VIII SA/WA 68/25

VIII SA/Wa 68/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Justyna Mazur /przewodniczący/
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4, art. 13n ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145  par. 1 pkt 1 lit a, art. 145  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 października 2023 r. nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Syndyka Masy Upadłości [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ" lub "GITD") działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572ze zm., dalej jako "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 131 ust. 1 ustawy
z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 dalej jako "udp") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728, zwanej jako "utd"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Syndyka masy upadłości Z.R. Spółka
[...] z siedzibą w R. (dalej jako "Syndyk") od decyzji organu nr [...] z [...] października 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł, utrzymał w mocy ww. decyzję GITD. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę faktyczną ww. rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Syndyk złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł
o uchylenie przedmiotowej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 13n ust. 1 udp. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego było bezskuteczne z uwagi na fakt, że organ błędnie wskazał stronę postępowania oraz adres doręczenia. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z 22 października 2020 r., sygn. akt [...] zostało bowiem otwarte postępowanie sanacyjne wobec Z.R. Sp. [...] w R. (dalej też jako "Spółka") oraz wyznaczony Zarządca w osobie K. G. . W takim wypadku zdaniem Syndyka postępowanie winno być wszczęte na osobę Zarządcy Z.R. Sp. [...] w restrukturyzacji. Ponadto postanowienie o wszczęciu postępowania winno być wysłane przez organ na adres zarządcy, tj. ul. [...] , [...] W.. W sytuacji gdy przedmiotowe postanowienie zostało wysłane na adres siedziby Spółki, tj. ul. [...] , [...] R. , należy je uznać za bezskuteczne i co za tym idzie wskazać, że postępowanie nie zostało wszczęte w dopuszczalnym terminie 9 miesięcy od daty powstania naruszenia. GITD wskazał, że w dniu 20 października 2021 r. o godzinie 10:30 przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. został zarejestrowany przez urządzenie kontrolne SPOE[...] i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. W wyniku dokonanej kontroli ustalono, że ww. pojazd został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS), jednakże z aktywnym kontem użytkownika w chwili powstania naruszenia nie było powiązane aktywne urządzenie do poboru opłaty elektronicznej. Dodatkowo nie stwierdzono uiszczenia opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Tym samym nie została uiszczona opłata elektroniczna za kontrolowany przejazd. Ponadto na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekracza 3.5 tony. W oparciu o dane zgromadzone w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną organ prowadzący postępowanie ustalił, że korzystającym z drogi, o którym mowa
w art. 13ia ust. 19 udp w chwili powstania naruszenia była Z.R. Sp. [...]
w upadłości. Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez GITD kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej. Odcinek drogi krajowej nr [...] – Z.(granica państwowa) - węzeł M., po której ustalono poruszanie się pojazdu samochodowego w dniu 20 października 2021 r., został wyszczególniony
w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Organ wskazał, że pismem z 14 lipca 2022 r. zawiadomił stronę o wszczęciu
z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 kpa. Zawiadomienie doręczono stronie w trybie art. 45 kpa 19 lipca 2022 r. W dniu 8 sierpnia 2022 r. do organu wpłynęło pismo Zarządcy masy sanacyjnej Z.R. Sp. [...]
w restrukturyzacji, w którym strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonej do pisma korespondencji mailowej pomiędzy T. K., a przedstawicielem dostawcy kart flotowym firmy E. na okoliczność ustalenia przyczyn powstania naruszenia. Ponadto strona wskazała, że wszystkie postępowania dotyczące naruszenia przez nią obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej dotyczą okresu przejściowego po wprowadzeniu nowego systemu poboru opłat, w którym to okresie występowały liczne problemy techniczne związane z jego wdrażaniem. Pismem z 2 września 2022 r. organ zawiadomił stronę o przedłużeniu postępowania administracyjnego. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w trybie art. 45 kpa w dniu 6 września 2022 r. Ponadto pismem z 5 lipca 2023 r. organ zawiadomił stronę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego, załączając wydruki
z platformy elektronicznej e-Toll. Zawiadomienie zostało uznane za doręczone stronie
w dniu 18 lipca 2023 r. w trybie art. 44 kpa. Postanowieniem z 29 sierpnia 2023 r. organ postanowił nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przesłuchania świadka T. K. na okoliczność ustalenia przyczyn powstania przedmiotowego naruszenia. Mając na względzie powyższe okoliczności organ stwierdził, że korzystająca
z drogi publicznej w dniu 20 października 2021 r. Spółka naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Ww. decyzję doręczono stronie w dniu 8 sierpnia 2022 r. Odnosząc się do podniesionego przez Syndyka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 13n ust. 1 udp poprzez bezskuteczne wszczęcie postępowania wobec błędnie ustalonej strony postępowania, GITD wskazał, że zgodnie art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w ust. i, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19. Z danych zawartych w materiale dowodowym przedmiotowej sprawy, a w szczególności zawartych we wpisie nr [...] Krajowego Rejestru Sądowego Spółki jednoznacznie wynika, że zarówno w chwili powstania przedmiotowego naruszenia w dniu 20 października 2021 r., jak i w chwili wydania przez organ postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie z 14 lipca 2022 r., dane dotyczące nazwy oraz siedziby i adresu do doręczeń podmiotu nie zostały zmienione w Krajowym Rejestrze Sądowym. W dziale 1, rubryce 1 KRS nr [...] do momentu dokonania - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego L.W.
w L. z siedzibą w Ś., VI Wydział Gospodarczy KRS, sygn. akt [...] - w dniu 30 października 2023 r. wpisu o zmianie danych
w rejestrze widniała nazwa podmiotu: Z.R. Sp. z o. o. z siedzibą przy ul. [...], [...] R. . GITD podkreślił, że dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowania administracyjne dane znajdujące się w Krajowym Rejestrze Sądowym są jednym z podstawowych i wiarygodnych źródeł informacji, na których opiera się postępowanie. Z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało prawidłowo doręczone stronie w dniu 19 lipca 2022 r. co potwierdza załączone do akt zwrotne potwierdzenie odbioru. Dodatkowo zarządca masy sanacyjnej Z.R. Sp. [...]
w restrukturyzacji cały czas brał czynny udział w prowadzonym postępowaniu na co wskazuje zawarte w aktach sprawy pismo z 28 lipca 2022 r. Organ wskazał, że powstałe naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za kontrolowany przejazd miało miejsce w dniu 20 października 2021 r. GITD w dniu 14 lipca 2022 r. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania wobec strony. Przedmiotowe postępowanie zostało zatem wszczęte skutecznie zgodnie z art. 13n ust. 1 udp, mianowicie w okresie 9 miesięcy.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie GITD z 3 grudnia 2024 r., Syndyk (dalej też jako "strona skarżąca") zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. art. 105 § 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 kpa w zw. z art. 53 ust. 1 utd w zw. z art. 311 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1428 ze zm., dalej: "p.r.") i art. 144 ust. 1 a contrario ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 794 ze zm., dalej: "p.u.") poprzez ich niezastosowanie oraz nieuchylenie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp, i nieumorzenie w całości postępowania administracyjnego o nałożenie tej kary, które to postępowanie zostało wszczęte po otwarciu postępowania sanacyjnego
z udziałem właściciela pojazdu i dalej było prowadzone także z jego udziałem, a po ogłoszeniu upadłości właściciela pojazdu było prowadzone z udziałem syndyka masy upadłości właściciela pojazdu i zostało zakończone decyzją o nałożeniu kary pieniężnej wydaną po ogłoszeniu upadłości właściciela pojazdu i skierowaną do syndyka masy upadłości właściciela pojazdu, podczas gdy tak ukształtowane postępowanie administracyjne nie mogło doprowadzić do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z uwagi na to, że zostało wszczęte i było prowadzone z udziałem osoby, która nie powinna być jego stroną, tj. kolejno z udziałem właściciela pojazdu, zamiast z udziałem zarządcy masy sanacyjnej właściciela pojazdu, a następnie z udziałem syndyka masy upadłości właściciela pojazdu, zamiast z udziałem właściciela pojazdu, a 9-miesięczny termin liczony od dnia popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 13n ust. 1 u.d.p., upłynął w czasie, kiedy organ prowadził postępowanie z udziałem właściciela pojazdu, mimo że winien je wówczas prowadzić z udziałem zarządcy masy sanacyjnej właściciela pojazdu, wobec czego postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości
i jako takie powinno zostać umorzone również w całości. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...]
z [...] października 2023 r., umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od organu na rzecz Syndyka zwrotu należnych kosztów postępowania; ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2023 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz Syndyka zwrotu należnych kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, jej autor w obszerny sposób rozwinął zarzuty skargi. Wskazał, że otwarcie postępowania sanacyjnego względem Spółki miało w niniejszej sprawie kapitalne znaczenie z uwagi na art. 311 ust. 1 zdanie pierwsze p.r., który nakazuje wszczęcie i prowadzenie postępowań, w tym administracyjnych, dotyczących masy sanacyjnej z udziałem zarządcy, a nie restrukturyzowanego dłużnika. Natomiast data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania ma znaczenie z uwagi na art. 13n ust. 1 udp. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1-2f udp, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 9 miesięcy. Z uwagi na to, że 9-miesięczny okres,
o którym mowa w art. 13n ust. 1 udp, upłynął 20 lipca 2022 r., a zawiadomienie
o wszczęciu postępowania miało być doręczone poprzedniego dnia, tj. 19 lipca 2022 r., ważne było, aby ustalić, czy owo doręczenie, a zatem i samo wszczęcie postępowania, było skuteczne. W okolicznościach tej sprawy skuteczne doręczenie zawiadomienia wymagało zaadresowania go do zarządcy masy sanacyjnej Spółki, czyli do K. G. i doręczenie go pod adresem jego siedziby, tj. ul. [...] , [...] W.. Jeżeli natomiast zawiadomienie zaadresowano do Spółki i wysłano na adres jej siedziby, tj. [...] , [...] R. , to było ono bezskuteczne, a co za tym idzie, do wszczęcia postępowania nie doszło w dopuszczalnym 9-miesięcznym terminie, a w takim przypadku decyzja GITD nr [...] z [...] października 2023 r. powinna zostać uchylona, a postępowanie - umorzone. W konkluzji skargi wskazano, że organ błędnie wszczął postępowanie z udziałem Spółki, w czasie kiedy względem niej otwarte było postępowanie sanacyjne, wobec czego stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez GITD winien być zarządca masy sanacyjnej Spółki. Błąd ten nie został naprawiony w czasie biegu terminu, o którym mowa w art. 13n ust. 1 udp, wobec czego wszczęte już postępowanie stało się w całości bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu. Gdyby jednak
z jakichś przyczyn uznać, że doszło do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ w terminie, o którym mowa w art. 13n ust. 1 udp, to po umorzeniu postępowania sanacyjnego, co nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z 5 października 2022 r., sygn. akt [...], winno już być ono prowadzone z udziałem samej Spółki, i to nawet po ogłoszeniu jej upadłości, skoro do dnia ogłoszenia upadłości GITD nie wydał decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, co uniemożliwia zaspokojenie jej w ramach postępowania upadłościowego. Natomiast prowadzenie tego postępowania z udziałem syndyka masy upadłości Spółki winno, jak się wydaje, skutkować jedynie uchyleniem obu decyzji GITD. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że istotnie Syndyk masy upadłości Spółki nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Niemniej jednak, ocena dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wskazuje jednoznacznie, że Syndykowi została doręczona decyzja z [...] października 2023 r. o nr [...] zatem choć w sposób spóźniony, to jednak Syndyk dowiedział się o prowadzonym postępowaniu administracyjnym związanym z masą upadłej Spółki. Co więcej, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem kluczowe w postępowaniu administracyjnym prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy zostało Syndykowi zagwarantowane. W ocenie organu brak zapewnienia Syndykowi prawa do aktywnego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji z [...] października 2023 r. nie spowodował żadnych negatywnych dla Syndyka konsekwencji procesowych. Syndyk mógł bowiem na etapie postępowania z wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosić wszystkie okoliczności i dowody, których nie mógł podnieść przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, a także przeglądać akta postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego, brak doręczenia Syndykowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania lub o toczącym się w sprawie postępowaniu administracyjnym pozostaje bez wpływu na termin określony w art. 13n ust. 1 udp. Organ dokonał bowiem z urzędu wszczęcia postępowania w dniu 14 lipca 2022 r. Była to pierwsza czynność urzędowa dokonana przez GITD w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.")
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z [...] grudnia 2024 r., mocą której, została utrzymana kara pieniężna w wysokości 1.500 zł nałożona na stronę skarżącą decyzją z [...] października 2023 r. Natomiast przedmiot sporu, który został zasadniczo podniesiony w skardze do tutejszego Sądu, dotyczy w istocie prawidłowości wszczęcia postępowania w sprawie przez organ w wyniku stwierdzonego w dniu 20 października 2021 r. naruszenia.
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez GITD art. 13n udp w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ww. przepisem:
"1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1-2f, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 9 miesięcy.
2. Wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa
w art. 13k ust. 1-2f, w okresie określonym w ust. 1, wstrzymuje bieg przedawnienia naruszenia, w sprawie którego wszczęto postępowanie". Podkreślenia bowiem wymaga, że art. 13n u.d.p. oznacza utratę kompetencji Głównego Inspektora Transportu Drogowego do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (zob. także Ł. Sadkowski, Kary pieniężne w świetle ustawy o drogach publicznych po nowelizacji KPA, Warszawa 2017). Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w dacie sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. 14 lipca 2022 r., oraz w dacie jego doręczenia Spółce, tj. 19 lipca 2022 r., Spółka była w restrukturyzacji w trybie postępowania sanacyjnego, które zostało otwarte postanowieniem Sądu Rejonowego
w R. 8 października 2020 r., sygn. akt [...]. W tej sytuacji zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że wobec powyższego postępowanie administracyjne powinno być prowadzone z udziałem zarządcy masy sanacyjnej Spółki, którym został wyznaczony K. G.. Otwarcie postępowania sanacyjnego względem Spółki miało przy tym istotne znaczenie z uwagi na art. 311 ust. 1 zdanie pierwsze p.r., który nakazuje wszczęcie i prowadzenie postępowań, w tym administracyjnych, dotyczących masy sanacyjnej z udziałem zarządcy, a nie restrukturyzowanego dłużnika. Natomiast data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania ma znaczenie z uwagi na art. 13n ust. 1 u.d.p. Z uwagi na to, że 9 -miesięczny okres, o którym mowa w art. 13n ust. 1 u.d.p., upłynął 20 lipca 2022 r.,
a zawiadomienie o wszczęciu postępowania miało być doręczone poprzedniego dnia, tj. 19 lipca 2022 r., ważne było, aby ustalić, czy owo doręczenie, a zatem i samo wszczęcie postępowania, było skuteczne. W okolicznościach niniejszej sprawy skuteczne doręczenie zawiadomienia wymagało zaadresowania go do zarządcy masy sanacyjnej Spółki, czyli do K. G. , i doręczenie go pod adresem jego siedziby, tj. ul. [...] , [...] W.. Jak zaś wynika z akt sprawy ww. zawiadomienie zaadresowano do Spółki i wysłano na adres jej siedziby, tj. [...] , [...] R. . Tym samym przedmiotowe zawiadomienie było bezskuteczne, a co za tym idzie, do wszczęcia postępowania nie doszło w dopuszczalnym 9-miesięcznym terminie, a w takim przypadku już decyzja GITD nr [...] z [...] października 2023 r. powinna zostać uchylona, a postępowanie - umorzone. Z rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że GITD nie podzielił jednak stanowiska Syndyka zawartego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ bowiem ustalił, że zarówno w chwili powstania naruszenia, jak i w chwili wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dane dotyczące nazwy oraz siedziby i adresu do doręczeń Spółki nie zostały zmienione w Krajowym Rejestrze Sądowym,
a poza tym zarządca masy sanacyjnej Spółki brał czynny udział w postępowaniu. Wszczęcie zaś z urzędu postępowania administracyjnego, jak wskazuje organ, następuje wraz z pierwszą czynnością, o której strona została zawiadomiona. Trafnie wskazuje strona skarżąca, że masa sanacyjna obejmuje mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika (art. 294 p.r.). Do postępowań, które dotyczą masy sanacyjnej, należy zaś zaliczyć wszystkie postępowania, których wynik może oddziaływać na skład lub stan masy albo prawa
i obowiązki zarządcy wynikające z zarządu i związane z wykonywaniem tego zarządu. Warunkiem niezbędnym uznania określonego postępowania za postępowanie dotyczące masy sanacyjnej nie jest ustalenie, że postępowanie to będzie miało wpływ na stopień zaspokojenia wierzycieli, choć oczywiście pośrednio oddziaływanie na skład lub stan masy sanacyjnej może wpływać na stopień zaspokojenia wierzycieli.
W konsekwencji jedynym warunkiem uznania postępowania za postępowanie dotyczące masy sanacyjnej jest stwierdzenie, że wynik tego postępowania może oddziaływać na skład lub stan masy albo szeroko rozumiane wykonywanie zarządu nad masą sanacyjną. Ustalenie to ma charakter obiektywny i jest niezależne od woli stron czy sądu albo organu. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło masy sanacyjnej, ponieważ zwiększało jej zobowiązania, które mogły być zaspokojone jedynie ze zgromadzonych w niej środków. W takim zatem przypadku stroną postępowania prowadzonego przez GITD winien być zarządca masy sanacyjnej Spółki i to jego organ winien zawiadomić o wszczęciu postępowania i dokonywać doręczeń na adres jego siedziby. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, w tym postępowania sanacyjnego, w odniesieniu do legitymacji zarządcy masy sanacyjnej lub dłużnika do udziału w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi (art. 311 ust. 1 p.r.) powstają zaś wskutek otwarcia postępowania sanacyjnego, bez względu na to, czy informacja w tym zakresie zostanie wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), czy też nie. Należy zauważyć, że wpisu o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego
i osobie zarządcy dokonano już 1 października 2021 r., czyli jeszcze przed przejazdem, który miał miejsce 20 października 2021 r. Natomiast obwieszczenie o otwarciu restrukturyzacji Spółki zostało opublikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 206/2020 i 207/2020 odpowiednio z 21 i 22 października 2020 r. (poz. odpowiednio 56751 i 57175), a więc kilkanaście dni po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego i na długo przed wszczęciem postępowania przez GITD. Powoływanie się z kolei przez organ na brak zmiany firmy Spółki poprzez dodanie "w restrukturyzacji", jest chybione, ponieważ przepisy prawa nie przewidują,
w przeciwieństwie do upadłości (art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.
o Krajowym Rejestrze Sądowym, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.), takiego wpisu do KRS (zob. też § 58 pkt 7 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestrów wchodzących w skład Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowej treści wpisów w tych rejestrach (Dz.U. poz. 1667 ze zm.). Na aprobatę nie zasługuje także argument GITD odnoszący się do zmiany
w KRS siedziby i adresu do doręczeń Spółki. Wskutek otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, w tym postępowania sanacyjnego, nie dochodzi bowiem do zmiany tych danych, w szczególności siedzibą dłużnika nie staje się siedziba lub miejsce zamieszkania zarządcy masy sanacyjnej, a adresem do doręczeń dla dłużnika - adres siedziby lub miejsca zamieszkania zarządcy masy sanacyjnej. Otwarcie postępowania sanacyjnego nie prowadzi do podstawienia zarządcy masy sanacyjnej
w miejsce organu reprezentacji dłużnika (tu: zarządu, zob. art. 66 ust. 1 p.r.). Oba te organy zachowują bowiem swoją odrębność i kompetencje w przyznanych im sprawach. Słusznie wskazuje również strona skarżąca, że argumentacja organu, iż zarządca masy sanacyjnej Spółki brał czynny udział w postępowaniu, na co ma wskazywać jego pismo z 28 lipca 2022 r., nie może odnieść zamierzonego skutku. Oznacza to bowiem, że GITD tolerował udział w postępowaniu osoby, której nie uznał za jego stronę. Samo postępowanie zostało przecież wszczęte z chwilą doręczenia zawiadomienia z 14 lipca 2022 r., więc na długo po otwarciu postępowania sanacyjnego Spółki, a stroną tego postępowania organ uczynił nie zarządcę masy sanacyjnej Spółki, lecz samą Spółkę. Po otwarciu postępowania sanacyjnego nie wszystkie postępowania dotyczące dłużnika w restrukturyzacji powinny być prowadzone z udziałem zarządcy masy sanacyjnej, lecz jedynie te z nich, które dotyczą masy sanacyjnej (art. 311 ust. 1 zdanie pierwsze p.r.). Zatem po otwarciu postępowania sanacyjnego niektóre postępowania dotyczące restrukturyzowanego dłużnika mogą być prowadzone
