VIII SA/Wa 577/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-12-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkalegalizacjapozwolenie na budowępola betonoweprodukcja szambpostępowanie administracyjnedecyzjanadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę nielegalnie wybudowanych pól betonowych, stwierdzając brak skutecznego podjęcia przez skarżących działań legalizacyjnych w wyznaczonym terminie.

Skarżący M. i P. P. domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę pól betonowych służących do produkcji szamb, argumentując, że podjęli działania legalizacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, a ich wnioski o warunki zabudowy zostały pozostawione bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Sąd podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, ale niespełnienie nałożonych obowiązków skutkuje nakazem rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi M. i P. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tzw. "pól betonowych Nr A" służących do produkcji szamb prefabrykowanych. Pola te, składające się z 44 stanowisk, zostały wykonane w latach 2011-2012 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty budowlane i nałożyły na skarżących obowiązek przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, w tym projektu budowlanego i zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, a ich wnioski o warunki zabudowy zostały pozostawione bez rozpoznania z powodu braków formalnych. W związku z tym wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że podejmowali działania zmierzające do legalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały procedurę z art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazali skutecznego podjęcia działań legalizacyjnych, nie powiadomili organu o problemach z uzyskaniem dokumentów i nie złożyli wniosku o przedłużenie terminu. Sąd uznał, że pola betonowe stanowią budowlę, a brak pozwolenia na budowę uzasadniał nakaz rozbiórki po niespełnieniu warunków legalizacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak skutecznego przedłożenia wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, pomimo podjęcia próby zainicjowania procedury legalizacyjnej, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów w terminie, a ich wnioski o warunki zabudowy zostały pozostawione bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Brak skutecznego podjęcia działań legalizacyjnych skutkuje obowiązkiem wydania decyzji o rozbiórce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.b. art. 48 § ust. 4

Prawo budowlane

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków legalizacyjnych, organ nakazuje rozbiórkę obiektu.

Pomocnicze

p.b. art. 48 § ust. 2 i 3

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące możliwości legalizacji samowoli budowlanej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów.

p.b. art. 83 § ust. 1

Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzje w sprawach określonych w ustawie.

p.b. art. 3 § pkt 3

Prawo budowlane

Definicja budowli, która nie stanowi katalogu zamkniętego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżących obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Pozostawienie wniosków o warunki zabudowy bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Pola betonowe stanowią budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Brak skutecznych działań legalizacyjnych ze strony skarżących.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 8, 77, 80, 107 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i zaniechanie wszechstronnego postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie przedłożyli dokumentów legalizacyjnych. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 P.b. poprzez wydanie decyzji o rozbiórce, gdy skarżący rozpoczęli procedurę legalizacyjną.

Godne uwagi sformułowania

Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora ale jego uprawnieniem. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący

Renata Nawrot

sprawozdawca

Marek Wroczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura legalizacji samowoli budowlanej, konsekwencje niespełnienia obowiązków legalizacyjnych, kwalifikacja obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych i pozostawienia wniosków o WZ bez rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i procedurą legalizacyjną, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego. Brak tu jednak nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji.

Samowola budowlana: Czy próba legalizacji wystarczy, by uniknąć rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 577/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 561/23 - Wyrok NSA z 2025-07-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. P. i P. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki pól betonowych oddala skargę.
Uzasadnienie
M.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 13 maja 2022 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. i P. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 2 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki "pól betonowych Nr A" stanowiących podstawę do ustawienia form służących do produkcji szamb prefabrykowanych, składających się z 44 stanowisk zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości W. od strony ul. G. gm. J. - utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzenia w dniu 21 sierpnia 2020 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce położonej przy ul. G.
w miejscowości W. gm. J. w odległości ok. 2,40 m od granicy z działką należącą do małżonków Wójtowicz oraz 1,60 m od ogrodzenia od strony południowej znajduje się "pole betonowe" do produkcji wyrobów betonowych. Pole składa się z 44 stanowisk o wymiarach ok 2,50 m × 3,20 m.
Według oświadczenia P. P. pole zostało wykonane
w latach 2011 - 2012 r.
Pismem z 27 sierpnia 2020 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie "pól betonowych Nr A" pod produkcję zbiorników typu szambo ok. 44 stanowisk, a na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w R. z 4 września 2020 r. ustalił, że G. P. złożył w dniu 31 października 2011 r. zgłoszenie dotyczące budowy ogrodzenia na działkach o nr ew. [...].
Postanowieniem z 17 września 2020 r. Nr [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 tj., dalej: p.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie "pól betonowych Nr A" do produkcji zbiorników typu "szambo" składających się z ok. 44 stanowisk, położonych w miejscowości W. oraz nałożył na M. i P. P. (dalej: strona, skarżący, inwestorzy) obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2021 r., następujących dokumentów: 4 egzemplarzy projektu budowlanego wykonanego przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia, zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
M. WINB postanowieniem Nr [...] z 7 grudnia 2020 r., utrzymał
w mocy w/w rozstrzygnięcie organu powiatowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 08.04.2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 102/21, uchylił w/w rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu powiatowego.
Następnie PINB pismem z dnia 20.08.2021 r. zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o udostępnienie zdjęć lotniczych dla działek o nr ew. [...] położonych w miejscowości W. gm. J. z lat 1999 - 2020. W trakcie przeprowadzonych w dniu 23.08.2021 r. kolejnych oględzin ustalono, że na działkach
o nr ew. [...] położonych przy ul. G.j w miejscowości W. gm. J. poza innymi obiektami znajduje się obszar nazwany "polami betonowymi nr A" składający się z 44 pól betonowych o wymiarach ok. 2,4 m x 3,2 m. Ustalono, że wysokość nad poziomem gruntu wynosi 0,0 m-0,1 m, a obszar zajęty przez "pola betonowe nr A" ma kształt zbliżony do prostokąta o wymiarach ok. 95,8 m x 6,8 m. Jego dłuższy bok usytuowany jest równolegle do południowo-wschodniej granicy działek o nr ew. [...] i [...]. Elementy pól betonowych w ilości 44 sztuk rozmieszczone są kształcie zbliżonym do prostokąta w sposób uporządkowany w dwóch rzędach, a odległość między ich osiami wynosi ok. 3,5 m. Każdy z elementów "pola" stanowi płyta betonowa.
P.P. oświadczył, że nie posiada dokumentacji projektowej ani żadnych innych dokumentów dotyczących "pól betonowych nr A".
PINB postanowieniem Nr [...] z dnia 16.09.2021 r. wstrzymał prowadzenie robot budowlanych przy przedmiotowych "polach betonowych nr A" i nałożył na M. i P. P. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 28.02.2022 r., następujących dokumentów:
- 3 egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz należącą do izby samorządu zawodowego,
- zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W przedmiotowym postanowieniu zawarto informacje, że stosownie do art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w ww. terminie nałożonych obowiązków, zastosowanie będzie miał art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tzn. będzie wydany nakaz rozbiórki, natomiast w przypadku spełnienia ww. obowiązków organ
w drodze postanowienia ustali wysokość opłaty legalizacyjnej.
W zakreślonym terminie dokumentacji nie przedłożono.
Ponadto z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji pozyskał od Wójta Gminy J. informację, że wnioski o ustalenie warunków zabudowy dotyczące działek strony skarżącej, pismami z dnia 12.07.2021 r. zostały pozostawione bez rozpatrzenia na skutek nie uzupełnienia braków formalnych.
W tej sytuacji decyzją Nr [...], z 23 marca 2022 r. PINB w R. nakazał inwestorom rozbiórkę "pól betonowych Nr A" stanowiących podstawę do ustawienia form służących do produkcji szamb prefabrykowanych, składających się z 44 stanowisk z zlokalizowanych, na działkach o nr ew. [...] położonych w miejscowości W. przy ul. G. gm. J..
Uzasadniając decyzję PINB podał, że inwestor nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację "pól betonowych Nr A" a zatem zastosowanie znajduje art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "w przypadku niespełnienia
w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust 1", tzn. "Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę"
Rozpoznając odwołanie M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) decyzją z 13 maja 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie PINB prawidłowo stwierdził samowolę budowlaną i właściwie wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania).
Jak podał WINB zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków
o jakich mowa w art. 29 - 31 ustawy (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania). Stwierdził jednocześnie, że budowa "pól betonowych Nr A" nie może zostać uznana za utwardzenie gruntu i stąd nie jest objęta w/w wyłączeniem, zatem należało uzyskać pozwolenie na jego budowę.
Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe pole betonowe stanowi budowlę (poszczególne pola o wymiarach ok. 2,4 m x 3,2 m w ilości 44 sztuk tworzy całość techniczno-użytkową). WINB odwołał się do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wyjaśniając przy tym, że pola betonowe do produkcji zbiorników typu "szambo" nie są budynkiem czy tez obiektem małej architektury, jednakże wyliczenie wskazane w art. 3 pkt 3 p.b. nie stanowi katalogu zamkniętego, a jedynie służy ułatwianiu kwalifikacji określonego obiektu do kategorii budowli.
W omawianej sprawie miała miejsce budowa "pól betonowych do produkcji zbiorników typu "szambo". Pola wykonane są z płyt betonowych prefabrykowanych.
Uzasadniając decyzję WINB uznał za prawidłowe działania organu I instancji polegające na zastosowaniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wydaniu postanowienia umożliwiającego legalizacje samowoli budowlanej i wobec nie złożenia dokumentacji
w przewidzianym terminie i w toku postępowania odwoławczego wydaną decyzję
o rozbiórce uznał za zasadną. Swoje stanowisko organ odwoławczy podparł orzecznictwem sądów administracyjnych.
Zatem powyższy stan prawny oznacza według WINB, że inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, na budowę której należało uzyskać pozwolenie na budowę. Skarżący nie przedstawili dokumentacji, do złożenia której zobowiązał ich PINB, zatem organ I instancji zasadnie orzekł nakaz rozbiórki.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu M.WINB wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż wniosek z dnia
1 kwietnia 2021 r. o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został pozostawiony bez rozpoznania, stąd nie można uznać aby skarżący dążyli do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wykonanej inwestycji.
W skardze na decyzję M. WINB z 13 maja 2022 r. nr [...] skarżący M. P. i P. P. zaskarżając decyzję, zarzucili jej naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegającym na braku zweryfikowania w sposób prawidłowy, czy Skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną;
2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego
w celu ustalenia, czy skarżący zainicjował procedurę legalizacyjną oraz błędnym przyjęciu, że procedura legalizacyjna nie jest przez Skarżącego prowadzona co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę;
3. art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 t.j., dalej "Prawo budowlane", "p.b.") w zw. z art. 48 ust. 1 Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację Obiektu w zakreślonym terminie, a w konsekwencji uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę,
4. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę kontenera izoterma (przypis Sądu: kontener izoterma występował w sprawie VIII SA/Wa 566/22), w sytuacji gdy Skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną przed upływem terminu zakreślonego w postanowieniu PINB z dnia 17 września 2020 r.
5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, powtarzający treść decyzji nakazującej rozbiórkę, z brakiem merytorycznego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] z dnia 2 marca 2022 r.
W uzasadnieniu skargi rozwinęli postawione zarzuty, akcentując, iż prowadzą działania zmierzające do zalegalizowania obiektu, tj. przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów, zatem wydana decyzja jest przedwczesna.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r., pełnomocnik uczestniczki M. W. złożył do akt pismo PINB z 21 października 2022 r., z którego wynika, że decyzja PINB nakazująca rozbiórkę "pól betonowych Nr A" została wykonana, zatem nie zachodzą podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego (d. k-58 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja M.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 maja 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę nielegalnie wybudowanych "pól betonowych Nr A" wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania): "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2,
w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". W rozpoznawanej sprawie z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3
w brzmieniu jw.) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, PINB w R. postanowieniem Nr [...] z dnia 16.09.2021 r. wstrzymał prowadzenie robot budowlanych przy przedmiotowych "polach betonowych nr A" i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 28.02.2022r., dokumentów, które nie zostały przedłożone.
Niewątpliwie pole betonowe stanowią budowlę. Poszczególne pola o wymiarach około 2,4 m × 3,2 m w ilości 44 sztuk tworzy całość techniczno-użytkową. Organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził analizę powstałej budowli z poszczególnych elementów, słusznie dochodząc do wniosku, że nie można wykluczyć, iż każdy z tych elementów może być samodzielnym obiektem, choć nie zawsze będzie mógł być samodzielnie wykorzystywany do określonego celu. Fakt, że pola betonowe do produkcji zbiorników typu "szambo" nie zostały wprost wskazane w treści art. 3 pkt 3 p.b. nie stanowi przeszkody, aby uznać je za budowlę.
Zatem mając na uwadze, że do powstanie pól betonowych doszło w latach 2011-2012, a skarżący nie legitymują się pozwoleniem na budowę, stwierdzać należy, że prawidłowo została zastosowana procedura, wynikająca z art. 48 Prawa budowlanego. Zasadnie PINB wydał postanowienie Nr [...] z 16 września 2021 r., wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowych "polach betonowych Nr A"
i nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 28 lutego 2022 r. dokumentów:
- 3 egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz należącą do izby samorządu zawodowego,
- zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jednocześnie w przedmiotowym postanowieniu zawarto informacje, że stosownie do art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w ww. terminie nałożonych obowiązków, zastosowanie będzie miał art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tzn. będzie wydany nakaz rozbiórki, natomiast w przypadku spełnienia ww. obowiązków organ w drodze postanowienia ustali wysokość opłaty legalizacyjnej,
a w przypadku jej nieuiszczenia wyda decyzję o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b. (nakazująca rozbiórkę obiektu).
Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone do WINB, jednocześnie stwierdzić należy, że w zakreślonym terminie inwestorzy nie złożyli wymaganych dokumentów.
Przed organami nadzoru budowlanego toczyło się kilka (kilkanaście) spraw
w tym samym czasie dotyczących samowoli budowlanych na działkach nr ew. [...], [...] i jak wynika z ustaleń organów (oraz innych spraw przed sądem VIII SA/Wa 551/22 do VIII SA/Wa 555/22, VIII SA/Wa 566/22), skarżący podjęli próbę wykonania postanowienia PINB – w innych sprawach i złożyli w dniu 1 kwietnia 2021 r. wnioski
o ustalenie warunków zabudowy, przy czym z pisma Urzędu Gminy w J. z 13 stycznia 2022 r. (k.46 akt administracyjnych) wynika, że wnioski o ustalenie warunków zabudowy złożone 1 kwietnia 2021 r., dotyczące działek nr ew. [...] – pismami
z dnia 12 lipca 2021 r. zostały pozostawione bez rozpatrzenia na skutek nie uzupełnienia braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniami z dnia 19 kwietnia 2021 r. wydanymi w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Nie ulega również wątpliwości, że przedmiotowa dokumentacja nie została przedłożona organowi PINB w R. do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki przez PINB, co miało miejsce w dniu 23 marca 2022 r., a więc po upływie zakreślonego terminu przez organ I instancji, ani na etapie postępowania odwoławczego.
W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, skarżący nie złożyli nie tylko żadnych dokumentów, ale także nie wnosili o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów, nie informowali organu o okolicznościach złożenia wniosku o warunki zabudowy.
Złożone odwołanie z załącznikami (mało czytelnymi) nie mogło odnieść oczekiwanego rezultatu w kontekście ustalenia braku złożenia wymaganych dokumentów. Wyjaśnić bowiem należy, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora ale jego uprawnieniem.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, umożliwiając stronie legalizację samowoli budowlanej. Natomiast skarżący, jak wynika z akt administracyjnych nie podjęli skutecznie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z 16 września 2021 r., Nr [...].
Wypada potwierdzić ustalenie organów, iż skarżący powinni dysponować pozwoleniem na budowę pól betonowych w ilości 44 sztuki. Z tej przyczyny zasadnym było umożliwienie skarżącym przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu podniesione przez skarżących zarzuty są niezasadne. Odnosząc się bezpośrednio do podniesionych w skardze zarzutów, należało stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych (w dniu 21 sierpnia 2020 r. i dniu 23 sierpnia 2021 r.), dołączonych zdjęć lotniczych poczyniły prawidłowe ustalenia w zakresie samowoli budowlanej powstałej w latach 2011-2012.
Dodać należy, że nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego tzw. weryfikacja czy skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania pismem z 12 lipca 2021 r., wobec nie usunięcia braków formalnych.
O powyższym fakcie skarżący nie powiadomili organu nadzoru budowlanego. Skarżący
w postępowaniu administracyjnym reprezentowani byli przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien zawiadomić organ na jakim etapie postępowania znajduje się złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy.
Poza tym zauważenia wymaga, że nie złożono także innych dokumentów do których skarżący byli zobowiązani postanowieniem PINB. Okoliczność, że na etapie wydania warunków zabudowy pojawiły się przeszkody – np. powodujące przedłużeniem trwającej procedury powinno skutkować podjęciem stosownego działania np. wniosku
o przedłużenie terminu. Tymczasem nie złożenie takiego wniosku i nie powiadomienie PINB, przy informacji Urzędu Gminy o pozostawieniu wniosku o wydanie warunków zabudowy bez rozpoznania, zasadnie skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Strona bowiem została zobowiązana do wykonania obowiązków
w postępowaniu legalizacyjnym, których nie wykonała w zakreślonym terminie, nadto nie podejmowała żadnych czynności mających na celu przedłużenie terminu, nie zawiadamiała organu I instancji o ewentualnych trudnościach w uzyskaniu dokumentów. Również Sąd nie uznał za konieczne zwracanie się do Wójta Gminy J. o przesłanie akt sprawy.
Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych
w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2017 r. II OSK 874/17 ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10 LEX nr 1134671).
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się
z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy.
W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji
o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne
i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję,
o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.
Nie znajduje oparcia zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Samo rozpoczęcie procedury legalizacyjnej przed upływem zakreślonego terminu, nie powoduje oczekiwania organu do czasu, aż strona wykona nałożony obowiązek. To w interesie skarżących było zawiadamianie organu o podjętych czynnościach, ewentualne składanie wniosku o przedłużenie terminu, tymczasem skarżący nie współpracowali z organem.
Ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza, dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI