega utrzymaniu w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła jej:
a. naruszenie prawa materialnego tj.
- naruszenie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez wadliwe przyjęcie, że
w realiach sprawy niniejszej niezbędnym jest wejście na teren sąsiednich działek nr [...], [...], celem realizacji docieplenia i wykonania izolacji przeciwwilgociowej, co zmniejszy na stałe powierzchnię nieruchomości strony skarżącej;
b. naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 i 11 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
- art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez odwoławczy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy tj. braku bezpodstawnego pominięcia, że w treści uzasadnienia decyzji numer [...]mowa jest wyłącznie o nadbudowie i rozbudowie części budynku, zaś rzeczone swoim zakresem nie obejmuje szerokości 30 metrów tj. działek [...] i [...] co skutkowało bezpodstawnym wydaniem decyzji z powołaniem na rzeczony dokument, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia w sposób przekonujący, poprzez sformułowanie uzasadnienia
w sposób, który nie pozwala ustalić, czy Organ odwoławczy faktycznie rozpoznał sprawę administracyjną i na jakich podstawach oparł swoje rozstrzygniecie;
- art. 136 § 2 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego.
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła postawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Uczestniczka postępowania (inwestor) wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała zasadna, aczkolwiek Sąd nie podzielił w całości jej argumentów.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, Sąd dopatrzył się uchybień, które stanowiły podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres
i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
Z kolei na podstawie art. 47 ust. 2 powoływanej ustawy, w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej, na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga,
w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości; w przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.
Organ rozważając zasadność wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia bądź stwierdzającej niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, zobowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesłanki te precyzuje ust. 1 art. 47 ustawy – Prawo budowlane. Są to: - potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, do wykonania których niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, konieczność uzyskania zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na wejście na teren tej nieruchomości, uprzednie podjęcie próby uzyskania takiej zgody od właściciela nieruchomości sąsiedniej, zakończone niepowodzeniem.
Wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest zatem możliwe w przypadku łącznego spełnienia wymienionych przesłanek, bowiem organy administracji nie są uprawnione do ingerencji w prawo własności (i wynikające
z niego uprawnienie do korzystania z nieruchomości) w innych sytuacjach, niż wskazane w ustawie. Tryb administracyjny dotyczy prawa wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości i uzależniony jest od braku dobrowolnej zgody właściciela tej nieruchomości. Badając niezbędność wejścia na nieruchomość sąsiednią, o której mowa w art. 47 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, organ nie jest więc uprawniony do kwestionowania ani rodzaju planowanych robót budowlanych, ani analizowania czy istnieje potrzeba ich przeprowadzenia.
Niewątpliwie w świetle art. 47 ustawy – Prawo budowlane organ rozważając zasadność wydania decyzji, w tym decyzji stwierdzającej niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, zobowiązany jest zatem do zbadania - czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości od jej właściciela, a starania te okazały się bezskuteczne oraz czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne dla wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Warunek niezbędności wejścia na teren sąsiedni występuje, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej w takiej od niej odległości, że teren dostępny na nieruchomości inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie. Chodzi więc wyłącznie o sytuację, gdy nie ma innej możliwości przeprowadzenia przez inwestora prac przygotowawczych lub budowlanych jak tylko poprzez wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (por. np.: wyrok WSA we Wrocławiu z 6 lipca 2017 r., II SA/Wr 46/17, wyrok WSA w Kielcach z 8 września 2021 r., II SA/Ke 349/21).
Wracając do rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że jak wynika
z ustaleń organów nadzoru budowlanego, Inwestorka uzyskała decyzję Nr [...]
z 28 marca 2019 r. o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Prezydent Miasta [...] w decyzji szczegółowo ustalił i określił: termin wykonania robót, zakres niezbędnych prac dociepleniowo – wykończeniowych i wykonanie izolacji przewwilgociowej budynków (zatem chodzi o więcej niż jeden budynek). Określił również pas terenu w zakresie szerokości (2 m) i długości (30 m) umożliwiający docieplenie i wykonanie izolacji przeciwwilgociwej wschodnich ścian budynków mieszkalnych.
Co istotne z decyzji tej wynika również sposób wykonywania robót i dojście do pasa terenu szerokości 2m.
