VIII SA/WA 66/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznezjazdyzezwoleniebezpieczeństwo ruchu drogowegoprawo administracyjnedrogi wojewódzkieprawo własnościuznanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi wojewódzkiej, uznając brak wystarczającego uzasadnienia organów co do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Skarżąca M. J.-[...] wniosła o zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi wojewódzkiej klasy G. Organy administracji odmówiły, powołując się na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego wynikające z bliskości istniejących zjazdów i ogólnego natężenia ruchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając brak wystarczającego uzasadnienia co do wpływu planowanego zjazdu na bezpieczeństwo i konieczność wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych.

Sprawa dotyczyła skargi M. J.-[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej Nr [...] na działkę nr ew. [...]. Organy administracji uznały, że lokalizacja nowego zjazdu, ze względu na bliskość istniejących zjazdów i wysokie natężenie ruchu na drodze klasy G, mogłaby zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, wskazując na brak wykazania związku przyczynowego między zjazdem a zagrożeniem bezpieczeństwa oraz naruszenie prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że decyzja w sprawie zezwolenia na zjazd ma charakter uznaniowy, ale musi być poprzedzona prawidłowym postępowaniem i wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. Stwierdzono, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, w jaki sposób planowany zjazd zagrażałby bezpieczeństwu ruchu drogowego, zwłaszcza w kontekście istniejących już zjazdów i faktu, że skarżąca korzysta z sąsiedniego zjazdu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa nie jest uzasadniona, jeśli organy nie wykazały w sposób przekonujący związku przyczynowego między planowanym zjazdem a zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, w jaki sposób planowany zjazd zagrażałby bezpieczeństwu ruchu drogowego, zwłaszcza w kontekście istniejących zjazdów i braku innych przeszkód drogowych. Brak jest jasnego uzasadnienia negatywnego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.d.p. art. 29 § 1 i 4

Ustawa o drogach publicznych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo budowlane art. 7 § 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2

Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozporządzenie MI z 2022 r. art. 55 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych

rozporządzenie MI z 2022 r. art. 13 § 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych

k.c. art. 145

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób przekonujący, w jaki sposób planowany zjazd zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Brak jest jasnego uzasadnienia negatywnego rozstrzygnięcia, uwzględniającego wszystkie okoliczności faktyczne. Decyzja uznaniowa musi być poprzedzona prawidłowym postępowaniem i wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o potencjalnym zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego wynikającym z bliskości istniejących zjazdów i ogólnego natężenia ruchu. Argument, że droga wojewódzka Nr [...] jest drogą klasy G, co wiąże się z określonymi wymogami technicznymi i prędkością.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że stanowisko to nie jest przekonujące. Organ odwoławczy nie sprecyzował, w jaki sposób wnioskowany przez stronę zjazd miałby zagrażać bezpieczeństwu ruchu. Brak jest w negatywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżącej jasnego i wszechstronnego uzasadnienia, jaki jest wpływ budowy nowego zjazdu na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Organ administracji w każdym przypadku decyzji uznaniowej ma obowiązek wykazać w sposób przekonujący, że interes publiczny jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela (prawa własności).

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

sprawozdawca

Justyna Mazur

przewodniczący

Renata Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji uznaniowych w sprawach administracyjnych, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wykazania wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego przy lokalizacji zjazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji zjazdu z drogi wojewódzkiej klasy G, gdzie organy opierają się na ogólnych przesłankach bezpieczeństwa bez szczegółowej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet tych opartych na uznaniu, a także jak sądowa kontrola może chronić prawa obywateli przed arbitralnością.

Sąd administracyjny uchylił odmowę budowy zjazdu: Organy muszą udowodnić zagrożenie dla bezpieczeństwa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 66/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Justyna Mazur /przewodniczący/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art.  135, art. 200 i art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 645
art. 29 ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 7 ust. 2 pkt 2  i ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. J.-[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 24 listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. Rejon Drogowy R. z 31 lipca 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. J.-[...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w W. – Rejon Drogowy R. (dalej: organ I instancji, MZDW) decyzją z 31 lipca 2023 r. Nr [...], działając na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm., dalej: u.d.p.) oraz art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.), nie zezwolił M. J.-B. (dalej: skarżąca, strona, wnioskodawczyni) na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej Nr [...] w miejscowości P. M., gmina Z., powiat r., na teren działki nr ew. [...].
Decyzja ta zapadła po rozpatrzeniu wniosku strony z 13 kwietnia 2023 r. Organ
I instancji wyjaśnił, że droga wojewódzka Nr [...] [...] zaliczona została do kategorii klasy G "droga główna" i względy zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym przemawiają za tym, aby lokalizowanie zjazdów z takiej drogi dopuszczało się z ograniczeniami, zgodnie z Tab. 4.2.1 Wytycznych Ministra Infrastruktury z dnia 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie projektowania zjazdów, wyjazdów oraz wjazdów na drogach zamiejskich i ulicach, oznaczonych jako: [...] (dalej: Wytyczne). W czasie wizji w terenie 24 lipca 2023 r. stwierdzono, że miejsce, w którym planuje się budowę zjazdu zwykłego do działki nr ew. [...] w kilometrażu 7+520, to odcinek prosty drogi wojewódzkiej nr [...], z ruchem w kierunku R., o szerokości jezdni 6,20 m
i szerokości pobocza 2 m. Przedmiotowa działka nr [...] oraz przyległa do niej działka nr [...] zostały wydzielone z pierwotniej działki nr [...]. Istniejący zjazd po stronie lewej do działki nr [...] obsługiwał pierwotną działkę nr [...], a obecnie obie wydzielone działki są obsługiwane przez ww. zjazd.
W ocenie organu I instancji podział działki nie stanowi podstawy do wydania zezwolenia na nowe zjazdy z drogi publicznej. Lokalizacja nowego zjazdu do działki nr [...] o parametrach zjazdu zwykłego, dla klasy zjazdu C1 we wskazanym miejscu, będzie bezpośrednio kolidować z istniejącymi zjazdami występującymi po obu stronach projektowanego obiektu. Aby zachować wymaganą szerokość nowego zjazdu 5 m
i minimalną długość promieni włączenia równą 5 m, niezbędne będzie naruszenie już istniejących zjazdów do działek przyległych do działki nr [...]. Takie rozwiązanie nie może mieć miejsca, gdyż powstanie obiekt o szerokości min. 15 m, co nie jest zgodne
z punktem 8.1.4 Wytycznych.
Organ I instancji stwierdził również, że na drodze wojewódzkiej Nr [...] istnieje duże natężenie ruchu oraz pełna struktura pojazdów, poczynając od samochodów osobowych, dostawczych, autobusów, jak i samochodów ciężarowych. Zgodnie
z Generalnym Pomiarem Ruchu dla przedmiotowego odcinka drogi wojewódzkiej Nr [...] z roku 2020 średni dobowy ruch wyniósł 6.298 pojazdów na dobę i ma tendencje wzrostu. Zgodnie natomiast z § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. Przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg publicznych (Dz.U. z 2022 poz. 1518 z późn. zm., dalej: rozporządzenie MI z 2022 r.) zjazdu zwykłego nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. Zlokalizowanie obok siebie trzech zjazdów spowoduje więc zintensyfikowanie ruchu samochodów wyjeżdżających z działek przyległych do drogi. W konsekwencji wybudowania wnioskowanego zjazdu zwykłego zwiększy się ilość punktów kolizji, co wpłynie na bezpieczeństwo użytkowników drogi wojewódzkiej Nr [...] klasy G, które jest nadrzędne do interesu obsługi otaczającego terenu.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca, która podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1 w zw. z art. 163e § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 163f k.p.a. oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 4 u.d.p. i art. 32 ust. 1 i 2
w zw. art. 64 Konstytucji RP. Wniosła o uwzględnienie odwołania w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie zgody (...) w sposób zawnioskowany, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z 24 listopada 2023 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO powtórzyło za organem I instancji, że zapewnienie obsługi komunikacyjnej działki nr [...] z drogi wojewódzkiej Nr [...] przyczyniłoby się do zwiększenia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu na tej drodze, a bezpieczeństwo ruchu drogowego jest zasadniczą przesłanką wpływającą na decyzję zarządcy drogi
w tym zakresie. Droga Nr [...], z której zgodnie z wnioskiem miałby powstać zjazd indywidualny, posiada kategorię drogi wojewódzkiej, a więc należy do kategorii dróg głównych o symbolu G. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MI z 2022 r. drogę zamiejską projektuje się w taki sposób, że dla drogi klasy G przyjmuje się prędkość - standardowo 100 km/h, w trudnych warunkach dopuszcza się 90, 80, 70 lub 60 km/h.
Niezależnie od prędkości dopuszczalnej na drodze wojewódzkiej kategorii głównej w stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy zauważył, że miejsce wnioskowanej lokalizacji zjazdu indywidualnego będzie bezpośrednio kolidowało
z istniejącymi już zjazdami do działek nr [...] i nr [...], występującymi po obu stronach projektowanego obiektu. Biorąc bowiem pod uwagę 5 metrową szerokość projektowanego zjazdu oraz minimalną długość promieni włączenia równą także 5 m, niezbędne będzie naruszenie już istniejących zjazdów do działek przyległych do działki Nr [...]. Rozwiązanie to - w ocenie Kolegium - nie może zaistnieć, bowiem powstały obiekt o szerokości min. 15 m będzie niezgodny z zapisami Wytycznych.
Zdaniem organu odwoławczego zlokalizowanie obok siebie trzech zjazdów spowoduje zintensyfikowanie ruchu samochodów wyjeżdżających z działek przyległych do drogi, w konsekwencji czego zwiększy się ilość punktów kolizji, co z kolei wpłynie na bezpieczeństwo użytkowników przedmiotowej drogi, które niewątpliwie jest wartością nadrzędną do interesu wnioskodawczyni. Lokalizacja przedmiotowego zjazdu z drogi wojewódzkiej wymusi więc na kierowcach na tym odcinku drogi redukcję prędkości prowadzonych pojazdów.
W ocenie Kolegium w okolicznościach sprawy brak jest zatem uzasadnionej konieczności zakłócania, istotnej dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, płynności ruchu pojazdów, w sytuacji gdy nieruchomość wnioskodawczyni ma cały czas zapewnione bezpośrednie połączenie z drogą publiczną poprzez drogę zlokalizowaną na działce nr [...] i stan ten można zalegalizować w drodze ustanowienia służebności przejazdu;
z drogi tej wnioskodawczyni cały czas korzysta. Natomiast indywidualne poczucie strony, że brak zezwolenia na lokalizację zjazdu bezpośrednio na drogę klasy wojewódzkiej czyni niemożliwym pełne korzystanie z własnego prawa nie może stanowić okoliczności przemawiającej za uwzględnieniem jej żądania.
Od powyższej decyzji Kolegium skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 6 k.p.a. poprzez powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na Wytyczne, które nie stanowią źródła prawa, a w konsekwencji nie mogą być podstawą wydanej decyzji;
b) art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozpatrzenie rzeczonego wniosku o lokalizację zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej Nr [...] w miejscowości P. M., gmina Z., powiat radomski, na teren działki nr [...], bez wnikliwego przeanalizowania materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem decyzji naruszającej interes społeczny i słuszny interes obywateli;
c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu wnioskodawczyni
i wydanej decyzji odmownej pomimo spełnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do uzyskania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego;
d) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzyczynienie się organu do starannego i zgodnego z prawem prowadzenia postępowania, które to postępowanie winno być gwarantem realizacji zasady proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania,
a także budowy zaufania obywateli do władzy publicznej,
e) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji, mimo zaistnienia takiego samego stanu faktycznego i prawnego sprawy, odstąpienie od utrwalonej praktyki postępowania w takich przypadkach, pomimo istnienia licznych przylegających do siebie zjazdów z drogi wojewódzkiej nr 740;
f) art. 77 § 1 w związku z art. 163e § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tymże zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czego skutkiem jest brak wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego;
g) art. 107 § 3 w związku z art. 163f k.p.a. poprzez brak wskazania okoliczności oraz faktów, które w ocenie organu spowodowały, że przedmiotowy zjazd nie może zostać w rzeczonym miejscu zlokalizowany, czego skutkiem jest brak wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) 29 ust. 4 u.d.p. poprzez błędną i dowolną wykładnię tego przepisu,
a w konsekwencji brak wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego
z drogi wojewódzkiej Nr [...] w miejscowości P. M., gmina Z., powiat r., na teren działki nr [...], podczas gdy nie istnieją żadne przesłanki o charakterze faktycznym lub prawnym uniemożliwiające wydanie decyzji zezwalającej na lokalizację ww. zjazdu. Ponadto organ w uzasadnieniu nie wskazał w żaden sposób kwestii wymogów wynikających z warunków technicznych, w szczególności wpływu wnioskowanego zjazdu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, poprzestając wyłącznie na ogólnym stwierdzeniu, co doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego;
b) art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności i odmowie wydania decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu zwykłego, przez co pozbawiono skarżącą całkowicie dostępu do drogi publicznej i możliwości jakiegokolwiek dojazdu do budynku, w którym stale zamieszkuj, podczas gdy jej nieruchomość ma zarówno faktyczną, jak i prawną możliwość uzyskania dostępu do drogi publicznej, a w sprawie doszło do rozróżnienia sytuacji wnioskodawczyni od sytuacji właścicieli sąsiednich nieruchomości, którzy mają zjazdy do swoich nieruchomości;
c) § 55 ust. 2 rozporządzenia MI z 2022 r. poprzez błędną i dowolną wykładnię tego przepisu sprowadzającą się do twierdzeń, że zlokalizowanie zjazdu zagrozi bezpieczeństwu ruchu, co w konsekwencji spowodowało brak wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej Nr [...]
w miejscowości P. M., gmina Z., powiat r., na teren działki nr [...], podczas gdy lokalizacja przedmiotowego zjazdu w żaden sposób nie wpływa na bezpieczeństwo ruchu, a w szczególności nie zagraża temuż bezpieczeństwu, przy czym w najbliższym obszarze projektowanego zjazdu brak jest węzła lub skrzyżowania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do wydania decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu z drogi wojewódzkiej Nr [...] w miejscowości P. M., gmina Z., powiat r., na teren działki nr [...]
w sposób zawnioskowany, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa
i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję według wyżej wymienionych kryteriów legalności, Sąd uznał, że skarga wnioskodawczyni zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 1 i ust. 4 u.d.p., zgodnie z którym budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu (ust. 1). Ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony (ust. 4).
Posłużenie się przez ustawodawcę w ust. 4 sformułowaniem "może odmówić" wskazuje na to, że decyzja w sprawie wyrażenia zgody na budowę lub przebudowę zjazdu wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ może, ale nie musi wydać zezwolenia na budowę lub przebudowę zjazdu, przy czym granice tego uznania administracyjnego wyznaczają m.in. przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg publicznych (na które wskazuje ustawodawca w omawianym przepisie). Wymogi te uregulowane zostały w rozporządzeniu MI z 2022 r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 oraz z 2022 r. poz. 88).
Z uwagi na to, że decyzja w przedmiocie zgody na lokalizację lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej ma charakter uznaniowy, kontrola sądowa tego typu rozstrzygnięcia wprawdzie nie jest wykluczona, ale znacznie ograniczona. Sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tego rodzaju sprawach sąd kontroluje więc, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną. Oznacza to, że sądowa kontrola tego rodzaju orzeczeń obejmuje samo postępowanie poprzedzające jego wydanie, ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania przez właściwy organ wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny kwestionować celowości rozstrzygnięcia organu, jeżeli organ administracji publicznej, wydając decyzję, rozważył wszystkie okoliczności, a postępowanie prowadził zgodnie
z przepisami k.p.a.
Z akt sprawy wynika, że droga wojewódzka Nr [...] została zakwalifikowana do dróg głównych o symbolu G. Z treści § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MI z 2022 r. wynika, że drogę zamiejską projektuje się w taki sposób, że dla drogi klasy G przyjmuje się prędkość – standardowo 100 km/h, w trudnych warunkach dopuszcza się 90, 80, 70 lub 60 km/h. Skarżąca wnioskiem z 13 kwietnia 2023 r. wystąpiła o zezwolenie na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej Nr [...] do działki nr [...]. Przepis
§ 55 ust. 2 rozporządzenia MI z 2022 r. przewiduje, że zjazdu zwykłego (...) nie projektuje się w miejscu, które zagraża bezpieczeństwu ruchu. W szczególności zjazdu zwykłego nie projektuje się w obszarze węzła lub skrzyżowania, z wyjątkiem trudnych warunków. Obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia MI z 2022 r. nie kładą więc nacisku na ograniczanie liczby i częstotliwości zjazdów z drogi klasy G, a koncentrują się na ogólnym pojęciu "zagrożenia bezpieczeństwa ruchu".
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zlokalizowanie trzech zjazdów obok siebie spowoduje zintensyfikowanie ruchu samochodów wyjeżdżających z działek przyległych do drogi, a w konsekwencji zwiększy ilość punktów kolizji, tym samym wpłynie na bezpieczeństwo użytkowników drogi wojewódzkiej Nr [...] klasy G. W ocenie Sądu stanowisko to nie jest przekonujące; organ odwoławczy nie sprecyzował, w jaki sposób wnioskowany przez stronę zjazd miałby zagrażać bezpieczeństwu ruchu, jeśli
w istocie bezsporne jest, że skarżąca aktualnie korzysta ze zjazdu sąsiada, co przecież nie powoduje, że porusza się w tym miejscu drogi mniejsza ilość pojazdów, więc ewentualny nowoutworzony zjazd nie doprowadzi do większej intensyfikacji ruchu.
Zasadne jest więc stanowisko strony, że organy nie wykazały związku przyczynowego między zlokalizowaniem nowego zjazdu a wpływem na bezpieczeństwo ruchu na przedmiotowym odcinku drogi. Brak jest w zaskarżonej decyzji odniesienia się do warunków drogowych w okolicach wnioskowanego zjazdu, który – jak twierdzi skarżąca - miałby być zlokalizowany na prostym odcinku drogi wojewódzkiej (teren zabudowany z ograniczeniem prędkości do 50 km/h), gdzie w pobliżu nie ma węzła lub skrzyżowania (por. § 55 ust. 2 rozporządzenia MI z 2022 r.), żadnych łuków czy miejsc kolizyjnych. W okolicznościach tej sprawy organ winien też wszechstronnie rozważyć okoliczność podnoszoną w skardze, że w obrębie około 50 m - 200 m od działki nr [...] aktualnie istnieje kilka połączonych zjazdów z drogi Nr [...], które ostatecznie osiągają szerokość około 15 m – 18 m.
Tym samym brak jest w negatywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżącej jasnego
i wszechstronnego uzasadnienia, jaki jest wpływ budowy nowego zjazdu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, czy i o ile nastąpiłoby zwiększenie tego zagrożenia przez sam fakt, że określona liczba pojazdów zjeżdżałaby na teren nieruchomości nr [...] (por. również wyrok WSA w Łodzi z 24 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 759/23, publ. Lex nr 3630142). Organ administracji w każdym przypadku decyzji uznaniowej ma obowiązek wykazać w sposób przekonujący, że interes publiczny jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela (prawa własności). W zaskarżonej decyzji organ nie określił w sposób precyzyjny i konkretny, w jakim zakresie słuszny interes strony koliduje
z interesem społecznym skutkującym niemożność wydania decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu indywidualnego.
Sąd podziela stanowisko organów, że zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych i może wpływać na uprawnienia właściciela w swobodnym korzystaniu
z jego własności. Jednak przy ocenie wpływu proponowanego zjazdu na poziom bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest wystarczające powołanie się przez organ tylko na statystyczne dane natężenia ruchu drogowego (w niniejszej sprawie na podstawie opracowania z lat 2020/2021). Przełożenie natężenia ruchu drogowego na poziom bezpieczeństwa na danej drodze nie jest automatyczne. Ocena, czy projektowany zjazd będzie stwarzał niebezpieczeństwo dla ruchu drogowego, wymaga każdorazowo wnikliwego rozważenia przez organ okoliczności faktycznych
w warunkach konkretnej, indywidualnej sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2005/20, publ. cbosa).
Poza tym skarżąca ma rację, że jej działka nr 374/2 posiada dostęp do drogi publicznej, do której ubiega się o przedmiotowy zjazd, a więc brak jest przesłanek do ustanowienia służebności drogi koniecznej, o której mowa w art. 145 k.c., co również wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 4 u.d.p. oraz § 55 ust. 2 rozporządzenia MI z 2022 r. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200
i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany wziąć pod uwagę wytyczne Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI