VIII SA/Wa 612/25

VIII SA/Wa 612/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący/
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 9a, art. 124, art. 125
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody M. z dnia 22 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII 612/25
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lipca 2025 roku, nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(DZ.U z 2024, poz. 1145 zez zm. dalej u.g.n. albo ustawa) po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy [...]., od decyzji Starosty K. z dnia 23 maja 2025 roku, znak: [...] ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości, będących własnością Gminy [...], położonych w powiecie k/, gminie [...], obrębie [...] B/, poprzez zezwolenie na realizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia, zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 listopada 2024 roku o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na działkach: nr [...] – długość sieci SN 292 m, długość sieci NN 46 m, powierzchnia ograniczenia – 338 m²,nr [...] – długość sieci SN: 88 m, powierzchnia ograniczenia: 89 m², nr [...]- długość sieci SN: 50 m, powierzchnia ograniczenia 33 m², nr [...]- długość sieci SN: 43,5 m, powierzchnia ograniczenia 41 m², nr [...]- długość sieci SN: [...]m, powierzchnia ograniczenia 184,5 m², nr [...]- długość sieci [...]m, powierzchnia ograniczenia: 33 m², nr [...]- długość sieci SN: [...] m, powierzchnia ograniczenia: 36 m² - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Wnioskiem z dnia 12 marca 2025 r. PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L.
reprezentowana przez P. P. wystąpiła o wydanie na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości położonych w powiecie k., gminie [...] w obrębie [...] B., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki o numerach: [...] będących własnością Gminy [...], umożliwiając tym samym realizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie Starosta K. decyzją z dnia 23 maja 2025 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem Starosty K. z dnia 30 maja 2025 r., znak: [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części wyżej opisanych nieruchomości, poprzez zezwolenie na realizację budowy sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia, zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r. na działkach: nr [...] - długość sieci SN: 292 m, długość sieci NN: 46 m, powierzchnia ograniczenia:
338 m², nr [...] - długość sieci SN: 88 m, powierzchnia ograniczenia: 89 m², nr [...]
– długość sieci SN: 50 m, powierzchnia ograniczenia 33 m², nr [...]- długość sieci SN: 43,5 m, powierzchnia ograniczenia 41 m², nr [...] - długość sieci SN: 184,5 m, powierzchnia ograniczenia 184,5 m², nr [...] - długość sieci SN: 33 m, powierzchnia ograniczenia: 33 m², nr [...]- długość sieci SN: 36 m, powierzchnia ograniczenia: 36 m². Następnie wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości polega na uprawnieniu PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. do wstępu na nieruchomość w celu wykonania prac budowlano-montażowych związanych z budową linii kablowej średniego i niskiego napięcia oraz w celu wykonania czynności związanych z eksploatacją tych urządzeń, w tym związanych z konserwacją i usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej. Obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości został wskazany na załącznikach graficznych do decyzji, które stanowią jej integralną część.
W kolejnym punkcie orzeczenia decyzji Starosta K. zobowiązał PGE Dystrybucja S.A. z siedziba w L. do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości niezwłocznie po przeprowadzeniu inwestycji. Następnie wskazał, że ostateczna decyzja, ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła Gmina [...].
Organ odwoławczy zważył co następuje: Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Starosty Radomskiego stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm. – dalej u.g.n.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wynika z art. 124 ust 3 udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami, przeprowadzonymi przez osobę lub jednostkę organizacyjną zamierzającą wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1.
Z przywołanego przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości:
1. uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją
o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektów;
2. brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość inwestycji.
Każda z powyższych przesłanek determinuje kluczowe - mające istotny wpływ na
rozstrzygnięcie sprawy - okoliczności, które każdorazowo podlegają wyjaśnieniu i ocenie organów administracyjnych.
Jak wynika z powyższego, rozstrzygnięcie w sprawie ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości wydane w trybie art. 124 ust. 1, powinno przede wszystkim dotyczyć inwestycji celu publicznego. Celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n jest budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
W ocenie organu odwoławczego zadanie inwestycyjne, które zamierza realizować PGE Dystrybucja S. A. z siedzibą w L. polegające na budowie sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia bezspornie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że dla ww.
przedsięwzięcia została wydana decyzja Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie słupowej stacji transformatorowej 15kV/0,4kV, sieci elektroenergetycznej SN 15kV, złączy kablowo-pomiarowych nN oraz sieci elektroenergetycznej nN 0,4kV na działkach nr: [...] z obrębu [...] B., gm. [...] granicach terenu (A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-KL- M-N-O-Ó-P-Q-R-S-Ś) oznaczonego liniami rozgraniczającymi na załączniku graficznym
stanowiącym integralną część decyzji. Decyzja powyższa stała się ostateczna w dniu
23 grudnia 2024 r.
W zakresie zgodności wprowadzonego ograniczenia z ww. decyzją lokalizacyjną Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r., znak: [...] zauważyć należy, iż teren tego ograniczenia określony w zaskarżonej decyzji Starosty K. pokrywa się z przebiegiem linii energetycznej określonym w decyzji lokalizacyjnej. Do takiego wniosku prowadzi porównanie załączonej do zaskarżonej decyzji Starosty K. z dnia 23 maja 2025 r. znak: [...] mapy z naniesionym przebiegiem linii energetycznej z zaznaczoną powierzchnią podlegającą ograniczeniu oraz z mapą obrazującą przebieg inwestycji stanowiącą załącznik do decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r., znak: [...]
Podkreślić należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ustalenia ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego są wiążące w postępowaniu w sprawie o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Treść decyzji o lokalizacji celu publicznego determinuje treść decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co wprost wynika z tego przepisu ("ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego."). Tym samym na etapie postępowania o wydanie zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. nie jest już możliwe kwestionowanie przebiegu inwestycji celu publicznego, gdyż o nim stanowi decyzja administracyjna, korzystająca z waloru ostateczności (patrz: wyrok NSA z dnia 15 maja 2014 r. I OSK 2587/12, wyrok NSA z dnia 23 marca 2017r. I OSK 99/17).
Ustalenie przez Starostę K., w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że zamierzenie inwestycyjne stanowi inwestycję celu publicznego i jest zgodne z ustaleniami ostatecznej decyzją lokalizacyjnej Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r., znak: [...] powoduje, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż spełniona została pierwsza z wskazanych powyżej przesłanek uzasadniających decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Z drugiej wskazanej na wstępie przesłanki, uzasadniającej decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wynika konieczność ustalenia przez organ administracji czy złożenie wniosku przez inwestora o udzielenie zezwolenia, poprzedzone było rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Do wniosku inwestor zobowiązany jest dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Jak wynika z akt sprawy objęte postępowaniem nieruchomości położone w powiecie
K., gminie [...], obrębie [...] B. oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działki o numerach [...], stanowią własność Gminy [...].
Przywołany na wstępie art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów co do formy i treści rokowań. W konsekwencji strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy
ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (por. np. wyrok NSA z 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1023/15, wyrok NSA z 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 357/11). Powszechnie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei
niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na
zaproszenie do rokowań bądź sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Istotne w ocenie spełnienia tej przesłanki jest jedynie wykazanie, iż nie doszło do wyrażenia zgody przez właściciela mimo zainicjowanych przez inwestora negocjacji.
Analiza przekazanych przez Starostę K. akt sprawy wykazała, że przedstawiciel inwestora występował do Wójta Gminy [...] przedstawiając propozycje dobrowolnego udostępnienia części nieruchomości będących własnością Gminy [...], położonych w gminie [...], obrębie [...] B., oznaczonych jako działki o numer: [...] w celu zrealizowania na nich fragmentu inwestycji polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia.
Pierwsze pismo w sprawie skierowane do Wójta Gminy [...] datowane jest na 9 grudnia 2024 r., 27 stycznia 2025 r. i 20 lutego 2025 r. Inwestor w prowadzonej korespondencji wskazał istotne parametry inwestycji. Do pism dołączono załącznik graficzny na którym przedstawione było miejsce posadowienia urządzeń oraz pas zajętości niezbędny do realizacji inwestycji.
Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na wystąpienia inwestora w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r., jednoznacznie wskazuje, że nie wyraża zgody i nie uzgadnia lokalizacji sieci elektroenergetycznej w pasach dróg gminnych w miejscowości B. gm. [...] na działkach oznaczonych nr. [...].
Wskazać w tym miejscu należy, że organ administracji w postępowaniu o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, nie może oceniać rokowań merytorycznie, a jedynie ma obowiązek stwierdzić czy się odbyły i czy zakończyły się wynikiem negatywnym (brak zgody).
W trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.) nie podlega weryfikacji okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/11). Istotne w ocenie spełnienia tej przesłanki jest jedynie wykazanie, iż nie doszło do wyrażenia zgody przez właściciela mimo zainicjowanych przez inwestora negocjacji.
W ocenie organu odwoławczego, z akt sprawy bezspornie wynika, iż w będącej przedmiotem niniejszego postępowania sprawie, przed złożeniem przez inwestora wniosku, którego konsekwencją było wydanie zaskarżonej decyzji Starosty K., były podjęte przez inwestora próby doprowadzenia do dobrowolnego udostępnienia nieruchomości przez jej właściciela Gminę [...], które nie zostały zaakceptowane. Stwierdzenie powyższego oznacza, iż w ocenianym postępowaniu spełniona została druga z wymienionych na wstępie przesłanek uzasadniających wszczęcie przez Starostę K. postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. i po jego przeprowadzeniu wydanie stosownej decyzji.
Wskazać należy, iż rozstrzygnięcie decyzji wydanej w oparciu o dyspozycje art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinno wskazywać podmiot, któremu udziela się zezwolenia, rodzaj inwestycji, która ma być realizowana, przedmiot zajęcia (wskazanie nieruchomości) i zakres ograniczenia, czyli przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz powierzchnię gruntu, co do której konieczne jest uszczuplenie władztwa właściciela.
W rozpoznawanej sprawie warunki te, w ocenie organu odwoławczego zostały spełnione.
Osiągnięto je poprzez wskazanie: 1) podmiotu któremu udzielono zezwolenia –
PGE Dystrybucja S. A. z siedzibą w L.; 2) rodzaju inwestycji, która ma być realizowana – budowa sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 3) przedmiotu zajęcia – części działek o numerach: [...] położone w obrębie [...] B., gmina [...], powiat k.; 4) zakresu ograniczenia na poszczególnych działkach: a) nr [...] - 338 m², b) nr [...] - 89 m², c) nr [...]- 33 m², d) nr [...] - 41 m², e) nr [...]- 184,5 m², f) nr [...]- 33 m², g) nr [...]- 36 m², a przebieg realizacji inwestycji oraz powierzchnia zajęcia zobrazowane zostały w załączniku graficznym w postaci mapy.
Załącznik graficzny pełni funkcję uzupełniającą do decyzji. Na prawidłowość takiego sposobu działania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16.
W toku postępowania I instancyjnego Wójt Gminy [...] wskazał w pismach z dnia 7 i 17 kwietnia 2025 r. że, brak zgody na realizację inwestycji wynika z: możliwości utraty przez Gminę gwarancji na wybudowaną drogę gminną [...], ewentualne problemy przy remontach drogi w przyszłości wynikające z kolizji z siecią elektroenergetyczną. Jednocześnie skarżący wskazuje na możliwość przeprowadzenia linii na słupach znajdujących się na działkach prywatnych.
Uwagi powyższe stanowią co do istoty także przedmiot odwołania od zaskarżonej przez Wójta Gminy [...] decyzji Starosty K.z dnia 23 maja 2025 r. znak: [...]
Inwestor odnosząc się do powyższych zastrzeżeń wskazał że: technologia prac ujęta
w projekcie (tj. metoda przewiertu sterowanego) minimalizuje ingerencję w pas drogowy, a tym samym w gwarancję. Prace w technologii przewiertu sterowanego ograniczają się tylko do wykonania komór przeciskowych (początkowej i końcowej). Na powyższe komory wykonawca prac spisze porozumienie i przejmie gwarancję na odcinku prowadzonych prac (powszechna praktyka w przypadku dróg które podlegają gwarancji).
Odnosząc się do możliwości przeprowadzenia linii na słupach znajdujących się na działkach prywatnych wskazał natomiast, iż projektowana linia kablowa jest linią średniego napięcia SN, a przytoczone słupy przez Gminę [...] są słupami niskiego napięcia i nie ma technicznej możliwości zastosowania rozwiązania proponowanego przez Gminę [...] (zaprojektowano kable ziemne zgodnie z wytycznymi PGE Dystrybucja S.A. Oddział [...] RE K.). Rozpatrywano możliwość przebiegu linii SN przez działki prywatne, jednakże część działek ma nieuregulowany stan prawny co blokuje prawną możliwość uzyskania dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wskazać w tym miejscu należy, iż organ, nie jest uprawniony do zmiany ani korygowania przebiegu inwestycji planowanej przez inwestora. W tym zakresie rola organu w istocie sprowadza się do zweryfikowania i zbadania czy w świetle art. 124 u.g.n. możliwe jest wprowadzenie ograniczeń, o które wnioskuje inwestor. Co do przebiegu sieci trzeba także podkreślić, że zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika inwestora, projektowana sieć energetyczna realizowana w technologii prac ujętej w projekcie (tj. metoda przewiertu sterowanego) minimalizuje ingerencję w pas drogowy.
Podkreślić także należy, iż przebieg inwestycji na częściach nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] zatwierdzony został ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r. Nadto w uzasadnieniu, powyższej decyzji skarżący obecnie zasadność inwestycji Wójt Gminy [...] wskazuje, że nie ma obowiązku dokonania odrębnego uzgodnienia w trybie art. 106 k.p.a. w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego ponieważ Wójt Gminy [...] jest jednocześnie zarządcą dróg gminnych.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła Gmina [...], zarzucając jej:
- naruszenie art. 39 ust, 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. z dnia 9 lutego 2024 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 320 ze zm. dalej jako u.d.p.) poprzez nie uzyskanie zezwolenia zarządcy drogi, jakim jest Gmina [...], na budowie sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia;
- naruszenie art. 124 i 124a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (tj. z dnia 28 czerwca 2024 r. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.), dalej u.g.n., poprzez nieuwzględnienie możliwości budowy sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia na działkach przylegających do przedmiotowej drogi wskazywanych w przez Wójta Gminy [...] w pismach kierowanych w przedmiotowej sprawie do Starosty k. (nieruchomości zamienne - art. 114 ust. 1 u.g.n.). nie mających częściowo uregulowanego stanu prawnego w zakresie własności oraz ich wykluczenie z rozważań wbrew treści art. 124a u.g.n., który wprost reguluje możliwość ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości;
W uzasadnieniu skargi podnosząc, że art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi iż "W szczególnie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem ust. 3 lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń obcych oraz reklam może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej’.
Jest to przepis szczególny dotyczący wprost zarządu i utrzymania stanu dróg publicznych i jako taki powinien być wzięty pod uwagę przez Starostę K. wydającego przedmiotową decyzję. Budowa urządzeń infrastruktury energetycznej nie może prowadzić do uszkodzenia czy też zniszczenia infrastruktury drogowej w postaci drogi gminnej, zresztą dopiero co wybudowanej ogromnym nakładem środków publicznych.
Otóż Starosta K. wydając przedmiotową decyzję nie uzyskał zezwolenia zarządcy drogi jakim jest Gmina [...], do czego szczegółowo nie odniósł się Wojewoda w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Skarżący, działający jako zarządca drogi, wprost nie wyrażał zgody na przedmiotowe zajęcie pasa drogowego przedmiotową infrastrukturą podnosząc rzeczowe argumenty.
Przedmiotowa droga w ostatnim okresie została gruntownie przebudowana. Została wykonana nowa nawierzchnia asfaltowa pasa jezdnego oraz wykonano utwardzone pobocza. W takiej sytuacji pozostałe pobocze nieutwardzone jest bardzo wąskie, miejscami 20-30 cm, a nawet nie ma go w ogóle. Tak więc nie ma nawet fizycznej możliwości umieszczenia kabla energetycznego, czego Starosta nie zweryfikował w trakcie postępowania, a Wojewoda w tym zakresie nie zajął stanowiska w uzasadnieniu decyzji.
Gmina wskazywała również na możliwość poprowadzenia przewodów po istniejących słupach energetycznych wzdłuż przedmiotowej drogi, ewentualnie poprzez działki prywatne przylegające do drogi, a taką wskazówkę interpretacyjną przepisów zawiera art. 114 ust. 1 u.g.n. mówiący o nieruchomościach zamiennych. Starosta takie rozwiązania odrzucił bez sensownego uzasadnienia, bo za takie trudno uznać podnoszone w uzasadnieniu do decyzji problemy z ustaleniem właścicieli działek przylegających do drogi, szczególnie w przypadku wzięcia pod uwagę treści art. 124a u.g.n., który wprost reguluje możliwość ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości. Gdyby takie problemy uniemożliwiały realizację inwestycji celów publicznych, to żadne drogi ani inwestycje infrastrukturalne w tym kraju by nie powstały, a powstają. Do tego Wojewoda również się nie odniósł i nie przeanalizował treści tego przepisu w kontekście przedmiotowej sprawy i z góry założył, że jest przeszkoda nie do przejścia, co jest oczywistą nieprawdą.
Kolejnym rozwiązaniem problemu, była sugerowana przez gminę kwestia umieszczenia przewodów energetycznych na istniejących słupach zlokalizowanych wzdłuż drogi.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 932 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła argumentów mogących uzasadniać konieczność jej uchylenia.
Stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy art. 124 ust. 1 u.g.n, umożliwia ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3).
Nie jest także trafny zarzut niezbadania przez organy możliwości realizacji planowanego przedsięwzięcia w innej lokalizacji. Przede wszystkim bowiem należy podkreślić, że art. 124 ust. 1, art. 125 u.g.n nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku badania różnych wariantów lokalizacji planowanej inwestycji, a w szczególności uciążliwości linii elektroenergetycznej na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści powołanego przepisu. Obowiązkiem organów jest natomiast zbadanie, czy wniosek składany w trybie art. 124 u.g.n spełnia wszystkie ustawowe wymagania, co w niniejszej sprawie zostało pozytywnie zweryfikowane. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy zarówno Starosta K. i Wojewoda [...] byli związani wnioskiem inwestora, a przy tym nie dysponują oni wiedzą specjalistyczną niezbędną do optymalizowania parametrów lokalizacji inwestycji liniowych w zakresie przesyłu czy dystrybucji energii elektrycznej. Dlatego też na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym w decyzji lokalizacyjnej, nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego (zob. wyrok NSA z wyroku z 23 marca 2017 r., I OSK 99/17 i wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2015 r., IV SA/Po 358/15, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 ust.3 u.d.p. poprzez nieuzyskanie zezwolenia zarządcy drogi, jakim jest Gmina [...] na położenie urządzeń przesyłowych, to należy zgodzić się ze skarżącym, że przywołany przepis w zakresie ochrony pasa drogowego stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem ust.3 ¹, lokalizowanie urządzeń obcych oraz reklam może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w drodze decyzji. Jednocześnie należy zauważyć, iż zarządca drogi gminnej Wójt Gminy [...] decyzją 22 listopada 2024 roku, znak: [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego przez działki będące własnością gminy [...] a usytuowane w pasie drogowym drogi gminnej.
Tak więc w sprawie mamy do czynienia z sytuacją gdzie Wójt Gminy [...] jest jednocześnie organem zarządzającym drogi i organem wydającym decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – linii energetycznej biegnącej między innymi w pasie drogowym.
W sytuacji gdy podmiot uzyskał decyzję lokalizacyjną inwestycji celu publicznego w granicach pasa drogowego to nie ma potrzeby uzyskiwać decyzji z art. 39 ust.3 u.d.p. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2025 roku, syg. akt II GSK 2387/25 gdzie wskazano, że zgodnie z art. 14b ust. 1 ustawy z 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, do inwestycji terminalu, wobec której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji w zakresie terminalu, nie stosuje się przepisów odrębnych ustaw w zakresie, w jakim uzależniają one przygotowanie lub realizację tej inwestycji lub jej części od uzyskania decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia, chyba że inwestor wystąpi o ich wydanie. Do katalogu takich decyzji należy również decyzja zarządcy drogi o zezwoleniu na umieszczenie urządzenia w pasie drogowym (art. 39 ust. 3 i nn.u.d.p.), gdyż i ona służy realizacji takiej inwestycji.
W ocenie Sądu należy uznać że przedstawiona regulacja prawna – decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter regulacji szczególnej (lex specialis) w stosunku do regulacji ustawy o drogach publicznych, w zakresie korzystania z terenu pasa drogowego dróg publicznych na potrzeby inwestycji w zakresie ustalonej w decyzji lokalizacyjnej.
W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie gdzie ustalił, że rokowania nie dały rezultatu i koniecznym stało się skorzystanie z drogi określonej w art. 124 u.g.n. Należy zauważyć, iż poza sporem pozostają poczynione przez organ ustalenia faktyczne.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.