I OZ 809/17

I OZ 809/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 3017/16 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2016-12-29
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 § 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta [..] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3017/16 o odrzuceniu skargi Prezydenta Miasta [..] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 26 września 2016 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3017/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Prezydenta Miasta [..]na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 26 września 2016 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że składając skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta [..]dołączył do niej kserokopię pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2015 r. niepoświadczoną za zgodność z oryginałem.
Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 25 listopada 2016 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przez sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik przy piśmie z dnia 15 grudnia 2016 r. ponownie nadesłał kserokopię pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2015 r. niepoświadczoną za zgodność z oryginałem, zawierającą niewypełnioną pieczęć "za zgodność z oryginałem", mimo że treść tego pisma, przy którym kserokopia została nadesłana, zawiera informację, że załącznik stanowi "kserokopia pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2015 r. (poświadczona za zgodność z oryginałem)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że pełnomocnik skarżącego nie uczynił zadość wezwaniu, ponieważ w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłał jedynie nieprawidłowo poświadczoną kserokopię pełnomocnictwa zawierającą niewypełnioną pieczęć "za zgodność z oryginałem", która nie zawiera podpisu pełnomocnika, nie zaś jak żądał tego Sąd, oryginał lub jego poświadczony za zgodność z oryginałem (uwierzytelniony) odpis. Pełnomocnik nie poświadczył, bowiem nie podpisał ani załączonej do skargi, ani nadesłanej przy piśmie z dnia 15 grudnia 2016 r. kopii dokumentu pełnomocnictwa. Tym samym nie wykonał wezwania Sądu. Brak pełnomocnictwa albo złożenie go w odpisie nieprawidłowo uwierzytelnionym jest brakiem formalnym pisma i nieuzupełnienie tego braku stanowi podstawę do odrzucenia skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w świetle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezydent Miasta [..].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w terminie.
Zgodnie zaś z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy winien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a.
Przepis art. 49 P.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§1). Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (§ 3). Zauważyć w tym miejscu należy, iż przepisy o zwrocie pisma nie dotyczą w szczególności skargi albowiem w tym przypadku następuje jej odrzucenie (art. 58 § 3 P.p.s.a.) .
Podkreślić należy, iż każde pismo strony w tym i skarga do Sądu I instancji powinno zawierać niezależnie od elementów składowych tego pisma zawartych w art. 46 § 1 P.p.s.a. w szczególności podpis strony albo jej pełnomocnika ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący IV Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał zarządzenia o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Sąd zaznaczył, że do skargi została dołączona kserokopia pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2015 r.
W dniu 15 grudnia 2016 r. r. pełnomocnik skarżącego nadesłał kserokopię pełnomocnictwa z dnia 14 sierpnia 2015 r. niepoświadczoną za zgodność z oryginałem, zawierającą bowiem niewypełnioną pieczęć "za zgodność z oryginałem".
A zatem pełnomocnik strony skarżącej składając skargę do Sądu I instancji dołączył do niej kserokopię pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego z pieczątką poświadczającą za zgodność z oryginałem, ale bez podpisu pełnomocnika. A na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie przedłożona została ponownie kserokopia pełnomocnictwa z pieczątką i bez podpisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie przez Sąd I instancji, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony zobowiązywało Sąd I instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Wobec niedokonania przez Sąd I instancji tej czynności, zaskarżone orzeczenie należy uznać za przedwczesne. Wykładnia art. 49 § 1 P.p.s.a. dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej) prowadzi do konstatacji, iż odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w określonym stanie prawnym wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że skarga na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie mogła zostać wniesiona przez samą stronę (Prezydenta Miasta [..]). Wobec tego trzeba przyjąć, że strona mogła w pełnym zakresie uzupełnić braki takiej skargi przez jej podpisanie. Prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. Wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa. Podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która pełnomocnictwa takiego nie przedstawiła, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05, postanowienie NSA z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11, postanowienie NSA z 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 465/14, postanowienie NSA z 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2509/14; z dnia 19 maja 2015r., sygn. akt II OSK 1082/15 publ.CBOSA).
Na marginesie dodać należy, że przy zażaleniu dołączono oryginał pełnomocnictwa, którym Prezydent Miasta [..]upoważnił Wiktora Krawca do działania w jego imieniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.