Strona skarżąca wskazuje jako jeden z kluczowych zarzutów skargi, że organy nie zwróciły uwagi na zwiększony zakres prac, niż wynika to z decyzji Nr [...]z 28 marca 2019 r. o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Wyjaśnić zatem należy skarżącej, że określony w art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zakres dopuszczalnej ingerencji dotyczy możliwości prowadzenia prac budowlanych, bez uzależnienia od tego czy konieczne jest uzyskanie zgody budowlanej. Przepis mówi bowiem ogólnie
o wykonywaniu robót budowlanych i nie zawęża zakresu stosowania tego przepisu tylko do robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem. W zakresie pojęcia robót budowlanych, co wynika jednoznacznie z treści art. 29 ustawy mieszczą się roboty, które nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia i dla ich wykonania może być niezbędne zajęcie sąsiedniej nieruchomości. Wniosek
o wydanie decyzji o niezbędności zajęcia sąsiedniej nieruchomości w celu prowadzenia robót budowlanych, które nie są reglamentowane, nie jest z tej przyczyny bezprzedmiotowy. Instytucja ta stanowi formę ograniczenia prawa własności nieruchomości w celu umożliwienia wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych dla których niezbędne jest wykorzystanie sąsiedniej nieruchomości. Przepis ten służy rozwiązywaniu konfliktów sąsiedzkich w trybie administracyjnym
w odniesieniu do prac budowlanych, których nie da się przeprowadzić bez zajęcia sąsiedniej nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2493/18). Jednocześnie skarżąca podnosi w skardze, iż nie wskazano szerokości styropianu i zakresu tynków. W tym przedmiocie wskazać należy, iż szczegółowy
i wymagany zakres prac zawarty jest w projekcie budowlanym, stanowiącym podstawę wydania decyzji Nr [...]z 28 marca 2019 r. o udzieleniu pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]
i strona skarżąca niewątpliwie miała możliwość zapoznania się.
W niniejszej sprawie wszystkie przesłanki do zastosowania art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zostały spełnione.
Argumenty skarżącej, co do sposobu wykonania prac budowlanych przez inwestorkę - pozostają bez znaczenia, skoro nie ulega wątpliwości, że warunek niezbędności wejścia na teren sąsiedni zaistniał bowiem obiekt, na którym mają być wykonane prace, znajduje się przy granicy działki sąsiedniej w takiej od niej odległości, że teren dostępny na nieruchomości inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie. Słusznie zatem uznał organ, że wobec położenia ściany budynków inwestorki - zaistniała przesłanka "niezbędności".
W sprawie bezsporne jest również, że inwestor podjął starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości od jego właścicieli i że okazały się one bezskuteczne. Potwierdza to załączona do akt administracyjnych korespondencja listowa. Brak zgody właścicieli działki sąsiedniej jest oczywisty. Zostały podjęte starania o uzyskanie zgody, lecz okazały się one nieskuteczne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że właścicielka działki sąsiedniej w toku całego postępowania administracyjnego konsekwentnie podtrzymuje swój brak zgody na możliwość wejścia na teren należącej do niej działki celem realizacji przedmiotowych robót budowlanych.
Zauważenia wymaga, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, już tylko wysłanie listu do właściciela nieruchomości sąsiedniej z prośbą o wyrażenie zgody na czynności w ramach art. 47 ustawy – Prawo budowlane spełnia warunek podjęcia przez inwestora starań warunkujących wydanie przez organ pozytywnej decyzji
w zakresie wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (por. m.in.: wyrok NSA z 26 listopada 2010 r., II OSK 1819/09; wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2009 r., VII SA/Wa 110/09, wyrok WSA w Szczecinie z 6 maja 2021 r., II SA/Sz 1037/20). Za wystarczającą uznać zatem należy samą próbę uzyskania takiej zgody, a takowa niewątpliwie została podjęta przez inwestorkę w niniejszej sprawie (w tym względzie por. też wyrok WSA w Opolu z 11 października 2011 r., II SA/Op 201/07).
Podkreślenia wymaga, że właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może w tego rodzaju sprawie kwestionować potrzeby i zakresu robót budowlanych. Tak samo rzecz ma się odnośnie zarzutu, iż organ nie dopuścił dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy istnieje konieczność wykonania takich robót na ścianie budynku inwestorki. Wskazać zatem należy, iż stosownie do art. 84 k.p.a., dowód z opinii biegłego organ przeprowadza tylko wtedy, gdy wyjaśnienie określonej kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych. Jak wyjaśniono powyżej rzeczona kwestia nie jest objęta dyspozycją art. 47 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zatem dowód z opinii biegłego na wskazaną okoliczność byłby zbędny.
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z uwagi na pominiecie przez organ II instancji kwestii terminu wykonania robót budowlanych określonych w decyzji Prezydenta Miasta [...]. O ile organ I instancji określił termin dokonania niezbędnych prac na okres od 28 marca 2022 r. do 14 kwietnia 2022 r., to zważyć należy, że w dacie rozstrzygania sprawy przez Wojewodę termin ten upłynął. W takiej sytuacji należało ustalić nowy termin (przykładowo okres 30 dni od daty wydania decyzji ostatecznej) i w tym zakresie uchylić decyzję organu I instancji (co do określonego punktu decyzji) w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. w zakresie terminu wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.
Nieprawidłowym działaniem Wojewody było wydanie Postanowienia Nr [...] z 4 lipca 2022 r., o uzupełnieniu decyzji w zakresie ustalenia terminu koniecznego do wykonania przedmiotowych robót.
Konieczne zatem stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i postanowienia Nr [...] z 4 lipca 2022 r.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda uwzględni wytyczne Sądu w zakresie konieczności zajęcia stanowiska co do terminu koniecznego do wykonania przedmiotowych robót, wskaże prawidłowo podstawę prawną wydanej decyzji, w części co do uchylenia i co do utrzymania w mocy decyzji.
Ponadto Wojewoda odniesie się do zarzutów odwołania, w szczególności dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy – p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Wojewody jak sentencji wyroku.