z udziałem jego samego, a inne z udziałem zarządcy jego masy sanacyjnej. Rolą organu administracyjnego jest ustalenie, z czyim udziałem konkretne postępowanie winno się toczyć - samego dłużnika w restrukturyzacji czy zarządcy jego masy sanacyjnej. W tym przypadku GITD błędnie więc wszczął postępowanie
z udziałem Spółki. Błędu tego nie sanowało zaś wniesienie pisma przez zarządcę masy sanacyjnej. Taka czynność nie spowodowała, że stał się on stroną postępowania, gdyż była to czynność osoby niebędącej stroną postępowania. Zauważyć przy tym należy, że sam organ nie uznał zarządcy masy sanacyjnej Spółki za stronę postępowania, skoro już po złożeniu przez niego pisma z 28 lipca 2022 r. skierował zawiadomienie z 2 września 2022 r. o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie nie do zarządcy masy sanacyjnej, lecz konsekwentnie do Spółki. O wszczęciu postępowania administracyjnego strona winna dowiedzieć się od organu administracji, a nie od innej osoby, w tym takiej, którą organ administracji - mylnie - uznał za stronę, kierując do niej zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Takiego błędu organu nie sanuje zawiadomienie osoby, która powinna być stroną, przez osobę, którą organ za stronę błędnie uznał. Powzięcie wiedzy o wszczęciu postępowania przez osobę, która winna być jego stroną, od innych podmiotów niż organ nie wywołuje względem niej skutków związanych z jego wszczęciem. Nawet zaś przyjmując, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane i doręczone Spółce wywołało skutek w postaci wszczęcia postępowania z udziałem zarządcy jej masy sanacyjnej, to w przypadku tej sprawy decydujące znaczenie ma doręczenie tego zawiadomienia zarządcy masy sanacyjnej przez Spółkę. GITD winien więc wykazać, że zarządca masy sanacyjnej Spółki dowiedział się o wszczęciu postępowania w przewidzianym w art. 13n ust. 1 udp 9-miesięcznym terminie liczonym od dnia wykonania nieopłaconego przejazdu, czego organ jednak nie uczynił. Na podstawie akt sprawy w żaden sposób nie można ustalić daty pewnej w której Spółka zawiadomiła zarządcę masy sanacyjnej o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Pewne jest jedynie to, że zarządca masy sanacyjnej w dacie sporządzenie pisma z 28 lipca 2022 r. posiadał już wiedzę o wszczęciu wobec Spółki postępowania o nałożeniu kary pieniężnej. Z tych względów, nie można uznać, że GITD dochował 9 - miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 13n ust. 1 udp, co winno skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, tj. z [...] października 2023 r.
i umorzeniem postępowania administracyjnego. Konkludując, GITD błędnie wszczął postępowanie z udziałem Spółki, w czasie kiedy względem niej otwarte było postępowanie sanacyjne, wobec czego stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ winien być zarządca masy sanacyjnej Spółki. Błąd ten nie został naprawiony w czasie biegu terminu, o którym mowa w art. 13n ust. 1 udp, wobec czego wszczęte już postępowanie stało się
w całości bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, że wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 kpa. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017, wyd. elektr.). W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego
w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję
o umorzeniu postępowania (por. P. Szustakiewicz. A. Skoczylas, (red.) Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016, wyd. elektr.; zob. też uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr 1633 i 2538, VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro przedawnieniu uległo prawo orzekania przez organ w przedmiocie kary pieniężnej, na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp, to nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego
w przedmiocie jej nałożenia i postępowanie to należało umorzyć (punkt drugi sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych, stanowiącą równowartość wpisu sądowego od skargi.