VIII SA/WA 622/23

VIII SA/Wa 622/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 49e pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1-2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145  par. 1 pkt 1 lit a, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. oraz małoletnich M. P., M. P., P.P. i K. P. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego E. P. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki węzła betoniarskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia 22 maja 2023r. nr [...] w części nakazującej rozbiórkę ogrodzenia na terenie działki o nr ew. [...] położonej przy ul. Z. w R. objętego zgłoszeniem z dnia 26 kwietnia 2012r.; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2023 r., nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: organ odwoławczy, MWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2023 r., poz. 775 dalej: kpa) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2023 r., poz. 682 dalej: P.b.), po rozpatrzeniu odwołania J.Z. małoletnich M., M., P. i K. P., reprezentowanych przez E. P. (dalej: skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w m. R.(dalej: organ I instancji, PINB) nr [...] z dnia 22 maja 2023 r., nakazującej E.P. rozbiórkę węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą techniczną, tj. nasypu, utwardzenia terenu, fundamentów, maszyn węzła betoniarskiego, zasieków betonowych, murów oporowych, budynku kontenerowego, ogrodzenia betonowego i stalowego na terenie działek o nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. Z.w R. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia oraz ocena prawna.
W dniu 6 grudnia 2022 r. do organu I instancji wniosek A. J. "o podjęcie interwencji i działań kontrolnych związanych z gruntami działek nr: [...], [...], [...] i [...] obręb [...] - K. przy ul. Z.w R.".
W trakcie przeprowadzonych w dniu 16 stycznia 2023r. oględzin ustalono, że teren w/w nieruchomości został częściowo utwardzony płytami betonowymi i płytami chodnikowymi. Na działce o nr ew. [...] znajduje się rów melioracyjny zabudowany w kanał betonowy o średnicy ok. 80 cm. Ponad kanałem i na terenie graniczących działek teren został wyrównany z zachowaniem naturalnego spadku terenu. Zgodnie z oświadczeniem E.P.kanał oraz utwardzenie wykonane zostały w kwietniu 2022r. Na fundamencie z płyt prefabrykowanych znajduje się nieprzymocowana do nich mobilna wytwórnia betonu. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem E. P., wytwórnia ta nie jest trwale związana z gruntem celem złożenia i przeniesienia jej w miejsce docelowe na terenie budowy. W pobliżu w/w fundament betonowy o wymiarach zewnętrznych 1,2 m x 4,5 m wysokości ok. 0,5 m wykonany na płytach prefabrykowanych. Kontener ustawiony jest na kostce betonowej o wymiarach 2,44 m x 4,00 m. Mur oporowy składa się z prefabrykowanych płyt betonowych o szerokości 60 cm i 75 cm o rzucie w kształcie litery U (wymiary 15,0 m x 6,0 m; 11,0 m x 75 m; 15,0 m x 60,0 m). Poza tym teren działek jest nieutwardzony - składowane są na nich odpady budowlane (ziemia, gruz, kruszywo). Od wschodniej strony granicy działek o nr ew. [...] i [...] częściowo w trakcie budowy znajduje się ogrodzenie o konstrukcji stalowej z profili stalowych ze słupami o wysokości 2,55 m od poziomu gruntu. Pod ogrodzenie wykonany został nasyp z gruntu o wysokości ok. 0,5 m względem poziomu terenu działki sąsiedniej. Dalej istnieją przęsła utwardzone w ziemi poprzez wbicie o wysokości ok. 2,1 m od poziomu gruntu. Zgodnie z oświadczeniem E.P. ogrodzenie znajduje się 1,0 m od granicy działki o nr ew. [...]. W miejscu ujścia wody z rowu na działkę w kierunku wschodnim, znajduje się ściana oporowa z kanałem betonowym, a w nich wbetonowana konstrukcja ogrodzenia o wysokości 2,6 m. Wysokość ściany oporowej wynosi ok. 1,9 od lustra wody. Dalej w kierunku północnym znajduje się ogrodzenie z płyt - zasieków prefabrykowanych żelbetowych o wysokości ok. 3,35 m do poziomu nasypu, w jaką jest wkopana od strony działki skarżącej wykonana ława betonowa o szerokości ok. 60 cm. Wysokość nasypu względem poziomu działki skarżącej wynosi ok. 1,1 m. Płyty betonowe są częściowo uszkodzone, odsłonięte jest zbrojenie i zwisają elementy betonu. W poziomie tej długości ogrodzenia wykonano słup betonowy, na którym przymocowano latarnię drogową. Dalej od strony północnej działki o nr ew. [...] znajduje się podobnie wykonany mur z filarami i latarnią i znajdują się w odsunięciu ok. 1,35 m od istniejącego ogrodzenia działki sąsiedniej. Wzdłuż ul. Z. znajduje się tymczasowe ogrodzenie z siatki stalowej o wysokości ok. 2,05 m. Na odcinku wzdłuż ul. Z. budowane jest ogrodzenie o wysokości ok. 2,4 m o konstrukcji stalowej, takie jak od strony wschodniej. Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę w/w obiektów i urządzeń.
Ustalono, że a aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Prezydenta Miasta R.Nr [...] z dnia 15 kwietnia 2014r. znak: [...], odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie węzła betoniarskiego o wydajności 40 m3, kontenera socjalno-biurowego ze sterownią węzła, zasieków na kruszywa i piasek o powierzchni ok. 90 m2, szczelnego bezodpływowego zbiornika na ścieki socjalne o pojemności 6,0 m3, utwardzeniu placu o powierzchni 1700 m2 na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. W. w R..
Ponadto, dnia 23 stycznia 2023r. do organu nadzoru budowlanego I instancji wpłynęło pismo Urzędu Miejskiego w R. z dnia 16.01.2023r. znak: [...], w którym wskazano, że działka o nr ew. [...] położona w R. objęta jest zgłoszeniem z dnia 26 kwietnia 2012r. dot. budowy ogrodzenia frontowego od ul. Z..
Postanowieniem Nr [...] z dnia 1 lutego 2023r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie węzła betoniarskiego na terenie działek o nr ew. [...],[...] i [...] położonych przy ul. Z. w R.. Z kolei postanowieniem Nr [...] z dnia 11 kwietnia 2023r. MWINB umorzył postępowanie zażaleniowe w związku z wycofaniem zażalenia skarżących.
Decyzją z dnia 22 maja 2023 r., nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 49e pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 P.b. nakazał inwestorowi E.P. rozbiórkę węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą techniczną, tj. nasypu, utwardzenia terenu, fundamentów, maszyn węzła betoniarskiego, zasieków betonowych, murów oporowych, budynku kontenerowego, ogrodzenia betonowego i stalowego na terenie działki o nr ew. [...], [...], i [...] położonych przy ul. Z.w R.. Powodem ww. rozstrzygnięcia było niezłożenie przez inwestora do dnia 9 marca 2023r. wniosku o legalizację.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli skarżący, zarzucając brak uwzględniania w decyzji istotnych aspektów sprawy. Wskazali m.in., że węzeł betoniarski jest to moblina wytwórnia mieszanek .na zimno, która nie jest trwale związana z gruntem oraz, że ogrodzenie działki nie na całej długości jest powyżej 2,20 m, a zatem nie jest zasadna ewentualna rozbiórka na całej długości tylko na fragmencie. Dalej wskazali, że nasypy i utwardzenie terenu nie wymagają pozwolenia a prawo budowlane mówi o tym, że można podnieść poziom działki, o ile nie zaburza to stosunków wodnych, cytując art. 29 Prawa wodnego. Odnosząc się zaś do budynku kontenerowego, podnieśli, że w prawie budowlanym z konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę zostały wyłączone wolno stojące parterowe budynki gospodarcze do 35 m2. (art. 29, ust. 1, pkt 2). W ich ocenie kontener pełnił taką funkcję, a dodatkowe kontenery ustawione na działkach [...] i [...] pełnią funkcje zaplecza kontenerowego dla inwestycji, co też nie wymaga uzyskania pozwolenie na budowę.
Uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z 19 lipca 2023r. MWINB przytoczył brzmienie art. 28 ust. 1 i art. 29 P.b. uznając, że roboty budowlane polegające na budowie węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą techniczną, tj. nasypu, utwardzenia terenu, fundamentów, maszyn węzła betoniarskiego, zasieków betonowych, murów oporowych, budynku kontenerowego, ogrodzenia betonowego i stalowego na terenie działki o nr ew. [...], [...], i [...] położonych przy ul. Z.w R.wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (inwestycja ta stanowi budowlę - całość techniczno-użytkową). Powyższe, w jego ocenie potwierdza orzecznictwo sądowo-administracyjne, cytując fragmenty wyroków m.in. w sprawach o sygn. akt III SA/Lu 914/20, II OSK 3170/14, II OSK 53/13, II SA/Sz 310/12, II SA/Po 1051/19, II SA/Ol 681/21, w których zawarto jednolite stanowisko, że nawet montaż mobilnego węzła betoniarskiego jest budowlą, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit b P.b., zakwalifikowaną jako wolnostojąca instalacja przemysłowa, o której mowa w art. 3 pkt 3 P.b wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Powyższy stan prawny oznacza, zdaniem organu odwoławczego, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną, na budowę której inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. W takim przypadku organ powiatowy prawidłowo wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 P.b., cytując jego treść.
Dalej MWINB zauważył, że w obrocie prawnym znajduje się postanowienie PINB w m. R. Nr [...] z dnia 1 lutego 2023r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie węzła betoniarskiego na terenie działek o nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. Z. w R. oraz informujące inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej. W/w postanowienie skarżąca odebrała w dniu 07.02.2023r., zatem termin na złożenie wniosku o legalizację upływał w dniu 09.03.2023r. Pomimo upływu wskazanego terminu E. P. nie złożyła wniosku o legalizację.
Wskazał, iż na brzmienie art. 49 e pkt 1 P.b. zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Zauważył, że legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (inwestycji) nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem. W sytuacji zaś, że zobowiązana nie skorzystała z możliwości legalizacji samowoli budowlanej, zasadnie PINB decyzją Nr [...] z dnia 22 maja 2023r., nakazał E. P. rozbiórkę węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą techniczną, tj. nasypu, utwardzenia terenu, fundamentów, maszyn węzła betoniarskiego, zasieków betonowych, murów oporowych, budynku kontenerowego, ogrodzenia betonowego i stalowego na terenie działek o nr ew. [...], [...], i [...] położonych przy ul. Z. w R..
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał MWINB m.in. kwestia mobilności węzła betoniarskiego w zakresie jego związania z gruntem została wyjaśniona w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia, cytując dodatkowo fragment uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 20 grudnia 2022r. VII SA/Wa 921/22. Podniósł, że cała inwestycja łącznie z ogrodzeniem, nasypami, utwardzeniem terenu i budynkiem kontenerowym została objęta postępowaniem legalizacyjnym (jako całość techniczno-użytkowa), a w przypadku niezłożenia przez skarżącą wniosku o legalizację całej inwestycji, słusznie organ powiatowy nakazał rozbiórkę również poszczególnych elementów infrastruktury technicznej, która stanowi całość techniczno-użytkową wraz z węzłem betoniarskim na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. Z. w R.. Zauważył także, iż budynek kontenerowy nie może być objęty zwolnieniem z uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru budowy z uwagi na jego wykorzystywanie jako zaplecza budowy, wskazując na wyroki w sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 177/17 i VII SA/Wa 2893/16. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że na terenie działek o nrew. [...], [...], i [...] położonych przy ul. Z. w R.nie znajdują się obiekty, na budowę których inwestor uzyskał pozwolenie na budowę bądź zgłosił zamiar ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej I instancji, a tylko w takim przypadku można byłoby uznać, że sporny kontener stanowi zaplecze budowy.
Skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia 19 lipca 2023r. wnieśli skarżący , powtarzając zarzuty i argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 22 maja 2023r. Dodatkowo zauważyli, że zgodnie z ustaleniami działka ew. [...] objęta jest zgłoszeniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. dotyczącym budowy ogrodzenia frontowego od ul. Z..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc pod względem ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszeń, które spowodowały wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części w jakiej organy nadzoru budowalnego orzekły nakaz rozbiórki ogrodzenia frontowego działki o nr ew. [...] od ul. Z. w R. ( pkt. 1 wyroku), natomiast w pozostałej zakresie Sąd stwierdził zgodność z prawem zaskarżonych decyzji ( pkt. 2 wyroku).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja MWINB z dn. 10.07.2023 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w R. z dn. 22.05.2023 r. wydaną w przedmiocie rozbiórki.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, której przepisy stanowiły podstawę prawną podjęcia zaskarżonej decyzji w sposób kompleksowy normują przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące użytkowania i utrzymania obiektów budowlanych, jak również zasady podejmowania w tych sprawach działań przez organy administracji publicznej.
W świetle obowiązujących przepisów, roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi (art. 28-30 Prawa budowlanego). Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę , ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie - niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że realizując zasadę prawdy obiektywnej na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z tym jednak, iż wynikająca z art 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nie może być rozumiana w ten sposób, że strona przyjmuje pozycję całkowicie bierną (jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) ograniczając się do kwestionowania stanowiska organu, bez zgłaszania jakichkolwiek dowodów czy środków dowodowych, które mogłyby mieć znaczenie dla rozpoznawanej sprawy.
W ocenie Sądu, realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale też i strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych skoro nieudowodnienie faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że na terenie określonym organów decyzjami nadzoru budowlanego przy ul. Z. w R. zlokalizowano węzeł betoniarski wraz z infrastrukturą techniczną w postaci nasypu, utwardzenia terenu, fundamentów, maszyn węzła betoniarskiego, zasieków betonowych, murów oporowych, budynku kontenerowego, ogrodzenia betonowego i stalowego, które stanowią całość techniczno-użytkową.
Bezspornym jest też, że skarżący nie przedstawili organowi pozwolenia na budowę ani też dokonanego zgłoszenia na realizację przedmiotowych obiektów.
Tak więc zasadnym, w ocenie Sądu było objęcie przez organ postępowaniem, analizą i rozstrzygnięciem wszystkich obiektów węzła betoniarskiego – tj. zakładu prowadzonego przez skarżących.
W następnej kolejności należy się odnieść do kwestii kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem postępowania określonego przez skarżących "mobilnym węzłem betoniarskim". Z dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin terenu w dn. 16.01.2023 r. wynika, że obiekt określany jako mobilny węzeł betoniarski jest urządzeniem technicznym składającym się z różnych elementów, ustawionych na prefabrykowanych płytach betonowych (stopy urządzeń mocowane są do elementów betonowych). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że mobilne węzły betoniarskie stanowią budowle, zgodnie z art. 3 pkt 3 P.b. (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 53/13, wyrok NSA z 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3170/14, dostępne w CBOSA oraz wyrok NSA z 27 września 2017 r., sygn. akt II OSK 153/16, LEX nr 2408883 i powołane tam wyroki). Parametry instalacji, jej konstrukcja i sposób posadowienia na gruncie wskazują, że jest to budowla trwale związana z gruntem, co skutkuje tym, że stała się częścią składową gruntu i nie sposób uznać, że ma ona przymiot mobilności. Słusznie ustaliły więc organy nadzoru budowlanego, że budowla nie ma charakteru mobilnego, ponieważ zmiana położenia węzła, z uwagi na jego trwałe związanie z gruntem, wymagałaby przeprowadzenia demontażu (rozbiórki).
W następstwie prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego węzła betoniarskiego, jako budowli, organy prawidłowo więc uznały, że jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 P.b. roboty budowlane mogą być rozpoczęte jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od uzyskania pozwolenia na budowę zostały przewidziane w art. 29-31 P.b., ale w rozpoznawanej sprawie żaden ze wskazanych w ustawie wyjątków nie ma miejsca.
W obrocie prawnym znajduje się postanowienie PINB w m. R. Nr [...] z dnia 1 lutego 2023r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie węzła betoniarskiego na terenie działek o nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. Z. w R.oraz informujące inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej. W/w postanowienie skarżąca odebrała w dniu 07.02.2023r., zatem termin na złożenie wniosku o legalizację upływał w dniu 09.03.2023r. Pomimo upływu wskazanego terminu E. P. nie złożyła wniosku o legalizację.
Stosownie do art. 49b ustawy Pr. Budowlane, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku :
1/ niezłożenia wniosku o legalizacje w wymaganym terminie
Odnosząc się do zarzutu skarżących, że organ bezpodstawnie orzekł rozbiórkę mobilnego węzła betoniarskiego należy wyjaśnić, że organy mają prawny obowiązek umożliwić stronie doprowadzenie nielegalnie wybudowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Likwidacja stanu niezgodnego z prawem może polegać albo na legalizacji samowoli budowlanej, albo na rozbiórce obiektu budowlanego, w zależności od woli inwestora i możliwości spełnienia określonych przesłanek. W rozpoznawanej sprawie wydanie decyzji o nakazie rozbiórki węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą było konsekwencją zaniechania przez skarżących przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji.
W sprawie nie budzi wątpliwości – czego nie kwestionują skarżący – że nie wykonali obowiązku nałożonego ostatecznym postanowieniem PINB w R.z dn. 1 lutego 2023 r. o wstrzymaniu robót budowlanych i informujące o możliwości złożenie wniosku o legalizację inwestycji. Wobec tego należało orzec rozbiórkę obiektu budowlanego, co prawidłowo uczyniły organy nadzoru budowlanego. Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca w wyżej powołanym art. 48 ust. 4 P.b. nie pozostawia organowi wyboru treści rozstrzygnięcia, nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki. Podzielić należy również pogląd prezentowany w orzecznictwie, że "każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem" (wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2212/19, LEX nr 3043509).
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organy nadzoru budowlanego dokonały wystarczających ustaleń stanu faktycznego umożliwiających im wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu rozbiórki, o czym Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że umknęło uwadze organów, że działka skarżących o nr ew. [...] położona przy ul. Z. w R. objęta jest zgłoszeniem z dnia 26 kwietnia 2012r. dot. budowy ogrodzenia frontowego od ul. Z., w związku z czym orzekanie nakazu rozbiórki ww. ogrodzenia jest pozbawione podstaw prawnych, jako legalnie wykonane roboty budowlane, o czym Sąd orzekł w pkt. 1 wyroku na podstawie art. 145§1 pkt.1 lit. a p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i art. 205§1 p.p.s.a. ( pkt. 3 wyroku).