VIII SA/Wa 559/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-10-11
NSArolnictwoWysokawsa
płatności rolneśrodki unijneEFRROWPROW 2007-2013termin kwalifikowalnościnieważność decyzjipostępowanie administracyjneARiMRobszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu płatności ONW na rok 2013, uznając, że decyzja przyznająca płatność była niewykonalna w dniu jej wydania z powodu upływu terminu kwalifikowalności środków unijnych.

Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Prezesa ARiMR stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu płatności ONW na rok 2013. Decyzja przyznająca płatność została wydana w listopadzie 2017 r., po upływie terminu kwalifikowalności środków unijnych (31 grudnia 2015 r.). Sąd uznał, że decyzja przyznająca płatność była niewykonalna w dniu jej wydania, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organu odwoławczego.

Przedmiotem rozpoznania była skarga M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z maja 2018 r., która uchyliła decyzję Dyrektora ARiMR z lutego 2018 r. i stwierdziła nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z listopada 2017 r. Decyzja Kierownika Biura przyznawała M. M. płatności ONW na rok 2013. Problem prawny wynikał z faktu, że decyzja przyznająca płatność została wydana w listopadzie 2017 r., podczas gdy termin kwalifikowalności wydatków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 upłynął 31 grudnia 2015 r. Organ I instancji (Dyrektor ARiMR) stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), wskazując na naruszenie art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Organ odwoławczy (Prezes ARiMR) uchylił decyzję Dyrektora i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura, opierając się na art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji w dniu jej wydania i trwałość tej niewykonalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M., podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że decyzja Kierownika Biura z listopada 2017 r. była niewykonalna w dniu jej wydania, ponieważ środki z PROW 2007-2013 mogły być kwalifikowane do wydatków tylko do 31 grudnia 2015 r. Brak możliwości prawnej przyznania płatności po tym terminie czynił decyzję niewykonalną. Sąd podkreślił, że długotrwałość postępowania nie miała znaczenia w obliczu upływu terminu kwalifikowalności środków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja przyznająca płatność ONW na rok 2013, wydana w listopadzie 2017 r., była niewykonalna w dniu jej wydania, ponieważ termin kwalifikowalności środków z PROW 2007-2013 upłynął 31 grudnia 2015 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak możliwości prawnej przyznania płatności po upływie terminu kwalifikowalności środków unijnych czyni decyzję niewykonalną w dniu jej wydania, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 art. 71 § 1

Końcowy termin kwalifikowalności wydatków realizowanych z funduszu PROW 2007-2013 upływa dnia 31 grudnia 2015 r.

Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RP0001 art. 3

Wydatki kwalifikowane są do EFRROW, jeżeli zostały poniesione przez agencję płatniczą między 1 stycznia 2007 r. a 31 grudnia 2015 r.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla lub zmienia decyzję.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 art. 36

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 art. 37

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 art. 88

Ma zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi na mocy rozporządzenia 1698/2005 przed 1 stycznia 2014 r.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 art. 39 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 art. 4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (ONW).

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przyznająca płatność ONW na rok 2013 była niewykonalna w dniu jej wydania (listopad 2017 r.) z powodu upływu terminu kwalifikowalności środków unijnych (31 grudnia 2015 r.).

Odrzucone argumenty

Skarżąca podniosła błędne stanowisko organu co do niewykonalności decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Nr 1698/2005. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały upływ terminu określonego w cyt. powyżej przepisie rodzi ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności rolniczych, a w konsekwencji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego. dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą niemożność przyznania pomocy.

Skład orzekający

Marek Wroczyński

przewodniczący

Renata Nawrot

sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów kwalifikowalności wydatków w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich finansowanych ze środków UE oraz konsekwencji ich przekroczenia dla ważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu programowania PROW 2007-2013 i zasad kwalifikowalności wydatków w tym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne są terminy w funduszach unijnych i jakie mogą być tego konsekwencje prawne, nawet po latach od złożenia wniosku. Jest to ważna lekcja dla beneficjentów i organów.

Stracona dopłata unijna przez spóźnioną decyzję administracyjną – sąd wyjaśnia, dlaczego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 559/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 3490/18 - Wyrok NSA z 2022-11-16
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156 par. 1 pkt 1, art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. M. – na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2018 r.
w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
M. M. w dniu 15 maja 2013 r. (data nadania) złożyła wniosek
o przyznanie pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie § 5 ust.2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (ONW), objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W dniu [...] maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. [...] z/s w W. wydał Decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW, zaś w dniu [...] października 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.) wydaną
w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2013 dla M. M..
Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 16/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. o nr [...]
z dnia [...] października 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. [...] z dnia [...] maja 2015 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w dniu [...] listopada 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., jako właściwy miejscowo, decyzją o nr [...], przyznał M. M. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwane dalej "płatności ONW" na rok 2013 w łącznej wysokości [...] zł.
Decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2017 r.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 1 lutego 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie przyznania płatności ONW na rok 2013.
Decyzją z [...] lutego 2018 r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR, organ I instancji) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej kpa), stwierdził nieważność decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w dniu [...] listopada 2017 r.
Po przedstawieniu przepisów prawnych dotyczących stwierdzenia nieważności, wyjaśnił, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w sposób rażący naruszył przepis art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2005.277.1), zgodnie z którym końcowy termin kwalifikowalności wydatków realizowanych z funduszu PROW 2007-2013 upływa dnia 31 grudnia 2015 r.
Mając również na uwadze Decyzję Komisji Europejskiej z dnia 5 marca 2015 r. dotyczącą zatwierdzenia wytycznych w sprawie zamknięcia programów rozwoju obszarów wiejskich przyjętych w celu udzielenia pomocy z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) na lata 2007 -2013, Załącznik " Wytyczne w sprawie zamknięcia Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 -2013" wskazał iż z pkt 3.1 w/w wytycznej, wynika końcowy termin kwalifikowalności wydatków i ogólnie obowiązujące zasady - jest to dzień 31 grudnia 2015 r. Organ I instancji w konkluzji stwierdził, iż powołane powyżej przepisy ustanawiają ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczenia) środków finansowych
w ramach PROW 2007-2013, zatem przyznanie środków realizowanych z funduszu PROW 2007-2013 po terminie 31 grudnia 2015 r. jest niezgodne z obowiązującymi wyżej wymienionymi przepisami prawa.
Rozpoznając odwołanie M. M., Prezes Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (dalej Prezes ARiMR, organ odwoławczy), powołaną na wstępie decyzją Nr [...] z [...] maja 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR, Nr [...] dnia [...] lutego 2018 r.
i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w B. Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.
Uzasadniając swoje stanowisko, po przedstawieniu przebiegu postępowania
i odniesieniu się do treści art 156 § 1 kpa, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Organ odwoławczy przedstawił przesłanki stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa, wyjaśniając przy tym, że niewykonalność prawna ma miejsce, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji, a także gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego
w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.
Po przytoczeniu art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005
z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.) Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie
z art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RP0001 zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczpospolitej Polskiej
w okresie programowania 2007-2013, wydatki rzeczywiście poniesione przez agencje płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r., a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji KE ustanawia ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczenia) środków finansowych w ramach PRO W 2007-2013 (zasada ta powszechnie nazywana jest zasadą "n+2", co oznacza, że w ramach danego funduszu środki mogą być jeszcze wydatkowane przez dwa lata od upływu ostatniego roku, na który fundusz został ustanowiony). PROW 2007-2013 finansowany był ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (zwanego dalej "EFRROW"). Wynikało to z art. 4 rozporządzenia Nr 1290/2005.
Zasada wynikająca z przywołanego powyżej art. 3 decyzji KE oznacza, że po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być księgowane, a zatem przedstawiane do wydatkowania z EFRROW żadne koszty. Z upływem terminu wskazanego w art. 3 decyzji KE przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co powoduje w następstwie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.
Podsumowując, organ odwoławczy wskazał, że wydanie w dniu [...] listopada 2017 r. decyzji Nr [...] przyznającej pomoc finansową z tytułu ONW na rok 2013, tj. z przekroczeniem terminu na wydatkowanie (i rozliczenie) środków finansowych w ramach PRO W 2007-2013 (wskazanego w art. 71ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 i art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RP0001), tj. po dniu 31 grudnia 2015 r., powoduje, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. posiada wadę uzasadniającą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie
z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Jednocześnie za błędne uznał stanowisko Dyrektora ARiMR w W.
w decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR B. Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie przyznania M. M. płatności z tytułu ONW na rok 2013 obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skoro decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. posiada wadę uzasadniającą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Skargę do sądu administracyjnego na powołaną wyżej decyzję Prezesa ARiMR złożyła skarżąca wnioskując o uchylenie decyzji Dyrektora w zaskarżonej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), nadto zobowiązanie organu ze wskazaniem sposobu jej rozstrzygnięcia.
Zdaniem skarżącej w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Nr 1698/2005. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postepowania tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła błędne stanowisko Kierownika ARiMR, nie podzieliła również stanowiska organu, że decyzja była niewykonalna, a niewykonalność ta ma cechę trwałości. Odniosła się także do art. 71 rozporządzenia EFROW.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym. W tym wypadku dokonanie oceny wydanej decyzji w zakresie zgodności z prawem podlega specyficznym regułom, bowiem celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia - czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 kpa. Sprawa nie toczy się zatem w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 kpa zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 1998 r. II SA 456/98).
Zgodnie z art. 156 § 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie stwierdziły organy analizując poszczególne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 kpa, stanowiąca przedmiot oceny decyzja Nr [...] z [...] listopada 2017 r. wydana została przez organ właściwy, którym był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.. Nie zaistniała również w sprawie przesłanka wydania ww. ocenianej decyzji bez podstawy prawnej.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją gdy organ I instancji i organ odwoławczy stwierdziły nieważność decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013, przy czym organ I instancji jako podstawę stwierdzenia nieważności przyjął art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zaś organ odwoławczy wadę decyzji widział w art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Oba organy posiłkowo odnosiły się do art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, który w związku z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (WE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 roku, stanowi, iż: "bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r.
a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności."
Za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Upływ terminu określonego w cyt. powyżej przepisie rodzi ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności rolniczych, a w konsekwencji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego. Powyższe znajduje potwierdzenie również w art. 3 decyzji Komisji z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RPO001, zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich
w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013, zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencję płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia zatem ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW 2007-2013, co oznacza, że po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być księgowane, jak również przedstawiane do wydatkowania z EFFROW żadne koszty.
Jeżeli płatności ONW przyznawane są ze środków unijnych, a źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania płatności ONW było rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005, które m. in. w art. 36 lit. a pkt I), pkt II) oraz art. 37 odnosi się do pomocy finansowej dla obszarów górskich i innych o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, to wskazany w rozporządzeniu Nr 1698/2005 termin końcowy dla zakwalifikowania wydatku, jako realizowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie może pozostawać bez wpływu na możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o płatność po dniu 31 grudnia 2015 r.
Zatem nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, że skoro wniosek skarżącej z dnia 15 maja 2013 r. wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie dotyczył płatności objętej planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007 - 2013, to płatności ONW zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, mogły być realizowane tylko do dnia 31 grudnia 2015 r.
Dodać należy, iż obecnie programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane są w oparciu o ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 349), wydaną na podstawie regulacji zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320). W odniesieniu do płatności przyznawanych dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364).
Dlatego też Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. rozpoznając wniosek z 15 maja 2013 r. złożony przez M. M. nieprawidłowo przyznał płatność i powyższe nie budzi wątpliwości Sądu. W dacie rozpoznania tego wniosku tj. [...] listopada 2017 r. nie było już możliwości i wypłaty środków finansowych w ramach PROW 2007-2013. Podkreślić bowiem należy, że dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą niemożność przyznania pomocy. Długotrwałość postępowania nie miała znaczenia, w sytuacji upłynął końcowy termin przyznania pomocy przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku. Niewątpliwie organ ten winien odmówić przyznania pomocy bądź umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Wracając do przedmiotowej sprawy Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska wyrażonego w decyzji organu odwoławczego, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej ONW, była niewykonalna w dacie jej wydania, bowiem płatności ONW zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, mogły być realizowane tylko do dnia 31 grudnia 2015 r.
Jak wywiedziono powyżej obecne programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane w oparciu o ustawę z 20 lutego 2015 r. (ww.) nie przewidują przepisów przejściowych pomiędzy przepisami PROW na lata 2007 – 2013, a przepisami na lata 2014 – 2020, z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania.
Niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 kpa oznacza bowiem, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., Nr [...]
z dnia [...] listopada 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej ONW, była niewykonalna
w dacie jej wydania.
Nie ma tu znaczenia, że jak twierdzi skarżąca nastąpiła wypłata tychże środków.
Dlatego też za chybiony Sąd uznaje zarzut odnoszący się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1698/2005.
Zauważyć w tym miejscu należy, że skorzystanie z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 kpa nakłada na organ obowiązek precyzyjnego, jednoznacznego i przede wszystkim zrozumiałego formułowania rozstrzygnięcia, tj. w taki sposób, aby nie budziło ono żadnych wątpliwości. W przedmiotowej sprawie jest faktem, że stosując w sentencji art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Prezes ARiMR nie dodał art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Natomiast podstawa stwierdzenia nieważności decyzji tj. jej niewykonalność została omówiona
w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Z kolei w nawiązaniu do zarzutu skargi, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Sąd wyjaśnia, iż działając w ramach art. 134 § 1 p.p.s.a. ocenił fakt, że Prezes ARiMR wydał tożsame rozstrzygnięcie z decyzją pierwszoinstancyjną i powinien oprzeć sentencję na podstawie art. 138 § 1 kpa. Opierając sentencję na art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ostatecznie nie naruszył tego przepisu
w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lic "c" p.p.s.a., gdyż nie mogło mieć to istotnego wpływu na wynik sprawy, to jest stwierdzenia nieważności decyzji (Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.).
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI