VIII SA/Wa 65/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-05-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprawo do dysponowania nieruchomościąumowa dzierżawyzagadnienie wstępneKPAstacja bazowa GSMnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na budowę stacji GSM, uznając, że organ nie zbadał prawidłowo kwestii prawa do dysponowania nieruchomością i nie zawiesił postępowania w celu rozstrzygnięcia sporu cywilnego.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej GSM. Wojewoda uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia, opierając się na oświadczeniu wieczystego użytkownika gruntu o wycofaniu zgody na dzierżawę. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ nie miał prawa samodzielnie oceniać skuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy dzierżawy, a powinien był zawiesić postępowanie i wystąpić do sądu cywilnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę [...] Spółki Akcyjnej na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej GSM. Wojewoda odmówił wydania pozwolenia, opierając się na oświadczeniu wieczystego użytkownika gruntu, I. H., o wycofaniu zgody na dzierżawę, która stanowiła podstawę oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że organ administracyjny nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporu cywilnoprawnego dotyczącego skuteczności odstąpienia od umowy dzierżawy. W takiej sytuacji organ powinien był zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA i wezwać inwestora do wystąpienia na drogę sądową w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Samodzielna ocena skuteczności oświadczenia I. H. przez Wojewodę stanowiła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał również na nieuzasadnione zarzuty Wojewody wobec decyzji organu I instancji dotyczące art. 154 KPA oraz potrzebę ustalenia, czy Prezydent Miasta Ż. posiadał przymiot strony w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzję Wojewody i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących skuteczności oświadczeń woli stron umowy. W takiej sytuacji powinien zawiesić postępowanie i wystąpić do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestia skuteczności odstąpienia od umowy dzierżawy jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu KPA, które powinno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny. Organ administracyjny nie może samodzielnie oceniać takich kwestii, gdyż może to prowadzić do naruszenia przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy lub wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

k.p.a. art. 100 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, występuje do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wzywa stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Stosunek zobowiązaniowy jest pojęciem cywilnoprawnym, przez który rozumie się stosunek prawny między co najmniej 2 podmiotami, z których jeden - wierzyciel - uprawniony jest do żądania od drugiego - dłużnika określonego świadczenia (działania, zaniechania).

k.c. art. 673 § § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli czas trwania dzierżawy nie jest oznaczony, zarówno wydzierżawiający, jak i dzierżawca mogą wypowiedzieć dzierżawę z zachowaniem terminów umownych.

k.c. art. 694

Kodeks cywilny

Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracyjny nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporu cywilnoprawnego dotyczącego skuteczności odstąpienia od umowy dzierżawy. Organ powinien był zawiesić postępowanie i wystąpić do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy niezasadnie zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 154 KPA. Organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił przymiot strony Prezydenta Miasta Ż.

Godne uwagi sformułowania

organ administracyjny nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego organ powinien był rozważyć konieczność zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97§1 pkt. 4 kpa oświadczenie stwarza domniemanie, które może być obalone dowodami wskazującymi, że nie odpowiada rzeczywistości

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji organów administracyjnych w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od oceny skuteczności oświadczeń cywilnoprawnych i konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opiera się na stosunku zobowiązaniowym, a jego skuteczność jest kwestionowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów KPA dotyczących zagadnień wstępnych i jak organy administracji powinny postępować w sytuacjach spornych między stronami, które wymagają rozstrzygnięcia przez sądy cywilne.

Kiedy organ administracji musi poczekać na sąd cywilny? Kluczowa lekcja z prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 65/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Mariola Kowalska. /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 32 ust. 4 pkt 2,  art. 33 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron /sprawozdawca/, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. - na podstawie art.138 §1 pkt. 2 kpa po rozpatrzeniu odwołań: z I. H. i Prezydenta Miasta Ż., od decyzji Starosty Ż. z dnia [...] czerwca 2008r. orzekającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej GSM [...] wraz zasilaniem energetycznym BT 1 3732 "Ż. Zachód, usytuowanej na działce oznaczonej Nr ewid. [...], położonej w Ż., przy ul. [...], wydanej dla inwestora: "[...]" SA W., ul. [...], - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wydania pozwolenia na budowę dla w/w inwestycji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Starosta Ż., decyzją wymienioną na wstępie, orzekł w sprawie z wniosku w/w inwestora o udzielenia pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej GSM [...] "wraz urządzeniami towarzyszącymi, usytuowanych na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w Ż., W uzasadnieniu decyzji, organ ten zawarł między innymi, iż rozpatrując sprawę, wziął pod uwagę następujące obowiązujące przepisy i wymagania wynikające z charakteru inwestycji, a mianowicie:
- zgodność załączonej do wniosku dokumentacji z ustaleniami ostatecznej decyzji Nr
[...] Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...].10.2006 r. o ustaleniu lokalizacji
inwestycji celu publicznego,
- przeprowadzoną analizę w sprawie oceny oddziaływania planowanego
przedsięwzięcia na środowisko, która potwierdziła, że inwestycja należy do
mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga sporządzenia raportu o jej
oddziaływaniu, dlatego też Starosta Ż., zażądał przedłożenia wymaganej w
tej sprawie decyzji właściwego organu. Prowadzone przez Prezydenta Miasta
Ż. postępowanie administracyjne, zakończone zostało wydaniem pozytywnej dla inwestora decyzji Nr [...] z dnia [...].12.2006r. o środowiskowych
uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
1
Odwołanie od wydanej decyzji Nr [...] złożyli: I. H. i Prezydent Miasta Ż., którzy wnieśli o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania.
Składająca odwołanie I. H. stwierdziła, iż jest stroną prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania, wynikającą z faktu posiadania prawa
wieczystego użytkowania do działki nr ewid. [...] przy ul. [...], a [...] SA potwierdził nieprawdę w złożonym oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w jej ocenie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania w/s pozwolenia na budowę stacji bazowej z lokalizacją na w/w działce.
Prezydent Ż. w odwołaniu stwierdził, że [...] SA nie dysponuje prawem do gruntu, na którym chce zrealizować zamierzenie budowlane, co jego zdaniem stanowi, iż prowadzone postępowania stało się bezprzedmiotowe.
Organ II instancji, rozpatrując sprawę odnosząc się do przytoczonych powyżej faktów braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zważył, że określone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki, jakimi kierował się organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku, były niewystarczające do jego pozytywnego załatwienia, bowiem organ nie wziął pod uwagę stanowiska I. H. -wieczystego użytkownika działki Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. o braku jej zgody w związku z odstąpieniem od zawartej wcześniej umowy, na którą powołał się inwestor w oświadczeniu o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czym rażąco naruszył prawo. Przepisy art. 32 ust. 4 pkt 2 stanowią: "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane." Pismo wieczystego użytkownika działki o wycofaniu zgody wpłynęło do Starosty Ż. w dniu [...] czerwca 2008r. i pomimo przyjęcia powyższego do wiadomości na 7 dni przed zdarzeniem, jakim było wydanie decyzji z dnia [...]. 06 2008r. stanowi o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wniosek o pozwolenie na budowę nie spełniał wymagań przytoczonego powyżej przepisu.
Starosta Ż. nie uwzględnił faktu wycofania zgody skarżącej przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak też w przypadku powzięcia wiadomości o powyższym po dniu jej wydania nie przeprowadził z chwilą jej powzięcia o tym fakcie
2
postępowania zmierzającego do zmiany wydanego rozstrzygnięcia na podstawie art. 154§ 2 kpa to jest w czasie gdy decyzja nie była ostateczną.
Organ podkreślił, iż w aktach sprawy brak jest dowodów na okoliczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem potwierdzenia wiarygodności złożonego dokumentu, mając na względzie wycofanie zgody przez właścicielkę nieruchomości, na której zlokalizowana została inwestycja i poinformowania o powyższym fakcie inwestora, co należało do obowiązków organu. Powyższy obowiązek wynika z przyjętej powszechnie zasady w orzecznictwie sądów administracyjnych, o obowiązku sprawdzenia przez organ wiarygodności danych zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w przepisach art. 32 ust.4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jeżeli występują wątpliwości wynikające z prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Prezydent Miasta Ż. nie postawił w odwołaniu zarzutów, które mogły wynikać z niezgodności zamierzenia z wydanymi przez ten organ decyzjami o lokalizacji inwestycji celu publicznego i środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację, a jedynie stwierdził, iż z akt sprawy wynika brak posiadania przez inwestora prawa do terenu, nie określając jaki jego interes został naruszony. Organ I instancji, me odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do kwestii pominięcia przy rozpatrywaniu wniosku, tak istotnego dowodu, jak pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2008 r.o braku zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki Nr ewid. [...], jak również w piśmie z dnia [...].08.2008r. przekazującym odwołania.
Zatem w zaistniałej sytuacji, z przyczyn omówionych powyżej, organ II instancji po dzielił pogląd o niezgodności z prawem wydanego aktu administracyjnego i przychylił się do wniosku w części dotyczącej uchylenia zaskarżonej decyzji.
[...] S.A. w W. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że inwestycja polegająca na budowie w/w stacji bazowej, otrzymała wszelkie niezbędne uzgodnienia celem zatwierdzenia projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę. Jednym z elementów koniecznych do spełnienia wymogów formalnych i wybudowania stacji bazowej w planowanym miejscu, jest prawo do dysponowania nieruchomością, na
3
której inwestor zamierza wybudować projektowany obiekt. W tym przypadku prawo do dysponowania nieruchomością wynika z umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] września 2006r, pomiędzy skarżącą a I. H., użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...], położonej w Ż. przy ul. [...]. W umowie tej, I. H. wyraziła zgodę na wykorzystanie gospodarcze części ww. nieruchomości pod budowę stacji bazowej. Umowa została podpisana na czas określony i opatrzona datą pewną i jest nadal obowiązująca. Mając na względzie stanowisko użytkownika wieczystego nieruchomości, I. H., [...] S.A. podjął kroki w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy, oświadczenie I. H. o odstąpieniu od ww. umowy dzierżawy, zostało uznane za niewywołujące skutków prawnych, a w ślad za tym niemogące mieć wpływu na toczące się w tym czasie postępowanie administracyjne o wydanie pozwolenia na budowę, z przyczyn opisanych poniżej:
Dokumentem niezbędnym do zatwierdzenia projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę w świetle przepisów ustawy Prawo Budowlane, jest oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oświadczeniu tym, inwestor powołuje prawo do nieruchomości jakim dysponuje i pod rygorem odpowiedzialności karnej, zaświadcza o prawdziwości danych zawartych w powyższym dokumencie.
Skarżąca nie kwestionuje, iż w razie pojawienia się w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę jakichkolwiek wątpliwości odnośnie prawdziwości oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyjaśnienia tych wątpliwości w ramach prowadzonego postępowania dowodowego.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że w razie dysponowania przez organ zarówno oświadczeniem inwestora o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, jak i oświadczeniem woli właściciela nieruchomości o braku tego prawa z jakiegoś powodu - organ powinien zbadać skuteczność oświadczenia właściciela nieruchomości na gruncie prawa cywilnego.
3. W przedmiotowej sprawie, organy ją prowadzące, a więc zarówno Starosta
Ż. oraz Wojewoda [...], powinny wszechstronnie zbadać kwestię
prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez [...] SA, w
świetle złożonego przez [...] SA oświadczenia wymaganego ustawą - Prawo
4
budowlane, jak i złożonego przez użytkownika wieczystego nieruchomości oświadczenia woli o odstąpieniu od wcześniej zawartej umowy dzierżawy. Analiza taka powinna być przeprowadzona o wcześniej zgromadzony materiał dowodowy, przy czym każda ze stron postępowania powinna mieć prawo do wyłożenia swoich argumentów i dowodów - a organ miał obowiązek zbadać skuteczność złożonego przez I. H. oświadczenia o odstąpieniu od zawartej przez nią z [...] SA umowy dzierżawy na gruncie postanowień ww. umowy oraz przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
4. Organy I i II instancji nie dopełniły ww. obowiązków, jako że Starosta Ż. najpierw wydał decyzję o pozwoleniu na budowę a następnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe [nie podając podstawy prawnej dla takiego stanowiska], natomiast Wojewoda [...] przyjął oświadczenie I. H. o odstąpieniu od umowy, nie zapewnił udziału w postępowaniu Skarżącej, a następnie pomimo otrzymania od Skarżącej - działającej z jej własnej inicjatywy odpisu notarialnego umowy dzierżawy, nie dokonał analizy skuteczności złożonego oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
5. Skarżąca nie neguje faktu, że użytkownik wieczysty nieruchomości I. H., ma prawo zmienić zdanie i wypowiedzieć wiążącą strony umowę. Jednakże to postanowienia umowy oraz przepisy prawa decydują o tym, czy wypowiedzenie umowy jest skuteczne. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie I. H. jest prawnie bezskuteczne albowiem:
a. Wydzierżawiający ma prawo rozwiązać przedmiotową umowę dzierżawy
jedynie z przyczyn wyraźnie w niej określonych, jako że jest to umowa dzierżawy
zawarta na czas oznaczony (art. 673 § 3 kc w związku z art. 694 kc). Umowa
wyraźnie wskazuje takie przypadki w art. 5 ust. 5. Również w razie zaległości w
regulowaniu czynszu, ma tutaj zastosowanie art. 5 ust. 5 pkt 1 umowy dzierżawy,
stanowiący w tym zakresie postanowienie szczególne w stosunku do art. 672 kc.
b. W przedmiotowej sprawie nie miała miejsce sytuacja określona w art. 5 ust. 5
pkt 2 umowy dzierżawy, jako że [...] SA nie wykorzystywał, ani nie
wykorzystuje przedmiotu dzierżawy niezgodnie z treścią umowy wiążącej strony. Nie
miała również miejsca zwłoka z zapłatą czynszu, co uprawniałoby wydzierżawiającą
do rozwiązania umowy na podstawie art. 5 ust. 5 pkt 1;
5
c. Podnoszona przez I. H. okoliczność w postaci braku płatności przez [...] SA dwukrotnego czynszu, o którym mowa w art. 4 ust. 2 umowy dzierżawy, nie może stanowić podstawy do rozwiązania umowy dzierżawy.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu;
-art. 10 kpa,
* art. 8 kpa
* art. 9 kpa
* art. 11 kpa .
* art.77kpa
-art. 107 kpa
W konkluzji wniosła o ;
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] jako niezgodnej z prawem,
2. zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją organ ostatecznie odmówił wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM [...] (po uprzednim uchyleniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej takiego pozwolenia). Analizując uzasadnienie tej decyzji należy wskazać, że jej podstawą materialnoprawną był art. 32 ust. 4 pkt. 2 oraz 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z treścią pierwszego z w/w przepisów pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie ustawodawca w art. 3 pkt. 11 wskazał, że przez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Wykładnia tego pojęcia zdaje się
6
nie budzić wątpliwości i jednoznacznie wskazuje, że prawem do dysponowania nieruchomością również na cele budowlane legitymuje się nie tylko osoba, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, ale także taka, która opiera swoje uprawnienia na prawie zobowiązaniowym. Takie stanowisko reprezentowane jest również w orzecznictwie sądowo administracyjnym. I tak: w wyroku z dnia 22 czerwca 1998r. w sprawie IVSA 1366/96 (niepubl.) NSA stwierdził, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć m.in. tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Stosunek zobowiązaniowy jest pojęciem cywilnoprawnym, przez który rozumie się stosunek prawny między co najmniej 2 podmiotami, z których jeden - wierzyciel - uprawniony jest do żądania od drugiego -dłużnika określonego świadczenia (działania, zaniechania) - art. 353 kc. Dalej NSA wskazał, że świadczenie może polegać np. na takim działaniu jak wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomością przez wierzyciela na cele budowlane. Prawna skuteczność takiego zobowiązania uwarunkowana jest posiadaniem przez dłużnika to jest podmiot udzielający pozwolenia na wykonanie na nieruchomości robót budowlanych własnego prawa do dysponowania nieruchomością i rozporządzania nią w takim zakresie.
Przepis art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego - co wielokrotnie przypominał NSA został zmieniony ustawą z dnia 27 marca 2003r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz.U. nr 80, poz. 718). Od wejścia w życie tej noweli inwestor nie ma obowiązku wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a jedynie złożenia oświadczenia pod groźbą odpowiedzialności karnej. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku oświadczenie to jest bezwzględnie skuteczne. Oświadczenie to stwarza domniemanie, że inwestorowi przysługuje wymienione w nim prawo. Domniemanie takie może być jednak obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości. W takiej sytuacji organ architektoniczno - budowlany powinien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające (wyrok NSA z 11 maja 2007r. IIOSK 775/06 niepubl.). W innym miejscu NSA stwierdził także, że skuteczne to jest niezakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego oświadczenie właściciela nieruchomości o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, na podstawie którego inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
7
powinny być uwzględnione przez organy administracyjne aż do wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę jako dowód podważający wiarygodność oświadczenia inwestora, (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007r. II OKS 577/06 niepubl.).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie. Niespornym w niniejszej sprawie jest fakt, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył m.in. oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do tego oświadczenia - na żądanie organu została także dołączona umowa dzierżawy zawarta dnia [...] września 2006r. pomiędzy inwestorem a I. H., której przedmiotem była część nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o nr [...] na której miała być zlokalizowana inwestycja. Z treści tej umowy wynika, że została zawarta na 15 lat a wydzierżawiający zobowiązuje się oddać tę nieruchomość do wykorzystania gospodarczego polegającego na budowie, rozbudowie i eksploatacji urządzeń i instalacji telekomunikacyjnych dla celów telefonii komórkowej.
Umowa ta wypełnia przesłanki zawarte w art. 3 pkt. 11 prawa budowlanego a zatem nie można skutecznie podnosić, że nie może ona stanowić - co do zasady -podstawy do złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność ta zdaje się nie być również kwestionowana przez żadną ze stron.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do skuteczności odstąpienia od umowy dokonanego przez I. H. dnia [...] lipca 2007r. oraz złożonego przez nią oświadczenia z dnia [...] czerwca 2008r. cofającego zgodę na realizację inwestycji. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i odmawiając udzielenia pozwolenia na budowę uznał, że zmiana stanowiska I. H. skutkuje tym, że oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością jest nieprawdziwe.
W ocenie Sądu organ administracji architektoniczno - budowlanej nie był uprawniony na tym etapie postępowania do dokonania takiej oceny treści oświadczeń wieczystej użytkowniczki, która to ocena wywołała negatywne dla inwestora skutki prawne. Umowa dzierżawy (jak każdy inny stosunek zobowiązaniowy) wiąże strony przez cały okres jej obowiązywania (czas, na który została zawarta), chyba że wcześniej zostanie skutecznie rozwiązania. Sam fakt złożenia oświadczenia przez jedną ze stron o odstąpieniu od umowy nie powoduje
8
samo przez się jej rozwiązania. Możliwość złożenia takiego oświadczenia musi być bowiem przewidziana w umowie lub przepisach prawnych. Inwestor zakwestionował skuteczność omawianego oświadczenia z dnia [...] lipca 2007r. W tej sytuacji jedynym organem uprawnionym do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami był sąd powszechny. Natomiast w/w kwestia, która podlegałaby rozstrzygnięciu tego sądu stanowiłaby zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97§1 pkt. 4 kpa. A zatem organ -miast samodzielnie oceniać skuteczność tego oświadczenia winien był rozważyć konieczność zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97§1 pkt. 4 kpa. Jednocześnie art. 100§1 kpa stanowi, że organ który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97§1 pkt. 4 wystąpi do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie. W okolicznościach niniejszej sprawy organ winien był zatem, w dalszym ciągu, zobowiązać inwestora do złożenia dowodu zwrócenia się do sądu w wyznaczonym terminie o rozstrzygnięcie kwestii skuteczności wypowiedzenia umowy.
Sam fakt znacznego upływu czasu pomiędzy "odstąpieniem od umowy" a wydaniem decyzji przez organ II instancji - wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę - bez uprzedniego wezwania inwestora do zwrócenia się do właściwego organu o rozstrzygnięcie sporu nie może rodzić dla inwestora negatywnych skutków prawnych w postaci odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W omawianej sytuacji, na tym etapie postępowania nie można było również uznać za skuteczne cofnięcia zgody I.H. na wydanie pozwolenia na budowę złożonego dnia [...] czerwca 2008r. Oświadczenie to bowiem jest ściśle związane, z odstąpieniem od umowy dzierżawy, co wynika też z jego treści,
Reasumując- w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę -organ architektoniczno - budowlany nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego to jest sporu co do skuteczności odstąpienia od umowy, mimo że od wyniku tej sprawy uzależniona była ocena prawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art.97§1 pkt. 4 kpa, 100§1 kpa w zw. z art. 32 ust.4 pkt. 2 Prawa budowlanego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo wskazać należy, że zupełnie nieuprawnione są zarzuty organu odwoławczego w stosunku do decyzji organu I instancji odnoszące się do tego, że
9
organ ten nie przeprowadził postępowania zmierzającego do zmiany decyzji w oparciu o art. 154 kpa. Wymaga ze wszech miar podkreślenia, że zmiana decyzji w oparciu o art. 154 kpa może dotyczyć -po pierwsze: decyzji ostatecznej, a po drugie: takiej na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Podniesiony wyżej przez Wojewodę [...] zarzut co do decyzji organu I instancji jest zatem całkowicie nieuzasadniony. W żadnym razie nie mógłby mieć również zastosowania w niniejszej sprawie przepis art. 132 kpa.
Natomiast jeżeli - co sugeruje organ odwoławczy - wnoszący odwołanie Prezydent Ż. nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie a przez to przymiotu strony to obowiązkiem organu było umorzenie postępowania odwoławczego w tym zakresie w oparciu o art. 138 §1 pkt. 3 kpa nie zaś jego merytoryczne rozpoznanie.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję jako naruszającą przepisy prawa j.w. oraz - w zakresie przymiotu strony Prezydenta Ż. - naruszającą art. 7, 77§1 kpa, należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Rozstrzygając ponownie odwołanie organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. W szczególności - co do odwołania Prezydenta Ż. organ odwoławczy ustali czy przysługuje mu przymiot strony, wezwie również inwestora do przedłożenia dowodu wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego j.w. zakreślając odpowiedni termin. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu będzie zobowiązany do samodzielnej ceny tej okoliczności.
Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI