VIII SA/WA 606/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-10-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjnerentaZUSopieka nad osobą niepełnosprawnązmiana przepisówwznowienie postępowaniaprawo administracyjnepomoc społeczna

WSA w Warszawie oddalił skargę I.M. na decyzję SKO w R. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu uzyskania przez skarżącą renty i zmiany przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która uchyliła wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne i utrzymała w mocy decyzję odmawiającą jego przyznania. Powodem było ujawnienie, że skarżąca pobierała rentę z ZUS, co stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania. Dodatkowo, zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r. ograniczyła przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego do opiekunów osób poniżej 18 roku życia. Sąd uznał, że SKO prawidłowo wznowiło postępowanie i utrzymało w mocy decyzję odmawiającą świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 lipca 2024 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję SKO z dnia 11 stycznia 2024 r. przyznającą świadczenie pielęgnacyjne i utrzymała w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 21 listopada 2023 r. o odmowie przyznania tego świadczenia. Decyzja SKO z 11 stycznia 2024 r. przyznała I.M. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką B.M., legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Jednakże, po ujawnieniu, że I.M. od 31 sierpnia 2023 r. pobierała rentę z ZUS (a od 1 marca 2024 r. wstrzymała jej wypłatę), SKO wznowiło postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd administracyjny podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. W ocenie sądu, SKO prawidłowo wznowiło postępowanie, ponieważ fakt pobierania renty przez I.M. był nową okolicznością faktyczną, nieznaną organowi przy wydawaniu pierwotnej decyzji z 11 stycznia 2024 r., a mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na zmianę przepisów od 1 stycznia 2024 r., która ograniczyła przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego do opiekunów osób poniżej 18 roku życia, co w tej sprawie również uniemożliwiło przyznanie świadczenia, gdyż osoba wymagająca opieki (matka) przekroczyła ten wiek. W związku z tym, sąd uznał, że SKO prawidłowo uchyliło swoją wcześniejszą decyzję i utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, oddalając tym samym skargę I.M.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzyskanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fakt pobierania renty przez skarżącą, który wyszedł na jaw po wydaniu pierwotnej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, stanowił podstawę do wznowienia postępowania. Wstrzymanie wypłaty renty od 1 marca 2024 r. zbiegło się z datą, od której skarżąca mogłaby potencjalnie nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże nowe przepisy ograniczyły przyznawanie świadczenia do opiekunów osób poniżej 18 roku życia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie w przypadku sprawowania opieki nad osobą w wieku do ukończenia przez nią 18. roku życia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli organ stwierdzi w wyniku wznowienia postępowania, iż istnieją podstawy do uchylenia decyzji, uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Wskazuje przesłanki negatywne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym posiadanie prawa do emerytury lub renty.

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym art. 3 § ust. 2

Reguluje zasady przyznawania świadczenia wspierającego dla osób niepełnoletnich od 18 roku życia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej (pobieranie renty) uzasadniającej wznowienie postępowania. Zmiana stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r. ograniczająca przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego do opiekunów osób poniżej 18 roku życia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. w kontekście wyroku TK K38/13. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 17 ust. 5 u.ś.r. mimo zawieszenia renty. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

wzmnowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych w dacie orzekania Kolegium nie mogło pominąć okoliczności funkcjonowania w obrocie prawnym ustawy z dn. 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym uniemożliwiło przyznanie od dnia 1.01.2024r. świadczenia pielęgnacyjnego dla osób, które sprawują opiekę nad osobą w wieku powyżej 18. roku życia

Skład orzekający

Leszek Kobylski

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Szymanowicz-Nowak

sędzia

Renata Nawrot

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych w kontekście pobierania renty oraz zmian prawnych od 2024 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i zmian prawnych, może być mniej relewantne po dalszych nowelizacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w przepisach i nowe okoliczności faktyczne (jak pobieranie renty) mogą wpłynąć na prawo do świadczeń socjalnych, co jest istotne dla wielu obywateli.

Czy możesz stracić świadczenie pielęgnacyjne przez rentę? Zmiany przepisów od 2024 roku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 606/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 151 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 145  par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 8 lipca 2024r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga I.M.(dalej jako: "skarżąca", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej jako: "SKO") z dnia 8 lipca 2024 r. znak: [...]w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, w całości decyzji SKO w R. z dnia 11.01.2024 r. znak: [...] i utrzymania w mocy decyzji Burmistrza K. z dnia 21.11.2023r. nr [...] o odmowie przyznania I.M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką B.M..
Kwestionowana skargą decyzja SKO w R. została wydana
w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia 11.01.2024 r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza K. z dnia 21.11.2023 r. znak: nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania I.M.prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad matką B.M.i przyznało I.M.świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 października 2023r na czas nieokreślony.
Z akt sprawy wynikało bowiem, iż osoba wymagająca opieki B.M.(ur.[...].), legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 26.05.2022r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 05.05.2022r., zaś niepełnosprawność istnieje od 53-go roku życia. Orzeczenie zostało wydane - na stałe. Stan zdrowia B.M. niewątpliwie wskazywał na konieczność zapewnienia jej całodobowej opieki i pomocy drugiej osoby, niezbędnej do jej prawidłowego funkcjonowania w życiu codziennym. W sposób wyczerpujący wyjaśniono kwestię zakresu opieki jaka jest niezbędna do jej prawidłowego funkcjonowania. Co więcej w wymaganym zakresie opiekę zapewniała matce córka I.M., i jak wynikało z akt sprawy ww. nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie miała ustalonego prawa do emerytury, renty, specjalnego zasiłku opiekuńczego, a wiec nie zachodziły przesłanki wykluczające przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na B.M.. Pismem z dnia 14.02.2024r., Centrum Usług Społecznych w K. zwróciło się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy I.M., z uwagi na fakt, iż w dniu 11.01.2024r. ZUS wydał decyzję przyznającą ww. od dnia 31.08.2023r., rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Pismem z dnia 20.02.2024r. I.M. poinformowała Kolegium, iż złożyła wniosek do ZUS o natychmiastowe wstrzymanie wypłaty świadczenia - renty z jednoczesną rezygnacją jej pobierania od dnia 01.10.2023r. Jako powód wskazała przyznanie od dnia 01.10.2023r. świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 16.04.2024r. CUS w K., przesłał do Kolegium decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27.02.2024r. o wstrzymaniu wypłaty świadczenia - renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy I.M.od dnia 1 marca 2024r.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2024r. znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wznowiło z urzędu, na podstawie art.145 § 1 pkt 5 K.p.a., postępowanie w przedmiotowej sprawie i zważyło, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia 21.11.2023r. nr [...]wydaną z wydanej z up. Burmistrza K. przez Dyrektora Centrum Usług Społecznych w K., odmówiono I.M.świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na matkę B.M.. Odmowę uzasadniono tym, że, pomimo sprawowanej opieki nad swoją matką, nie spełniona została przesłanka wskazanej w art. 17 ust.1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie niepełnosprawność B.M. (matki wnioskodawczyni) nie powstała przed ukończeniem przez nią 18 czy 25 roku życia. Ponadto, w ocenie organu brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wobec niespełnienia wymogu istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki.
I.M. w ustawowym terminie wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego art.17 ust.1 pkt.1 u.ś.r. i art.17 ust.1 lit. b u.ś.r.
Po rozpoznaniu ww. odwołania SKO w R. Decyzją z dnia 11.01.2024r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza K. z dnia 21.11.2023r. znak: nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania I.M.prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad matką B.M.i przyznało I.M.świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 października 2023r na czas nieokreślony. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało przesłanki faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji I instancji i przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką.
Natomiast w odniesieniu do ujawnionego faktu, że decyzją z dnia 11 stycznia 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał I.M.rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od dnia 31.08.2023r. do dnia 31.11.2024r., a następnie na wniosek zainteresowanej z dnia 13.02.2024r. wstrzymał wypłatę tegoż świadczenia od dnia 1 marca 2024r. (decyzja ZUS z dnia 27.02.2024r. znak: [...]), SKO stwierdziło przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa skutkującą wznowieniem postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego dla I.M..
Z powołanych wyżej dokumentów wynika, że nabycie przez I.M.prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z dniem 1 marca 2024r. - tj. po dniu 31 grudnia 2023r., gdyż wstrzymanie wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nastąpiło z dniem 1 marca 2024r. Bezspornym jest również fakt, że omówione powyżej uregulowanie ujęte w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nie zostało powtórzone w nowej - obowiązującej od dnia 1.01.2024 r. - regulacji normatywnej świadczenia pielęgnacyjnego. Wśród przesłanek negatywnych ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie wskazano bowiem przypadku, gdy na rzecz osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną zostało ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.
Zgodnie art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2024 r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie w przypadku sprawowania opieki nad osobą w wieku do ukończenia przez nią 18. roku życia.
Wprowadzona zmiana regulacji prawnych dotyczących zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2024r. oraz wprowadzenie do systemu prawnego nowego świadczenia w postaci świadczenia wspierającego, którego celem jest udzielenie pomocy osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób, uniemożliwiło przyznanie od dnia 1.01.2024r. świadczenia pielęgnacyjnego dla osób, które sprawują opiekę nad osobą
w wieku powyżej 18. roku życia, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji
i edukacji. Bezspornym pozostaje fakt, że w niniejszej sprawie osoba wymagająca opieki - B.M. wiek ten przekracza ([...] lat).
W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dn. 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023r. poz. 1429), świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), zwanej dalej "decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia", w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Art.7 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym wskazuje, że postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego prowadzi oraz świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
SKO ponadto wskazało, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Zakres postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 K.p.a. i w zależności od tego postępowania organ wydaje rozstrzygnięcie zgodnie z art.151 K.p.a. Z kolei przepis art.151 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi, że jeżeli organ stwierdzi w wyniku wznowienia postępowania, iż istnieją podstawy do uchylenia decyzji, której dotyczy wznowione postępowanie na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., to uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie SKO, wystąpiła przyczyna wskazana w art.145 § 1 pkt 5 K.p.a., a mianowicie wyszło na jaw, że w okresie obejmującym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego to jest od 01.10.2023r. do dnia 29.02.2024r. I.M. pobierała z ZUS świadczenie w formie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a od dnia 1 marca 2024r. świadczenie to zawiesiła. Ta nowa, istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania decyzji, była nieznana organowi, który wydał decyzję ostateczną.
W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było zatem na wskazanej wyżej podstawie wznowić postępowanie w przedmiotowej sprawie i uchylić wadliwą decyzję własną z dnia 11.01.2024r.; znak:[...]. Należało także na mocy art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. rozstrzygnąć o istocie sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art.145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczono, o uchyleniu decyzji własnej SKO z dn. 11 stycznia 2024 r. i orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza K. z dn. 21 listopada 2023 r. o odmowie przyznania I.M.prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. 24 lipca 2024 r. wniosła I.M. ( skarżąca).
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. (tekst jednolity Dz.U. z 2015r. poz. 114 ze zm.) bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki a przez to naruszenie art. 190 ust 1 Konstytucji RP.;
2. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. (tekst jednolity Dz.U. z 2015r. poz. 114 ze zm.), tj. wskazania, że ma ustalone prawo do renty podczas gdy rentę zawiesiła w dniu 1 października 2023 r. i nadal nie może podjąć zatrudnienia z tytułu sprawowania rzeczywistej opieki nad mamą.
3. naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, tj. ubogiego.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, [...] z dnia 8 lipca 2024 r. i utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 21 listopada 2023 r. nr [...]. w całości oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie I.M.świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku, tj. 1 października 2023 r na czas nieokreślony.
W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych Sąd stwierdził, że decyzja ta odpowiada prawu, a tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
W tym kontekście należy przede wszystkim wskazać, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Ta instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w jakim doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1, art.145a, art. 145aa oraz art. 145b k.p.a.
Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a., art. 145aa k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której owo postępowanie miałoby dotyczyć.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa k.p.a. lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa k.p.a. lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z powołanych przepisów wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postepowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Dopiero pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w powyższym zakresie, tj. stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej.
Dokonując analizy akt kontrolowanej sprawy z perspektywy przywołanych regulacji należy wskazać, że skarżącej I.M.na podstawie decyzji ZUS z dn. 11 stycznia 2024 r. przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 31.08.2023 r. do dn.31.11.2024 r., a następnie na jej wniosek z dn. 13.02.2024 r. ZUS wstrzymał wypłatę ww. świadczenia od dn. 1.03.2024 r. Z zebranych przez organy dokumentów wynika, że nabycie przez I.M prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z dn. 1 marca 2024 r., gdyż zawieszenie prawa do renty i wstrzymanie wypłaty ww. świadczenia nastąpiło z dn. 1 marca 2024 r. Okoliczność uzyskania przez I.M prawa do świadczenia rentowego na podstawie ww. decyzji ZUS, nieznana była Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w R. w dacie podejmowania pozytywnej dla skarżącej decyzji ostatecznej z dnia 11 stycznia 2024 r. r., znak: [...], miała zaś istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Powyższe wypełniało zatem dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Wskazana okoliczność (uzyskanie przez skarżącą prawa do renty) skutkowała ponownym rozpatrzeniem sprawy w zakresie podjętego rozstrzygnięcia i stanowiła podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że Kolegium rozstrzygając sprawę w ramach wznowienia postępowania zakończonego pierwotnie decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. zobowiązane było uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie orzekania ( tj. dacie wydawania decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego). To zaś oznacza, że w dacie orzekania Kolegium nie mogło pominąć okoliczności funkcjonowania w obrocie prawnym ustawy z dn. 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429), która jednocześnie w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego znowelizowała przepisy u.ś.r.
Wprowadzona zmiana regulacji prawnych dotyczących zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2024r. oraz wprowadzenie do systemu prawnego nowego świadczenia w postaci świadczenia wspierającego, którego celem jest udzielenie pomocy osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób, uniemożliwiło przyznanie od dnia 1.01.2024r. świadczenia pielęgnacyjnego dla osób, które sprawują opiekę nad osobą w wieku powyżej 18. roku życia, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Bezspornym pozostaje fakt, że w niniejszej sprawie osoba wymagająca opieki - B.M. wiek ten przekracza ([...] lat).
Kierując się powyższymi ustaleniami, w ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo zatem przyjęło, że przeprowadzone postępowanie dało podstawę do stwierdzenia, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (osoby najbliższej obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym wobec osoby wymagającej opieki i nie legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), co skutkowało odmową przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego i utrzymaniem w mocy odmownej decyzji Burmistrza K. z dn. 21.11.2023 r. o odmowie przyznania ww. świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego art. 17 ust.1b u.ś.r. bowiem powyższy przepis nie miał zastosowania przy rozpatrywaniu przez SKO sprawy w postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją z SKO z dn. 8 lipca 2024 r.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie nie zostały naruszone reguły postępowania dowodowego, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który wbrew zarzutom skargi pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy (stwierdzenie okoliczności uzyskania na podstawie decyzji ZUS z dn. 11 stycznia 2024 r. prawa do świadczenia rentowego, która to decyzja funkcjonowała w obrocie prawnym w dacie wydania decyzji Kolegium z dnia 11 stycznia 2024 r., a była nieznana Kolegium, co miało zaś istotny wpływ na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego). Wskazać przy tym należy, że rozstrzygnięcie sprawy poprzedzone zostało prawidłowo wydanym na podstawie 149 § 1 k.p.a. postanowieniem Kolegium z dnia 28 maja 2024 r., o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia 11 stycznia 2024 r. W toku postępowania wznowieniowego I.M. miała zapewniony czynny udziału w toczącym się postępowaniu. Ustalenia poczynione
w ramach przeprowadzonego postępowania wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wszystkie istotne kwestie znalazły odzwierciedlenie
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełnia ona także wszelkie inne wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Na kanwie powyższych rozważań Sąd uznał działanie Kolegium w kontrolowanej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się przy tym naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi w całości.
Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI