VIII SA/Wa 598/23

VIII SA/Wa 598/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, b, c, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2470
art. 259 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 1375
art. 132 i art. 133
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 9 czerwca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]na rzecz skarżącego P. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga P. K. na postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania wniesionego po terminie.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Orzeczeniem Nr [...] z 22 lutego 2023 r. Dyrektor Aresztu Śledczego
w W.-[...] (dalej: organ I instancji, Dyrektor AŚ) uznał [...] P. K. (dalej: skarżący, funkcjonariusz, strona) - starszego oddziałowego działu ochrony Aresztu Śledczego w W. – [...] za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów związanych z toczącym się postępowaniem karnym z art. 178a § 1 k.k. i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby zgodnie z art. 232 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2074 z późn. zm., dalej: ustawa o SW). Orzeczenie dyscyplinarne zostało zwrócone do organu I instancji po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 1 marca 2023 r. oraz 9 marca 2023 r.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący 27 kwietnia 2023 r. wniósł odwołanie, w którym wnioskował o uchylenie orzeczenia o wydaleniu ze służby i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zastosowanie względem niego łagodniejszej kary dyscyplinarnej niż kara wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał m.in., że od grudnia 2021 r. leczy się [...], przyjmuje leki uspokajające i nasenne, natomiast od 20 lutego 2023 r. przebywa w [...] w R. (dalej: [...]) i o wydanym orzeczeniu dowiedział się dopiero telefonicznie 25 kwietnia 2023 r. Wskazał również, że 20 lutego 2023 r. jego brat – R. K. poinformował telefonicznie Areszt Śledczy w W. – [...] o pobycie skarżącego w szpitalu. Następnie w dniach: 7 marca 2023 r., 24 marca 2023 r. i 7 kwietnia 2023 r. wysłał zaświadczenia o dalszym pobycie skarżącego w szpitalu wraz z wnioskiem o odroczenie jego wysłuchania przed wydaniem orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej - do momentu wyjścia ze szpitala i zakończenia postępowania karnego o przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. Ponadto skarżący załączył do odwołania dwa zaświadczenia, z których wynika, że od 20 lutego 2023 r. do chwili składania odwołania przebywał w szpitalu.
Postanowieniem z 9 czerwca 2023 r., znak: [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), powołując się na art. 253 ust. 3 ustawy o SW, odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] Dyrektora AŚ z 22 lutego 2023 r.
Podstawą rozstrzygnięcia organu II instancji było ustalenie, że odwołanie skarżącego zostało wniesione po terminie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Skarżący
w orzeczeniu został pouczony o przysługującym mu prawie do wniesienia odwołania. Nadto organ odwoławczy wskazał, że z dniem 16 marca 2023 r. przedmiotowe orzeczenie zostało uznane za doręczone, więc 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 30 marca 2023 r. Funkcjonariusz natomiast złożył odwołanie dopiero 26 kwietnia 2023 r., zatem z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że skarżący czynnie uczestniczył
w postępowaniu dyscyplinarnym, miał możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie tego postępowania, aż do jego zakończenia. W dniu 8 lutego 2023 r. został zapoznany z aktami postępowania dyscyplinarnego. Z protokołu dotyczącego tej czynności wynika, że własnoręcznie napisał oświadczenie, że nie będzie dołączał żadnego materiału dowodowego do toczącego się postępowania. Postanowieniem z 10 lutego 2023 r. doręczonym funkcjonariuszowi 16 lutego 2023 r. został poinformowany o tym, że zostały zakończone czynności dowodowe w przedmiotowym postępowaniu. Natomiast pismem z 14 lutego 2023 r. nr [...] skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w dniu 22 lutego 2023 r. o godz. 13.00 do budynku administracji Aresztu Śledczego w W. – [...] gdzie miał być wysłuchany przed wydaniem orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby. Wezwanie otrzymał 15 lutego 2023 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Zatem wiedzę o sposobie zakończenia postępowania dyscyplinarnego oraz wymierzeniu kary w postaci wydalenia ze Służby Więziennej skarżący posiadał już
15 lutego 2023 r. Nie stawił się jednak w dacie wydania orzeczenia, w związku z tym na podstawie art. 252 ust. 10 ustawy o SW orzeczenie zostało przesłane drogą pocztową na adres zamieszkania funkcjonariusza.
Przesyłka nie została podjęta w terminie, dlatego była dwukrotnie awizowana
w dniach: 1 marca 2023 r. i 9 marca 2023 r. Uległa zwrotowi do nadawcy dopiero 16 marca 2023 r. Na podstawie art. 259 ust. 1 pkt 2 ustawy o S.W. do orzeczenia dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.k.) dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków.
Następnie organ odwoławczy powołał się na treść art. 133 k.p.k., zgodnie
z którym jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132 wskazanej ustawy, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się
w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.
O pozostawieniu pisma doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone. Pismo adresowane do osoby, której stan zdrowia uniemożliwia lub
w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie pisma w placówce pocztowej może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy. Stwierdzenie, że stan zdrowia osoby, która udzieliła pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie pisma w placówce pocztowej, następuje na podstawie zaświadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej wystawionego na wniosek tej osoby lub osoby upoważnionej na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Zaświadczenie wydaje się na czas określony albo bezterminowo. Czynności związane z wydaniem zaświadczenia oraz zaświadczenie są nieodpłatne.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że doręczenie orzeczenia organu I instancji z 22 lutego 2023 r. o ukaraniu karą wydalenia ze służby nastąpiło prawidłowo. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że doręczenie uważa się za dokonane
z upływem ostatniego dnia (14 dnia) okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, a następnie pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W związku z niepodjęciem przez skarżącego w placówce pocztowej orzeczenia organu I instancji w terminie 14 dni od daty pierwszego awizowania, przesyłkę uznano za doręczoną 16 marca 2023 r. i od tego okresu zaczął biec termin na wniesienie odwołania, który upłynął 30 marca 2023 r.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:
- art. 253 ust. 1 w zw. z art. 259 ust. 1 pkt 2 ustawy o SW w zw. z art. 131 § 1 pkt 1 w zw. z art. 133 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uznanie, że orzeczenie nr [...] organu
I instancji [...] z 22 lutego 2023 r. o ukaraniu karą wydalenia ze służby w Służbie Więziennej zostało skarżącemu doręczone, w sytuacji gdy funkcjonariusz poinformował organ dyscyplinarny pierwszej instancji, że jest na leczeniu szpitalnym w Szpitalu [...] w R., a zatem nie doszło do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w pierwszej instancji, gdyż orzeczenie to nie zostało skarżącemu skutecznie doręczone;
- art. 253 ust. 3 ustawy o SW poprzez odmowę przyjęcia przez organ II instancji odwołania skarżącego z 26 kwietnia 2023 r. od orzeczenia nr [...] organu I instancji
z 22 lutego 2023 r., w sytuacji gdy odwołanie nie zostało wniesione po terminie.
W konsekwencji powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł
o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie w całości orzeczenia organu
I instancji z 22 lutego 2023 r. oraz rozkazu personalnego Dyrektora Aresztu Śledczego w W. – [...] z 7 kwietnia 2023 r. stwierdzającego wygaśnięcie stosunku służbowego. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ II instancji błędnie uznał jakoby orzeczenie organu I instancji z 22 lutego 2023 r. o ukaraniu karą wydalenia ze służby w Służbie Więziennej zostało doręczone skarżącemu. Według pełnomocnika skarżącego organ odwoławczy całkowicie bezpodstawnie przyjął, że doszło do tzw. doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 133 k.p.k. Pełnomocnik skarżącego powołał się na orzecznictwo sądowe, w którym zaznacza się, że sposób doręczenia pisma procesowego, przewidziany w przepisie art. 133 § 2 k.p.k., obejmuje sytuacje także dłuższej niż chwilowa nieobecności adresata w domu i umożliwia mu odbiór przesyłki, jednak tylko wówczas, gdy jego pobyt poza miejscem zamieszkania nie odbiega od standardowych okoliczności czy potrzeb, np. związanych z wykonywaniem pracy, załatwianiem życiowych spraw, wyjazdem na urlop. Dłuższy pobyt poza miejscem zamieszkania, a de facto jego zmiana, wymagają powiadomienia sądu, podobnie jak pobyt za granicą wymaga wskazania adresata dla doręczeń. W innym wypadku pismo wysłane pod ostatnio znanym sądowi adresem uważa się za doręczone.
Następnie w skardze podniesiono, że skarżący za pośrednictwem swojego brata zawiadomił organ I instancji (przełożonego dyscyplinarnego) w toku postępowania dyscyplinarnego o aktualnym miejscu pobytu trwającym dłużej niż 7 dni. Pan K. K., brat skarżącego, 21 lutego 2023 r. wykonał telefon do Działu Kadr Aresztu Śledczego w W.-[...] i poinformował, że jego brat (skarżący) został przewieziony przez karetkę pogotowia do Szpitala [...] w R. i że przebywa tam na leczeniu. Tym samym przełożony dyscyplinarny skarżącego posiadał wiedzę o zmianie miejsca pobytu strony, a mimo to korespondencja zawierająca orzeczenie dyscyplinarne została błędnie nadana listem poleconym na adres stałego pobytu skarżącego (C. [...], [...] R.), zamiast na adres Szpitala [...] w R. (ul. K. [...], [...] R.).
Pełnomocnik skarżącego uznał również za całkowicie chybione stanowisko organu II instancji o tym, że wiedzę o sposobie zakończenia postępowania dyscyplinarnego oraz wymierzeniu kary w postaci wydalenia ze Służby Więziennej funkcjonariusz posiadał już w dacie 15 lutego 2023 r., tj. w dacie otrzymania wezwania do stawienia się w Areszcie Śledczym w W. – [...] celem wysłuchania. Według pełnomocnika takie stwierdzenie organu świadczy o tym, że wysłuchanie skarżącego miało być tylko czystą formalnością.
Pełnomocnik skarżącego uznał, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia świadomie pominął fakt powiadomienia przez skarżącego (za pośrednictwem brata) o pobycie funkcjonariusza w Szpitalu [...]
w R. na dwa dni przed datą planowanego wysłuchania przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego, sugerując przy tym, że wiedzę o hospitalizacji skarżącego powziął dopiero z pisma z 26 kwietnia 2023 r. Wbrew stanowisku wyższego przełożonego dyscyplinarnego nie doszło do prawidłowego doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. W kontekście powyższego bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest wskazywanie przez organ, że w orzeczeniu dyscyplinarnym zostały zawarte pouczenia o przysługującym funkcjonariuszowi prawie do wniesienia odwołania, skoro skarżący obiektywnie nie mógł zapoznać się z jego treścią.
Autor skargi podniósł, że chybione jest również stanowisko organu II instancji wskazujące na możliwość udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa pocztowego, tj. powoływanie się przez organ na przepis art. 133 § 2a pkt 2 k.p.k. stanowiący, że pismo pozostawione w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, adresowane do osoby, której stan zdrowia uniemożliwia lub
w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie pisma w placówce pocztowej - może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy. Organ zdaje się nie zauważać, że skarżący (z uwagi na pobyt w lecznictwie [...]) nie mógł udzielić komukolwiek pełnomocnictwa pocztowego w rozumieniu art. 38 ustawy Prawo pocztowe. Art. 38 ust. 3 tej ustawy stanowi bowiem, że pełnomocnictwa pocztowego adresat udziela w obecności pracownika operatora pocztowego w placówce pocztowej tego operatora lub w przypadku gdy adresat nie jest w stanie poruszać się samodzielnie, w miejscu jego pobytu, okazując dokument potwierdzający tożsamość. W literaturze prawniczej wskazuje się, że dla swojej skuteczności pełnomocnictwo musi zostać udzielone przez adresata w obecności pracownika operatora pocztowego i to wyłącznie w placówce tegoż operatora. Wyjątek stanowi niemożność samodzielnego poruszania się przez adresata; w takiej sytuacji pełnomocnictwo pocztowe może zostać udzielone w obecności pracownika operatora pocztowego w miejscu pobytu mocodawcy (Chołodecki M. (red.), Piszcz A. (red.). Skoczny T., Prawo pocztowe. Komentarz, wyd. 1., Legalis 2018).
W konkluzji pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skoro skarżący nie mógł udzielić pełnomocnictwa pocztowego, to w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć odpowiedniego zastosowania nie tylko art. 133 § 2a k.p.k., lecz także art. 133 § 2b k.p.k., gdyż ten ostatni przepis odnosi się do osoby, która udzieliła pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634
z późn. zm., dalej: p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia organu I instancji z 22 lutego 2023 r w przedmiocie ukarania skarżącego karą wydalenia ze służby w Służbie Więziennej.
Wymaga więc wyjaśnienia, że stosownie do treści art. 253 ust. 1 ustawy o SW postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia i odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (ust. 2). Jednakże na podstawie ust. 3 tego przepisu, który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 259 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym
w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Z uwagi na treść powyższego przepisu
w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 133 k.p.k., który wskazuje, że jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy (§ 1). O pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone (§ 2). Pismo pozostawione
w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przyjął, że orzeczenie organu
I instancji z 22 lutego 2023 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu 16 marca 2023 r., zgodnie z ww. art. 133 k.p.k., zatem termin na wniesienie odwołania upłynął 30 marca 2023 r. Sposób doręczenia określony w art. 133 k.p.k. stwarza domniemanie doręczenia. Dlatego też zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Z przepisu tego wynika, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą zostać spełnione łącznie przesłanki określone w art. 133 k.p.k.
W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji (postanowienia) stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego konieczne jest, żeby doręczyciel dochował wymogów z art. 133 k.p.k., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas
w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona z niego korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia.
Doręczenie przez tzw. awizo może zostać uznane za prawidłowe tylko wówczas, gdy adresat przebywa pod wskazanym adresem, a jedna z form doręczenia wskazanych w art. 132 k.p.k. okazała się bezskuteczna (por. wyrok SN z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV KK 53/10, publ. Lex nr 843710). Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji w dacie wydania orzeczenia z 22 lutego 2023 r. był
w posiadaniu informacji o pobycie skarżącego w [...] od 20 lutego 2023 r.,
o czym powiadomił organ I instancji brat strony, a w aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie lekarskie z 6 marca 2023 r. potwierdzające ten fakt (k. 144 akt administracyjnych). W piśmie z 15 maja 2023 r. skarżący przedstawił argumenty na okoliczność jego czasowej nieobecności w miejscu zamieszkania od 20 lutego 2023 r., załączając zaświadczenia lekarskie o jego pobycie w szpitalu, poczynając od 20 lutego 2023 r. (k. 13-23 akt administracyjnych organu odwoławczego). Jak wynika z akt sprawy orzeczenie organu I instancji zostało stronie doręczone w trybie art. 133 k.p.k.
w dacie 16 marca 2023 r. (k. 130 akt organu I instancji), tj. w czasie, kiedy skarżący
w żaden sposób nie mógł go odebrać osobiście (nadane na poczcie 24 lutego 2023 r.,
a strona od 20 lutego 2023 r. przebywała na szpitalnym leczeniu, o czym 21 lutego 2023 r. poinformował pracodawcę brat funkcjonariusza).
W ocenie Sądu organ II instancji nie wyjaśnił dogłębnie i wszechstronnie na podstawie dokumentów dołączonych do akt sprawy przez skarżącego, potwierdzonych dowodami dołączonymi do skargi, istotnej dla sprawy okoliczności, czy doszło do skutecznego doręczenia stronie orzeczenia dyscyplinarnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postępowania organ odwoławczy skupił się na ocenie skuteczności doręczenia orzeczenia z 22 lutego 2023 r. wyłącznie poprzez odwołanie się do jego podwójnego awizowania i ostatecznie niepodjęcia przesyłki przez skarżącego oraz do kwestii czynnego uczestniczenia funkcjonariusza w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie rozważył jednak okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu,
a następnie w skardze, że organ I instancji, wydając orzeczenie dyscyplinarne z 22 lutego 2023 r. posiadał już wiedzę o innym miejscu pobytu skarżącego, aniżeli adres zamieszkania, ponieważ za pośrednictwem swojego brata zawiadomił organ dyscyplinarny o aktualnym miejscu pobytu (pobyt w szpitalu). Pomimo takiej wiedzy korespondencja zawierająca orzeczenie dyscyplinarne została nadana listem poleconym na adres stałego pobytu skarżącego.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, wedle którego adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się
w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1761/11, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: cbosa).
Reasumując, wskazane przez skarżącego okoliczności związane z pobytem
w szpitalu w datach doręczania orzeczenia dyscyplinarnego oraz uznania go za skutecznie doręczone uzasadniają powstanie wątpliwości co do prawidłowości doręczenia dokonanego w trybie art. 133 §1 i § 2 k.p.k., które organ odwoławczy winien był wszechstronnie wyjaśnić, a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czego nie uczynił. Tym samym doszło do naruszenia ww. przepisu w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono
w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 j.t.).
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy wyjaśni, zgodnie z wytycznymi Sądu, czy orzeczenie dyscyplinarne z 22 lutego 2023 r. zostało skarżącemu prawidłowo doręczone.