VIII SA/Wa 533/25

VIII SA/Wa 533/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 485
art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4
Ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 9 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 533/25
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 9 maja 2025 roku Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postepowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 dalej jako k.p.a.) oraz art. 18 ust.1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji( DZ.U z 2024 roku poz. 485 dalej jako ustawa o broni i amunicji), po rozpatrzeniu odwołania P.M.od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji zs. w R. z dnia 10 marca 2025 roku nr [...] orzekającej o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna.
W dniu 29.07.2024 r. Komendant Wojewódzki Policji zs. w R. uzyskał informację z Komendy Powiatowej Policji w K. z której wynikało, że P.M. od około 5 lat nadużywa alkoholu, wszczyna awantury i bywa agresywny w stosunku do najbliższych mu osób. Ponadto, w dniu 24.07.2024 r. w miejscowości Ł., miała miejsce interwencja Policji, wobec ww., który będąc w stanie nietrzeźwości, groził popełnieniem samobójstwa z użyciem jednej z posiadanych jednostek broni palnej. Dodatkowo, ww. około półtora roku wcześniej, także będąc w stanie nietrzeźwości, miał myśli samobójcze, grożąc, że powiesi się na sznurze zawieszonym w garażu.
Mając powyższe na uwadze, organ I instancji uznał, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie, że P.M.należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i dlatego na podstawie art. 15 ust. 5 cyt. ustawy, pismem z dnia 14.08.2024 r. zobowiązał ww. do przedstawienia orzeczeń, lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jego zdolność psychofizyczną do dalszego dysponowania bronią. Wymieniony powyższe wezwanie zrealizował i przedłożył Komendantowi Wojewódzkiemu Policji zs. w R. orzeczenia - lekarskie nr [...] z dnia 27.08.2024 r. wydane przez lek. A. G. – A. i psychologiczne nr [...] z dnia 26.08.2024 r. wydane przez mgr. K.P. stwierdzające, że może dysponować bronią. Organ I instancji, korzystając z przysługującego prawa, określonego w art.. 15h ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji, złożył odwołanie od orzeczenia lekarskiego. Z ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 13.01.2025 r,, wydanego w trybie odwoławczym przez lek. M. P. uzyskanego przez organ I instancji w dniu 07.02.2025 r. wynika, że P.M.należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Z uwagi na powyższe organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia 10.03.2025 r. nr [...], cofną} wymienionemu pozwolenie na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pld 2 i 4 ustawy o broni i amunicji.
Od decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 15i ustawy o broni i amunicji poprzez jego niezastosowanie, co wynikało z zaniechania przez organ I instancji wystąpienia do Wojewody M. o wszczęcie postępowania weryfikacyjnego, celem zweryfikowania nieprawidłowości zaistniałych w toku przeprowadzonego badania lekarskiego, które skutkowało wydaniem ostatecznego orzeczenia lekarskiego, na podstawie, którego organ I instancji oparł swoją decyzję. Ponadto pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez wadliwe odmówienie przeprowadzenia dowodów, o które wnioskowała strona, a które zdaniem pełnomocnika zostały niezasadnie oddalone postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji zs. w R. z dnia 10.03.2025 r., poprzez uznanie, że ich przeprowadzenie spowodowałoby wyłącznie niepotrzebne przedłużenie postępowania administracyjnego, pozostając bez wpływu na jego zakończenie. Dodatkowo zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego, pomimo faktu, że strona złożyła w dniu 04.03.2025 r, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne orzeczenie lekarskie. Biorąc pod uwagę powyższe, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji zs. w R. i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez właściwe sądy administracyjne skargi strony złożonej do WSA w Warszawie dot. ostatecznego orzeczenia lekarskiego. Należy w tym miejscu zauważyć, że w aktach sprawy przesłanej do organu odwoławczego, znajduje się wniosek pełnomocnika strony, który wpłynął do organu I instancji, po wydaniu przez niego decyzji. Dotyczy on ponownego zobowiązania strony do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i przedstawienia wydanego orzeczenia organowi I instancji w terminie 14 dni od doręczenia stronie stosownego wezwania w tym zakresie. Pełnomocnik wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji dołączonej do przedmiotowego wniosku na okoliczność, iż ostateczne badanie lekarskie zostało przeprowadzone nierzetelnie.
Po dokonaniu szczegółowej analizy materiału dowodowego w sprawie oraz zapoznaniu się . z zarzutami zawartymi w odwołaniu, Komendant Główny Policji stwierdza, co następuje.
Zgodnie z przepisami określonymi w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, które są podstawą materialnoprawną niniejszego rozstrzygnięcia, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej albo uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych.
Ustaleniu, czy zachodzą powyższe okoliczności służą badania lekarskie oraz wydane na ich podstawie orzeczenia. Do wykonywania badań właściwi są lekarze upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2021 r. poz. 2178 ze zm,). W myśl natomiast art. 15 h ustawy o broni i amunicji, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie (ust. 1), tak osobie badanej, jak i komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (ust. 2),a orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 7). Dodać przy tym należy, że wniesienie odwołań, zarówno przez osobę, jak i przez organ Policji, nie jest obwarowane jakimikolwiek warunkami. Oznacza to, że w odwołaniach nie trzeba wykazywać zasadności skorzystania z przysługujących uprawnień. Już sama subiektywna wątpliwość któregokolwiek z wymienionych podmiotów co do prawidłowości wydanego orzeczenia uprawnia do jego zaskarżenia.
Zauważyć w tym miejscu należy, że w przypadku wniesienia odwołania od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, wydanie orzeczenia ostatecznego, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.10.2009 r., sygn. akt II SA/Wa 919/09).
Z powyższych względów, orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 13.01.2025 r., wydane w drugiej instancji Panu P. M. przez lek. M. P. jest ostateczne i przesądza o sposobie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z jego treści jednoznacznie wynika, że wymieniony należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Powyższe orzeczenie jest wiążące dla organu Policji, bowiem wyeliminowało orzeczenie lekarskie nr [...] wydane przez lek. A. G. – A.. Okoliczność, że strona uzyskała pozytywne orzeczenie lekarskie w pierwszej instancji nie może przesądzić o zachowaniu jej pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, bowiem orzeczenie lekarskie wydane w drugiej instancji jest dla niej negatywne. Zgodnie z wolą ustawodawcy, jeżeli którekolwiek z orzeczeń (czy to lekarskie, czy psychologiczne) nie potwierdza zdolności do dysponowania bronią, to okoliczność taka stanowi samoistną podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną, na każdy jej rodzaj i bez względu na cel, w którym została wydana. Wynika to z przepisu art.18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa, w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Przepisy te mają charakter obligatoryjny i w przypadku ustalenia okoliczności w prawem określony sposób, tj. w ostatecznym orzeczeniu lekarskim lub psychologicznym, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. W takich przypadkach ustawodawca nie pozostawił organom Policji możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, przyznając tym samym bezwzględnie pierwszeństwo interesowi społecznemu. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy Policji nie mają uprawnień, ani narzędzi do wyjaśniania rozbieżności między orzeczeniami lekarskimi wydanymi w różnych instancjach. Ocena orzeczenia dokonana przez organy Policji może dotyczyć jedynie zagadnień formalnych, tj. czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot, jak również kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.04.2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15). Dwuinstancyjna procedura badania lekarskiego w przypadku strony została już zakończona, bowiem w obrocie prawnym znajduje się ostateczne orzeczenie lekarskie wystawione w trybie odwoławczym i nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko takiemu orzeczeniu. Prawo do kontroli nad prawidłowością wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych ma jedynie wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (art. 15i ust. 1 ustawy o broni i amunicji). Zatem osoba niezadowolona z przebiegu i zakresu badań winna kierować swoje uwagi do tego organu, a nie do organu Policji. Kontrola dokonywana przez wojewodę na podstawie art. 15i ustawy stwarza zatem dodatkową prawną możliwość podważenia wyników wadliwie przeprowadzonych badań i wydanych orzeczeń o stanie zdrowia osoby posiadającej lub ubiegającej się o pozwolenie na broń. Tymczasem, nie wynika z akt przedmiotowego postępowania, aby strona skorzystała z tego uprawnienia. Co więcej, art. 15i ustawy o broni i amunicji, nie stanowi o obligatoryjności wystąpienia przez organ administracyjny do właściwego wojewody z wnioskiem o kontrolę w zakresie orzeczeń lekarskich oraz psychologicznych, stąd argument pełnomocnika dot. naruszenia przez organ I instancji, tego przepisu jest chybiony. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż pełnomocnik strony, podnosi m.in. w odwołaniu, iż strona złożyła skargę na ostateczne orzeczenie lekarskie do WSA w Warszawie, jednak w aktach postępowania administracyjnego brak jest dokumentów potwierdzających ten fakt, co więcej nie jest to tryb kontroli orzeczeń lekarskich, jaki ustawodawca przewidział w ustawie o broni i amunicji. Zauważyć należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA w Olsztynie o sygn. II SA/OI 404/19, postanowienie NSA o sygn. II OSK 3319/19), tryb wydawania orzeczeń lekarskich uregulowany w art. 15a - 151 ustawy o broni i amunicji nie jest trybem administracyjnym jurysdykcyjnym, ani takim do którego przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, a co za tym idzie orzeczenie lekarskie wydane toku postępowania dotyczącego pozwolenia na broń nie podlega kontroli sądu administracyjnego zarówno na podstawie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych.
W sytuacji, gdy w aktach znajduje się ostateczne, negatywne dla strony orzeczenie lekarskie wydane na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji i zgodne ze wzorem zawartym w zał. nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną, wykluczające możliwość posiadania przez nią broni, sugestia pełnomocnika strony dotycząca przeprowadzenia dowodów wymienionych we wnioskach dowodowych, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Nie jest dopuszczalne bowiem przeprowadzenie dowodu przeciwko orzeczeniu wydanemu w trybie przewidzianym przepisami prawa (tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.04.2015 r., sygn. akt II OSK 2144/13).
W wyroku z dnia 22.03.2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 1461/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę na fakt, iż skoro badania ogólne i w razie potrzeby badania specjalistyczne oraz pomocnicze i konsultacje specjalistyczne mają za zadanie dokonać całościowej oceny stanu zdrowia fizycznego oraz psychicznego, to fakt ten wyklucza ewentualność przeprowadzenia w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni dowodu na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń.
Organ II instancji podziela również w całości pogląd organu I instancji, który na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. nie uwzględnił żądania pełnomocnika o przeprowadzenie dowodów wskazanych we wniosku dowodowym z dnia 28.01.2025 r. Podkreślić bowiem należy, że strona może składać różne wnioski dowodowe, które jej zdaniem mogą mieć znaczenie w postępowaniu administracyjnym, ale ocena dowodów należy do organu, który kieruje się normą prawa materialnego (w niniejszej sprawie jest to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji), tj. które fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia oraz jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, W niniejszej sprawie podstawą cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego jest brak zdolności strony do dysponowania bronią Stwierdzony ostatecznym orzeczeniem lekarskim. Orzeczenie to ma moc wiążącą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń palną. Dlatego też bezzasadny i niezasługujący na uwzględnienie jest również, kolejny wniosek pełnomocnika z dnia 28.02.2025 r. dot. tych samych kwestii dowodowych, co do których organ I instancji odniósł się już w postanowieniu z dnia 10.03.2025 r. nr [...].
Mając na uwadze powyższe, podkreślić również należy, że wszelkie zarzuty strony podnoszone w odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji zs. w R., jak również we wnioskach dowodowych dotyczące właśnie prawidłowości, rzetelności i treści przeprowadzonego badania lekarskiego w trybie odwoławczym są absolutnie niezasadnie i kierowane do niewłaściwego organu.
Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu, wniosku o zawieszenie.
Zdaniem organu odwoławczego nie zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt k.p.a. w związku ze złożeniem skargi na ostateczne orzeczenie lekarskie.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł P.M..
Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego {Dz. U. z 2024 r. poz. 572) (dalej także jako: "k.p.a.") przez niedopuszczenie przez Organ wydający Decyzję I, a następnie niedopuszczenie i niepodjęcie przez organ wydający Decyzję 11 oceny materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącego tj. opisu przebiegu badania u psychiatry z dnia 20 lutego 2025 r,, dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu 13 grudnia 2024 r. oraz karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 1 sierpnia 2024 r., zarówno przeciwko ostatecznemu orzeczeniu lekarskiemu, jak również wobec okoliczności towarzyszących jego sporządzeniu, błędnie uznając, że niedopuszczalnym jest przeprowadzenie dowodu przeciwko orzeczeniu wydanemu w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 21 maja 1990 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2024 r. poz. 485) (dalej jako: "Ustawa o broni i amunicji"), podczas gdy organ administracji rozpoznający sprawę w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń ma obowiązek dokonać oceny orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie art. 15h w zw. z art. 15 ust. 5 Ustawy o broni i amunicji, zgodnie z wyżej wskazanymi dyrektywami, przewidzianymi przez k.p.a., co doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, w toku którego przeprowadzania doszło do nieprawidłowości uzasadniających ponowne na niego skierowanie;
2) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 15i Ustawy o broni i amunicji przez jego niezastosowanie, objawiające się w zaniechaniu wystąpienia zarówno przez organ wydający Decyzję I, jak i organ wydający Decyzję II, do Wojewody M. o wszczęcie postępowania weryfikacyjnego wobec orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. nr [...], lek. M.P. w dniu 13 stycznia 2025 r. (dalej także jako: "Orzeczenie"), stwierdzającego, że skarżący - P.M. należy do osób wymienionych w art, 15 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy o broni i amunicji, w trybie uregulowanym brzmieniem wyżej wskazanego przepisu, mimo, iż skoro jest ww. organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to powinny o taką weryfikację wystąpić, pozostając w wadliwym przekonaniu, że nie ciąży na nich obowiązek podjęcia w tym celu działań, względnie, że działania te powinny podjąć sama strona, a co doprowadziło do wadliwego wydania Decyzji II w oparciu o orzeczenie lekarskie, które z dużą dozą prawdopodobieństwa, po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego zostałoby uchylone;
3) przepisów prawa procesowego, a mianowicie art, 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez nie zawieszenie niniejszego postępowania głównego - w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń udzielonego Skarżącemu, mimo iż ten złożył w dniu 4 marca 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na Orzeczenie, a sprawa powyższa, z uwagi na, wywodzony przez zarówno organ stopnia podstawowego, jak i organ II instancji wydający Decyzję II, wiążący charakter orzeczenia lekarskiego, stanowi dla niniejszej sprawy kwestię prejudycjalną, dlatego z uwagi na obligatoryjne brzmienie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. niedające organowi marginesu uznania w tym zakresie, powinien on postępowanie to zawiesić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed właściwymi sądami administracyjnymi.
Zdaniem skarżącego krytycznie należy odnieść się do stanowiska zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, wskazującego na to, że nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko ostatecznemu orzeczeniu lekarskiemu wydanemu w trybie odwoławczym na podstawie przepisów Ustawy o broni i amunicji. Poprawności takiej konkluzji przeczy brzmienie wyżej przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wskazuje na to, że organ rozstrzygający w sprawie oceniając orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym powinien stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w ocenie Skarżącego szczególnie dyrektywy wynikające z art, 7, 77 i 80 k,p,a.) i tym samym dokonać stosownej oceny jego waloru dowodowego, przez pryzmat innych dowodów zgromadzonych w sprawie.
Gdyby, zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji skorzystał z ww. dyrektyw wynikających z przepisów k,p.a. i dopuścił dowody zgłoszone przez skarżącego, a następnie dokonał ich prawidłowej oceny, to ujawniłyby się okoliczności na zaistnienie nieprawidłowości, które uzasadniały ponowienie badań lekarskich skarżącego. Dlatego też, ich przeprowadzenie pozwoliłoby organom rozstrzygającym w niniejszej sprawie na wyprowadzenie wniosku, że należy wstąpić o kontrolę w trybie art. 15i Ustawy o broni i amunicji.
Skoro więc, w myśl ww, wyroku, organy administracji publicznej powinny ocenić ostateczne orzeczenie lekarskie co do jego walorów dowodowych i przydatności w postępowaniu, a badanie przeprowadzone przez dr n. med. W.Z. szczegółowo opisane we wniosku dowodowym z dnia 28 stycznia 2025 r., z uwagi na zaistniałe uchybienia nie stanowi i nie może stanowić słusznej podstawy wydania orzeczenia lekarskiego [...] z dnia 13 stycznia 2025 r. przez lek. M.P. o takiej treści, to jako niezbędne jawi się ponowne przeprowadzenie badania w rzeczonym zakresie, względnie skorzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 15i Ustawy i broni i amunicji i zainicjowanie kontroli ich wykonywania i dokumentowania przez Wojewodę M..
Nie sposób się przy tym zgodzić, ze stanowiskiem organu II instancji wyrażonym w Decyzji jakoby organ administracji rozpoznający sprawę nie byt zobligowany do wszczęcia procedury kontroli wydawania orzeczeń lekarskich przewidzianej w art. 15i Ustawy o broni i amunicji, a także że to po stronie samej strony pozostaje kwestia jej ewentualnego zainicjowania. Przypomnieć należy, że z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2022 r. płynie bowiem wniosek, że przepisy k.p.a. należy stosować również w procedurze przewidzianej w Ustawie o broni i amunicji. Jak wskazuje natomiast art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Oznacza to tym samym, że zainicjowanie takiej kontroli wskutek powzięcia wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia badania lekarskiego ciąży na organie administracji rozpoznającym daną sprawę, a nie na stronie postępowania, zwłaszcza, że brzmienie przepisu art. 15i Ustawy o broni i amunicji nie uprawnia strony do wystąpienia z żądaniem takiej weryfikacji.
Niezależnie jednak od powyższego, wskazywał, iż jak stanowi art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wskazuje przy tym orzecznictwo sądowe: Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ, w postępowaniu, przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt: II SA/Kr 1345/24).
Mając to na uwadze ponownie należy podnieść, że Skarżący złożył w dniu 4 marca 2025 r. skargę od orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. nr [...], wydanego przez lek. M. P. w dniu 13 stycznia 2025 r. Sprawa ta toczy się obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pod sygn. akt: VIII SA/Wa 295/25. Ponadto, organ - Komendant Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. w Decyzji I wskazał, że Należy zauważyć, że przepis prawa materialnego stanowiący podstawę cofnięcia pozwolenia na broń ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. W takim przypadku ustawodawca nie pozostawił organom Policji możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, zawężając ich rolę do ustalenia stanu faktycznego i wydania stosownej decyzji.
Ponadto, jak wskazał organ II instancji wydający Decyzję II: Powyższe orzeczenie (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 13 stycznia 2025 r. - przypis AB) jest ostateczne i przesądza o sposobie rozstrzygnięci niniejszej sprawy.
Skoro więc, zarówno organ wydający Decyzję I, jak i Decyzję II traktują orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym jako wiążące w zakresie zaistnienia okoliczności obligujących ich do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń, to w momencie, w którym Skarżący składa od tego orzeczenia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego winny one postępowanie główne w wyżej wskazanym przedmiocie zawiesić do dnia jego prawomocnego zakończenia. Kwestia podlegająca zaskarżeniu w tej sytuacji stanowi bowiem zagadnienie wstępne, dotyczące istotnej przesłanki stanu faktycznego, od której zależy wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy "Właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano: należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.". Stosownie zaś do art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego ((Dz. U. z 2022 r. poz. 2123 oraz z 2023 r. poz. 1972), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2) oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4).
Przepis art. 18 ustawy o broni i amunicji w ust. 1 wskazuje na obligatoryjne przesłanki cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Oznacza to, że w sytuacji gdy właściwy organ stwierdzi istnienie chociażby jednej z przesłanek wskazanych w tym przepisie zobowiązany jest do cofnięcia pozwolenia na broń. Zauważyć przy tym należy, że posiadacz broni powinien dawać rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. W polskim porządku prawnym posiadania bronie jest reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Nie jest prawem podmiotowym lecz przywilejem obwarowanym szczególnymi wymogami.
W ocenie Sądu, w sprawie zakończonej decyzją zaskarżoną zaistniała obligatoryjna podstawa do cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni do celu łowickiego. Analiza akt sprawy dowodzi, że w toku postępowania administracyjnego, organy zebrały i rozpatrzyły kompletny materiał dowodowy, ustalając na jego podstawie stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej, w tym wynikających z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Stosownie do treści art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ od oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego.
W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że organy Policji nie były uprawnione do weryfikowania ostatecznego orzeczenia lekarskiego w zakresie jego merytorycznej zawartości, stąd nie miały obowiązku gromadzenia materiału dowodowego, który miałby na celu podważenie okoliczności nim stwierdzonych. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym. Zauważyć bowiem trzeba, że orzeczenie to wydawane jest w ramach odrębnej procedury przewidzianej ustawą o broni i amunicji. Tryb wynikający z ustawy o broni i amunicji przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h ustawy o broni i amunicji. W sprawie niniejszej organ I instancji skorzystał z tej możliwości, zatem wobec ostatecznego negatywnego dla skarżącego orzeczenia lekarskiego, nie może on skutecznie powoływać się na pozytywne orzeczenie lekarskie specjalistyczne lub pomocnicze.". Lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie ww. wyników badań (art. 15f ust. 1 ustawy o broni i amunicji).
Należy zauważyć, że podmiotem uprawnionym do kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych jest wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego – art. 15i ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie wskazał wprost w jakich sytuacjach, bądź na wniosek jakiego podmiotu wojewoda jest zobligowany do przeprowadzenia kontroli.
W niniejszej sprawie skarżący kwestionując rzetelność orzeczenia lekarskiego powinien skorzystać z trybu przewidzianego w wyżej powołanej regulacji i zwrócić się do Wojewody o przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości orzeczenia lekarskiego.
W ocenie Sądu fakt, iż skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 13 stycznia 2025 rok wydane przez lekarza M.P. z którego wynikało, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji nie dawało podstaw do zawieszenia postepowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ponieważ rozstrzygnięcie skargi nie stanowi zagadnienia wstępnego. Organ wydając zaskarżoną decyzję dysponował ostatecznym orzeczeniem lekarskim, które mogło stanowić podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.( postanowieniem z dnia 22 maja 2025 roku WSA Warszawie odrzucił skargę P.M. na orzeczenie lekarskie z dnia 11 stycznia 2025 roku, nr [...]).
Odwoływanie się skarżącego w uzasadnieniu skargi do wyroku TK z 23 listopada 2022 roku, syg. akt SK 113/20 nie mogło stanowić skutecznej podstawy eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przywołany wyrok odnosił się do zbadania zgodności art. 15h ust.7 ustawy o broni i amunicji w ten sposób, że przewiduje w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na broń szczególne ograniczenie dowodowe w postaci braku możliwości oceny dowodu w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego( wydanego w oparciu o art. 15h powołanej ustawy), w szczególności poprzez brak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko temu orzeczeniu, a także poprzez ograniczone możliwości kontroli instancyjnej tego orzeczenia, z art. 2 oraz art. 78 w związku z art. 31 ust.3 Konstytucji RP Trybunał orzekł o zgodności wyżej powołanego przepisu ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
Z tego względu wnioski dowodowe skarżącego mające dowieść wadliwości orzeczenia lekarskiego nie mogły zostać uwzględnione przez organ prowadzący postepowanie.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
...