VIII SA/Wa 673/24

VIII SA/Wa 673/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6ka ust.3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6h, art. 6q ust.1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 17 czerwca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 17 czerwca 2024r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.: dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), w wyniku rozpatrzenia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "strona" lub "Wspólnota") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z 14.03.2024 r. o określeniu stronie wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości zamieszkałej położonej w [...] ul. [...] w wysokości 2.430,00 zł za listopad 2023 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją oznaczoną na wstępie Prezydent określił skarżącej miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad 2023 r. w kwocie 2.430,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że nieruchomość jest nieruchomością mieszkalną, wielolokalową, w której ustanowiono odrębną własność 37 lokali.
W dniu 17.03.2023 r. Wspólnota złożyła do Prezydenta Miasta [...] deklarację, w której określiła od marca 2023 r. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w łącznej kwocie 810,00 zł dla 30 gospodarstw domowych (20 wieloosobowych i 10 jednoosobowych).
Na podstawie zgłoszenia przekazanego przez podmiot świadczący na rzecz gminy usługi odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości [...] (punkt gromadzenia odpadów: [...]) ustalono, że 3.11.2023 r. korzystający z tego punktu nie dopełnili obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W tym dniu bowiem odpady zgromadzone w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne o kodzie 15 01 06 nie zostały odebrane. Ze względu na obecność innych odpadów zostały one przekwalifikowane i odebrane w dniu 3.11.2023 r. jako niesegregowane (zmieszane odpady komunalne). Stawki podwyższone opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikają z treści § 2 ust. 4 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 28.03.2022 r. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia 30 marca 2022 r., poz. 3623. Biorąc pod uwagę powyższy zapis uchwały oraz art. 6ka ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm.; dalej także: "ucpg", "ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach") organ I instancji określił skarżącej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości zamieszkałej położonej w [...] przy ul. [...] za miesiąc listopad 2023 r. w kwocie 2 430,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie Wspólnota zarzuciła:
naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 199 Ordynacji podatkowej poprzez całkowite pominięcie oceny wiarygodności zawiadomienia o naruszeniu obowiązku segregacji przez podmiot odbierający odpady, wobec faktu konfliktu między podmiotem odbierającym odpady a Wspólnotą, dowód znany organowi z urzędu, naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez brak przesłuchania osób zatrudnionych w podmiocie odbierającym odpady, które miały być świadkami zdarzenia, dla wyjaśnienia, dlaczego nie powiadomiły wspólnoty już na miejscu zdarzenia;
naruszenie art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie zeznań świadków w zakresie, w jakim wskazywali oni na przestrzeganie przez wspólnotę zasad segregacji odpadów, oraz naruszenie tegoż art. 180 poprzez całkowity brak ustaleń w zakresie czy konflikt z podmiotem odbierającym odpady, wyrażający się m.in. cyklicznie powtarzającym się nieodbieraniem, pod byle pretekstem, odpadów miał wpływ na dokonane zawiadomienie o braku segregacji, czyni zawiadomienie wiarygodnym i czy dokonujący zgłoszenia to osoby, które popadły w konflikt (utarczki słowne z zarządem lub właścicielami lokali),
błędne ustalenia faktyczne co do wykrycia faktu naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki, z uwagi na brak protokołu z udziałem stron, brak ustalenia a zatem brak możliwości przesłuchania osób fizycznych, tych które rzekomo odkryły fakt umiejscowienia odpadu zmieszanego w pojemniku żółtym, w sytuacji, gdy wspólnota od razu zakwestionowała rzetelność tego zgłoszenia;
naruszenie art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przyjęcie, iż wspólnota jako właściciel nieruchomości nie dopełniła obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, z uwagi na naruszenie reguł postępowania dowodowego i brak niezbitych dowodów, iż do tego naruszenia doszło;
naruszenie art. 6f ust. 1a pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w jakim umowa z podmiotem odbierającym odpady musi zawierać zasady prowadzenia czynności kontrolnych, w szczególności podmiot zbierający odpady nie jest organem kontrolnym, lecz zawiadamiającym o nieprawidłowości, a organem kontrolnym jest gmina, zatem przekazanie kompetencji w zakresie kontroli musi być określone przez gminę i musi zapewnić wspólnocie możliwość czynnego udziału w toku dokumentowania przez podmiot odbierający odpady;
naruszenie art. 6ka ust. 1 poprzez pominięcie faktu, iż podmiot odbierający odpady komunalne zawiadomił Wspólnoty jako właściciela nieruchomości o fakcie niedopełnienia obowiązku segregacji odpadów z trzydniowym opóźnieniem i po fakcie wywiezienia rzekomo niesegregowanych odpadów, czyli dokonał zgłoszenia dla pozoru wypełnienia ustawowej przesłanki oraz pominięcia określonych w umowie na odbiór odpadów (a właściwie w SWS- OPZ) zasad dokumentowania zdarzenia rodzącego obowiązek opłaty dodatkowej dla oceny wiarygodności zgłoszenia w kontekście naruszenia zasad tam opisanych.
Wspólnota wniosła także o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zobowiązanie organu (tj. Wydziału Gospodarowania Odpadami Komunalnymi U.M. w [...]) do złożenia wiadomości email, jak również otrzymywanych drogą służbową przez platformę komunikacyjną urzędu od podmiotu odbierającego odpady (firmy [...]czy [...]) w okresie od maja 2023 r. do końca grudnia 2023 r. związanych z punktem odbioru odpadów na [...], jak również korespondencji email między organem a Wspólnotą Mieszkaniową "[...]" w tej sprawie; dla przeprowadzenia dowodu na wykazanie faktu, iż organ miał świadomość zaistnienia w dłuższym okresie czasu konfliktu i nierealizowaniu odbioru odpadów przez podmiot odbierający odpady niezgodnie z treścią umowy o odbiór odpadów komunalnych, dla oceny wiarygodności zgłoszenia o nienależytym wypełnianiu obowiązku selektywnego gromadzenia odpadów, dokonanego przez ten podmiot.
Kolegium Wydając wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 17 czerwca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie uzasadnienia decyzji przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Przypomniało, że 29.11.2023 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Korzystając z prawa przewidzianego w treści art. 200 § 1 Op strona przedstawiła w toku postępowania swoje stanowisko argumentując, że podmiot odbierający odpady jest w konflikcie ze Wspólnotą, dotyczącym wjazdu samochodem ciężarowym pow. 10 t aż do samego śmietnika. Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków.
Organ I instancji przychylił się do wnioskowanego dowodu i w charakterze świadka przesłuchani zostali: Z. L., J. S., J. S. oraz J. M..
Kolegium wskazało, iż z protokołu przesłuchania świadka Z. L., wynika m.in., że nie był on świadkiem odbioru odpadów w dniu 03.11.2023 r.; nie wie jakie odpady były odbierane w dniu 03.11.2023 r.; nie wie jakie odpady znajdowały się w dniu 03.11.2023 r. w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne; nie wie czy odpady te zostały odebrane - ani kiedy; odpady nie zostały odebrane przez przewoźnika, ponieważ próbuje on udowodnić skarżącej brak segregacji na nieruchomości co może być konsekwencją wcześniejszych pogróżek przewoźnika; wie, że WM [...] została poinformowana o braku segregacji, ale nie wie kiedy i w jaki sposób; pogróżki przewoźnika dotyczą jednego kierowcy w sytuacji odpadów zmieszanych.
SKO podniosło, iż z protokołu przesłuchania świadka J. S., wynika m.in., że nie był on świadkiem odbioru odpadów w dniu 03.11.2023 r.; nie wie jakie odpady były odbierane w tym dniu; nie wie jakie odpady znajdowały się w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne w tym dniu - nie zaglądał tam; nie wie czy odpady te zostały odebrane; jako powód nieodebrania odpadów wskazał fakt, iż przewoźnik nie został wpuszczony na teren posesji; wie że WM [...] została poinformowana o braku segregacji, ale nie wie kiedy i w jaki sposób; pogróżki wynikają z niewpuszczania przewoźnika na posesję, mieli sytuację zniszczenia bramy przez innych przewoźników i dlatego są uczuleni na punkcie wjazdu ciężkich pojazdów na posesję.
Z protokołu przesłuchania świadka J. S., wynika m.in., że nie jest pewna czy ta sytuacja miała miejsce w dniu 03.11.2023 r., ale słyszała od sąsiada, że jeden lokator widział jak przewoźnik przerzuca odpady z jednego pojemnika do drugiego; nie pamięta jakie odpady były odbierane w tym dniu; nie wie jakie odpady znajdowały się w pojemniku na metale i tworzywa sztuczne w tym dniu; nie wie czy odpady te zostały odebrane; nie wie z jakich powodów nie zostały odebrane odpady z pojemnika na metale i tworzywa sztuczne; wie, że zarząd WS [...] został poinformowany, ale nie wie i w jaki sposób - mieszkańcy zostali poinformowani ustnie; przewoźnicy mają swobodny dostęp do posesji, pilnujemy żeby był dojazd; pogróżki przewoźnika wynikały z sytuacji, że przed klatką stał samochód (m.in. dostawa okien), który wg przewoźnika utrudniał dostęp do altany śmietnikowej.
Z protokołu przesłuchania świadka J. M., wynika m.in., że nie był on świadkiem odbioru odpadów w dniu 03.11.2023 r.; prawdopodobnie w tym dniu odbierano plastik; nie ma pojęcia pewnie plastiki; nie wie czy odpady te zostały odebrane; słyszał, że odpady nie zostały odebrane, ponieważ jedna torba znalazła się w niewłaściwym pojemniku; zarząd wspólnoty został poinformowany mailowo o braku segregacji, a zarząd przekazał lokatorom informację; pogróżki przewoźnika wynikają z tego, że przewoźnicy chcieli wjeżdżać na posesję po wszystkie frakcje odpadów na teren posesji.
Następnie Kolegium, odnosząc powyższe ustalenia do stanu prawnego sprawy wskazało na treść art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 399) oraz art. 6ka ust. 1, art. 6ka ust. 3 ucpg.
Dodało w tym względzie, że w sprawie ustalono, iż zgodnie z danymi ewidencji gruntów i budynków nieruchomość położona w [...] ul. [...] jest nieruchomością mieszkalną, wielolokalową. Prowadzona jest dla niej KW Nr [...], w której ustanowiono odrębną własność 37 lokali.
Organ I instancji wydał decyzję w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla Wspólnoty za listopad 2023 r.
Rada Miasta [...] uchwałą nr [...]z dnia 28.03.2022 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 2022 r. pod pozycją 3623, przyjęła nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla odpadów gromadzonych w sposób selektywny oraz określiła, że w przypadku braku realizacji tego obowiązku opłata będzie określana z zastosowaniem stawek opłaty podwyższonej przyjętej w uchwale rady gminy.
Wspólnota 17.03.2023 r. złożyła deklarację, w której wskazała na selektywną zbiórkę odpadów. Wykazała 30 gospodarstw domowych, w tym 10 jednoosobowych i 20 gospodarstw wieloosobowych. Tym samym, zgodnie z deklaracją opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi gromadzonymi w sposób selektywny z ww. nieruchomości wynosi 810,00 zł miesięcznie. Zatem podwyższona trzykrotnie opłata za nieselektywne gromadzenie odpadów komunalnych wynosi 2.430,00 zł miesięcznie.
Skarżąca kwestionuje naliczenie opłaty podwyższonej. Podnosi, że materiał dowodowy w postaci fotografii sporządzonych przez pracowników przewoźnika odbierającego odpady, w sytuacji istnienia konfliktu między skarżącą a przewoźnikiem, nie może być wiarygodny.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO wyjaśniło, że opłata za nieselektywne gromadzenie odpadów komunalnych została ustalona sztywno na trzykrotność opłaty za selektywne gromadzenie odpadów i nie ma możliwości jej zmiany. Przepisy ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach i uchwały Rady Miasta [...] w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie pozostawiają żadnej swobody organom orzekającym w sprawie. Opłatę sankcyjną ustalono za jeden miesiąc po stwierdzeniu naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W dniu 6.11.2023 r. firma PPUH [...]sp. z o.o. poinformowała mailowo skarżącą o braku odbioru odpadów zgodnie z art. 6ka ustawy, z nieruchomości [...] w dniu 3.11.2024 r.
W dniu 3.11.2023 r. potwierdzono łamanie zasady selektywnego zbierania odpadów na przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Kolegium, okoliczności faktyczne potwierdzające fakt łamania zasady selektywnego zbierania odpadów zostały przy tym należycie udokumentowane i znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Kolegium wskazało, iż w postępowaniu w sprawie określenia opłaty podwyższonej organ gminny zobowiązany jest przestrzegać wszystkich zasad związanych z prowadzeniem postępowania podatkowego. W tym także, w sposób prawidłowy i pełny zgromadzić materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia. Część tego materiału może stanowić informacja od podmiotu odbierającego odpady, jak i sporządzona przezeń dokumentacja zdjęciowa. Musi jednak spełniać minimalne standardy wiarygodności i w tym zakresie podlega ocenie przez organ podatkowy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 21.03.2024 r., sygn. I SA/Wr 558/23, LEX nr 3700733).
W ocenie Kolegium, dokumentacja fotograficzna zgromadzona w sprawie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że doszło do nieselektywnej zbiórki odpadów na przedmiotowej w sprawie nieruchomości.
Oceniło przy tym zeznania świadków argumentując, że żaden ze świadków nie był obecny podczas odbioru odpadów z pojemnika na metale i tworzywa sztuczne w dniu 3.11.2023 r.
Dodało, iż organ odwoławczy nie może wziąć pod uwagę żadnych innych okoliczności niż wymienione w ustawie. Z tej przyczyny, wszystkie zarzuty odwołania Kolegium uznało za nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania sądowego, skarżąca postawiła następujące zarzuty naruszenia przepisów:
art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez pominięcie dowodów wskazanych w odwołaniu w szczególności pominięcie określonych w umowie na odbiór odpadów
(a właściwie w SWS-OPZ) zasad dokumentowania zdarzenia rodzącego obowiązek opłaty dodatkowej, dla oceny wiarygodności zgłoszenia w kontekście naruszenia zasad tam opisanych;
art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie uzasadnienia dla odparcia zarzutów zawartych w odwołaniu w szczególności co do wiarygodności zgłoszenia o naruszeniu zasad segregacji odpadów i naruszenie zasad postępowania dowodowego;
art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 187 § 1 tej ustawy poprzez całkowity brak ustaleń czy konflikt z podmiotem odbierającym odpady w zakresie nieprawidłowego wykonywania usług odbioru odpadów czyni zawiadomienie o braku segregacji wiarygodnym, i czy osoby, które dokonały zgłoszenia to osoby, które popadły w konflikt z zarządem wspólnoty i właścicielami lokali;
brak protokołu z udziałem stron co do potwierdzenia faktu naruszenia obowiązku segregacji;
brak ustaleń kto personalnie dokonał odkrycia, że ma miejsce naruszenie zasad segregacji śmieci, brak oceny wiarygodności tego zgłoszenia;
art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez: pominięcie faktu, iż podmiot odbierający odpady komunalne zawiadomił Wspólnotę jako właściciela nieruchomości o fakcie niedopełnienia obowiązku segregacji odpadów z trzydniowym opóźnieniem i po fakcie wywiezienia rzekomo niesegregowanych odpadów, czyli dokonał zgłoszenia dla pozoru wypełnienia ustawowej przesłanki; pominięcie określonych w umowie na odbiór odpadów (a właściwie w SWS-OPZ) zasad dokumentowania zdarzenia rodzącego obowiązek opłaty dodatkowej, dla oceny wiarygodności zgłoszenia w kontekście naruszenia zasad tam opisanych.
naruszenie art. 6f ust. 1a pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w jaki umowa z podmiotem odbierającym odpady musi zawierać zasady prowadzenia czynności kontrolnych, w szczególności podmiot zbierający odpady nie jest organem kontrolnym, lecz zawiadamiającym o nieprawidłowości, a organem kontrolnym jest gmina, zatem przekazanie kompetencji w zakresie kontroli musi być określone przez gminę i musi zapewniać wspólnocie możliwość czynnego udziału w toku dokumentowania przez podmiot odbierający odpady.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) w zw. z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 2492; dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi
w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do zasadności określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz rozstrzygnięcia, czy nastąpiło niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Zatem kluczowe jest dokonanie wykładni art. 6ka ucpg.
Zdaniem organów obu instancji, ze względu na stwierdzony przez podmiot odbierający odpady przypadek braku segregacji odpadów komunalnych w miesiącu listopadzie 2023 r. (w dniu 3 listopada 2023 r.), skarżąca będąca Wspólnotą Mieszkaniową, którą w myśl art. 2 ust. 3 ucpg obciążają obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu, zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 ucpg do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Skarżąca kwestionując zasadność określenia podwyższonej opłaty podnosi, iż zgłoszenie o naruszeniu zasad odbierania opadów jest niewiarygodne z uwagi konflikt, jaki istnieje pomiędzy Wspólnotą a firmą odbierającą odpady. Wskazuje ponadto, iż zdarzenie, które stało się podstawą określenia podwyższonej opłaty nie zostało w sposób prawidłowy udokumentowane i wykazane.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, a przeprowadzone postępowanie w sprawie potwierdza słuszność stanowiska organów.
Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 6ka ust. 1 ucpg, w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Według ust. 2 art. 6ka ucpg wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do ust. 3 art. 6ka ucpg wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Zatem art. 6ka ucpg określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 ucpg, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie
z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ucpg, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.
W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości, lub jak w niniejszej sprawie Wspólnotę Mieszkaniową, obowiązku selektywnego zbierania odpadów zgodnie z art. 6ka ucpg, organ wszczyna postępowanie administracyjne, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka ucpg, należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych – przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami.
Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 ucpg zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
W kontrolowanej sprawie na podstawie zgłoszenia sporządzonego i przekazanego do organu przez podmiot świadczący dla Gminy usługi odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości przy ul. [...] w [...] ustalono, że dniu 3 listopada 2023 r. stwierdzono brak segregacji zgodnie z art. 6ka ucpg, nie odebrano w tym dniu jednego pojemnika odpadu o kodzie 15 01 06 (odpady metali i tworzyw sztucznych) i odpady te zostały odebrane jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. W dniu 6.11.2023 r. wykonawca usługi poinformował właściciela nieruchomości drogą e-mail o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Do informacji dołączono jedną fotografię. Wykonana fotografia jednoznacznie wskazuje, brak selektywnego zbierania odpadów w miesiącu listopadzie 2023 r., co zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady.
Strona skarżąca odnosząc się do powyższej kwestii zarzuciła organom, że nie poczyniły żadnych ustaleń czy zdarzenie w postaci naruszenia zasad segregacji odpadów w ogóle miało miejsce szczególnie, że Wspólnota pozostaje w konflikcie w odbierającym odpady i od początku kwestionowała wiarygodność zgłoszenia. Wskazała, iż prawidłowy tok rozumowania wymaga odpowiedzi kiedy zdarzenie miało miejsce, kto realizował usługę, jakie pojemniki miał odebrać tego dnia, kto personalnie stwierdził fakt, czy podmiot lub te osoby popadły w konflikt ze wspólnotą, jakie były zdarzenia świadczące o konflikcie, czy zdjęcia zostały zrobione na posesji wspólnoty, skąd wiemy, że to były pojemniki wspólnoty, czy wykluczamy, że to była prowokacja, jak długo podmiot odmawiał odbioru odpadów od wspólnoty i co było powodem konfliktu.
Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej organy dokonały wystarczających ustaleń dla stwierdzenia, iż w listopadzie 2023 r. doszło na nieruchomości położonej przy ul. [...] do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, albowiem w pojemniku z odpadami frakcji na metale i tworzywa sztuczne znajdowały się odpady zmieszane. Odbiorca odpadów sporządził zdjęcie wskazujące, że w pojemnikach przeznaczonych na odpady frakcji metale i tworzywa sztuczne o kodzie 15 01 06 znajdowały się też odpady innej frakcji, tj. (niesegregowane) zmieszane odpady komunalne. Odbiorca nie mając wątpliwości, wskazał jednocześnie czyje to były odpady i zawiadomił o powyższym organ oraz stronę. Skarżąca kwestionując dokonane przez organy ustalenia faktyczne i podważając wiarygodność przekazanego przez podmiot odbierający odpady zgłoszenia o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w istocie opiera się na twierdzeniach o konflikcie, jaki zaistniał pomiędzy Wspólnotą a pracownikami tej firmy. Wspólnota nie przedstawia jednocześnie żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż zdarzenie takie nie miało miejsca. Z zeznań zgłoszonych przez Wspólnotę świadków wynikają zastrzeżenia do prawidłowości działania firmy odbierającej odpady i konflikt, który pomiędzy Wspólnotą, a tą firmą się wywiązał. Zastrzeżenia co do prawidłowości zachowań pracowników lub pracownika firmy odbierającej odpady i wywołany z tego powodu konflikt nie daje podstaw do podważania wiarygodności sporządzonej dokumentacji fotograficznej. Zauważyć przy tym należy, iż z zeznań świadka Z. L. wynika, iż dotyczyło to odbioru odpadów zmieszanych i jednego z kierowców "który się odgrażał".
Z tych względów argumentacja skarżącej stanowi w ocenie Sądu niezasadną polemikę z prawidłowo przyjętymi ustaleniami organów.
Argumenty skarżącej są bezzasadne, o ile oczekuje ona, że odbiorca odpadów poza wykonywaniem obowiązków związanych z odbiorem odpadów będzie je
w szczególny sposób dokumentował.
W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że zebrany materiał dowodowy, wbrew zarzutom skargi umożliwiał ustalenie, że odpady nie zostały zgromadzone selektywnie w miesiącu listopadzie 2023 r., a zatem należy stwierdzić, że doszło do uchybienia przez skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych w ww. miesiącu. Powyższe wynika z art. 6ka ucpg, który stanowi podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłaty podwyższonej.
Zauważyć należy, że przepisy ucpg nie określają formy i terminu powiadomienia przez podmiot odbierający odpady – organu i właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Nie różnicuje także tych powiadomień (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 596/23, LEX Nr 3735616). Sposób udokumentowania uchybienia obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych w niniejszej sprawie w ocenie Sądu jest wystarczający.
Bez znaczenia pozostaje także, iż zdarzenie to miało miejsce jeden raz w miesiącu listopadzie 2023 r. W wyroku sygn. akt, III FSK 802/22 z dnia 18 sierpnia 2023 r. (LEX nr 3601940) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, cyt.: "Wykładnia językowa art. 6ka u.c.p.g. prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości – "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji."
Zwrócenia uwagi wymaga, że z uregulowań zawartych w ucpg wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 ucpg stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Podwyższona opłata określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów, w tym przypadku za miesiąc listopad 2023 r.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Wskazują na to dowody przeprowadzone w toku postępowania, tj. zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcie wykonane w dniu stwierdzenia nieprawidłowości.
Analiza zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego.
Tym samym ziściły się przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres,
w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych,
z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.
Nie doszło również do naruszenia podnoszonych w skardze przepisów prawa materialnego, co zostało szczegółowo powyżej wyjaśnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.