VIII SA/Wa 6/24

VIII SA/Wa 6/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 51,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi I.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania przyłącza kanalizacji deszczowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 4 sierpnia 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga I. K. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 27 października 2023 r., uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z 4 sierpnia 2023 r., którą nałożono na Starostę S. obowiązek wykonania przyłącza kanalizacji deszczowej w terminie do 29.03.2024r. i orzekającą co do istoty sprawy.
Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
Po przeprowadzonych oględzinach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB, organ I instancji) wszczął postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z terenu działek o nr ew. [...] i [...], użytkowanych przez Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. na działkę sąsiednią o nr ew. [...], należąca do I.K..
W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ powiatowy wydał w dniu 6 września 2021 r. decyzję Nr [...], którą nałożył na Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. ul. K. nakaz rozbiórki rur odprowadzających wodę ze studzienek do systemu rozsączkowania oraz sączków zlokalizowanych na działce o n rew. [...].
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej MW INB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z dnia 27 października 2021 r., uchylił w/w decyzję
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu wyrokiem
z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1007/21, oddalił sprzeciw od w/w rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego.
Ponownie rozpoznając sprawę PINB zapoznał się z kopią archiwalnej mapy zasadniczej z rzędnymi terenu dla obszaru obejmującego działki o nr ew. [...] oraz [...], w dniu 8 września 2022 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której wysłuchał stronę wnioskująca – I. K., przesłuchał świadków: R. K., L.K., C. S., M. K., A. O.. Świadkowie składali zeznania na okoliczność podwyższenia terenu na którym usytuowany jest budynek przychodni, jego utwardzenia, dat powyższych robót budowlanych, a także okoliczności związanych ze spływem wód deszczowych.
Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia 21 października 2022 r. organ I instancji nałożył na Starostę S. obowiązek wykonania oceny technicznej odprowadzania wód opadowych oraz przedstawienia rozwiązań wskazujących na skuteczne odprowadzanie wód opadowych z terenu działek o nr ew. [...] i [...].
PINB w S. przeprowadził w dniu 19 stycznia 2023 r. uzupełniającą rozprawę administracyjną, w trakcie której strony postępowania złożyły stosowne oświadczenia.
Po złożeniu opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. S. J., PINB w S. decyzją Nr [...] z 4 sierpnia 2023 r. nałożył na Starostę S. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 29 marca 2024 r., przyłącza kanalizacji deszczowej obejmującej spływ wód opadowych zarówno z połaci dachowych budynku, jak również terenów utwardzonych z odprowadzeniem ich do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej w ul. W. w S., zgodnie z zaleceniami wynikającymi z opinii technicznej wykonanej przez mgr inż. S. J. (w celu trwałego wyeliminowania zagrożeń podtopień nieruchomości o nr ew. [...] po wystąpieniu intensywnych opadów atmosferycznych w obszarze działek o nr ew. [...] i [...] ).
Decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 , art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej p.b.)
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, I.K. złożyła odwołanie od decyzji PINB, zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, brak adekwatnego uzasadnienia decyzji, ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, polegającego na naruszeniu
- art. 52 ust 1 p.b.) w związku z art. 34 ust. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy
z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1526
z poźn. zm.) poprzez nałożenie obowiązku na Starostę S., mimo, że jest on organem powiatu a nie stroną postępowania;
- art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niezastosowanie, co wywołało skutek
w postaci nie orzeczenia nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
M.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r., poz. 775) oraz art. 83 ust. 2 p.b., decyzją z 27 października 2023 r., nr [...]- uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego orzekł: nałożył na Powiat S. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 29.03.2024 r., przyłącza kanalizacji deszczowej obejmującej spływ wód opadowych zarówno z połaci dachowych budynku, jak również terenów utwardzonych z odprowadzeniem ich do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej w ul. W. w S., zgodnie
z zaleceniami wynikającymi z opinii technicznej wykonanej przez mgr inż. S. J. (w celu trwałego wyeliminowania zagrożeń podtopień nieruchomości o nr ew. [...] po wystąpieniu intensywnych opadów atmosferycznych w obszarze działek o nr ew. [...] i [...]).
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, po przypomnieniu dotychczasowego przebiegu postepowania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania): "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robot budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Organ powiatowy powołał także jako podstawę prawną art. 51 ust. 7 w/w ustawy, zgodnie z którym: "Przepisy ust. i pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Celem postępowania naprawczego jak podano w decyzji jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem - decyzje wydane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w tym doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego) podejmowane są w sytuacjach, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Dalej MWINB powołując się na § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazał, że kierowanie wód opadowych na teren działki sąsiedniej jest zabronione, stąd PINB w S. słusznie wszczął postępowanie administracyjne na podstawie przepisów art. 51 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania) celem doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z przepisami.
Dalej wywiódł, iż w toku postępowania Powiat S. został zobowiązany do przedstawienia oceny technicznej odprowadzania wód opadowych oraz przedstawienia rozwiązań wskazujących na skuteczne odprowadzanie wód opadowych z terenu działek o nr ew. [...] i [...]. Z opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. S. J. (biegłego sądowego z zakresu budownictwa wodno-melioracyjnego) z dnia 30 maja 2023 r. wynika, że: "Aktualnie istniejące ukształtowanie terenu działek nr ewid. [...] i [...] wskazuje na ich sztuczne podwyższenie. Podwyższenie terenu tych działek waha się w granicach od 0,5 m do 1,4 m. Najwyższe podniesienie terenu występuje w północno-zachodniej części działki nr [...], a najniższe w jej wschodniej, przyległej do ul. W..
Organ zlecił również przeprowadzenie opinii geotechnicznej, w zakresie badań gruntu, która została przeprowadzona jedynie na działkach [...] i [...], gdyż właścicielka działki nr [...] nie zgodziła się na wykonanie badań gruntu.
W rezultacie organ odwoławczy doszedł do wniosku, że w omawianym przypadku zachodzi konieczność "wykonania urządzeń zapobiegających szkodom", które wyeliminują negatywne oddziaływanie wód opadowych powstających w obszarze działek o nr ewid. [...] i [...] na sąsiednią działkę nr [...]. W celu eliminacji zagrożeń zalewania sąsiedniej nieruchomości należy w północnej, utwardzonej kostką brukową części działki nr [...] wykonać przyłącze kanalizacji deszczowej
z odprowadzeniem wód opadowych do istniejącego kanału deszczowego
w ul. W. w S.. W tym celu należy wykonać kanał deszczowy z rur PCV o średnicy 300 mm o długości ok. 40 mb z włączeniem planowanej sieci do istniejącej na wprost bramy wjazdowej na-teren działki nr [...] studni kanalizacyjnej w ul. W.. Na planowanym kanale zlokalizowane będą 3 studnie kontrolne oznaczone na mapie D1, D2 i D3, do których zostaną włączone za pomocą przykanalikow rynny dachowe położone na północnej ścianie budynku przychodni oznaczone symbolami Rd1 do Rd5 i wpusty uliczne z osadnikiem". We wnioskach i zaleceniach w/w opinii jej autor wskazał, że: "wykonanie przez właściciela nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] i [...] wskazanych w opinii zaleceń w pełni wyeliminuje mogące wystąpić zagrożenia podtopień sąsiednich nieruchomości, w tym działki nr ewid. [...] bez konieczności przywrócenia ich powierzchni do stanu poprzedniego".
Wykonanie przyłącza kanalizacji deszczowej obejmującej spływ wód opadowych zarówno z połaci dachowych budynku, jak również terenów utwardzonych
z odprowadzeniem ich do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej w ul. W.
w S. spowoduje, że wody opadowe z działek o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. W. w S. będą zagospodarowanie w ramach własnych nieruchomości i odprowadzane w sposób zgodny z warunkami techniczno-budowlanymi.
Jednocześnie MWINB wskazał, że podmiotem wykonania w/w obowiązków organ powiatowy uczynił Starostę S., który nie posiada osobowości prawnej, stąd też nie może być adresatem decyzji PINB w S. Nr [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, powiat ma osobowość prawną. Powyższe w ocenie organu odwoławczego nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu M. WINB wskazał, że skarżone rozstrzygnięcie Nr [...] zostało wydane na podstawie przedłożonej w toku postępowania opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. S. J., który posiada stosowne uprawnienia budowlane i jest biegłym sądowym z zakresu budownictwa wodno-melioracyjnego, a więc jest fachowcem w swej dziedzinie. Skoro w toku postępowania administracyjnego nie został opracowany,
w szczególności na zlecenie skarżącej, raport, opinia, bądź ocena, która uwzględniając przepisy prawa, inaczej (odmiennie) określałaby stan faktyczny, to za wiążącą uznać wypada tę ocenę, która w toku sprawy administracyjnej została opracowana i stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Dodał także, że skarżąca mogła skorzystać z możliwości zlecenia kontropinii we własnym zakresie i przedłożenia jej jako dowodu w sprawie.
Skoro w omawianym przypadku istnieje możliwość wyeliminowania zagrożenia zalewania działki należącej do I. K. na co wskazuje biegły sądowy, to brak jest podstaw do nakazywania inwestorowi przywrócenia stanu poprzedniego.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego nieustalenia konkretnej daty budowy spornego podniesienia terenu, podczas gdy jak wskazuje skarżąca teren działek został podniesiony w dwóch etapach - w latach 2006/2007
i 2016, organ odwoławczy podał, że powyższe daty wynikają z oświadczenia stron postępowania oraz świadków przez nich wskazanych. Powyższe nie wynika jednak
z dokumentacji zgromadzonej w omawianej sprawie – odniósł się do rzędnych terenu.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że sprawa została wyjaśniona w sposób całkowity jednakże należało uchylić decyzję PINB w S. z 4 sierpnia 2023 r.
i orzec co do istoty sprawy - kierując obowiązki na odpowiedni podmiot.
Skargę na decyzję M. WINB z 27 października 2023 r. złożyła skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając decyzje
w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z poźn. zm., dalej k.p.a.)
poprzez
- nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, w tym brak jakiejkolwiek analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkowało uznaniem, że możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy wybudowane miejsca parkingowe na działce nr ew. [...] są niezgodne z ustaleniami planu, a zatem brak jest możliwości doprowadzenia inwestycji do stanu poprzedniego w sposób inny, niż poprzez nakazanie przywrócenia terenu do stanu poprzedniego;
- wybiorczą analizę materiału dowodowego, pominięcie wielu zgromadzonych dowodów, w tym pozwolenia na budowę stacji trafo oraz zeznań świadków oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i uznaniem, że podwyższenie terenu na działkach [...] i [...] nastąpiło w latach 2006-2008 podczas budowy windy i parkingu, podczas gdy następowało ono w dwóch etapach w latach 2006-2008 i 2016-2017 - czyli również podczas przebudowy trafostacji i budowy parkingu
- brak wyjaśnienia powodów, dla których organ niektórym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
a. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. poprzez jego niezastosowanie, mimo, iż jedynie usunięcie ziemi i likwidacja miejsc parkingowych doprowadzi do stanu zgodnego z prawem eliminując zalewanie działki i niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego
b. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. poprzez jego zastosowanie, mimo, że brak jest możliwości doprowadzenia robot budowlanych do stanu zgodnego
z prawem tj. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego
co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia, które nie eliminuje stanu niezgodnego z prawem powstałego wskutek wykonanych robot budowlanych.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru – Strefa historycznego centrum S1 w mieście S. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady miejskiej w S. z dnia 23 września 2009 r.
W obszernym uzasadnieniu skarżąca rozwinęła postawione zarzuty, akcentując pominięcie ustalenia wytycznych organu II instancji wynikających z decyzji nr [...]
z 29 kwietnia 2021 r., niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego,
w szczególności pominięcie ustaleń wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym pominięcia budowy parkingu jako samowoli budowlanej, okoliczności związanych z podwyższeniem terenu mając na uwadze, iż zdaniem skarżącej miało to miejsce dwukrotnie.
W odpowiedzi na skargę M. WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Sąd uznał, że wydane przez organy nadzoru budowlanego decyzje są przedwczesne.
Na wstępie zwrócić uwagę należy, że skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne zgłaszała naruszenie przepisów prawa budowlanego poprzez zmianę stosunków wodnych powstałą na skutek wykonywania robót budowlanych na działkach sąsiednich, której właścicielem jest Starostwo Powiatowe
w S., podnosząc przy tym, że w wyniku realizacji obiektów budowlanych powstała szkoda jej działki, polegająca na dokonaniu zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych a także odprowadzania tych wód opadowych na jej grunt. Skarżąca wywodziła również podniesienie poziomu terenu działki, utwardzenie nieruchomości kostką brukową poprzez budowę parkingu, drogi, wyprofilowanie gruntu.
Po przeprowadzeniu oględzin PINB wszczął postępowanie administracyjne na wniosek I. K., w sprawie odprowadzania wód opadowych z terenu działek nr ew. [...] i [...] użytkowanych przez Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. na działkę sąsiednią.
Przeprowadzone obszerne postępowanie administracyjne doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, nakładającej na Powiat S. obowiązek wykonania w terminie do dnia 29 marca 2024 r. przyłącza kanalizacji deszczowej obejmującej spływ wód opadowych zarówno z połaci dachowych budynku jak i terenów utwardzonych z odprowadzaniem ich do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej zgodnie z opinią techniczną wykonana przez biegłego.
Wątpliwości Sądu, skutkujące uchyleniem zaskarżonych decyzji wynikają de facto z ustalonego stanu faktycznego, który w ocenie Sądu nie został należycie ustalony.
W kontekście powyższego organy nadzoru budowlanego słusznie wszczęły
i prowadziły postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 p.b., w celu doprowadzenia wykonanych niezgodnie z przepisami robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a takim będzie własne zagospodarowanie przez wód opadowych na nieruchomości użytkowanej przez Przychodnię.
Jak wynika z art. 51 ust. 1 p.b. w postępowaniu naprawczym właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, lub 3) nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że celem postępowania naprawczego, unormowanego w art. 50-51 p.b., jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa (zob. np. wyroki NSA: z 25 II 2014 r., II OSK 2286/12; z 6 XII 2019 r., II OSK 202/18 – CBOSA). Oznacza to, że określony w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakaz rozbiórki jest środkiem ostatecznym, znajdującym zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy nie ma możliwości wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to jednoznacznie z zestawienia przepisów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b.. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w postepowaniu naprawczym jest zbadanie, czy wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 p.b. roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne
z zasadami wiedzy technicznej, a w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie, zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przywołanymi wymogami. Na tym etapie postępowania naprawczego organy nadzoru budowlanego są również zobligowane do zbadania, czy wykonane roboty wymagają przeprowadzenia czynności, bądź robót
w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (wyrok NSA z 5 V 2022 r., II OSK 3879/19, publ. CBOSA). Dopiero więc w przypadku braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowalnych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem wystąpią podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy nadzoru budowlanego wydając zaskarżoną decyzje oparły się wyłącznie na opinii technicznej biegłego powołanego
w sprawie. Otóż biegły we wnioskach opinii technicznej stwierdził, że w celu trwałego wyeliminowania zagrożeń podtopień nieruchomości na działce [...], po wystąpieniu intensywnych opadów atmosferycznych, należy w obszarze działek nr [...] i [...] wykonać przyłącze kanalizacji deszczowej obejmującej spływ wód opadowych zarówno z połaci dachowych budynku przychodni, jak również terenów utwardzonych
z odprowadzaniem ich do istniejącej miejskiej kanalizacji deszczowej w ul. W. w S..
W orzecznictwie sądowym podkreśla się konsekwentnie, że wprawdzie biegły jest pomocnikiem organu administracji w ustaleniu i ocenie stanu faktycznego, niemniej z faktu tego nie wynika automatyczne związanie organu sformułowanymi przez biegłego wnioskami. O ile organ prowadzący postępowanie dowodowe nie może wkraczać
w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, o tyle powinien jednak, na zasadzie art.80 k.p.a., dokonać oceny tego dowodu w świetle całego zebranego w sprawie materiału. Organ ma zatem zarówno prawo i obowiązek ocenienia wartości dowodowej opinii biegłego, zbadania, czy opinia ta jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie zażądania jej uzupełnienia.
Jednocześnie z przeprowadzonego postępowania dowodowego,
a w szczególności jego oceny, nie wynika po pierwsze czy wytyczne wynikające
z poprzednich decyzji organu odwoławczego zostały wykonane, Po drugie nie negując wniosków wynikających z opinii technicznej, Sąd zauważa, że całkowicie pominięto podwyższenie terenu działek użytkowanych przez Przychodnię.
Podwyższenie terenu nie budzi wątpliwości, zostało ono również zaznaczone
w opinii technicznej biegłego. Również wątpliwości dotyczą działki na której usytuowana była stacja Trafo. Nie odniesiono się do tego jaki wpływ na zalewanie działki skarżącej miało podniesienie terenu działek nr [...] i [...]. Do tego dochodzi kwestia ustalenia w jakich latach doszło do podniesienia terenu i czy miało to wpływ na rozstrzygnięcie organu. Skoro organy prowadziły w tym zakresie postępowanie
w postaci oględzin, rozprawy administracyjnej, przesłuchania świadków, to niewątpliwie skarżąca zasadnie zauważa, że kwestie powyższe nie zostały wyjaśnione. Fakt podwyższenia terenu stwierdził sam organ, bo wynikało to z zeznań świadków, którzy potwierdzili, że do podwyższenia terenu doszło w latach 2007-2008 oraz 2016-2017.
Należy ocenić czy podwyższenie terenu nie narusza prawa w kontekście tego, że skarżąca podnosiła powyższe zarówno w swoim wniosku jak i w całym toczącym się postępowaniu. Organy nadzoru budowlanego nie odniosły się w tym przedmiocie
w zaskarżonych decyzjach, nie wskazały także czy prowadzone jest odrębne postępowanie przed organami.
Sąd zauważa także, że skarżąca sygnalizowała w swoim wniosku okoliczności podniesienia terenu oraz ułożenie kostki brukowej pod Przychodnią stanowiącą parking. W tym przedmiocie kluczowe jest to, że jak wynika ze skargi teren, którego dotyczy postępowanie objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru – Strefa historycznego centrum S1 w mieście S. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 23 września 2009 r.
Organ oceni zatem kiedy doszło do urządzenia parkingu poprzez podniesienie terenu, wyłożenie kostki brukowej czy jest to zgodne z m.p.z.p. oraz czy ma to znaczenie dla rozpoznawanej sprawy w kontekście ewentualnego zastosowania art. 51 ust. pkt 1 p.b. Czy m.p.z.p. ma jakikolwiek wpływ dla rozpoznawanej sprawy, czy roboty budowlane na działkach nr [...] i [...] były zgodne z planem.
Zarówno wniosek skarżącej, jak i dokonana ocena skutkująca wydaniem zaskarżonej decyzji została sporządzona w sposób zawężający i przedwczesny.
W konsekwencji Sąd uznaje, że organy nadzoru budowlanego słusznie prowadziły postępowanie w oparciu o art. 51 p.b., nie mniej wydane rozstrzygnięcia są przedwczesne.
W ocenie Sądu zasadne okazało się naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełną ocenę materiału dowodowego.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią uwagi Sądu, w szczególności ustalą czy działki nr [...] i [...] objęte są m.p.z.p., czy wykonane roboty budowlane (podniesienie terenu, urządzenie parkingu - przy ustaleniu w jakich latach doszło do tych robót, itp.) nie naruszają ustaleń wynikających z zapisów m.p.z.p.
i w zależności od tego zastosują art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Braki postępowania dowodowego w powyższym zakresie naruszają określony
w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego ustalenia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności jest to naruszenie przepisu prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd był zobligowany do uchylenia decyzji organów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.