VIII SA/WA 669/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku mieszkalnego, uznając, że budowa ta nie była związana z przeciwdziałaniem COVID-19 i wymagała pozwolenia na budowę.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego. Skarżący argumentowali, że budowa była realizowana na podstawie specustawy COVID-19, która zwalniała z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd uznał jednak, że budowa budynku mieszkalnego nie miała związku z przeciwdziałaniem pandemii, a przepis specustawy wymagał ścisłej interpretacji. W związku z tym, budowa bez pozwolenia na budowę stanowiła samowolę budowlaną, a skarga została oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W.K. i K.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego. Skarżący twierdzili, że budowa była realizowana na podstawie art. 12 specustawy COVID-19, który wyłączał stosowanie przepisów Prawa budowlanego. Sąd jednak uznał, że przepis ten mógł być stosowany jedynie do inwestycji bezpośrednio związanych z przeciwdziałaniem pandemii, takich jak szpitale tymczasowe czy punkty szczepień, a nie do budowy zwykłego budynku mieszkalnego, nawet jeśli służył on izolacji. Sąd podkreślił, że przepis ten był wyjątkiem i podlegał ścisłej, a nie rozszerzającej wykładni, a także miał charakter czasowy. W związku z tym, budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę została uznana za samowolę budowlaną. Sąd oddalił skargę, stwierdzając zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, budowa budynku mieszkalnego nie może być uznana za inwestycję związaną z przeciwdziałaniem COVID-19, ponieważ przepis art. 12 specustawy wymaga ścisłej interpretacji i dotyczy jedynie działań bezpośrednio służących zwalczaniu pandemii, a nie zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych inwestorów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 12 specustawy COVID-19, który zwalniał z obowiązku stosowania Prawa budowlanego, miał charakter wyjątkowy i wymagał ścisłej interpretacji. Budowa budynku mieszkalnego nie była bezpośrednio związana z przeciwdziałaniem pandemii, a jedynie zaspokajała potrzeby inwestorów. Ponadto, przepis ten miał charakter czasowy i nie można go interpretować rozszerzająco.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa COVID-19 art. 12
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa COVID-19 art. 36 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa budynku mieszkalnego nie była związana z przeciwdziałaniem COVID-19 w rozumieniu specustawy. Przepis art. 12 specustawy COVID-19 wymaga ścisłej, a nie rozszerzającej wykładni. Specustawa COVID-19 miała charakter czasowy, a jej przepisy nie mogą być stosowane po utracie mocy obowiązującej. Budowa bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną.
Odrzucone argumenty
Budowa budynku mieszkalnego była realizowana na podstawie art. 12 specustawy COVID-19, co zwalniało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepis art. 2 ust. 2 ustawy COVID-19. Naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony.
Godne uwagi sformułowania
wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco przesłanka "przeciwdziałania COVID-19" musi być interpretowana rygorystycznie, a jako daleko idący wyjątek - również zawężająco budowa związana z przeciwdziałaniem COVID - 19, co wynika z celu ustawy, powinna zmierzać do minimalizacji zagrożenia dla zdrowia publicznego, a nie wprowadzać udogodnień dla inwestorów prywatnych nie można uznać, aby budowany przez skarżących na terenie działki nr [...] w N. budynek mieszkalny stanowił obiekt powstały w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 tylko niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów stosowanego prawa rozstrzyga się na korzyść strony
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
sprawozdawca
Justyna Mazur
przewodniczący
Renata Nawrot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy COVID-19 w kontekście budownictwa, zasady wykładni przepisów wyjątkowych, definicja przeciwdziałania COVID-19 w kontekście budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania specustawy COVID-19 i jej konkretnych przepisów. Wykładnia przepisów wyjątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej w okresie pandemii specustawy COVID-19 i jej zastosowania do budowy prywatnych nieruchomości, co budziło wiele kontrowersji i pytań prawnych.
“Budowa domu na "specustawie COVID-19"? Sąd wyjaśnia, kiedy można było ominąć pozwolenie na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 669/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-10-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/ Justyna Mazur /przewodniczący/ Renata Nawrot Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 137 art. 1 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 par. 2 pkt 2, art. 134 par. 1 i art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 682 art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 59f Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1327 art. 2 ust. 2, art. 12 i art. 36 ust. 1 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi W.K., K. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2023 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 19 lipca 2023 r. Nr [...] M.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej: P.b.), po rozpatrzeniu zażalenia W. i K.K. (dalej: inwestorzy, skarżący) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB, organ I instancji) Nr [...] z 29 maja 2023 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ew. [...], położonej w miejscowości N., gmina R., a także informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w określonym terminie, informujące o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz sposobie jej obliczenia, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu postanowienia MWINB wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego PINB przeprowadził czynności kontrolne 23 lutego 2023 r., podczas których stwierdzono, że na działce nr ew. [...] znajduje się parterowy budynek mieszkalny o charakterystyce obiektu całorocznego o wymiarach 7,30 m x 9,30 m, zawierający w swej funkcji użytkowej 3 pomieszczenia: salon z aneksem kuchennym, sypialnię i łazienkę z ubikacją. Do budynku doprowadzono media: wodę i prąd, natomiast ścieki odprowadzane są do bezodpływowego zbiornika - szamba. Na ww. działce zrealizowany został również budynek gospodarczo-garażowy konstrukcji drewnianej o wymiarach ok. 5,14 m x 5,61 m, zlokalizowany w odległości 90 cm od ogrodzenia z działką nr [...]. Podczas kontroli ustalono, że na ww. roboty budowlane inwestorzy nie posiadają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Ponadto PINB ustalił, że działka nr ew. [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i leży na terenie oznaczonym symbolem 10.7ZL (tereny leśne). Zawiadomieniem z 7 marca 2023 r. znak: [...] organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości N., gmina R. i pouczył skarżących o treści art. 10 § 1 k.p.a. W związku z powyższym PINB postanowieniem z 29 maja 2023 r. Nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 P.b., wstrzymał prowadzone bez pozwolenia na budowę roboty budowlane, polegające na budowie budynku mieszkalnego, na działce nr [...] w miejscowości N., gmina R.. PINB ustalił, że inwestorzy w marcu 2020 r. rozpoczęli budowę ww. budynku mieszkalnego o powierzchni 67,89 m2, który podlegał obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W odniesieniu do wyjaśnień inwestorów, że podstawą prawną realizacji inwestycji był art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, dalej: ustawa COVID-19, specustawa koronawirusowa), MWINB wskazał, że art. 12 ww. ustawy przewidywał w odniesieniu do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, oraz zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, wyłączenie w zakresie stosowania przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych, w tym m.in. ustawy Prawo budowlane. Niemniej, zdaniem MWINB, na gruncie rozpoznawanej sprawy powyższy przepis nie może znaleźć zastosowania. Zgodnie bowiem z definicją zamieszczoną w art. 2 ust. 2 ustawy COVID-19, ilekroć w ustawie jest mowa o przeciwdziałaniu COVID-19 rozumie się przez to wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby. Tym samym, decydując się na podjęcie działań w trybie art. 12 ustawy COVID-19 inwestor powinien mieć świadomość, że aby inwestycja mogła skorzystać z preferencyjnych warunków realizacji określonej ww. przepisem, musi być związana z przeciwdziałaniem COVID-19, a także czasowym obowiązywaniem art. 12 ww. ustawy. W ocenie MWINB w trybie określonym tymi przepisami mogły być realizowane takie zamierzenia inwestycyjne, których realizacja związana była z realnym i doraźnym zwalczaniem i przeciwdziałaniem skutkom choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2 tak, by mogły zostać w ww. terminie wykorzystane do działań związanych ze zwalczaniem skutków pandemii (np. szpitale tymczasowe, punkty szczepień). Chodzi zatem o obiekty, których budowa faktycznie mogła przyczynić się do przeciwdziałania COVID-19 i równocześnie nie powodowała zwiększenia stopnia zagrożenia rozprzestrzeniania się COVID-19. Zdaniem organu II instancji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu, że sporna budowa stanowiąca budynek mieszkalny mogła zostać zakwalifikowana jako przeciwdziałająca COVID-19, bowiem służyła zaspokajaniu własnych potrzeb inwestorów (nawet jeśli była to potrzeba związana z izolacją) i wykorzystywana jest na cele mieszkaniowe. Na poparcie swojej tezy organ odwoławczy powołał liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2265/20, wyrok WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 241/21, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 382/21). Od powyższego postanowienia inwestorzy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że nie doszło do rozważenia przez organ odwoławczy wszystkich argumentów zawartych w zażaleniu na postanowienie PINB z 29 maja 2023 r. W konsekwencji wniesionych zarzutów wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili błędną interpretację przez organy przepisu art. 2 ust. 2 ustawy COVID-19. Podnieśli, że ustawa ta miała krótki czas obowiązywania – 180 dni. W tym też czasie powstał ich budynek i został oddany do użytku jeszcze przed końcem jej obowiązywania, służył celom zgodnym z ustawą i nie miał charakteru tymczasowego. Z przepisów ustawy nie wynika wprost, że budynek mieszkalny lub towarzyszący nie może służyć celowi przewidzianemu w ustawie COVID-19, co zgodnie z zasadą interpretacji prawa na korzyść strony postępowania - nie powinno dojść do odrzucenia jej stanowiska (naruszenie art. 7a § 1 k.p.a.). Aby obalić sugestie o próbie ominięcia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w celu uniknięcia kosztów z tym związanych i chęci skorzystania z preferencji wobec innych obywateli, w dniach: 7 listopada 2022 r. oraz 13 marca 2023 r. inwestorzy składali do Urzędu Gminy w R. wniosek o zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jednak wnioski te nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Pomimo że inwestycja powstała w dobrej wierze w oparciu o przepisy ustawy COVID-19, to skarżący deklarują chęć zalegalizowania budynku i poniesienia opłat z tym związanych. W ich ocenie są ofiarą źle skonstruowanego prawa pisanego w warunkach zagrożenia zdrowia i życia obywateli. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie MWINB z 19 lipca 2023 r. jest zgodne z prawem. W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uprawniał orzekające w sprawie organy do wydania wobec skarżących postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa budynku mieszkalnego trwale związanego z gruntem w południowo-zachodniej części działki nr ew. [...] w miejscowości N., gmina R., rozpoczęta przez skarżących w połowie marca 2020 r., wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b., czego inwestorzy nie uzyskali przed rozpoczęciem budowy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że przedmiotowa działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, leży na terenach leśnych i jest oznaczona symbolem 10.7ZL (pismo Wójta Gminy R. z 18 kwietnia 2023 r.). Natomiast sporny budynek mieszkalny skarżących jest obiektem całorocznym, ma 3 pomieszczenia: salon z aneksem kuchennym, sypialnię i łazienkę z ubikacją oraz doprowadzone media (woda, prąd, szambo). Z oświadczenia skarżących z 20 lutego 2023 r. dołączonego do akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w oparciu o przepisy ustawy COVID-19, a więc przepisy P.b. skarżących nie obowiązywały. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, jakoby w stosunku do budowy przedmiotowego budynku na terenie działki nr [...] w N. nie miały zastosowania przepisy P.b. z uwagi na art. 12 ustawy COVID – 19. Wskazany przepis stanowił bowiem, że do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) oraz ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Aby inwestycja mogła skorzystać z preferencyjnych warunków realizacji określonych w art. 12 specustawy koronawirusowej musi być związana z przeciwdziałaniem COVID-19. Jak stanowi natomiast art. 2 ust. 2 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o przeciwdziałaniu COVID-19 rozumie się przez to wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. Z powyższego wynika, że ustawodawca przyjął bardzo szeroką definicję tego pojęcia, lecz niewątpliwie wynikało to ze szczególnych okoliczności uchwalenia ustawy i faktu, że w tym czasie nie można było przewidzieć, jakie obiekty będą potrzebne, aby skutecznie przeciwdziałać COVID-19, a taki był sens i cel wprowadzenia tej regulacji. W efekcie więc prawodawca skierował ten szczególny tryb do wszystkich podmiotów, tj. zarówno podmiotów publicznych, jak i inwestorów prywatnych. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, wykładnia tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że tylko jeśli w czasie pandemii zajdzie konieczność wzniesienia np. budowy tymczasowego szpitala, budowy obiektów na cele kwarantanny, budowy zewnętrznej poczekalni dla chorych, adaptacji hali widowiskowo-sportowej na cel szpitalny czy też otwarcia linii produkcyjnej płynu do dezynfekcji, bądź maseczek w hali magazynowej, to analizowana regulacja umożliwia dowolną lokalizację takiego obiektu oraz dowolność w ustaleniu jego parametrów (por. wyroki WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 241/21 oraz z 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd616/21, oba publ. cbosa). W zamyśle ustawodawcy chodziło bowiem o tego rodzaju inwestycje, które niemal natychmiast będą w stanie realnie pomagać w zwalczaniu COVID-19. Nadto wykładnia przepisu art. 12 i całej specustawy koronawirusowej musi prowadzić do wniosku, że opisana regulacja jest absolutnym wyjątkiem od ogólnych zasad wynikających między innymi z ustawy - Prawo budowlane, zatem przy interpretowaniu tak skonstruowanego przepisu należy uwzględnić zasadę, zgodnie z którą wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco. Co również istotne, omawiane zwolnienie inwestorów z obowiązków określonych w Prawie budowlanym było przewidziane na okres 180 dni liczony od dnia wejścia w życie analizowanego przepisu, a ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych odnoszących się do inwestycji covidowych, które powstały albo są w trakcie budowy na podstawie art. 12. Ograniczony czas obowiązywania zwolnienia oraz pojęcie przeciwdziałania COVID-19 świadczy o tym, że za roboty budowlane podejmowane na podstawie art. 12 ustawy COVID-19 należy uznać te, które są podejmowane tylko doraźnie dla zrealizowania określonego celu i mają charakter przejściowy, tymczasowy (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 493/21, publ. cbosa.). Taki charakter miały tzw. szpitale tymczasowe, organizowane w sytuacji przepełnienia szpitali i konieczności zapewniania opieki medycznej osobom chorym, a likwidowane po okresach wzmożonego zapotrzebowania na opiekę szpitalną. Zatem budowa związana z przeciwdziałaniem COVID - 19, co wynika z celu ustawy, powinna zmierzać do minimalizacji zagrożenia dla zdrowia publicznego, a nie wprowadzać udogodnień dla inwestorów prywatnych. Reasumując, należy wskazać, że na mocy art. 12 ustawy COVID-19 inwestorzy otrzymali daleko idące przywileje w stosunku do innych inwestorów, działających w zwykłych rygorach wskazanych w tym przepisie ustawy, do których są oni obowiązani stosować się, co oznacza, że przesłanka "przeciwdziałania COVID-19" musi być interpretowana rygorystycznie, a jako daleko idący wyjątek - również zawężająco. Wynika to przede wszystkim ze szczególnego czasu i przyczyny przyjęcia tego rodzaju przepisów, które mają charakter ściśle wyjątkowy. Jeśli zatem inwestycja służy innemu celowi niż przeciwdziałanie COVID-19, przez co należy rozumieć taką budowę, która ewentualnie jedynie ubocznie mogła przyczynić się do przeciwdziałania COVID-19 i równocześnie nie powodowała zwiększenia stopnia zagrożenia rozprzestrzeniania się COVID-19, to nie podlega ona rygorowi specjalnemu, wynikającemu z art. 12 ustawy COVID-19. Przeciwna interpretacja, wskazująca na brak jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych i przedmiotowych w stosowaniu art. 12 ustawy COVID-19, stałaby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości, a także sprawiedliwości i proporcjonalności wywodzonych z zasady demokratycznego państwa prawa. Stawiałaby bowiem inwestorów w różnych sytuacjach bez uzasadnionej ku temu przyczyny. Gdyby ustawodawca chciał dać inwestorom wolną i niczym nieskrępowaną rękę w zakresie inicjatywy budowlanej, zdejmując z nich wszelkie rygory prawa z uwagi na pandemię, to przepis art. 12 specustawy koronawirusowej nie zawierałby zastrzeżenia "w związku z przeciwdziałaniem COVID-19" (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2053/22, publ. cbosa). W ocenie Sądu nie można więc uznać, aby budowany przez skarżących na terenie działki nr [...] w N. budynek mieszkalny stanowił obiekt powstały w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Wprawdzie w zażaleniu inwestorzy wskazali, że sporny obiekt pełnił funkcję izolującą, kiedy 3 stycznia 2021 r. skarżący uzyskał pozytywny wynik testu na COVID-19, tak samo korzystali z tego budynku inni członkowie jego rodziny, izolując się od choroby. Jednak trzeba zwrócić uwagę, że w ogóle obiekty przeznaczone do przebywania ludzi (całorocznie lub okresowo) są budowane w celu zapewnienia odpowiedniej przestrzeni mieszkalnej, zatem trudno tę konkretną inwestycję połączyć z przeciwdziałaniem COVID-19. Nadto dla oceny, które działania mogą zostać zaliczone do działań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, nie bez znaczenia pozostaje fakt, że przepis art. 12 specustawy koronawirusowej, zgodnie z art. 36 ust. 1 specustawy, utracił moc po upływie 180 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, a więc z dniem 5 września 2020 r. A zatem przepis art. 12 ustawy COVID-19 był przepisem czasowym i przez ten pryzmat należy oceniać uprawnienia podmiotów, do których był kierowany. Działania podejmowane w ramach tego przepisu miały się zamknąć wraz z utratą jego mocy. Niezasadny jest zarzut skarżących o błędnej wykładni art. 12 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy COVID-19 dokonanej przez organ odwoławczy. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z przepisu prawa, tj. niewłaściwe rozumienie określonej normy prawnej. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego zasadnie wydały kwestionowane postanowienie, ponieważ właściwie oceniły, że przedmiotowy budynek mieszkalny wzniesiony przez inwestorów w okresie obowiązywania specustawy koronawirusowej bez wymaganego pozwolenia na budowę nie pozostawał w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. To niedopełnienie wymaganych formalności musiało być więc rozpatrywane w kategoriach samowoli budowlanej. Zatem organ I instancji słusznie wszczął najpierw postępowanie kontrolne, a następnie legalizacyjne, w ramach którego pierwszym etapem jest wstrzymanie robót budowlanych i nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji, albowiem nie jest wiadome, czy inwestycji w jej zamierzonym kształcie nie da się zalegalizować. Organy nadzoru budowanego, jako ustawowo powołane do przestrzegania prawidłowej realizacji procesu inwestycyjnego, były i nadal są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do kontroli każdego zamierzenia inwestycyjnego, w tym takiego, które powołuje się na korzystanie z art. 12 ustawy COVID-19. Mogły więc ocenić, czy przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne rzeczywiście mieści się w ramach związku z przeciwdziałaniem COVID-19, czy też stanowi tylko i wyłącznie próbę obejścia przepisów prawa regulujących szczegółowo przewidziany w prawie proces inwestycyjny. Dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena materiału dowodowego nie narusza art. 7a § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Powołany przepis ma bowiem zastosowanie jedynie w przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej. W takich okolicznościach prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony. Jeśli jednak wynik przeprowadzonej wykładni daje jasność co do treści normy prawnej, to nie ma podstaw do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a. Tylko niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów stosowanego prawa rozstrzyga się na korzyść strony, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu treść art. 12 ustawy COVID-19 nie budzi wątpliwości co do zakresu jego stosowania, co zostało powyżej wyjaśnione. Jednocześnie należy wskazać, że zaskarżone postanowienie MWINB spełnia wymogi określone w art. 48 ust. 3 P.b., zgodnie z którym w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W wydanym postanowieniu poinformowano bowiem skarżących o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia ostatecznego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej zgodnie z art. 59f P.b. ze wskazaniem, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI