Orzeczenie · 2024-11-21

VIII SA/WA 664/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-11-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychoduzaległość podatkowarozłożenie na ratyulga podatkowaprzedawnienieOrdynacja podatkowaodsetki za zwłokęhipotekaWSA

Sprawa dotyczyła wniosku J. J. o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za 2007 r. Organ I instancji rozłożył zaległość na 12 rat, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając zarzuty dotyczące błędnego naliczenia odsetek i wygaśnięcia poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty. Kluczowym elementem sporu stała się kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe uznały, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, powołując się m.in. na art. 70 § 2 pkt 1 Op (zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z decyzjami o rozłożeniu na raty) oraz art. 70 § 8 Op (nieprzedawnialność zobowiązań zabezpieczonych hipoteką). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że art. 70 § 8 Op, mimo że nie był bezpośrednio przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wyraża normę prawną uznaną za niezgodną z Konstytucją RP (wyrok SK 40/12). Sąd stwierdził, że przepis ten nie może stanowić podstawy do uznania, iż zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. WSA nakazał organowi odwoławczemu ponowne zbadanie dopuszczalności orzekania w sprawie z pominięciem art. 70 § 8 Op, analizując, czy nastąpiło zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia na podstawie pozostałych przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące wygaśnięcia poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty i błędnego naliczenia odsetek nie znalazły uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 oraz zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których organy podatkowe powołują się na art. 70 § 8 Op jako podstawę do uznania braku przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką lub zastawem skarbowym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką, na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, nie ulega przedawnieniu, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego podobny przepis (art. 70 § 6 Op) za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką nie może być uznane za nieprzedawnialne na podstawie art. 70 § 8 Op, ponieważ przepis ten wyraża normę prawną uznaną za niezgodną z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 oraz orzecznictwie NSA i SN, które wskazują, że art. 70 § 8 Op, jako kontynuator przepisu uznanego za niekonstytucyjny, również narusza Konstytucję RP, a zobowiązania te podlegają przedawnieniu na zasadach ogólnych, chyba że wystąpiły inne okoliczności zawieszające lub przerywające bieg terminu.

Czy w przypadku wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej, organ jest zobowiązany do wydania odrębnej decyzji stwierdzającej to wygaśnięcie?

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 259 § 1 Op, na który powoływał się skarżący, został uchylony, a argumentacja oparta na nieaktualnym stanie prawnym nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto, brak było podstaw do zastosowania art. 258 § 3 w zw. z art. 258 § 1 pkt 3 Op.

Czy prawidłowo naliczono odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej, uwzględniając okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia?

Odpowiedź sądu

Sąd uznał za niecelowe dokonywanie oceny prawidłowości naliczenia odsetek w sytuacji, gdy dopuszczalność orzekania w sprawie była wątpliwa z powodu potencjalnego przedawnienia zobowiązania.

Uzasadnienie

Z uwagi na konieczność zbadania dopuszczalności orzekania w sprawie z uwagi na możliwość upływu terminu przedawnienia, Sąd uznał za niecelowe dokonywanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, w tym w odniesieniu do prawidłowości obliczenia kwoty zaległości i odsetek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej została uchylona z uwagi na konieczność ponownej oceny dopuszczalności orzekania w sprawie, z wyłączeniem stosowania art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.

Przepisy (11)

Główne

Op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Op art. 70 § 2

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji o rozłożeniu na raty do dnia terminu płatności ostatniej raty.

Op art. 67a § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej.

ppsa art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

ppsa art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Pomocnicze

Op art. 70 § 8

Ordynacja podatkowa

Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednak po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Sąd uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją i nie stosował go.

Op art. 259 § 1

Ordynacja podatkowa

W razie niedotrzymania terminu płatności raty, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie. Przepis ten został uchylony.

ppsa art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, jako przepis wyrażający normę prawną niezgodną z Konstytucją RP, nie może stanowić podstawy do uznania, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnego naliczenia odsetek za zwłokę. • Zarzuty dotyczące niewydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poprzedniej decyzji o rozłożeniu na raty. • Stosowanie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jako podstawy do uznania braku przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

art. 70 § 8 Op jest niezgodny z Konstytucją RP • nie można twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem (art. 70 § 8 Op) obowiązuje tak, jakby go wyrok o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Justyna Mazur

sprawozdawca

Renata Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 oraz zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy podatkowe powołują się na art. 70 § 8 Op jako podstawę do uznania braku przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką lub zastawem skarbowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów.

Czy dług podatkowy zabezpieczony hipoteką może się przedawnić? WSA odpowiada: Tak, jeśli przepis jest niezgodny z Konstytucją!

Dane finansowe

WPS: 90 379,72 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst