VIII SA/WA 686/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę E. G. za naruszenie zakazu prowadzenia działalności gastronomicznej polegającej na obsłudze gości siedzących przy stolikach, w okresie obowiązywania stanu epidemii. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nałożył karę w wysokości 15 000 zł, a decyzję utrzymał w mocy Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie. Skarżąca zarzuciła m.in. wydanie decyzji na podstawie nieaktualnego przepisu oraz naruszenie zasad k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 listopada 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umarzając postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w działalności gastronomicznej wykraczało poza zakres ustawowego upoważnienia i naruszało konstytucyjną wolność działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 czerwca 2022 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na pominięcie przez sąd kwestii związku kary z nakazem wynikającym z decyzji PPIS oraz błędne uznanie podstawy prawnej nałożenia kary. Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie, związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umarzając postępowanie. Sąd stwierdził, że podstawą nałożenia kary nie mógł być przepis art. 27 ust. 2 ustawy o PIS ani § 9 ust. 10 rozporządzenia RM z 19 marca 2021 r., który został uchylony przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Ponadto, sąd podzielił stanowisko skarżącej, że § 9 ust. 10 rozporządzenia został wprowadzony z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i naruszał wolność działalności gospodarczej, co skutkowało odmową zastosowania tego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie uchylenia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie rozporządzeń niezgodnych z Konstytucją lub ustawą, w szczególności w kontekście ograniczeń wolności działalności gospodarczej w stanie epidemii.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z obostrzeniami epidemicznymi. Interpretacja przepisów dotyczących upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w działalności gospodarczej w okresie stanu epidemii było zgodne z konstytucyjnym upoważnieniem ustawowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie wykraczało poza zakres ustawowego upoważnienia, naruszając tym samym konstytucyjną wolność działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że upoważnienie ustawowe nie zawierało wystarczających wytycznych co do zakresu i sposobu wprowadzania ograniczeń, co doprowadziło do objęcia regulacjami rozporządzenia materii ustawowej i naruszenia podstawowych wolności jednostki.
Czy kara pieniężna została nałożona na podstawie obowiązujących przepisów prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji obowiązywało inne rozporządzenie, a zastosowane przepisy nie mogły stanowić podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozporządzenie, na podstawie którego wydano decyzję organu II instancji, zostało uchylone przed datą orzekania, co oznaczało brak podstawy prawnej dla tej decyzji.
Czy organ administracji prawidłowo ustalił podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wystąpiła sprzeczność w działaniu organów co do podstawy prawnej nałożenia kary.
Uzasadnienie
NSA wskazał na rozbieżność między podstawą prawną wskazaną w decyzji organu odwoławczego a argumentacją organu w skardze kasacyjnej, co wymagało wyjaśnienia przez WSA.
Przepisy (7)
Główne
u.z.z.c.z. art. 48a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie nakazów, zakazów lub ograniczeń w stanie zagrożenia epidemicznego lub epidemii.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 9 § ust. 10
Ustanawiało zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej polegającej na obsłudze gości siedzących przy stołach, dopuszczając jedynie sprzedaż na wynos lub dostawę.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
u.P.I.S. art. 27 § ust. 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Przepis dotyczy nakazu unieruchomienia zakładu pracy lub jego części w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, nie stanowi podstawy do nakładania kar pieniężnych.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność działalności gospodarczej, która może być ograniczona tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, lub wolności i praw innych osób.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające zakaz działalności gastronomicznej było niezgodne z upoważnieniem ustawowym i naruszało wolność działalności gospodarczej. • W dacie wydawania decyzji przez organ II instancji obowiązywało inne rozporządzenie, a zastosowane przepisy nie mogły stanowić podstawy prawnej. • Wystąpiła sprzeczność w podstawie prawnej nałożenia kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu odwoławczego dotyczące prawidłowości zastosowania art. 48a ustawy o zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. • Argumenty organu odwoławczego dotyczące braku podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na wejście w życie nowego rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
rozporządzenie wykraczało poza zakres ustawowego upoważnienia • naruszenie istoty konstytucyjnej wolności prowadzenia działalności gospodarczej • ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny • nie można uznać, że w tym przypadku trudna sytuacja osobista (...) powinna powodować obniżenie kary lub całkowite wyłączenie odpowiedzialności skoro sprawca działał w pełnej świadomości, notorycznie lekceważąc zagrożenie
Skład orzekający
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Marek Wroczyński
przewodniczący
Renata Nawrot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie rozporządzeń niezgodnych z Konstytucją lub ustawą, w szczególności w kontekście ograniczeń wolności działalności gospodarczej w stanie epidemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z obostrzeniami epidemicznymi. Interpretacja przepisów dotyczących upoważnień ustawowych do wydawania rozporządzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obostrzeń epidemicznych i ich wpływu na działalność gospodarczą, a także analizuje zgodność przepisów wykonawczych z Konstytucją.
“Sąd administracyjny uchylił karę za prowadzenie restauracji wbrew obostrzeniom. Kluczowa była niezgodność rozporządzenia z Konstytucją.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.