VIII SA/Wa 596/22

VIII SA/Wa 596/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Justyna Mazur /przewodniczący/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 323/23 - Wyrok NSA z 2023-12-21
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 1, art. 134 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 162
art. 48
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1895
art. 37, art. 39, art. 91 pkt 26, art. 92 pkt 5 i 6, art. 93 ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym t. j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 9 maja 2022 r., nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 9 marca 2022 r. nr [...] wymierzającą przedsiębiorcy A. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWE M.A.S. w S.K. (dalej "Skarżący", "Strona" lub "Przedsiębiorca") karę pieniężną w wysokości 5000 złotych, z tytułu niewykonania obowiązków określonych w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1 – 3 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym .
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie prawnym i faktycznym:
W dniach od 2 - 16 grudnia 2021r., inspektorzy reprezentujący MWIIH przeprowadzili czynności kontrolne w punkcie sprzedaży M. Hala Targowa stoisko nr [...], przy ul. W.w R. u Przedsiębiorcy, bez zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę przeprowadzono m. in. na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej - art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.). Kontrolowany oferował do sprzedaży m.in. czajniki elektryczne, żelazka elektryczne itp. W ramach postępowania kontrolnego - zgodnie z upoważnieniem - inspektorzy stwierdzili, że Przedsiębiorca wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, nie umieścił w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji, o których mowa w art. 37 ust. 1-3 ustawy o zużytym sprzęcie, a wskazujących że;
- dystrybutor obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w punkcie sprzedaży, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt sprzedawany,
- dystrybutor, dostarczając nabywcy sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w miejscu dostawy tego sprzętu, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt dostarczony,
- dystrybutor prowadzący jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynoszącej co najmniej 400 m2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, jest obowiązany do nieodpłatnego przyjęcia w tej jednostce lub w jej bezpośredniej bliskości zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych.
Dodatkowo inspektorzy w toku kontroli stwierdzili, że przedsiębiorca nie wywiesił informacji, o punktach zbierania zużytego sprzętu, co narusza art. 39 pkt 2 ww. ustawy. Stwierdzono też brak przekazania przez Przedsiębiorcę wszystkich ww. informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi na portalu aukcyjnym A. pod nazwą użytkownika "[...]", gdzie Przedsiębiorca udostępnia sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość. W toku kontroli inspektorzy poinformowali kontrolowanego o konsekwencjach wynikających z art. 91 pkt 25 i 26 lit c ustawy o zużytym sprzęcie, za nieprzestrzeganie przepisów art. 37 i 39 ww. ustawy. Przedsiębiorca wskazał, że nieodpłatnie odbiera w punkcie sprzedaży M. zużyty sprzęt z gospodarstw domowych o ile jest tego samego rodzaju i pełni te same funkcje co sprzedawany, nadto, iż nie dostarcza nabywcom sprzętu, jest on kupowany na miejscu, powierzchnia sprzedaży wynosi ok. 30 m2 w związku z czym nie przyjmuje nieodpłatnie zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego. Oświadczył też, że w punkcie sprzedaży M.. i na portalu A. pod w/w nazwą nie są uwidocznione informacje o których mowa w art. 37 ust. 1-3 i art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie i zobowiązuje się do ich zamieszczenia w widocznym miejscu w terminie do 9.12.2021 r. (oświadczenie z 2.12.2021 r.).
Pismem z 11 lutego 2022 r., na podstawie art. 61 § 1 i § 4 kpa, MWIIH poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 91 pkt 25 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, o treści art. 10 § 1 kpa.
Skarżący w piśmie z 21 lutego 2022 r. poinformował, że z największą starannością podchodzi do obowiązku informowania klienta wynikającym z art. 37 ust. 1-3 w/w ustawy, informacje były umieszczone na zewnętrznej części stoiska w miejscu dostępnym dla klienta i prawdopodobnie zostały usunięte przez osobę postronną, czego nie zauważył, był w trakcie zmian na stronie portalu A. i w/w informacje zamieścił. Wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, że były to jedyne naruszenia, które natychmiast usunął.
W/w decyzją z 9 marca 2022 r., MWIIH na podstawie art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c, art. 92 pkt 5 i 6 oraz art. 93 ust. 2 i ust. 5 ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1893 ze zm.) wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 5000 zł z tytułu niewykonania obowiązków określonych w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1-3 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając naruszenie:
1) art. 37 ust. 3 ustawy o zużytym sprzęcie, poprzez błędne uznanie, że strona spełnia definicję dystrybutora, o którym mowa w ust. 3, podczas gdy ustawodawca nałożył obowiązek wynikający z ust. 3 wyłącznie na dystrybutora prowadzącego jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży wynoszącej co najmniej 400 m2, poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, której to definicji skarżący nie spełnia, a tym samym nie mógł naruszyć obowiązku, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy o zużytym sprzęcie;
2) art. 37 ust. 4 w/w ustawy poprzez uznanie, że strona jest zobowiązana do umieszczenia informacji zawartych w art. 37 ust. 1-3 ww. ustawy, podczas gdy skarżący nie jest dystrybutorem prowadzącym jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynoszącej co najmniej 400 m2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, a zatem nie podlega obowiązkowi, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy;
3) art. 91 pkt. 25 w zw. z art. 93 ust. 2 ww. ustawy, poprzez nałożenie na stronę pieniężnej kary administracyjnej w sytuacji gdy strona nie podlega obowiązkowi, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy o zużytym sprzęcie, a w konsekwencji nie mogło dojść do naruszenia obowiązku o którym mowa w art. 37 ust. 4 ww. ustawy;
4) art. 7 w zw. z art. 77, w zw. z art. 80 Kpa polegającego na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków
niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienia, pomimo przedstawienia stanowiska przez stronę, że skarżący nie jest prowadzącym jednostkę handlu detalicznego o powierzchni wynoszącej co najmniej 400 m2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, zatem nie podlega obowiązkowi, o którym mowa w art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, a w konsekwencji nie mógł naruszyć tego artykułu;
5) art. 7a § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że strona podlega obowiązkowi wskazanemu w art. 37 ust. 3 ustawy o zużytym sprzęcie, pomimo powzięcia uzasadnionych wątpliwości na podstawie pisma skarżącego, że norma prawna określona w art. 37 ust. 3 tejże ustawy nie ma zastosowania do skarżącego i nierozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść skarżącego, co doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia na skarżącego administracyjną karę pieniężną;
6) art. 7 i 77 Kpa w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2a w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, polegające na uchybieniu obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
7) art. 189 f § 1 pkt 1 kpa poprzez ustalenie, że naruszenia nie cechował niski stopień szkodliwości, co doprowadziło do nieuzasadnionego nałożenia kary administracyjnej oraz nierozważenie zastosowania dobrodziejstwa instytucji opisanej w przedmiotowym przepisie pomimo zastosowania się przez skarżącą do treści przepisów i zaprzestania przez stronę naruszenia prawa;
8) art. 6 Kpa w związku z art. 62 ust. 1 pkt. 3 Prawa przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie niezapowiedzianej kontroli w zakresie szerszym niż umożliwia to przepis ustawy Prawo przedsiębiorców, który umożliwia przeprowadzenie niezapowiedzianej kontroli jedynie w sytuacji sprawdzenia rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu produktu lub usługi, a nie skontrolowanie oznakowania lokalu handlowego.
Decyzją z 9 maja 2022 r. nr [...] Prezes UOKiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję MWIIH z 9 marca 2012 r. Podniósł m.in., że ustalenia kontroli dały podstawę do stwierdzenia, że Przedsiębiorca nie wykonał ciążących na nim obowiązków z art. 37 ust. 4 cyt. ustawy nie umieszczając w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży i nie przekazując na portalu A. informacji w zakresie o którym mowa w art. 37 ust.1-3 oraz art. 39 pkt 2 tj. nie wywiesił w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży i nie przekazał na portalu A. informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu, co dało podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutów z odwołania wskazał, że organ I instancji aczkolwiek przytoczył przepisy art. 37 ust. 1-3 mówiące o obowiązkach dystrybutorów, w tym tych prowadzących jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży co najmniej 400 m2, jednak zapis ten nie stanowił oceny wielkości powierzchni placówki kontrolowanego i nie wskazywał na przyjęcie, że Przedsiębiorca podlega obowiązkom z art. 37 ust. 3, a obowiązki informacyjne wynikające z art. 37 ust. 4 i art. 39 pkt 2 dotyczą wszystkich dystrybutorów sprzętu elektrycznego i elektronicznego, bez względu na wielkość powierzchni sprzedaży jednostki handlu detalicznego. Podniósł, że za dystrybutora uważa się osobę fizyczną, jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej lub osobę prawną w łańcuchu dostaw, która udostępnia sprzęt na rynku, zatem Przedsiębiorca spełnia tę definicję i bezsprzecznie podlega obowiązkom informacyjnym z art. 37 ust. 4 i 39 pkt 2. Podkreślił, że spełnienie obowiązków z art. 37 ust. 1-3 dotyczących odbioru nie jest spełnieniem wymagań informacyjnych z art. 37 ust. 4.
Podniósł, że podstawą wymierzenia kary było stwierdzenie w pierwszym dniu kontroli braku wszystkich informacji wymaganych art. 37 ust. 4 i art. 39 pkt 2 ustawy, co udokumentowano w protokole kontroli z 16.12.2021 r. nr [...], do którego nie wniesiono uwag. Stwierdzonego stanu faktycznego nie zakwestionował Przedsiębiorca, który wskazał jedynie na przyczyny tej sytuacji i po powzięciu wiedzy o nieprawidłowościach zamieścił w placówce i na stronie internetowej odpowiednie informacje. W protokole kontroli zawarto informacje o pouczeniu Przedsiębiorcy o konsekwencjach wynikających z art. 91 pkt 25 i 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie. Z tych przyczyn Prezes UOKiK uznał zarzuty naruszenia art. 7,77 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2a w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej za chybione, gdyż ustalenia zebrane i opisane w protokole kontroli są jasne, zrozumiałe i wystarczające do podjęcia decyzji o wszczęciu postępowania i decyzji merytorycznej.
Prezes UOKiK wskazał, że celem ustawodawcy było umożliwienie użytkownikom sprzętu pozbycia się w prawidłowy sposób odpadów w postaci zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, poprzez dostęp do informacji, gdzie i na jakich zasadach mogą te odpady pozostawić. W związku z tym każdy dystrybutor takiego sprzętu winien w widocznym miejscu w punkcie jego sprzedaży umieszczać wszystkie informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 - 3 niezależnie od prowadzonej przezeń powierzchni sprzedaży. Przekazanie informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu jest bardzo istotne, a uzyskanie powyższej wiedzy przyczynia się do zwiększenia dbałości o stan środowiska naturalnego, poprzez ograniczanie pozostawiania zużytego, niepotrzebnego już sprzętu w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Tym samym każdy dystrybutor, niezależnie od zakresu jego działalności, powinien mieć uwidocznione informacje wynikające z art. 37 ust. 4 w zakresie o którym mowa w art. 37 ust. 1 - 3, jak i wynikające z art. 39 pkt 2.
Prezes UOKiK wskazał, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o zużytym sprzęcie, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo stwierdzenie braku właściwej informacji wymaganej przepisami prawa jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma znaczenia czy niedopełnienie obowiązku nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) podmiotu, a ustawa nie przewiduje możliwości badania istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości.
Prezes UOKiK podkreślił, że organ pierwszej instancji zarzucił naruszenie obowiązku informacyjnego z art. 37 ust. 4 ww. ustawy, a nie jak twierdzi strona art. 37 ust. 3 tejże ustawy, gdyż w żadnym miejscu w skarżonej decyzji taki zarzut nie wystąpił. Poza tym wskazał, że naruszenie art. 37 ust. 3 jest sankcjonowane zgodnie z art. 91 pkt 24 powyższej ustawy, który w decyzji nie był wskazany.
Odnośnie naruszenia art. 6 Kpa w związku z art. 62 ust. 1 pkt. 3 Prawa przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie niezapowiedzianej kontroli w zakresie szerszym niż umożliwia to przepis ustawy Prawo przedsiębiorców, wskazał, że podstawą prawną przeprowadzenia niniejszej kontroli w zakresie przepisów ustawy o zużytym sprzęcie był art. 11 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011 (Dz.Urz.UE.L 2019 Nr 169, str. 1) - obowiązującego od 16 lipca 2021 r. Zakres stosowania przepisów ww. rozporządzenia został określony w załączniku I do rozporządzenia, obejmuje on również regulacje dotyczące zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W związku z powyższym miał zastosowanie
art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym zawiadomienia
o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy kontrola ma zostać
przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Prezes UOKiK podniósł też, że artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 został wskazany, jako podstawa prawna przeprowadzenia kontroli, w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli nr DR. 311/2021 z 2 grudnia 2021 r. odebranym przez Przedsiębiorcę 2 grudnia 2021 r., razem z "Pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego". W niniejszej kontroli art. 62 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców będzie miał zastosowanie jedynie do dokonanego zakupu kontrolnego, produktów lub usług sprawdzającego rzetelność usługi, na podstawie ustawy o Inspekcji Handlowej. Ponadto inspektorzy na odwrocie karty pierwszej Protokołu kontroli (przed pkt 1 Sprawdzenie rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu kontrolnego), jako powód przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze jej wszczęcia, prawidłowo wskazali zarówno art. 48 ust. 11 pkt 1 oraz art. 62 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Prezes UOKiK, nie zgodził się też z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Wskazał, że okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej bowiem strona nie dopełniła obowiązków z art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 ww. ustawy, w związku z czym nie można uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma, a tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. Za spełnioną można uznać natomiast przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż strona jeszcze w toku kontroli podjęła dobrowolne działania mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przesłanki te, jednak muszą być spełnione łącznie. Ponadto organ drugiej instancji wskazał, że fakt zaprzestania naruszania przepisów prawa i podjęcia działań naprawczych, nie zwalnia strony z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków stwierdzonych w chwili kontroli. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Prezesa UOKiK zastosowanie art. 189f § 2 nie spełnieni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w przepisach ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
Odnośnie zarzutu, że w treści protokołu kontroli zamieszczono informację o osobie W. B. - wspólnika spółki cywilnej, który podejmował czynności w imieniu kontrolowanego, a jak podkreśliła strona podmiotem kontrolowanym nie była spółka cywilna, a indywidualna działalność gospodarcza, Prezes UOKiK wskazał na pismo MWIIH z 7.01.2022 r. skierowane do Przedsiębiorcy, w którym organ pierwszej instancji na podstawie art. 21 a ustawy o Inspekcji Handlowej prostuje błąd pisarski i oczywistą pomyłkę zawartą w protokole kontroli [...] (karta nr 3 odwrót wiersz 18 od dołu), gdzie błędnie podano "wspólnik spółki cywilnej p. W. B.", a winno być: "Osoba upoważniona p. K.S.". W ocenie organu drugiej instancji powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza że strona podpisała ww. protokół kontroli bez uwag, jak również prawidłowo pouczona, nie zgłosiła do niego uwag w ciągu 7 dni od podpisania.
Podsumowując Prezes UOKiK stwierdził, że M. WllH, miał podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 91 pkt. 25 i 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie bowiem organ pierwszej instancji właściwie wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, uwzględnił kryteria wymiaru kary z art. 93 ust. 3 ww. ustawy, dokonał właściwej analizy przesłanek z art. 189f Kpa oraz okoliczności wskazanych w art. 93 ust. 4 ustawy, wymierzając karę w dolnej granicy przedziału wskazanego w art. 92 pkt 5 i 6 ww. ustawy, tj. 5000 zł. Właściwie zastosował zasadę
określoną w art. 93 ust. 5, orzekając jedną karę za wszystkie stwierdzone nieprawidłowości. Organ podkreślił, że karę wymierzono w dolnej granicy możliwej do nałożenia kary określonej w art. 92 pkt 5 (od 5000 zł - 500000 zł) i 6 (od 5000 zł - 300000 zł) tej ustawy. Mając na uwadze powyższe w ocenie organu drugiej instancji brak było podstaw do obniżenia wysokości kary, czy uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
W skardze Przedsiębiorca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie:
1) art. 6 kpa w zw. z art 48 ust 10 Prawa Przedsiębiorców poprzez brak szczegółowego wskazania w protokole kontroli zakresu kontroli przeprowadzonej u skarżącego oraz przeprowadzenie kontroli bez uprzedniego zawiadomienia bez podstawy prawnej;
2) art. 6 Kpa w zw. z art. 49 ust. 9 Prawa Przedsiębiorców poprzez przekroczenie
zakresu kontroli wskazanego w upoważnieniu;
3) art. 6 Kpa w zw. z art. 48 ust. 11 w zw. z art. 62 ust. 1 Prawa Przedsiębiorców poprzez brak zastosowanie przepisów art. 48 wyłączonych z mocy art. 62 ust. 1 Prawa Przedsiębiorców;
4) art. 7 i 77 Kpa w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2a w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, polegające na uchybieniu obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
5) art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa poprzez ustalenie że naruszenia nie cechował niski stopień szkodliwości, co doprowadziło do nieuzasadnionego nałożenia kary administracyjnej oraz nierozważenie zastosowania dobrodziejstwa instytucji opisanej w przedmiotowym przepisie pomimo zastosowania się przez Skarżącego do treści przepisów i zaprzestania przez Stronę naruszania prawa.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie Skarżącego Organ naruszył art. 48 ust. 10 Prawa Przedsiębiorców, gdyż w protokole kontroli z 16 grudnia 2021 roku brak jest informacji o przyczynie uzasadniającej przeprowadzenie kontroli bez uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Skarżący podkreślił, iż w protokole jest jedynie informacja o art. 48 ust. 11 pkt 1 Prawa Przedsiębiorców (s. 20), brak jest natomiast informacji wskazanej w decyzji dotyczącej Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady [EU] 2019/1020 z 20 czerwca 2019 roku w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów o zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz Rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011. Poza tym, według skarżącego nawet samo powołanie wskazanych przepisów nie czyni zadość wymogom ustawowym, wskazanym w art. 48 ust. 10. Organ oprócz podstawy prawnej winien wskazać jakie obowiązki nałożone na przedsiębiorców ma zamiar kontrolować. Skarżący uznał, iż jest to o tyle dziwne, że organ powołuje się na okoliczność, iż kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej, natomiast kontrola jest przeprowadzona w oparciu o przepisy krajowe i dotyczy wypełnienia jedynie obowiązków krajowych, a nie wspólnotowych, a więc powstaje pytanie czy organ miał w ogóle podstawę prawną do przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia, gdyż jak twierdzi skarżący, wskazana przez Organ podstawa prawna wydaje się pozorna i nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.
Ponadto, skarżący uznał, iż organ naruszył również art. 49 ust. 9 Prawa Przedsiębiorców poprzez przekroczenie zakresu kontroli wskazanego w upoważnieniu. W treści protokołu kontroli brak szczegółowej informacji o przyczynie uzasadniającej przeprowadzenie kontroli. Podobna sytuacja miała miejsce według skarżącego, w przypadku upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Organ powołał się jedynie na treść 48 ust. 11 pkt 1 Prawa Przedsiębiorców bez wskazania decyzji dotyczącej Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU] 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 roku w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów o zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz Rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011. Skarżący zwrócił uwagę, iż w treści decyzji organ odsyła do załącznika I, nie wskazując nawet jakie to obowiązki przedsiębiorcy zamierza poddać kontroli. A zatem organ kontrolując ten aspekt, który nie został uprzednio wskazany wprost w treści upoważnienia wykroczył poza przewidziany prawem zakres kontroli. W świetle powyższego skarżący uznał, iż wszelkie ustalenia kontroli przeprowadzonej z naruszeniem art. 49 ust. 9 nie mogą go obciążać.
Podniósł, że powstaje pytanie czy przepisy art. 62 ust. 1 pkt 3 prawa Przedsiębiorców nie wyłączają możliwości jednoczesnego przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 48. Art. 62 całkowicie wyłącza stosowanie art. 48 a więc również przewidziane tam wyłączenie od obowiązku zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli.
Skarżący uznał również, iż organ winien zastosować art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa gdyż stopień szkodliwości jest niewysoki, a strona zaprzestała naruszania prawa. Przepis art. 189 f §1 pkt 1 ma charakter obligatoryjny, nie podlega uznaniu administracyjnemu, a okres naruszenia trwał jedynie 5 dni, dlatego też trudno mówić o znacznej szkodliwości społecznej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie oraz ustosunkował się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Należy nadmienić, że rola Sądu polega na sprawowaniu kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Nadto, w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Decyzje obu instancji nie budzą bowiem zastrzeżeń, z punktu widzenia ich zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 91 pkt 25, karze pieniężnej podlega każdy, kto wbrew przepisowi art. 37 ust. 4 nie umieszcza w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1-3, lub kto udostępniając na rynku sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość nie przekazuje tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu.
Zgodnie z art. 91 pkt 26 litera c ustawy, karze pieniężnej podlega każdy, kto wbrew przepisom art. 39 nie umieszcza w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu, a w przypadku udostępniania na rynku sprzętu za pomocą środków porozumiewania się na odległość - nie przekazuje tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu.
Wysokość kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie określa art. 92 pkt 5 i 6 ww. ustawy, który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 91 pkt 26 kara pieniężna wynosi od 5000 zł do 500000 zł, natomiast w art. 91 pkt 25 wynosi od 5000 zł do 300000 zł.
Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje właściwym organom wymierzyć jedną karę podmiotowi, który nie wykonywał obowiązków określonych w ww. przepisami, choćby nastąpiło niezwłoczne usunięcie nieprawidłowości. Wykazanie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku, powoduje konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Stosownie zaś do art. 93 ust. 2 i 5 tej ustawy, administracyjne kary pieniężne za naruszenie przepisów, o których mowa w art. 91 pkt 22-26, wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej oraz w przypadku stwierdzenia w czasie jednego postępowania kilku naruszeń wyczerpujących znamiona naruszeń określonych w art. 91 orzeka się jedną karę za wszystkie naruszenia, której wysokość nie może przekraczać najwyższej kary przewidzianej za dane naruszenia.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący uchybił obowiązkom o których mowa w art. 37 ust. 4 nie umieszczając w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1-3 i udostępniając na rynku sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość nie przekazując tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu. Skarżący nie dopełnił też obowiązkom z art. 39 nie umieszczając w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu, a w przypadku udostępniania na rynku sprzętu za pomocą środków porozumiewania się na odległość nie przekazując tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu.
Przechodząc do podstawowego zagadnienia spornego w niniejszej sprawie zauważyć należy, że co do zasady zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 162 ze zm.) organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Celem omawianego przepisu jest umożliwienie przedsiębiorcy przygotowania się do kontroli. Poinformowanie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli jest dokonywane poprzez doręczenie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jednakże w art. 48 ust. 11 w/w ustawy, ustawodawca wymienił sytuacje, w których nie jest konieczne dokonywanie zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Zgodnie z tym przepisem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się m. in. w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (art. 48 ust. 11 pkt 1). Upoważnienia wydane do przeprowadzenia kontroli w przedmiotowej sprawie z 2.12.2021 nr DR 311/2021 i z 9.12.2021 nr DR 324/2021 wskazują podstawę prawną przeprowadzenia kontroli, w tym art. 11 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 2019/1020, zgodnie z którym, w ramach zadań wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu organy nadzoru rynku przeprowadzają odpowiednie kontrole właściwości produktów w wymaganym zakresie poprzez kontrole dokumentacji oraz, w stosownych przypadkach, kontrole fizyczne i laboratoryjne oparte na odpowiednich próbkach, szeregując pod względem ważności swoje zasoby i działania w celu zapewnienia skutecznego nadzoru rynku oraz z uwzględnieniem krajowej strategii nadzoru rynku, o której mowa w art. 13. Zgodnie z art. 2 ust. 1 niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do produktów podlegających unijnemu prawodawstwu harmonizacyjnemu wymienionemu w załączniku I w takim zakresie, w jakim unijne prawodawstwo harmonizacyjne nie zawiera przepisów szczególnych mających taki sam cel, które w sposób bardziej szczególny regulują określone aspekty nadzoru rynku i egzekwowania przepisów. Z kolei Załącznik I w pkt 42 wymienia Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) (Dz.U. L 197 z 24.7.2012, s. 38), a więc akt prawny wdrożony przez ustawę o zużytym sprzęcie. Podstawą prowadzenia kontroli wobec produktów objętych przepisami wymienionymi w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 2019/1020 (m.in. zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego) jest art. 11 ust. 3 cyt. rozporządzenia, a więc bezpośrednio stosowany przepis prawa Unii Europejskiej.
Cyt. przepis art. 11 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 wskazany był jako podstawa prawna przeprowadzenia kontroli w przywołanych wyżej upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli z 2 grudnia 2021 r. odebranym przez przedsiębiorcę 2 grudnia 2021 r., z 9 grudnia 2021 r. odebranym przez Przedsiębiorcę 9 grudnia 2021 r. razem z "Pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego". Ponadto inspektorzy na odwrocie karty pierwszej Protokołu kontroli (przed pkt 1 sprawdzenia rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu kontrolnego), jako powód przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze jej wszczęcia, prawidłowo wskazali zarówno art. 48 ust. 11pkt 1 jak i art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zatem zarzut przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia bez podstawy prawnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie zarzutu przekroczenia zakresu kontroli wskazanego w upoważnieniu i braku szczegółowego wskazania w protokole kontroli zakresu kontroli zauważyć należy, że w/w upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w rubryce E zawierają określenie przedmiotu i zakresu kontroli, tj:
1) sprawdzenie rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu kontrolnego;
2) kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
Podstawa prawna w przedmiotowych upoważnieniach (rubryka A) wymienia m.in. art. 87 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, zgodnie z którym kontrolę przestrzegania przez dystrybutorów przepisów art. 37 i art. 39 sprawuje Inspekcja Handlowa, działając na podstawie ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Jak stanowi art. 53 Prawa przedsiębiorców w protokole kontroli zamieszcza się ustalenia kontroli. Protokół jest dowodem przeprowadzenia kontroli i przebiegu czynności kontrolnych. Winien opisywać kolejne czynności kontrolne podejmowane przez kontrolera, począwszy od momentu wszczęcia postępowania do czasu podjęcia ostatniej czynności kontrolnej u przedsiębiorcy. Z tych względów stanowisko, iż protokół kontroli powinien zawierać określenie jej zakresu przedmiotowego nie jest zasadne. Analiza upoważnień i protokołu kontroli prowadzi do wniosku, ze nie przekroczono zakresu kontroli wskazanego w upoważnieniach. Z zapisów protokołu wynika bowiem, że w ramach kontroli przestrzegania przepisów ustawy o zużytym sprzęcie zbadano realizację ciążących na kontrolowanym obowiązków z art. 37 i 39 tej ustawy. Nie sposób więc w przedmiotowej sprawie dopatrzyć się wykroczenia kontrolujących poza zakres wskazany w upoważnieniu.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 48 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców tj. niewskazania uzasadnienia przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli wskazać należy, że wskazanie przez organ jedynie podstawy prawnej, bez szczegółowego jej opisywania jest wystarczające dla stwierdzenia, iż organ zachował się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi (wyrok WSA w Łodzi z 2.12.2013 r. III SA/Łd 837/13, WSA w Warszawie z 3.07.2019 r. IV SA/Wa 728/19). Nie bez znaczenia ma też okoliczność, że Skarżący nie kwestionował wyników kontroli, zatem ewentualne uchybienie w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik kontroli (por. wyrok NSA z 13.12.2013 r. I FSK 1645/12).
Należy zaaprobować stanowisko organu II instancji, iż w niniejszej kontroli art. 62 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców miał zastosowanie jedynie do dokonanego zakupu kontrolnego, produktów lub usług sprawdzających rzetelność usługi, na podstawie ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców przepisów art. 48-51, art. 54, art. 55 i art. 57 nie stosuje się do działalności gospodarczej przedsiębiorców w zakresie obejmującym zakup produktów lub usług sprawdzającym rzetelność usługi, na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż zakup kontrolowany został wskazany w zakresie kontroli zawartym w cyt. upoważnieniach w postaci zapisu "Sprawdzenie rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu kontrolnego" tak jak i kontrola przestrzegania przepisów ustawy o zużytym sprzęcie. Przepis art. 62 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców ma zastosowanie jedynie do zakupu kontrolnego, produktów lub usług sprawdzającego rzetelność usługi, na podstawie ustawy o Inspekcji Handlowej i w takim też zakresie stanowi podstawę prawną określoną w upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli. Natomiast w zakresie przestrzegania wykonania przez dystrybutora obowiązków wskazanych w art. 37 i 39 ustawy o zużytym sprzęcie podstawą prawną przeprowadzenia kontroli był art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2019/1020.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, iż obie przesłanki powinny być spełnione łącznie. Nie ulega wątpliwości, iż przesłanka zaprzestania naruszania prawa została spełniona, bowiem Skarżący jeszcze w toku kontroli podjął działania celem usunięcia stwierdzonych naruszeń. Nie została natomiast spełniona przesłanka "znikomej wagi naruszenia prawa". Skarżący jako przedsiębiorca nie dopełnił bowiem ciążących na nim obowiązków w zakresie informowania konsumentów o możliwości pozbycia się zużytego sprzętu, i to zarówno w przypadku sklepu, jak i strony internetowej. O wadze tych obowiązków świadczy art. 1 ustawy o zużytym sprzęcie, zgodnie z którym, ustawa określa środki służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi przez zapobieganie niekorzystnym skutkom wytwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego i gospodarowania nim lub przez ograniczanie tych skutków oraz ogólnych skutków wykorzystania zasobów i poprawę efektywności ich wykorzystania. Celem ustawodawcy, przy tworzeniu niniejszych przepisów, było ułatwienie użytkownikom sprzętu pozbycia się w prawidłowy sposób odpadów w postaci zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, a więc umożliwienie im dostępu do informacji, gdzie te odpady pozostawić. Daje to możliwość jak największego odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a w konsekwencji ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, z uwagi na obecność substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. W świetle powyższego, przyjąć należy za organami, że nie sposób uznać aby waga naruszenia przepisów była znikoma. Tym samym, zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 kpa należy uznać za bezzasadny, bowiem ocena zakresu, rodzaju i czasu trwania naruszeń została dokonana prawidłowo, a wysokość wymierzonej kary koreluje z tymi ustaleniami.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.