VIII SA/Wa 630/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję o cofnięciu dopuszczenia do posiadania broni, uznając, że negatywne orzeczenie lekarskie jest obligatoryjne dla organu Policji.
Skarżący P. F. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu mu dopuszczenia do posiadania broni sportowej. Podstawą decyzji było ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, że skarżący nie może dysponować bronią z powodu zaburzeń psychicznych lub ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Skarżący argumentował, że organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego i bezpodstawnie oparł się na informacjach o przemocy domowej i skłonności do nadużywania alkoholu, które nie znalazły potwierdzenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że negatywne orzeczenie lekarskie jest obligatoryjne dla organu Policji i nie podlega dalszej weryfikacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji (KGP) utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięciu skarżącemu dopuszczenia do posiadania broni palnej sportowej. Decyzja o cofnięciu dopuszczenia została wydana po tym, jak ostateczne orzeczenie lekarskie Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej stwierdziło, że skarżący należy do osób, które nie mogą dysponować bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji). Postępowanie zostało zainicjowane po informacji o interwencji policji w związku z przemocą domową i wszczęciu procedury "Niebieskiej Karty". Skarżący kwestionował, że organy Policji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, opierając się na niepotwierdzonych informacjach i sugestiach, co doprowadziło do wadliwej oceny jego stanu zdrowia. Sąd oddalił skargę, wskazując, że posiadanie broni palnej jest reglamentowane, a negatywne orzeczenie lekarskie, wydane przez uprawnionego lekarza, jest obligatoryjne dla organów Policji i nie podlega dalszej weryfikacji ani przez organy administracji, ani przez sądy administracyjne. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa ogranicza się do oceny zgodności decyzji z prawem, a nie do merytorycznej oceny orzeczeń lekarskich. Umorzenie postępowania karnego o znęcanie się nad rodziną uznano za bez znaczenia dla sprawy cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni, gdyż wydarzenia te zainicjowały proces weryfikacji stanu zdrowia skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ Policji ma obowiązek cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni w przypadku wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego, że osoba należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o broni i amunicji dotyczące cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego mają charakter obligatoryjny. Orzeczenia te są ostateczne i nie podlegają dalszej weryfikacji przez organy Policji ani sądy administracyjne, które nie posiadają kompetencji do oceny ich merytorycznej zasadności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.b.a. art. 15 § ust. 1 pkt 2 i 4
Ustawa o broni i amunicji
Określa przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń, w tym zaburzenia psychiczne, ograniczenie sprawności psychofizycznej oraz uzależnienia.
u.b.a. art. 18 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa o broni i amunicji
Nakłada na organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń lub dopuszczenia do posiadania broni, jeżeli osoba należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.
Pomocnicze
u.b.a. art. 15 § ust. 5
Ustawa o broni i amunicji
Umożliwia organowi Policji wezwanie strony do przedstawienia aktualnego orzeczenia lekarskiego w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia.
u.b.a. art. 15h § ust. 1 i 2
Ustawa o broni i amunicji
Reguluje tryb odwołania od orzeczenia lekarskiego do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej.
u.b.a. art. 15h § ust. 7
Ustawa o broni i amunicji
Stwierdza, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne.
u.b.a. art. 15f § ust. 2
Ustawa o broni i amunicji
Określa, że w przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego, jego kopia jest dołączana do zawiadomienia organu Policji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje orzekanie sądu administracyjnego w przypadku nieuwzględnienia skargi.
u.o.z.p.
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Wspomniana w kontekście definicji zaburzeń psychicznych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez nieobiektywne prowadzenie postępowania i brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a.) z uwagi na brak przesłanek do cofnięcia pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
Organy Policji nie są bowiem uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz/psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania bronią. Nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie posiadającej pozwolenie na broń lub ubiegającej się o takie uprawnienie - orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy albo psychologów w pierwszej i drugiej instancji. Orzeczenia te są niepodważalne. Posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący
Iwona Szymanowicz-Nowak
sprawozdawca
Leszek Kobylski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni na podstawie negatywnego orzeczenia lekarskiego, niezależnie od innych okoliczności faktycznych czy prawnych, oraz brak możliwości weryfikacji takiego orzeczenia przez organy Policji i sądy administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z posiadaniem broni palnej i orzeczeniami lekarskimi w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu bezpieczeństwa publicznego i dostępu do broni, a także pokazuje granice kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi opartymi na specjalistycznych orzeczeniach lekarskich.
“Czy negatywne orzeczenie lekarskie zawsze oznacza utratę pozwolenia na broń? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 630/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-01-31 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/ Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/ Leszek Kobylski Symbol z opisem 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń Hasła tematyczne Broń i materiały wybuchowe Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2516 art. 15 ust. 5, art. 15h ust. 1 i 2, art18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 15f ust. 2, art. 15l, art. 15i ust. 1 Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 4 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni palnej sportowej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 4 lipca 2023 r. znak: [...] Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania P. F. (dalej: skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. (dalej: Komendant Wojewódzki, organ I instancji) z 2 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym: Decyzją Komendanta Wojewódzkiego z 15 czerwca 2022 r., znak: [...] skarżący uzyskał dopuszczenie do posiadania broni palnej sportowej. W związku z uzyskaniem informacji z Komendy Miejskiej w R. o przeprowadzonej 4 grudnia 2022 r. przez funkcjonariuszy Policji interwencji, podczas której skarżący został wskazany jako sprawca przemocy domowej oraz wszczęciu w rodzinie skarżącego procedury "Niebieskiej Karty", Komendant Wojewódzki, działając na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2022 poz. 2516, dalej: ustawa o broni i amunicji), pismem z 28 grudnia 2022 r. wezwał stronę do doręczenia aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego możliwość dysponowania bronią, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. W wykonaniu powyższego skarżący przedłożył orzeczenie psychologiczne z 13 stycznia 2023 r. nr [...] stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią oraz orzeczenie lekarskie z 17 stycznia 2023 r. nr [...] stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 tej ustawy i może dysponować bronią. Komendant Wojewódzki, będąc jednak w posiadaniu informacji nasuwających uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego (wywiad środowiskowy z 30 stycznia 2023 r.), działając na podstawie art. 15h ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, pismem z 7 lutego 2023 r. wniósł do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. odwołanie od orzeczenia lekarskiego z 17 stycznia 2023 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu ww. odwołania ostatecznym orzeczeniem lekarskim Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. z 27 marca 2023 r. nr [...] stwierdzono, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i nie może dysponować bronią. W konsekwencji Komendant Wojewódzki pismem z 31 marca 2023 r. poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni palnej. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Komendant Wojewódzki, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, 2 maja 2023 r. wydał decyzję znak: [...] o cofnięciu skarżącemu dopuszczenia do posiadania broni. Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), złożył odwołanie do KGP, w którym zarzucił, że Komendant Wojewódzki, poddając w wątpliwość predyspozycje zdrowotne strony co do posiadania broni, ograniczył się jedynie do informacji uzyskanych z Komendy Miejskiej Policji, iż skarżący został wskazany jako sprawca przemocy, ale nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego. Tym samym nie ustalił, że 26 kwietnia 2023 r. postanowieniem w sprawie [...] dochodzenie o znęcanie się przez skarżącego 4 grudnia 2022 r. nad rodziną zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie tego czynu (art. 207 § 1 k.k.). Nie rozważył również, że w przypadku interwencji Policji z powodu awantury rodzinnej zakładana jest "Niebieska Karta". Komendant Wojewódzki nie przeprowadził postępowania dowodowego, czy Karta ta została uruchomiona i jakie czynności zostały wykonane. Bezkrytycznie, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, Komendant Wojewódzki przyjął za wiarygodną informację zawartą w wywiadzie środowiskowym, że skarżący ma skłonność do nadużywa alkoholu. Organ I instancji bez udowodnienia przypisał skarżącemu cechy dyskredytujące go jako osobę mogącą posiadać broń palną, dorowadził do wadliwej oceny skarżącego przez lekarza i w konsekwencji do uznania w orzeczeniu lekarskim za osobę wymienioną w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji niemogącą dysponować bronią. KGP decyzją z 4 lipca 2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję cofającą stronie uprawnienie do broni, kiedy w wyniku wniesionego na podstawie art. 15h ust. 2 ustawy o broni i amunicji odwołania od orzeczenia lekarskiego z 17 stycznia 2023 r. uzyskano ostateczne orzeczenie lekarskie, zgodnie z którym skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Organy Policji nie są bowiem uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz/psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania bronią. Nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie posiadającej pozwolenie na broń lub ubiegającej się o takie uprawnienie - orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy albo psychologów w pierwszej i drugiej instancji. Organ II instancji zauważył, że w polskim systemie prawnym dopuszczenie do broni palnej nie jest prawem każdego obywatela; ustawodawca wskazał w tym zakresie szereg wymogów, w tym zdrowotnych, które muszą zostać spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, a w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - aby mogła z niego nadal korzystać. Ustaleniu, czy takie okoliczności istnieją, służą badania lekarskie oraz wydane na ich podstawie orzeczenia. Do czynności takich właściwi są lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2021 r. poz. 2178, dalej: rozporządzenie MZ z 2019 r.), a orzeczenia przez nich wydane stanowią podstawę do wydania przez właściwy organ Policji stosownej decyzji. W niniejszej sprawie uzyskano ostateczne orzeczenie lekarskie z 27 marca 2023 r. stwierdzające, że strona należy do grona osób, które nie mogą dysponować bronią palną. Zatem organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję cofającą stronie uprawnienie do broni, gdyż w takim przypadku decyzja ma charakter związany, a organ Policji nie ma możliwości wydania decyzji administracyjnej o odmiennej treści. W ocenie KGP z akt sprawy nie wynika również, aby postępowanie prowadzone było w sposób nieobiektywny i z góry ukierunkowany na pozbawienie skarżącego prawa do posiadania broni. Organ I instancji, po wpłynięciu informacji podważających zasadność dalszego posiadania dopuszczenia do broni przez skarżącego, podjął działania w kierunku sprawdzenia, czy strona dalej może dysponować bronią palną. Działania Komendanta Wojewódzkiego miały oparcie w art. art. 15h ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Natomiast wskazana w odwołaniu okoliczność umorzenia dochodzenia o znęcanie się skarżącego nad rodziną, zdaniem organu odwoławczego, jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Wydarzenia związane z wszczęciem procedury "Niebieskiej Karty", gdzie skarżący był wskazany jako sprawca przemocy w rodzinie, zainicjowały proces badania zdolności fizycznej i psychicznej strony do dysponowania bronią palną, w wyniku którego dowiedzione zostało w sposób ostateczny, iż nie może ona dysponować bronią. Fakt, że w późniejszym okresie dochodzenie w postępowaniu karnym zostało umorzone nie ma wpływu na ustalenia poczynione w zakresie stanu zdrowotnego strony. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej poprzez nadużycie przez organ swych kompetencji ustawowych oraz władczych uprawnień do podejmowania decyzji w zakresie określenia prawa strony do posiadania broni, poprzez powadzenie postępowania w sposób nieobiektywny i z góry ukierunkowany na pozbawienie skarżącego prawa do posiadania broni; - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nierozpatrzenie wszystkich dowodów w ich wzajemnej łączności, niedokonanie przez organ odwoławczy kompleksowej oceny mocy i wiarygodności dowodów przedłożonych w toku postępowania przez skarżącego, a nadto niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 2) niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy nie powinny być zastosowane w sprawie, gdyż skarżący nie jest osobą z zaburzeniami psychicznymi, nie jest uzależniony od alkoholu, nie jest uzależniony od substancji psychoaktywnych, co przesądza o braku zaistnienia przesłanek do cofnięcia mu pozwolenia na broń. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Podniósł, że zestawiając dane z Karty Badania Lekarskiego i Orzeczenia lekarskiego nr [...] wynika, że nie są one spójne, a wręcz pozostają w sprzeczności. Na stwierdzenia zawarte w ostatecznym orzeczeniu lekarskim wpływać miały sugestie organu I instancji co do negatywnych cech skarżącego rzutujących na jego osobowość (nadużywanie alkoholu, zastosowanie "wszywki", przemoc w rodzinie), które nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Rozpatrując skargę według wyżej wskazanych reguł, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Nie było więc podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu. Na wstępie zauważyć należy, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. wyroki NSA: z 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1825/11, z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1991/10, z 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1292/11, wszystkie wyroki publ. CBOSA). Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły, że broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb (por. wyrok NSA z 9 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1411/20, publ. CBOSA). Prawodawca ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg wymogów, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, zaś w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - aby mogła z niego nadal korzystać. Osoba dopuszczona do posiadania broni musi legitymować się orzeczeniem lekarskim oraz orzeczeniem psychologicznym, potwierdzającymi brak istnienia przeciwskazań do dysponowania bronią palną. Nie może posiadać dopuszczenia do posiadania broni osoba, co do której chociażby jedno z ww. orzeczeń nie potwierdziło braku przeciwskazań do dysponowania bronią, nawet gdyby osoba ta spełniała wszystkie pozostałe przesłanki do dysponowania bronią, określone w ustawie o broni i amunicji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zacytowany przepis stosuje się odpowiednio do osób posiadających dopuszczenie do posiadania broni, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 685), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4). Stosownie do treści art. 20 ustawy o broni i amunicji cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zastosowanie przez organy Policji cytowanej regulacji i cofnięcie na tej podstawie dopuszczenia do posiadania broni jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy posiadacz broni należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie podstawą faktyczną cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni palnej był fakt wydania w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w W. względem skarżącego przez lekarza uprawnionego – M. P. (nr wpisu do rejestru lekarzy upoważnionych [...], prowadzonego przez Komendanta [...] Policji) ostatecznego orzeczenia lekarskiego z 27 marca 2023 r. nr [...], z którego wynikało, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie badania lekarskiego, przeprowadzonego zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 w związku z art. 15f ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 15a ust. 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że badanie lekarskie osoby ubiegającej się obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający to badanie kieruje osobę ubiegającą się na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne - na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie ww. wyników badań (art. 15f ust. 1 ustawy o broni i amunicji). Ostateczne orzeczenie wydane w niniejszej sprawie zostało sporządzone zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia MZ z 2019 r., wydanego na podstawie art. 15l ustawy o broni i amunicji (§ 6 ww. rozporządzenia). Zaznaczyć przy tym należy, że ani przepisy ustawy o broni i amunicji, ani ww. rozporządzenie nie przewidują sporządzania przez lekarza upoważnionego uzasadnienia do (ostatecznego) orzeczenia lekarskiego. Zgodnie z art. 15f ust. 2 ustawy o broni i amunicji oryginał orzeczenia lekarskiego otrzymuje osoba ubiegająca się. W przypadku orzeczenia stwierdzającego, że osoba ubiegająca się należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i nie może dysponować bronią, kopię tego orzeczenia dołącza się do zawiadomienia kierowanego do organu Policji zgodnie z art. 15 ust. 4 zdanie drugie. Z kolei przepisy art. 15f ust. 3 i 4 ww. ustawy stanowią, iż lekarz upoważniony prowadzi dokumentację badań, o których mowa w art. 15a ust. 2, w formie karty badania lekarskiego. Wyniki badań specjalistycznych i pomocniczych oraz kopia orzeczenia lekarskiego stanowią załączniki do karty badania lekarskiego. Z powyższych regulacji w sposób jednoznaczny wynika, że dokumentacja medyczna nie jest przekazywana organom Policji, pozostaje bowiem wyłącznie w dyspozycji lekarzy orzeczników i podlega ewentualnej kontroli wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia (art. 15i ww. ustawy). Stosownie do art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz lub psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, tzn. które z wymaganych do wydania orzeczenia badań cząstkowych miało wpływ na jego treść. Nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub broń już posiadającej orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy (czy psychologów), zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. Tym samym nie jest możliwe podważanie tych ostatecznych i wiążących orzeczeń lekarskich i psychologicznych przez przeprowadzenie innego dowodu na okoliczność stanu zdrowia osoby dysponującej pozwoleniem na broń, jak np. dokumentacja medyczna strony postępowania czy też opinia biegłego; orzeczenia te są niepodważalne (por. wyroki NSA: z 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1663/11, z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2310/17, z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1663/11, z 4 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1082/18, z 9 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1411/20, wszystkie wyroki publ. CBOSA). Jeżeli zatem w sprawie o cofnięcie pozwolenia dopuszczenia do posiadania broni uprawniony lekarz w ostatecznym orzeczeniu stwierdził brak zdolności skarżącego do dysponowania bronią, to stanowi to okoliczność wystarczającą do cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni. Przepisy odnoszące się do tej materii mają charakter obligatoryjny, związany. W ocenie Sądu brak było w tej sytuacji podstaw prawnych, aby prowadzić dalsze postępowanie dowodowe. Dlatego też zarzuty skarżącego, dotyczące - w jego ocenie - braku spójności pomiędzy poszczególnymi wynikami z karty badań a ostatecznym orzeczeniem, nie mogły zostać uwzględnione. Jednocześnie wskazać należy, że sądy administracyjne również nie mają możliwości weryfikacji orzeczeń lekarskich (czy psychologicznych) w sprawach dotyczących pozwolenia na broń palną, zaś sprawowanie przez te sądy kontroli wobec zaskarżonych decyzji dotyczących dysponowania bronią palną sprowadza się jedynie do kontroli tych decyzji pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem. Oznacza to, że Sąd uprawniony jest do oceny, czy orzeczenie wydał właściwy podmiot, czy spełnia ono wymogi określone w ww. rozporządzeniu MZ z 2019 r. Takiej oceny Sąd dokonał i stwierdził, że kwestionowane orzeczenia zostały wydane przez podmioty upoważnione zgodnie z procedurą określoną w ustawie o broni i amunicji oraz w ww. rozporządzeniu. Sąd nie posiada kompetencji do dokonywania oceny dokumentacji medycznej, rzetelności przeprowadzanych badań, czy też prawidłowości wyprowadzanych z nich wniosków w zakresie określonych schorzeń, bowiem nie dysponuje konieczną wiedzą medyczną w tym zakresie. Zatem orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym stwierdzające, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią jest dowodem w sprawie arbitralnym, niepodlegającym żadnej kontroli przez organy Policji i sąd administracyjny. Należy też zauważyć, że ustawa o broni i amunicji posiada w tym zakresie stosowną regulację, wynikającą z art. 15i ust. 1, że kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Ten tryb kontroli stanowi gwarancję rzetelnego przeprowadzenia badań i wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Jednak wynik kontroli przeprowadzonej przez właściwego wojewodę nie wywołuje skutku w postaci anulowania orzeczenia lekarskiego, czy wyniku badania, będącego podstawą jego wydania. W art. 15j ustawy o broni i amunicji uregulowano bowiem tryb działań pokontrolnych. Gdy w następstwie kontroli ustalono by, że w toku przeprowadzonego badania doszło do uchybień mogących mieć wpływ na wynik badania, to okoliczność ta może stanowić podstawę do przeprowadzenia ponownego badania przez lekarza, który je wykonywał, jak również wynik kontroli może potwierdzać zasadność przeprowadzenia przez uprawnionych lekarzy ponownych badań i wydanego na ich podstawie odmiennego od pierwotnego orzeczenia (por. wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2526/20, publ. CBOSA, wyrok NSA z 4 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 3293/19, publ. Lex nr 3218811). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący nie wnioskował o przeprowadzenie czynności kontrolnych w omówionym wyżej trybie. Dlatego w ramach niniejszego postępowania nie można skutecznie podnosić zarzutów wobec ostatecznego orzeczenia lekarskiego, ponieważ prowadziłoby to do merytorycznej jego kontroli, a to nie wynika z przepisów ustawy o broni i amunicji. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia dopuszczenia do broni w każdym przypadku stwierdzenia przez orzeczenie lekarskie (lub psychologiczne), iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, a do takiej grupy został zaliczony skarżący przez uprawnionego lekarza. Orzeczenia te, jak zostało już wskazane wyżej, nie podlegają dalszej weryfikacji w toku postępowania administracyjnego przed organami Policji, bowiem ustawodawca nie przyznał organom Policji prawa wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Ostateczne negatywne orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wyklucza więc możliwość dysponowania bronią. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym i bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, z 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1292/11, z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1447/07, z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1663/11; wyroki WSA w Warszawie: z 28 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1516/23, z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2262/21, wszystkie publ. CBOSA). W związku z powyższym należy jednoznacznie stwierdzić, że fakt wydania negatywnego dla skarżącego ostatecznego orzeczenia lekarskiego z 27 marca 2023 r. przez lekarza upoważnionego obligował organy Policji do wydania decyzji o cofnięciu wobec niego dopuszczenia do posiadania broni palnej. Należy też zgodzić się z organem odwoławczym, że okoliczność umorzenia dochodzenia wobec strony o przestępstwo znęcania się nad rodziną jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Wydarzenia związane z wszczęciem procedury "Niebieskiej Karty", gdzie skarżący był wskazany jako sprawca przemocy w rodzinie, były przyczyną zobowiązania skarżącego, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Niewątpliwie taka informacja może stanowić uzasadnione podejrzenie, że skarżący może należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 tej ustawy i w takiej sytuacji organ Policji mógł go zobowiązać do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia stosownych orzeczeń. W rezultacie wydarzenia, które zainicjowały proces badania zdolności fizycznej i psychicznej strony do dysponowania bronią palną, doprowadziły do ostatecznego wniosku, że nie może ona dysponować bronią. Fakt, iż w późniejszym okresie dochodzenie w postępowaniu karnym zostało umorzone, nie ma wpływu na ustalenia poczynione w zakresie stanu zdrowotnego strony. W ocenie Sądu KGP dokonał prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów. Organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, nie naruszając art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., oraz dokonały jego wnikliwej oceny, zgodnie z art. 80 k.p.a. W sposób jasny, dający podstawę do oceny prawidłowości wywodu, organ odwoławczy uzasadnił zaskarżoną decyzję, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego też Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie dopatrzył się naruszeń ww. przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI