VIII SA/Wa 617/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) uchylająca decyzję MWIOŚ i wymierzająca Zakładowi Przetwórstwa Spożywczego S.A. opłatę podwyższoną w wysokości 524 161 zł za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w 2020 r. dotyczących składu i stanu ścieków. Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne i prawne organów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji. GIOŚ, uchylając decyzję MWIOŚ, sam wymierzył opłatę, uznając, że strona nie wykonała wymaganych pomiarów jakości ścieków, co skutkuje zastosowaniem przepisów o opłacie podwyższonej. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję GIOŚ. Głównym powodem było wadliwe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Sąd wskazał, że GIOŚ, uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy, powinien był przeprowadzić własną, szczegółową analizę obliczenia opłaty podwyższonej, a nie jedynie uzupełniać lub powielać argumentację organu niższej instancji. Brak jasnych wyliczeń matematycznych i wskazania podstawy prawnej przyjętych stawek opłat uniemożliwił sądowi kontrolę decyzji. Sąd podkreślił, że uzasadnienie decyzji musi być wyczerpujące i umożliwiać prześledzenie toku rozumowania organu, zgodnie z zasadą przekonywania (art. 11 KPA). W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach reformatoryjnych, oraz odpowiedzialność za brak dokumentacji badań jakości ścieków.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego i procedurą administracyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił decyzję reformatoryjną, w której uchylił decyzję organu I instancji i samodzielnie ustalił wysokość opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie uzasadnił prawidłowo swojej decyzji, ponieważ nie przeprowadził wystarczająco szczegółowej analizy obliczenia opłaty podwyższonej i nie wskazał podstawy prawnej przyjętych stawek, co uniemożliwiło kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy, powinien był przeprowadzić własną, szczegółową analizę obliczenia opłaty podwyższonej, a nie jedynie uzupełniać lub powielać argumentację organu niższej instancji. Brak jasnych wyliczeń matematycznych i wskazania podstawy prawnej przyjętych stawek opłat uniemożliwił sądowi kontrolę decyzji.
Czy brak wyników badań jakości ścieków, spowodowany zalaniem archiwum laboratorium, zwalnia stronę z odpowiedzialności za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego i nałożenia opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wyników badań, nawet jeśli spowodowany zalaniem archiwum, nie zwalnia strony z odpowiedzialności, ponieważ strona powinna dysponować własnymi kopiami wyników i ponosi ryzyko ich utraty, zwłaszcza w przypadku nieprzekazywania ich organowi.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że strona miała obowiązek zachowania należytej staranności w dokumentowaniu wywiązywania się z obowiązków i przechowywaniu wyników badań. Ryzyko utraty wyników obciąża stronę, a brak wyników należy uznać za udowodniony.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej?
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy miał prawo uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, jednakże sposób wykonania tego obowiązku, w szczególności uzasadnienie, był wadliwy.
Uzasadnienie
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 KPA pozwala organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie GIOŚ skorzystał z tej możliwości, jednakże sposób uzasadnienia jego decyzji okazał się niewystarczający.
Przepisy (83)
Główne
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne art. 280 § pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 283
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 284
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 285
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 286
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 287
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 288
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 289
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 290
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 290 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 290 § pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 304 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozporządzenie z 2014 r. art. 8 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
rozporządzenie z 2014 r. art. 8 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
rozporządzenie z 2014 r. art. 8 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
M. P. poz. 1036
Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 października 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłaty podwyższonej obowiązujących od dnia 1 stycznia 2020 r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 280 § pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 283
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 284
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 289
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 290
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 280 § pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 284
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 285
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 286
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 290
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 138 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 304 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 8 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 280 § pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 283
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 284
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 287
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 288
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 289
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 290
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2022 poz 2625 art. 304 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 8 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 8 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. z 2024 r., poz. 2492 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. z 2024 r., poz. 935 art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189f § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 189f § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wodne art. 296
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 11
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. 2024 poz. 1087 art. 107 § par. 1 i par. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 107 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 189f § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2014 poz 1800 art. 189f § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 11
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz.U. 2024 poz 572 art. 107 § par. 1 i par. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. poz. 1800 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe uzasadnienie decyzji GIOŚ, które nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania organu i kontrolę sądową. • Organ odwoławczy nie przeprowadził samodzielnej analizy obliczenia opłaty podwyższonej, a jedynie uzupełnił lub powielił argumentację organu I instancji. • Brak wskazania podstawy prawnej przyjętych stawek opłat w uzasadnieniu decyzji GIOŚ.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA w zakresie postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego (choć sąd nie odniósł się do nich wprost w uzasadnieniu wyroku, skupiając się na kwestii uzasadnienia decyzji GIOŚ).
Godne uwagi sformułowania
brak odpowiedniego oraz wyczerpującego uzasadnienia tej części zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania i interpretacji zastosowanych przepisów • Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego powinno być bowiem skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 Kpa. • Ryzyko utraty wyników badań, zwłaszcza w przypadku nieprzekazywania ich do MWIOŚ, obciąża Spółkę.
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Sławomir Fularski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach reformatoryjnych, oraz odpowiedzialność za brak dokumentacji badań jakości ścieków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego i procedurą administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za naruszenia środowiskowe i procedury administracyjnej, w szczególności wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji. Pokazuje, jak błędy formalne organu mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne podstawy do nałożenia sankcji wydają się istnieć.
“Błąd w uzasadnieniu decyzji kosztował GIOŚ sprawę: sąd uchyla opłatę za ścieki.”
Dane finansowe
WPS: 524 161 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.