VIII SA/Wa 589/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-10-16
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegosamowola budowlananakaz rozbiórkisilosyteren rolnyzgłoszenie budowypostępowanie naprawcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę trzech silosów naziemnych, uznając je za wybudowane niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący K. K. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę trzech silosów naziemnych, argumentując, że budowa została zgłoszona i nie było sprzeciwu organu, a także że plan zagospodarowania przestrzennego jest wadliwy i ma zostać zmieniony. Sąd uznał jednak, że silosy zostały wybudowane na terenie rolnym, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy, co stanowi samowolę budowlaną. Sąd podkreślił, że nawet legalnie zgłoszona budowa musi być zgodna z planem miejscowym, a brak możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadnia nakaz rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę trzech silosów naziemnych wraz z płytą fundamentową. Obiekty te zostały wybudowane na działce nr [...] w miejscowości Nieznamierowice, gmina R., niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił, że dokonał skutecznego zgłoszenia budowy, na którą nie otrzymał sprzeciwu, poniósł znaczne koszty, a plan miejscowy jest wadliwy i ma zostać zmieniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że silosy zostały posadowione na części działki oznaczonej w planie jako teren rolny, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy. Sąd podkreślił, że nawet roboty budowlane wymagające jedynie zgłoszenia muszą być zgodne z planem miejscowym, a realizacja obiektu wbrew postanowieniom planu stanowi samowolę budowlaną. W sytuacji, gdy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe, uzasadniony jest nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Sąd zaznaczył, że ewentualne przyszłe zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na ocenę legalności obecnego stanu rzeczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, budowa obiektów budowlanych wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli wymagała jedynie zgłoszenia i nie było sprzeciwu organu, stanowi samowolę budowlaną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodność z planem miejscowym jest fundamentalnym wymogiem, a realizacja obiektu wbrew jego postanowieniom jest niedopuszczalna i może skutkować nakazem rozbiórki, jeśli nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.b. art. 29 § 1 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 14 § 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 87 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa silosów na terenie rolnym, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy, stanowi samowolę budowlaną. Nawet skutecznie zgłoszona budowa musi być zgodna z planem miejscowym. Brak możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadnia nakaz rozbiórki.

Odrzucone argumenty

Budowa została zgłoszona i nie było sprzeciwu organu. Plan zagospodarowania przestrzennego jest wadliwy i ma zostać zmieniony. Skarżący jest mało zamożnym rolnikiem, a rozbiórka spowoduje znaczne straty finansowe.

Godne uwagi sformułowania

każdy obiekt budowlany mający być rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepisami prawa są także przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Okoliczność zrealizowania inwestycji w następstwie zgłoszenia, w odniesieniu do którego nie został wniesiony sprzeciw, nie wyłącza zasadności prowadzenia postępowania naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Justyna Mazur

członek

Marek Wroczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że budowa wbrew planowi miejscowemu, nawet po zgłoszeniu, jest samowolą budowlaną i może skutkować nakazem rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy obiekt budowlany jest realizowany na terenie objętym zakazem zabudowy w planie miejscowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami rolnika a rygorystycznymi przepisami planowania przestrzennego, podkreślając znaczenie zgodności z planem miejscowym nawet przy budowach wymagających jedynie zgłoszenia.

Rolnik stracił pieniądze przez silosy? Sąd wyjaśnia, dlaczego budowa wbrew planowi miejscowemu to samowola.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 589/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Justyna Mazur
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 29 ust. 1 lit. c, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
VIII SA/Wa 589/25
Uzasadnienie
Zaskarżona decyzją z dnia 16 czerwca 2025 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego( dalej jako organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 dalej jako k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowalne( DZ.U z 2025 roku, poz. 418 dalej jako prawo budowalne albo p.b.) po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia 15 kwietnia 2025 roku, nakazującej K. K. rozbiórkę 3 silosów naziemnych praz płyty fundamentowej, wybudowanych na działce nr [...], w miejscowości Nieznamierowice, gmina R., niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy R. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawa rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 29.11.2024r. do PINB w P. wpłynęło pismo E. S. i D. M. z dnia 25.11.2024r. "(...) o przeprowadzenie kontroli i wstrzymanie budowy naziemnych silosów na materiały sypkie, prowadzonej w Nieznamierowicach, gmina R. na terenie działki nr ewid. [...] (...)".
W dniu 19.12.2024r. przedstawiciele organu powiatowego przeprowadzili kontrolę na w/w nieruchomości, podczas której ustalili, że; "Stwierdza się na kontrolowanej nieruchomości na płycie fundamentowej wykonanej z bloczka o wym. 12m x 3,43m, grubości 26 cm, posadowione 3 zbiorniki - silosy - 2 (symbol [...]) o dopuszczalnej ładowności 24,2 t oraz 1 silos (symbol [...]) o dopuszczalnej ładowności 9,36 t. Płyta fundamentowa zlokalizowana w odległości 5,50 m od Istniejącej na działce hali namiotowej oraz 5, 70 od granicy z działką nr ew. [...], oraz ok. 21,50 m od ogrodzenia z działką E. S.. Na okoliczność wykonanych robót przedłożone skuteczne zgłoszenie zarejestrowane w Starostwie Powiatowym w P. pod numerem [...] w dniu 21.06.2023r.".
Kolejno, pismem z dnia 03.01.2025r. PINB w P. zwrócił się do Urzędu Gminy R. o udzielenie informacji, czy działka nr ew. [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz ze wskazaniem jej przeznaczenia.
Wystąpieniem z dnia 02.01.2025r. organ powiatowy zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. o udzielenie informacji, czy wydane zostało pozwolenie na budowę bądź przyjęte zostało skuteczne zgłoszenie na budowę w/w silosów.
Z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż przedmiotowe silosy zostały usytuowane na części działki nr [...], która planie ma oznaczanie R( rolne) gdzie występuje całkowity zakaz zabudowy.
Inkryminowane rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego" oraz art. 51 ust. 7 w/w ustawy, w myśl którego; "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Celem postępowania opartego na art. 51 w/w ustawy jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego, czy też przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem po uprzednim ustaleniu, że zachodzi taka konieczność.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c Prawa budowlanego (w brzmieniu aktualnie obowiązującym): "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: naziemnych silosów na materiały sypkie, o pojemności do 250 m- i wysokości nie większej niż 15 m". Jak ustalono w toku prowadzonego postępowania, na działce nr ew. [...] "(...) na płycie fundamentowej wykonanej z bloczka o wym. 12m x 3,43m, grubości 26 cm, posadowione 3 zbiorniki - silosy - 2 (symbol [...]) o dopuszczalnej ładowności 24,2 t oraz 1 silos (symbol [...]) o dopuszczalnej ładowności 9,36 t. Płyta fundamentowa zlokalizowana w odległości 5,50 m od istniejącej na działce hali namiotowej oraz 5, 70 od granicy z działką nr ew. [...], oraz ok. 21,50 m od ogrodzenia z działką E. S.". Roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowych silosów naziemnych były realizowane na podstawie skutecznego zgłoszenia zarejestrowanego w Starostwie Powiatowym w P. w dniu 21.06.2023r. pod numerem [...] (vide: pismo z dnia 23.01.2025r. znak: [...], str. 13 akt sprawy oraz notatka służbowa z dnia 20.02.2025r., str. 16 akt sprawy). Zdaniem organu fakt dokonania skutecznego zgłoszenia nie zwalnia organu od zbadania, czy inwestycja nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia czy też nie narusza przepisów, w tym przepisów prawa miejscowego (o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego), co następuje w ramach postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22.09.2021r., sygn. akt II SA/Gd 509/21: "Okoliczność zrealizowania inwestycji w następstwie zgłoszenia, w odniesieniu do którego nie został wniesiony sprzeciw, nie wyłącza zasadności prowadzenia postępowania naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego". "Przesądzenie, że inwestor przystąpił do robót budowlanych legalnie, nie wyklucza oczywiście możliwości występowania w sprawie pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 - 4, ponieważ te dotyczą znacznie szerszego zasięgu robót budowlanych, realizowanych również na podstawie wymaganego prawem zgłoszenia. Akceptacja zgłoszenia w formie braku sprzeciwu właściwego organu obliguje inwestora do
przestrzegania tego, aby proces budowlany był prowadzony legalnie, a tym samym zgodnie z warunkami wynikającymi ze zgłoszenia albo obowiązujących przepisów prawa" wyrok NSA z dnia 11.01.2022r. sygn. akt II OSK 378/19). W wyroku z dnia 19.02.2015r. sygn. akt II OSK 1743/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że; ,/...) Niezależnie od powyższego, każdy obiekt budowlany mający być rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach. (...) Przepisami prawa są także przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest bowiem aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717; z póżn. zrn.). Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem".
W toku prowadzonego postępowania PINB w P. pismem z dnia 03.01.2025r. zwrócił się do Urzędu Gminy w R. o udzielenie informacji, czy działka nr ew. [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz ze wskazaniem jej przeznaczenia. W odpowiedzi z dnia 09.01.2025r. znak: [...], Urząd Gminy w R. poinformował, że; "Urząd Gminy w R. stwierdza, że zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru gminy R. z wyłączeniem sołectwa R. i części sołectwa W. G. - II etap uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy R. z dnia 24 marca 2014r. i ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 09 maja 2014 roku pozycja [...], działka o numerze ewidencyjnym [...] położona w obrębie Nieznamierowice, grn. R., od strony drogi gminnej/wschodniej na długości ok. 60 mb. położona jest w terenach zabudowy zagrodowej i letniskowej - symbol planu [...] pozostała część działki leży w terenach rolnych - symbol planu [...] - zgodnie z załącznikiem graficznym. Powyższa działka jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".
W związku z tym organ podniósł, że biorąc pod uwagę powyższe ustalenia wskazać należy, iż działka nr ew. [...] położona jest na terenie oznaczonym w miejscowym planie jako [...] - teren zabudowy zagrodowej i letniskowej oraz na terenie oznaczonym w miejscowym planie jako [...] - teren rolny. Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowe silosy naziemne usytuowane są na części działki leżącej na terenie rolnym (vide; szkic orientacyjny załączony do zgłoszenia z dnia 21.06.2023r.). Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 3 Uchwały Rady Gminy R. Nr [...] z dnia 24.03.2014r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gminy R. z wyłączeniem sołectwa R. i części sołectwa W. G. - II etap: "W strefie oznaczonej symbolem R gdzie przeznaczeniem podstawowym są użytki rolne, plan ustala zakaz zabudowy". Powyższe oznacza, że na tych terenach brak jest możliwości wznoszenia obiektów budowlanych, w tym silosów. W związku z tym uznać należy, że takie usytuowanie pozostaje w sprzeczności z treścią w/w regulacji, stąd pozostawienie 3 silosów na przedmiotowej działce jest niemożliwe. Ponadto w omawianej sprawie nie można zastosować przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ roboty budowlane mające na celu doprowadzenie przedmiotowych silosów do stanu zgodnego z prawem wiązałyby się faktycznie z ich rozbiórką i koniecznością ich wybudowania zgodnie z przepisami prawa miejscowego i warunkami technicznymi w innymi miejscu, co bez wątpienia wykracza poza dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie jest również możliwe doprowadzenie przedmiotowych silosów naziemnych do stanu poprzedniego (stan taki nie istnieje, silosy naziemne zostały wybudowane od podstaw w aktualnym kształcie), zaś nakaz zaniechania robót doprowadziłoby do pozostawienia stanu niezgodności na gruncie.
Zatem słusznie PINB w P. nakazał rozbiórkę 3 silosów naziemnych w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ wojewódzki zauważa, że nakaz rozbiórki wydany na podstawie w/w przepisu Prawa budowlanego musi być poprzedzony wykazaniem, że nie istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06.07.2004r. sygn. akt IV SA 279/03 oraz z dnia 13.09.2017r. sygn. akt VII SA/Wa 2359/16). Przepis ten ma zastosowanie, gdy brak jest możliwości wyeliminowania istniejącego naruszenia. Dopiero niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.09.2017r. sygn. akt VII SA/Wa 2359/16, wskazano: "Nakaz rozbiórki w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 ustawy z 1994r. Prawo budowlane nie ma charakteru bezwzględnego; w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego powinny wyczerpać możliwości zmierzające do legalizacji wykonanych robót budowlanych, natomiast nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem". Tak więc nakaz rozbiórki może nastąpić wówczas, gdy z ustaleń dokonanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego wynika, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób, jak tylko poprzez orzeczenie rozbiórki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.11.2011r. sygn. akt VII SA/Wa 1293/11). Taka sytuacja w omawianej sprawie ma miejsce. Niezgodność stanu faktycznego z przepisami w/w miejscowego planu w ocenie tut. organu z uwagi na jej charakter może zostać usunięta tylko przez nakazanie rozbiórki 3 silosów usytuowanych na płycie fundamentowej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zastosowanie uproszczonej formy "zgody budowlanej" jaką jest zgłoszenie, wymaga realizacji inwestycji zgodnie z prawem. Brak takiej zgodność, nie pozwala na przyjęcie, że zgłoszenie mogłoby być skuteczne. Taki zaś stan wymaga wdrożenia postępowania naprawczego z art. 50-51 p.b. i w związku z istniejącym naruszeniem prawa (z normami planistycznymi) wymaga wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazu rozbiórki właśnie z tej przyczyny, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym (jest to okoliczność, która uniemożliwia doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem)" (wyrok NSA z dnia 04.04.2024r. sygn. akt II OSK 1721/21). Ponadto tut. organ podkreśla, iż fakt prowadzenia postępowania w sprawie zmiany przepisów w miejscowym planie zagospodarowania terenu nie może zostać uwzględniony w ramach niniejszego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł K. K..
Wnosił o uchylenie w/w decyzji ponieważ rozstrzygnięcie jest krzywdzące dla mało zamożnego rolnika, który zgodnie z literą prawa dokonał zgłoszenia budów silosów na którą to budowę nie otrzymał sprzeciwu z właściwego organu, wydał ciężko zarobione pieniądze na płytę fundamentową, z pomocą Państwa otrzymując dotację zamontował silosy i teraz na wniosek osoby, która nie powinna być stroną w postępowaniu z uwagi na znaczną odległość - 21,50 m ma zostać zmuszony do rozbiórki i zmarnowania z trudem zarobionych pieniędzy. Podnosił, że gdyby wiedział lub Starostwo prawidłowo zareagowało gdy ich poinformował o zamiarze silosów na pewno bym ich nie pobudował do produkcji i przechowywania płodów rolnych.
Po opracowaniu aktualizowanego planu zagospodarowania pomyłkowo dokonany zakaz zabudowy zostanie usunięty co wskazuje pisemna informację Wójta Gminy R. znak [...] z dnia 07.07.2025 r. o czym go ustnie zapewniał że tego dopilnuje (pismo w załączeniu).
Jednocześnie ten sam plan dopuszcza rozbudowę w tych samych terenach rolnych przy "zainwestowanych terenach", w którą obecnie inwestuje, budując budynek mieszkalny z zabudową rolniczą, znaczy że po oddaniu budynku do użytku teren będzie zainwestowany i silosy będą mogły stać w tych terenach.
Wnosił o pozytywne rozpatrzenie mojej skargi ponieważ nie dokonał żadnej samowoli. Spełnił wszystkie wymagania prawne dla tej budowy, wykonując uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz zgłoszenia tej budowy, na co nie otrzymał sprzeciwu, tym samym dostałem zgodę na budowę więc czemu musi ponieść karę w postaci rozbiórki, która będzie dużym obciążeniem jego budżetu rodzinnego, skoro przepis o zakazie zabudowy jest wadliwy o czym wszyscy mówią tylko ustnie, a jego winy nie ma. Uważa on i ma nadzieję, że sprawiedliwy Sąd powinien stanąć po stronie uczciwego obywatela.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1647 z późn. zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych.
W ocenie Sądu fakt, iż skarżący w dniu 21 czerwca 2023 roku dokonał zgłoszenia budowy trzech silosów na działce nr [...] i organ architektoniczno – budowlany nie zgłosił sprzeciwu – zgodnie z art. 30 ust.5 prawa budowlanego, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Niewątpliwie analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania miejscowego dla działki nr [...] położonej w miejscowości Nieznamierowice, gmina R. wskazuje, iż od strony drogi gminnej na długości ok. 60 m położona jest w terenach zabudowy zagrodowej i letniskowej – symbol [...], a pozostała część działki leży na ternach rolnych – symbol [...]. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Gminy R. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gminy R. z wyłączeniem sołectwa R. i części sołectwa W. G. – II etap w strefie oznaczonej symbolem R gdzie przeznaczeniem podstawowym są użytki rolne, plan ustala zakaz zabudowy.
Należy zauważyć, iż nawet prowadzenie robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeżeli następuje wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest przypadkiem samowoli budowlanej polegającej na realizacji robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach w rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Wniosek ten opiera się na stwierdzeniu, że każdy obiekt budowlany będący rezultatem robót budowlanych powinien spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność wykonywania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach, na co nie ma wpływu okoliczność dotycząca formy uzyskania zgody na jego realizację. To z kolei uprawnia następnie organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nakaz wymieniony w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane winien być stosowane w sytuacji, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Tak więc nakaz rozbiórki można orzec wówczas, gdy z ustaleń dokonanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane wynika, że doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób, jak tylko przez rozbiórkę.
Potwierdza to także orzecznictwo sądów administracyjnych min. wyrok NSA z 10 września 2019 r. w sprawie sygn. akt II OSK 3516/18 gdzie wskazano, że stan zgodności z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. oznacza również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie. Do przepisów tych zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Wobec jednoznacznych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] budowa na części działki gdzie zostały zlokalizowane przedmiotowe silosy była niedopuszczalna.
Stanowisko Wójta Gminy R., iż trwają prace związane z uchwaleniem planu ogólnego i został złożony przez skarżącego wniosek o zmianę przeznaczenia wykorzystania działki nr [...], nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI