VIII SA/WA 640/19

VIII SA/Wa 640/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 59/21 - Wyrok NSA z 2024-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
§ 22 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg.akt VIII SA/Wa 640/19
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 roku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.( dyrektor OR ARiMR ) po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z oo w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 roku wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.
Podstawą wydanego rozstrzygnięcia były następuje ustalenia faktyczne i ocena prawna.
[...] spółka cywilna złożyła w dniu [...] maja 2008 roku wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008.
Strona zadeklarowała grunty rolne o łącznej powierzchni [...] ha w ramach wariantu 2.2 uprawy rolnicze( w okresie przedstawienia).
W dniu [...] maja 2010 roku wpłynął do Powiatowego Biura ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej złożony przez podmiot [...] sp. z oo w związku z przejęciem posiadania gospodarstwa rolnego, deklarowanego przez [...] spółka cywilna.
W toku toczącego się postępowania były wydawane decyzje zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy. W dniu [...] grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 675/10 wydał wyrok którym uchylił decyzje organów obu instancji celem ponownego rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2012 roku w sprawie GSK 1311/11 oddalił skargę kasacyjną.
W dniu [...] lutego 2019 roku [...] sp. z oo złożyła wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania jako następca prawny wnioskodawcy.
Do wniosku dołączono postanowienie Krajowego Rejestru Sądowego syg.akt [...] z dnia [...] października 2018 roku o wpisie do rejestru przedsiębiorców, połączenia w trybie uproszczonym spółki [...] ze spółkami [...] sp. z oo, [...] sp. z oo, [...] sp. z oo, [...] sp. z oo i [...] sp. z oo.
W dniu [...] kwietnia 2019 roku organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008 skarżącej spółce z uwagi na przekroczenie terminu określonego w § 22 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program rolnośrodowiskowy ‘’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013( DZ.U z 2009 roku, nr 33, poz. 262 ze zm. dalej rozporządzenie).
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła spółka [...] sp. z oo.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 22 ust.1 rozporządzenia w przypadku śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej albo przekształcenia wnioskodawcy może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w miejsce wnioskodawcy jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych objęte zobowiązaniem. W przypadku określonym powyżej, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne- § 22 ust.2 rozporządzenia.
Z danych zamieszczonych w aktualnym KRS wynika, iż nastąpiło połączenie [...] sp. z oo ze spółką [...] sp. z oo oraz czterema innymi podmiotami. Połączenie nastąpiło w trybie uproszczonym – art. 516 § 5 i 6 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych( DZ.U z 2000 roku, nr 94, poz. 1037 ze zm. dalej ksh). W związku z czym na podstawie art. 516 § 5 ksh stosuje się odpowiednio § 1 tego artykułu tzn. połączenie następuje bez powzięcia uchwały i zmiany umowy spółki.
Zgodnie z odpisem pełnym ostatni wpis w rejestrze przedsiębiorców został dokonany w dniu [...] października 2018 roku.
Jak wynika z art. 493 § 2 ksh połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej.
Analizując termin ,, z dniem wpisania’’ należy wskazać, że zgodnie z art. 552 ksh ,, spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru.
Za datę zdarzenia prawnego, w wyniku którego nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego, zgodnie z powołanymi dokumentami należy uznać dzień [...] października 2018 roku i od tego dnia rozpoczął bieg 2 miesięczny termin do złożenia wniosku.
Organ wskazywał, iż biorąc pod uwagę uregulowania § 22 ust.2 rozporządzenia, termin na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania upłynął z dniem [...] grudnia 2018 roku, a zatem [...] sp. oo składając wniosek w dniu [...] lutego 2019 roku przekroczył dopuszczalny termin na wstąpienie do przedmiotowego postępowania.
Z tego względu organ odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła [...] sp. z oo w B.
Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie prawa procesowego :
art. 28, art. 30 kpa w związku z art. 875 § 1 kc poprzez błędną jego wykładnię i odmowę przyznania skarżącemu przymiotu strony;
art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 105 § 1 poprzez błędne jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, zamiast jej uchylenia.
Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy :
- art. 25 25 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 22 ust.2 rozporządzenia.
Z uwagi na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2020 roku [...] sp. z oo sprecyzował zarzuty skargi zarzucając naruszenie:
- art. 493 i 552 kodeksu spółek handlowych
- § 22 ust.2 rozporządzenia.
Podnosił, iż problem występujący w rozpoznawanej sprawie wiąże się z kwestią sukcesji prawnej, a w szczególności następstwa prawnego w zakresie praw i obowiązków administracyjnoprawnych.
Argumentował, iż doktrynie prawa dokonuje się podziału na następstwo pod tytułem szczególnym i tytułem ogólnym. Na gruncie prawa cywilnego podkreśla się, że o ile w przypadku sukcesji singularnej dochodzi do nabycia indywidualnego oznaczonego prawa lub praw podmiotowych, o tyle w przypadku sukcesji uniwersalnej do nabycia całego lub części majątku. Wskazywał, iż na gruncie prawa administracyjnego następstwo prawne, rozumiane jako pochodne nabycie praw i obowiązków administracyjnoprawnych jest co do zasady niedopuszczalne. Od tej zasady są wyjątki, które musi wskazywać wyraźnie norma prawna.
Zdaniem organu odwoławczego taką normą jest art. 493 § 1 kodeksu spółek handlowych. Z tym stanowiskiem skarżący się nie zgodził. Z tego przepisu wynika, że spółka przejmująca albo nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej ale tylko cywilnoprawne. Zgodnie z art. 493 § 2 kodeksu spółek handlowych ograniczenia występują w zakresie stosunków administracyjnoprawnych. Wskazuje się w doktrynie, że sukcesja administracyjnoprawna ma charakter ograniczony i przejawia się tym, że zezwolenia, koncesje i ulgi przechodzą lecz ograniczenie ich przejścia może wynikać z przepisów ustawy.
Z tych też względów w ocenie skarżącego skarga zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż skarżąca nie do końca jasno zaprezentowała swoje stanowisko prawne w sprawie. Z jednej strony [...] sp. z oo w dniu [...] lutego 2019 roku skierowała wniosek do Kierownika Biura Powaitowego ARiMR w B. wniosek o wstąpienie do toczącego się postepowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z wniosku [...] sp. z oo( podmiot, który przejął posiadanie gospodarstwa po [...] spółka cywilna). Z drugiej strony w skardze wskazuje i kwestionuje możliwość sukcesji administracyjnoprawnej takiego roszczenia.
Zdaniem Sądu możliwość przejęcia takiego roszczenia o przyznanie płatności przewiduje przedmiotowe rozporządzenie.
Z tego względu przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu może być ustalenie daty – zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia, od kiedy biegnie termin w którym następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania o przyznanie płatności.
Organ stoi na stanowisku, iż wpis o połączeniu nastąpił w dniu [...] października 2018 roku i od tej daty rozpoczął bieg terminu na złożenie wniosku kontynuacyjnego.
Zdaniem skarżącej spółki termin ten rozpoczął swój bieg od daty uprawomocnienia się postanowienia przedmiocie wpisu do rejestru połączenia spółek.
Zgodnie z art. 20 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym( DZ.U z 2019 roku, poz. 1500 ze zm. dalej ustawa o KRS), wpis do rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego, niezwłocznie po jego wydaniu. W sprawach w których postanowienia sądu rejestrowego są skuteczne lub wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności. Wpis do rejestru KRS, zgodnie z art. 20 ust.4 ustawy o KRS jest również jego wykreślnie. Jak wskazuje art. 694(5) § 2 ustawy z 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego( DZ.U z 2019 roku, poz. 1460 ze zm. dalej kpc) postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia z rejestru. Oznacza to, że z chwilą przekształcenia( wpisu spółki przekształconej do rejestru) następuje transformacja struktury prawnej spółki, a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, z wywołaniem wszelkich przepisanych w tym zakresie przez prawo skutków.
Art. 552 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych( DZ.U z 2020 roku, poz. 1526 dalej jako ksh) jednoznacznie wskazuje, że momentem przekształcenia jest moment wpisania spółki przekształconej do rejestru. W związku z tym, wykreślenie spółki przekształconej ma walor jedynie porządkowy( wyroku WSA we Wrocławiu z 6.05.2010 r, I SA/Wr 92/10). Tym samym koncentrowanie się na momencie wykreślenia spółki przekształconej z rejestru jest niezasadne, gdyż nie ta data decyduje o momencie przekształcenia podmiotu.
Z tych też względów zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 493 i art. 552 ksh nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Nie doszło również do naruszenia - § 22 ust.2 rozporządzenia. Wniosek spółki [...] sp. z oo o wstąpienie do postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2008 rok okazał się spóźniony.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.