II SA/Rz 66/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2016-01-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocysądy administracyjneskarżącyadwokatkoszty postępowaniastypendiumskarga kasacyjnapostanowienie

WSA w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, mimo że sytuacja procesowa skarżącej wymagała ustanowienia adwokata, ze względu na poprawę jej sytuacji materialnej.

Skarżąca E.H. wniosła o zmianę postanowienia WSA w Rzeszowie w przedmiocie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej WSA odmówił jej tej pomocy, uznając, że nie jest ona niezbędna. Po uchyleniu przez NSA postanowienia WSA, sąd ponownie rozpatrzył wniosek. Mimo że sytuacja procesowa skarżącej uległa zmianie (konieczność wniesienia skargi kasacyjnej), sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na poprawę jej sytuacji materialnej (otrzymywanie stypendium).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpatrywał wniosek E.H. o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca domagała się ustanowienia adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej, argumentując, że jest to niezbędne do nadania sprawie biegu. Wcześniejsze postanowienie WSA z dnia 19 maja 2015 r. odmówiło jej tej pomocy, uznając ją za niekonieczną. Po uchyleniu tego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, WSA ponownie zbadał sprawę. Sąd stwierdził, że choć sytuacja procesowa skarżącej uległa zmianie (konieczność wniesienia skargi kasacyjnej), to jej sytuacja materialna również się poprawiła – od października 2015 r. otrzymuje stypendium w wysokości 1000 zł miesięcznie. W ocenie sądu, dysponując taką kwotą, skarżąca jest w stanie ponieść koszty zawodowego pełnomocnika. Sąd odmówił zatem zmiany postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata, powołując się na art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana okoliczności sprawy uzasadnia zmianę postanowienia niekończącego postępowania, nawet prawomocnego, zgodnie z art. 165 Ppsa. Jednakże, aby zmiana była zasadna, musi być istotna i uzasadniać modyfikację poprzedniego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przesłanką modyfikacji orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy, która musi być na tyle istotna, aby uzasadniała zmianę poprzedniego orzeczenia. W tym przypadku, mimo że sytuacja procesowa skarżącej uległa zmianie (konieczność wniesienia skargi kasacyjnej), to jej sytuacja materialna również się poprawiła (otrzymywanie stypendium), co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

Ppsa art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Ppsa art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkuje przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym (lub zmianę postanowienia) wykazanie niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

Ppsa art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony.

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Ppsa w brzmieniu dotychczasowym do postępowań zainicjowanych przed datą wejścia w życie nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poprawa sytuacji materialnej skarżącej (otrzymywanie stypendium) uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Odrzucone argumenty

Konieczność ustanowienia adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej jako zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Obecnie dysponując comiesięcznym stypendium z całą pewnością jest w stanie ponieść koszt zawodowego pełnomocnika i uczynić zadość określonej w art. 199 Ppsa zasadzie ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania.

Skład orzekający

Joanna Zdrzałka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności art. 165 Ppsa w kontekście zmiany okoliczności sprawy oraz oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji studenta i jego sytuacji materialnej, a także procedury związanej z prawem pomocy w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i zmianie okoliczności sprawy, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy.

Czy stypendium studenta wystarczy na adwokata? WSA odmawia prawa pomocy mimo skargi kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 66/15 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2016-01-28
Data wpływu
2015-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 645/15 - Postanowienie NSA z 2015-06-25
I OZ 1538/15 - Postanowienie NSA z 2015-12-01
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odmówiono zmiany postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E.H. o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.H. na postanowienie Rektora Szkoły [...] im. [...] w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia indeksu - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2015 r. II SA/Rz 66/15
Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. II SA/Rz 66/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zwolnił skarżącą od opłat sądowych w całości i jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2015 r. E.H. ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od opłat sądowych od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata. Podała, że ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest niezbędne do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2015 r. II SA/Rz 66/15 o odrzuceniu jej skargi. Nie posiada bowiem żadnych dochodów i utrzymuje ją matka, która opłaca jej edukację, w tym stancję w [...]. Dodatkowo opłaca jej leczenie ortodontyczne w kwocie 140 zł miesięcznie i nie jest w stanie pokryć kosztów zawodowego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.
Po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawczyni, postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r. I OZ 1538/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie WSA w Rzeszowie. W uzasadnieniu podał, że odmowa ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. nie była związana z sytuacją majątkową skarżącej, a z faktem uznania wówczas przez Sad, że ustanowienie takiego pełnomocnika nie jest elementem niezbędnym do nadania sprawie biegu. Zatem w sytuacji gdy skarga skarżącej został odrzucona, a do wniesienia środka odwoławczego niezbędnym jest sporządzenie go przez profesjonalnego pełnomocnika, to w konsekwencji uznać należy, że okoliczności sprawy uległy zmianie i możliwa jest zmiana wydanego wcześniej postanowienia. Niezbędnym jest wiec ponowne zbadanie sytuacji majątkowej skarżącej pod kątem możliwości finansowych ustanowienia przez nią pełnomocnika z wyboru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Skarżąca występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 19 maja 2015 r. II SA/Rz 66/15. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 Ppsa, stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącej w oparciu o złożony wniosek oraz nadesłane przez nią w dniu 11 stycznia 2016 r. dokumenty Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności sprawy. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. Sąd odrzucił skargę E.H., a środkiem odwoławczym od ww. postanowienia jest skarga kasacyjna, obwarowana przymusem radcowsko-adwokackim. Niemniej zmiana ta nie uzasadnia przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie, gdyż zmieniła się również sytuacja materialna skarżącej. Z nadesłanych przez skarżącą wyciągów z rachunków bankowych wynika, że od października 2015 r. otrzymuje stypendium w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Skoro zatem wnioskodawczyni nie dysponując wcześniej taką kwotą była w stanie zapewnić sobie tak minimum egzystencji, jak i poczynić oszczędności w kwocie 2 300 zł "odkładanych na lokatach", a jej matka zaciągnąć pożyczkę w kwocie 2 500 zł z przeznaczeniem na zakup aparatu ortodontycznego, obecnie dysponując comiesięcznym stypendium z całą pewnością jest w stanie ponieść koszt zawodowego pełnomocnika i uczynić zadość określonej w art. 199 Ppsa zasadzie ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Nie sposób bowiem przyjąć, że w świetle powyższego oraz przyznanego skarżącej dotychczas prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, wykazała ona niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co w myśl art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa warunkuje przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a w niniejszej sprawie zmianę postanowienia Sądu z dnia 19 maja 2015 r. Zwłaszcza, że wnioskodawczyni w ocenie Sądu w dalszym ciągu nie wykazała w sposób przejrzysty swojej sytuacji materialnej, chociażby w zakresie posiadanych przez nią oszczędności na lokatach (nie nadesłała na tę okoliczność żadnych wyciągów z rachunków bankowych, a została o to wezwana przez Sąd), jednakże w świetle przytoczonych wyżej argumentów Sąd zaniechał szczegółowego odnoszenia się do tej kwestii.
Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI