Orzeczenie · 2024-11-21

VIII SA/Wa 665/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-11-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychoduzaległość podatkowarozłożenie na ratyodsetki za zwłokęprzedawnienieOrdynacja podatkowaulgi podatkoweWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za 2007 r. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zmiany poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie ustalenia kwoty odsetek za zwłokę oraz ponownego ustalenia planu spłat. Głównym zarzutem skargi było naruszenie przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty oraz błędne naliczenie odsetek za zwłokę. Organy podatkowe utrzymywały, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, powołując się m.in. na art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (zabezpieczenie hipoteką) oraz kolejne decyzje o rozłożeniu na raty. Sąd, analizując kwestię przedawnienia, uznał, że organy błędnie zastosowały art. 70 § 8 Op, który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim wyłączał przedawnienie zobowiązań zabezpieczonych hipoteką. W ocenie Sądu, z uwagi na wyeliminowanie tego przepisu, należało ponownie zbadać, czy zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, uwzględniając jedynie pozostałe przesłanki zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty, gdyż zarzuty w tym zakresie opierały się na nieaktualnym stanie prawnym. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag, w szczególności w zakresie dopuszczalności orzekania z uwagi na przedawnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, ale stanowi ważny głos w dyskusji o konstytucyjności przepisów podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką ulega przedawnieniu, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego za niekonstytucyjny przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę dla podobnej regulacji w art. 70 § 8 Op?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką nie może być uznane za nieprzedawnialne na podstawie art. 70 § 8 Op, gdyż przepis ten, podobnie jak jego poprzednik, jest niezgodny z Konstytucją RP. Termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, chyba że zaistniały inne okoliczności zawieszające lub przerywające jego bieg.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 oraz liczne orzeczenia NSA i SN, które zgodnie uznają, że art. 70 § 8 Op, podobnie jak art. 70 § 6 Op, narusza art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ uzależnia przedawnienie od sposobu zabezpieczenia zobowiązania. W związku z tym, przepis ten nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że zobowiązanie zabezpieczone hipoteką nie ulega przedawnieniu.

Czy w przypadku wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej, organ podatkowy ma obowiązek wydać odrębną decyzję stwierdzającą to wygaśnięcie?

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty, a zarzuty w tym zakresie opierały się na nieaktualnym stanie prawnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 259 § 1 Op, na który powoływał się pełnomocnik skarżącej, został uchylony, a przepisy przejściowe nie dawały podstaw do wydania takiej decyzji w okolicznościach sprawy. Argumentacja oparta na orzecznictwie sprzed lat również była nieaktualna.

Czy organ podatkowy prawidłowo naliczył odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej, biorąc pod uwagę kolejne decyzje o rozłożeniu na raty i ewentualne wygaśnięcie poprzednich decyzji?

Odpowiedź sądu

Nie można ocenić prawidłowości naliczenia odsetek bez uprzedniego ustalenia, czy zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestia prawidłowości naliczenia odsetek jest ściśle związana z kwestią przedawnienia zobowiązania. Ponieważ organ odwoławczy błędnie zastosował przepis dotyczący przedawnienia, Sąd uznał za niecelowe dokonywanie oceny prawidłowości naliczenia odsetek w ramach kontroli zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 4 lipca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 24 listopada 2023 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za 2007 r.

Przepisy (19)

Główne

Dz.U. 2023 poz. 2383 art. 70 § 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Pomocnicze

Op art. 70 § 8

Ordynacja podatkowa

Przepis ten, dotyczący braku przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i nie może być stosowany.

Op art. 70 § 2

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji o rozłożeniu na raty do dnia płatności ostatniej raty.

Op art. 67a § 1

Ordynacja podatkowa

Umożliwia rozłożenie na raty zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Op art. 259 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty w przypadku niedotrzymania terminu płatności raty. Został uchylony.

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa art. 220

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa art. 259 § 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa art. 53 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa art. 54

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa art. 258 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa art. 258 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Dz. U. z 2024 r., poz. 1267

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r.

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten stanowi podstawę do uznania art. 70 § 8 Op za niekonstytucyjny.

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Dz. U. z 2021 r., poz. 703 art. 9

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r.

Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przez organy podatkowe art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który został uznany za niekonstytucyjny, co wpływa na ocenę przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnego naliczenia odsetek za zwłokę (niebadane przez sąd z uwagi na kwestię przedawnienia). • Zarzuty dotyczące braku wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty (uznane za bezzasadne z uwagi na nieaktualny stan prawny).

Godne uwagi sformułowania

przepis ten nie był formalnie przedmiotem orzekania, lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne • nie można twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem (art. 70 § 8 Op) obowiązuje tak, jakby go wyrok o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Justyna Mazur

sprawozdawca

Renata Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, ale stanowi ważny głos w dyskusji o konstytucyjności przepisów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i interpretacji przepisów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników i podatników.

Czy dług podatkowy zabezpieczony hipoteką może się przedawnić? WSA odpowiada, powołując się na TK.

Dane finansowe

WPS: 87 983,32 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst