VIII SA/Wa 62/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, uznając jego lokalizację za niezgodną z przepisami prawa budowlanego.
Skarżący D. K. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. braku dokumentacji legalizującej budowę z 1993 r. oraz naruszenia przepisów k.p.a. Sąd administracyjny uznał jednak, że lokalizacja zbiornika jest niezgodna zarówno z obecnymi, jak i poprzednimi przepisami prawa budowlanego, a jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe, co uzasadniało nakaz rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe. Zbiornik, zbudowany w 1993 r., zlokalizowany był w odległości około 5-15 cm od granicy działki, co naruszało przepisy dotyczące minimalnych odległości. Pomimo braku dokumentacji potwierdzającej legalność budowy, skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i błędnych ustaleń faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że lokalizacja zbiornika jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, zarówno obecnymi, jak i tymi obowiązującymi w dacie budowy. Sąd uznał, że doprowadzenie zbiornika do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe, co uzasadniało zastosowanie trybu naprawczego i nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, lokalizacja zbiornika jest niezgodna zarówno z obecnymi, jak i poprzednimi przepisami prawa budowlanego, a jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niezależnie od tego, czy stosuje się przepisy z 1980 r. czy z 2002 r., odległość zbiornika od granicy działki jest zbyt mała. Brak dokumentacji potwierdzającej legalność budowy oraz niemożność techniczna i prawna doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadniają nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozporządzenie z 2022 r. art. 36 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie z 1980 r. art. 23 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
P.b. z 1974 r. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 103 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokalizacja zbiornika bezodpływowego narusza przepisy prawa budowlanego (zarówno obecne, jak i z daty budowy). Doprowadzenie zbiornika do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe technicznie i prawnie. Brak dokumentacji potwierdzającej legalność budowy z 1993 r.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. przez organy nadzoru budowlanego. Twierdzenie o legalności budowy szamba w 1993 r. na podstawie nieostatecznej decyzji Wojewody R. Nierzetelność mapy do celów projektowych i błędne ustalenie przebiegu granicy działki.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, aby istniała dokumentacja potwierdzająca legalność wykonania spornego zbiornika. nie ma możliwości nakazania jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem lokalizacja przedmiotowego zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe jest niezgodna zarówno z obecnymi, jak i poprzednimi warunkami technicznymi
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący
Iwona Szymanowicz-Nowak
sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, trybu naprawczego (art. 50-51 P.b.) oraz warunków technicznych usytuowania zbiorników bezodpływowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji budowy obiektu z lat 90. oraz konkretnych naruszeń przepisów dotyczących lokalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nielegalnych lub nieprawidłowo usytuowanych szamb, co czyni ją interesującą dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem budowlanym.
“Nawet 30-letnie szambo może zostać nakazane do rozbiórki. Sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 62/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Justyna Mazur
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 2 par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 48, art. 49b, art. 50 ust. 1 i art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] listopada 2023 r. Nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej: P.b.), po rozpatrzeniu odwołania D. K. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy) z 17 kwietnia 2023 r., Nr [...], nakazującej rozbiórkę zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w miejscowości W. S. P. [...], gmina L., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji MWINB wskazał, że 3 marca 2023 r. do PINB wpłynęło pismo J. W. w sprawie dotyczącej m. in. szamba, zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w miejscowości W. S. P., gmina L.. Przedstawiciele organu powiatowego 16 marca 2023 r. przeprowadzili czynności kontrolne na ww. nieruchomości, w wyniku których ustalono, że szambo betonowe o wymiarach: 2,70 m x 3,90 m zlokalizowane jest ścianą od strony południowej w odległości około 5 cm od domniemanej granicy pomiędzy działkami, natomiast krawędź włazu około 15 cm od tejże granicy. Nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę ww. szamba ani w Urzędzie Miasta i Gminy L., ani w Starostwie Powiatowym.
Z oświadczenia strony wynikało, że szambo było budowane w 1993 r. "w miedzy",
a pozwolenie na tę budowę otrzymał od urzędnika w Gminie.
Decyzją z [...] kwietnia 2023 r. Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w związku z art. 51 ust. 7 P.b. oraz art. 104 k.p.a., nakazał rozbiórkę ww. zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe. PINB uznał, że nie można
w niniejszej sprawie jednoznacznie ustalić i zarzucić, że doszło do samowoli budowlanej, pomimo braku w archiwach urzędów dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego zbiornika bezodpływowego. Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie zawierała bowiem uregulowania tożsamego z art. 63 ust. 1 P.b., zobowiązującego właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do przechowywania dokumentacji budowlanej przez okres istnienia tego obiektu.
W ocenie PINB z przeprowadzonego postępowania administracyjnego
i zebranego całokształtu materiału dowodowego (wyjaśnień stron postępowania, ustaleń kontrolnych, aktualnej mapy zasadniczej działek z wrysowanym zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe z 17 marca 2023 r. ze Starostwa Powiatowego w L. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej) brak jest możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe, ponieważ wystąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa
i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego
z prawem. Zachodzi bowiem niezgodność lokalizacji przedmiotowego zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe z warunkami technicznymi, zarówno obecnymi, wynikającymi z § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2022 r.), jak
i obowiązującymi w dacie jego budowy, co wynika z § 23 ust. 4 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62, dalej: rozporządzenie z 1980 r.).
Skarżący złożył odwołanie od decyzji PINB, w którym zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- art. 63 ust. 1 P.b. poprzez jego zastosowanie, mimo że inwestycja w postaci budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe wzniesiona została przed dniem wejścia w życie tego przepisu, co oznacza, że strona miała prawo nie posiadać dokumentacji inwestycji wybudowanej przed dniem wejścia ustawy, a co za tym idzie nie może ponosić ujemnych skutków nieposiadania dokumentacji budowy szamba,
a takie skutki poniesie w razie utrzymania niniejszej decyzji w mocy,
- art. 32 ust. 1 Konstytucji RP gwarantującej obywatelom równość wobec prawa poprzez preferowanie interesów jednej ze stron postępowania - inwestora, przy zupełnym pominięciu interesów skarżącego,
- art. 145 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że w sytuacji, gdy wydana została ostateczna decyzja zezwalająca na budowę szamba istniejąca
w obrocie, nieprawidłowe jest wydanie nowej decyzji odnoszącej się do tego samego przedmiotu postępowania, bez uchylenia pierwotnej decyzji,
- art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez wadliwą jego interpretację, w efekcie czego wydanie przedwczesnego rozstrzygnięcia,
- art. 51 ust. 1 pkt 4 i pkt 3 P.b. poprzez jego niezastosowanie i przez to zaniechanie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy realizacji obiektu,
- art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez jego niezastosowanie - organ winien na podstawie tego przepisu nałożyć na inwestora obowiązki przedstawienia odpowiedniej dokumentacji,
- art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie i przez to zaniechanie możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem,
- art. 10 k.p.a. poprzez dokonanie czynności w przedmiotowej sprawie
z pominięciem udziału skarżącego, nie zapewniając mu czynnego udziału
w postępowaniu przed organem I instancji, co spowodowało pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się i dostarczenie dodatkowego materiału dowodowego
w sprawie (m.in. oceny technicznej), co w oczywisty sposób doprowadza do wadliwości wydanej decyzji,
- art. 75 k.p.a. poprzez dopuszczenie jako dowodu dokumentu w postaci protokołu z oględzin, który jest nieczytelny, oraz oparcie decyzji na dokumencie nieczytelnym, a więc niemogącym przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający równość stron postępowania oraz zasadę praworządności
i prawdy obiektywnej.
Skarżący zarzucił również decyzji PINB błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że granica między działkami o numerach [...] i [...] przebiega w sposób określony w dołączonej do wniosku mapie, podczas gdy przebieg granicy pomiędzy tymi działkami nie był nigdy ustalony. Zdaniem skarżącego szambo z całą pewnością jest usytuowane na jego działce. Poza tym wskazał, że mapa do celów projektowych jest dokumentem nierzetelnym, ponieważ nie wykazuje obiektów na działce nr [...]i zawiera nieprawdziwe dane co do wzajemnego usytuowania działek nr [...]i nr [...].
Organ odwoławczy uznał, że argumenty zawarte w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uznaniem przedmiotowego zbiornika zrealizowanego w 1993 r. za legalny, bowiem nie odnaleziono w archiwach i rejestrach żadnych dokumentów dotyczących jego budowy. W toku postępowania odwoławczego ustalono jedynie, że w przedmiocie ww. szamba Wojewoda R. wydał decyzję Nr [...] z 7 lipca 1993 r., ale w zasobach archiwum brak jest jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej jej wydania. Niemniej jednak z treści pisma z 26 lipca 1993 r., załączonego do odwołania, które stanowi "odwołanie od decyzji [...]Wojewody R. z dnia 7.07.1993 r." wnioskować należy, że ww. decyzja była niekorzystna dla strony.
Reasumując, na podstawie przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania dowodowego nie można uznać, aby istniała dokumentacja potwierdzająca legalność wykonania spornego zbiornika. Strona nie przedstawiła
w toku postępowania takiej dokumentacji, biorąc aktywny udział w gromadzeniu materiału dowodowego, która przemawiałaby za jej racjami. Zdaniem MWINB to również strona postępowania powinna aktywnie uczestniczyć w postępowaniu w celu wykazania dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że przedmiotowy zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe stanowi urządzenie budowlane, zatem zasadny był tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru budowlanego, tj. art. 50-51 P.b. Z uwagi na brak możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż lokalizacja przedmiotowego zbiornika narusza regulację zawartą w § 36 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r., należało orzec rozbiórkę szamba na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Doprowadzenie zbiornika do stanu zgodnego z prawem wiązałoby się
z koniecznością jego przeniesienia w inne miejsce na odległość spełniającą warunki wynikające z ww. rozporządzenia, a to wykracza poza zakres art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
Od decyzji organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji
z naruszeniem wskazanych zasad ogólnych k.p.a.,
- przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 k.p.a. przez ich błędne zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji PINB.
W konsekwencji wskazanych naruszeń strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego pierwszej instancji i postępowania odwoławczego oraz wobec zaistnienia istotnych naruszeń prawa poinformowanie właściwych organów lub ich organów zwierzchnich o uchybieniach powstałych w toku postępowania przed organami obu instancji.
Z uzasadnienia skargi wynika, że zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna i niezgodna z prawem. Z dokumentów dołączonych do odwołania wyraźnie bowiem wynika, że legalność wybudowania szamba była już raz sprawdzana w 1993 r. w postępowaniu administracyjnym na skutek skargi ówczesnego sąsiada – W. C.. Organy nadzoru budowlanego nie uznały wówczas budowy za nielegalną, gdyż nie było nakazu rozbiórki szamba. Musiało więc dojść do stwierdzenia, że inwestycja ta była legalna.
Poza tym PINB nie przeprowadził analizy pod kątem przepisów obowiązujących podczas budowy, tj. w 1993 r., a organy obu instancji nie sprawdziły, czy można inwestycję doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Ograniczono się tylko do pomiaru obiektu, a pominięto dowody z zeznań zgłoszonych świadków.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja MWINB z 14 listopada 2023 r. jest zgodna z prawem.
W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uprawniał orzekające w sprawie organy do wydania wobec skarżącego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Zgodnie zaś z treścią ust. 7 ww. przepisu - przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że budowa zbiornika na nieczystości (szamba) nie jest budową obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 48 i art. 49b P.b.; taki zbiornik jest urządzeniem budowlanym, a wykonane przy nim roboty budowlane - w okolicznościach przedmiotowej sprawy - nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Zasadnie więc organy nadzoru budowlanego zastosowały
w sprawie tryb określony w art. 50 – art. 51 P.b., orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe betonowe szambo, służące do obsługi zabudowanej działki skarżącego nr [...], znajduje się w odległości około 5 cm, a krawędź włazu – około 15 cm od granicy z działką nr [...] (protokół z kontroli z 16 marca 2023 r. k. 14 akt administracyjnych). Skarżący w toku postępowania oświadczył wręcz, że znajduje się ono "w miedzy" (protokół z przesłuchania strony z 24 marca 2023 r. - k. 21 akt administracyjnych). Natomiast jeśli zostało wybudowane w 1993 r., to zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, dalej: P.b. z 1974 r.) roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Z ustaleń organów obu instancji wynika, że zarówno w archiwach i rejestrach Urzędu Miasta i Gminy L., jak i Starostwa Powiatowego w L. oraz w Archiwum Państwowym w R. nie odnaleziono dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego zbiornika bezodpływowego. Takich jednoznacznych dokumentów
w tym zakresie nie przedstawił również skarżący, który do akt sprawy złożył jedynie kserokopię odwołania z 26 lipca 1993 r. od decyzji [...] Wojewody R.
(k. 37-38 akt administracyjnych, skan odwołania w aktach sądowych – k. 7-8). Z treści tego odwołania można wywnioskować, że decyzja Wojewody R. (której treści nie udało się ustalić) była "bardzo krzywdząca" dla odwołujących się, tj. W. K. (ojca skarżącego) i Z. C. (babki skarżącego), ponieważ ponieśli duże koszty związane z opracowanym opisem technicznym w celu kontynuacji budowy szamba. Na tę kontynuację budowy wynikającą z decyzji Urzędu Rejonowego w Z. nie zgodził się W. C., który od tego orzeczenia złożył odwołanie. Decyzja Wojewody R. z 7 lipca 1993 r. znak: [...] była decyzją ostateczną, od której stronom przysługiwała skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w L., o czym odwołujący zostali pouczeni. Wobec tego "odwołanie" W. K. i Z. C. zostało pozostawione bez rozpoznania (por. pismo Urzędu Wojewódzkiego w R. z 18 sierpnia 1993 r. – k. 9 akt sądowych).
Zdaniem Sądu organy orzekające w tej sprawie prawidłowo oceniły, że brak jest dokumentacji potwierdzającej legalność wybudowanego szamba, a decyzja Wojewody R. z 7 lipca 1993 r. była dla jego inwestorów niekorzystna ("krzywdząca"). Faktem jest, że w 1993 r. toczyło się postępowanie administracyjne związane ze skargą sąsiada W. C., ale nie doszło do zalegalizowania spornego szamba. Subiektywna jest więc ocena skarżącego zawarta w skardze, że "musiało dojść do stwierdzenia, że inwestycja ta była legalna". Nie odnaleziono decyzji Nr [...],
a obowiązujące w 1993 r. przepisy P.b. z 1974 r. nie obligowały inwestora do przechowywania dokumentów związanych z budową, jak to przewiduje obecnie obowiązujący od 1 stycznia 1995 r. art. 63 ust. 1 P.b. Dlatego w niniejszej sprawie zasadne jest zastosowanie trybu naprawczego, w którym organy winny rozważyć, czy będzie możliwe zalegalizowanie wykonanych robót budowlanych. Takie rozważania zostały przez organy obu instancji przeprowadzone, w wyniku których uznano, że
z uwagi na lokalizację przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe nie ma możliwości nakazania jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, tj. wynikającego z § 36 rozporządzenia z 2002 r.
Przepis ten stanowi, że:
1. Odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej:
1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych - 15 m;
2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m.
2. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości,
o których mowa w ust. 1, powinny wynosić co najmniej:
1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej;
2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m.
3. Odległości pokryw i wylotów wentylacji z dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc większej niż 4 oraz zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe
i kompostowników o pojemności powyżej 10 m3 do 50 m3 powinny wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń wymienionych w ust. 1 pkt 1 -30 m;
2) od granicy działki sąsiedniej - 7,5 m;
3) od linii rozgraniczającej drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 10 m.
4. Właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
w porozumieniu z państwowym wojewódzkim Inspektorem sanitarnym, może ustalić dla działek budowlanych położonych przy zabudowanych działkach sąsiednich odległości mniejsze niż określone w ust. 1 i 2.
5. Kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe oraz doły ustępowe mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania odległości określonych w § 31 i § 36.
6. Odległości zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe i kompostowników
o pojemności powyżej 50 m3 od budynków przeznaczonych na pobyt ludzi należy przyjmować zgodnie ze wskazaniem ekspertyzy technicznej, przyjętej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
Organ odwoławczy prawidłowo wskazał przepis rozporządzenia z 2002 r., ponieważ legalizację robót budowlanych w trybie naprawczym organy nadzoru budowlanego przeprowadzają na podstawie aktualnych przepisów, co wynika z art. 103 ust. 1 i 2 P.b. Jednak nawet w rozporządzeniu z 1980 r., obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego zbiornika, wskazano, że na nieskanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich (§ 23 ust. 4 rozporządzenia z 1980 r.).
Tak więc lokalizacja przedmiotowego zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe jest niezgodna zarówno z obecnymi, jak i poprzednimi warunkami technicznymi, a tym samym narusza przepisy, o czym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. Doprowadzenie tego zbiornika do stanu zgodnego z prawem wiązałaby się de facto
z koniecznością jego przeniesienia w inne miejsce na odległość spełniającą warunki
z rozporządzenia z 2002 r., a to wykracza poza dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1877/11 (publ. LEX nr 135844) decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 P.b. Innymi słowy, gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2
i 3 ust. 1 art. 51 P.b. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 22/22, publ. cbosa).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi naruszenia przez organy orzekające przepisów prawa materialnego i postępowania nie zasługują na uwzględnienie; stanowią jedynie polemikę strony z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi oraz wynikającą z nich oceną materiału dowodowego i podjętymi wnioskami, mającymi oparcie w prawie materialnym. Materiał dowodowy zebrany
w sprawie jest wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, stąd organ odwoławczy nie naruszył ogólnych zasad postępowania administracyjnego, nie przeprowadzając dowodu ze wskazanych w odwołaniu świadków. W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI