VIII SA/Wa 554/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkabudynek tymczasowylegalizacjadecyzja o warunkach zabudowynadzór budowlanyterminyobowiązki inwestora

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku socjalnego, uznając, że inwestorzy nie dopełnili obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku socjalnego, argumentując, że podjęli procedurę legalizacyjną. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, a ich wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Sąd podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem, a brak współpracy z organem nadzoru budowlanego uzasadniał wydanie decyzji o rozbiórce.

Sprawa dotyczyła skargi M. P. i P. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku socjalnego. Budynek, o konstrukcji betonowej (później sprecyzowano jako stalową), o wymiarach ok. 3,7m x 3,7m, znajdował się na działce skarżących od co najmniej 2011-2012 roku. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt ten stanowił tymczasowy obiekt budowlany, który po upływie 180 dni od rozpoczęcia budowy wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skarżący nie dopełnili żadnego z tych wymogów. PINB wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w tym projektu budowlanego i zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Termin na przedłożenie dokumentów upłynął bezskutecznie. Wniosek o wydanie warunków zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Wobec braku dokumentacji legalizacyjnej, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy WINB. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, twierdząc, że prowadzili procedurę legalizacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów w terminie, a ich wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania. Brak współpracy z organem i niepowiadomienie o trudnościach w uzyskaniu dokumentów uzasadniały wydanie decyzji o rozbiórce. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. i że skarżący nie wykazali skutecznie podjętej procedury legalizacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, ponieważ inwestorzy nie dopełnili obowiązków legalizacyjnych w zakreślonym terminie, a ich wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestorzy nie wykazali skutecznego podjęcia procedury legalizacyjnej, ponieważ nie przedłożyli wymaganych dokumentów w terminie, a ich wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania. Brak współpracy z organem i niepowiadomienie o trudnościach uzasadniały wydanie decyzji o rozbiórce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1, 2, 3, 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis sankcyjny stosowany w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W przypadku niespełnienia obowiązków legalizacyjnych, organ nakazuje rozbiórkę obiektu.

p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa właściwość organów nadzoru budowlanego w zakresie nakładania obowiązków i wydawania decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego, który po upływie 180 dni od rozpoczęcia budowy wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżących obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Pozostawienie wniosku o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Brak współpracy skarżących z organem nadzoru budowlanego i niepowiadomienie o trudnościach w uzyskaniu dokumentów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stanu faktycznego i prowadzenia postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o rozbiórce, mimo podjęcia procedury legalizacyjnej. Zarzut lakonicznego uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem. Nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego tzw. weryfikacja czy skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie. Samo rozpoczęcie procedury legalizacyjnej przed upływem zakreślonego terminu, nie powoduje oczekiwania organu do czasu, aż strona wykona nałożony obowiązek.

Skład orzekający

Renata Nawrot

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kobylski

sędzia

Iwona Szymanowicz-Nowak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, procedury legalizacyjnej oraz konsekwencji braku współpracy z organami nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych i pozostawienia wniosku o WZ bez rozpoznania. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy inwestor aktywnie współpracuje z organem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i procedurą legalizacyjną, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego. Brak tu jednak nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji.

Samowola budowlana: Dlaczego brak dokumentów w terminie oznacza rozbiórkę, nawet jeśli próbowałeś zalegalizować obiekt?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 554/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski
Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 425/23 - Wyrok NSA z 2025-07-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 2 i 3, art. 83 ust. 1, art. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. P. i P. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku socjalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 10 maja 2022 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. i P. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 2 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku socjalnego konstrukcji betonowej zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości W. gm. J. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzenia w dniu 21 sierpnia 2020 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości W. gm. J. znajduje się budynek konstrukcji betonowej o wymiarach ok. 3,7 m x 3,7 m i wysokości ok. 3,0 m. Obiekt posadowiony jest bezpośrednio na gruncie.
Według oświadczenia P. P. obiekt został wykonany
w latach 2011 - 2020 r.
Pismem z 27 sierpnia 2020 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budynku socjalnego, a na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w R.
z 4 września 2020 r. ustalił, że G.P. złożył w dniu 31 października 2011 r. zgłoszenie dotyczące budowy ogrodzenia na działkach o nr ew. [...] i [...].
Postanowieniem z 17 września 2020 r. Nr [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 tj., dalej: p.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budynku socjalnym, zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] położonej
w W.oraz nałożył na M. i P.P. (dalej: strona, skarżący, inwestorzy) obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2021 r., następujących dokumentów: 4 egzemplarze projektu budowlanego wykonanego przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia, zaświadczenia Wójta Gminy J.
o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
M. WINB postanowieniem Nr [...] z 7 grudnia 2020 r., utrzymał
w mocy w/w rozstrzygnięcie organu powiatowego.
PINB zgodnie z wnioskiem inwestorów, postanowieniem nr [...] z dnia 24 maja 2021 r., zawiesił postępowanie legalizacyjne w sprawie dotyczącej budynku socjalnego.
Ponadto w oparciu o przekazane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii
z siedzibą w W. materiały państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego w postaci fotogrametrycznych zdjęć lotniczych dla działek nr [...], [...], obr. W., gm. J., pow. R., woj. M. obejmujące okres 1999 – 2021 r. ustalono, że budynek socjalny konstrukcji stalowej o wym. ok. 3,70 x 3,70 m i wysokości ok. 3,00 m powstał pomiędzy 21.04.2011 r. a 20.10.2012 r.
Pismem z 25.05.2021 r. organ I instancji, zwrócił się do Wójta Gminy J.
z zapytaniem, czy w Urzędzie Gminy J. prowadzone jest postępowanie
w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr ew. [...] położonych w miejscowości W. oraz działek nr ew. [...], [...] położonych
w miejscowości W. gm. J..
W odpowiedzi UG. w J. pismem z dnia 14.06.2021 r., poinformował PINB
w R., że inwestor został wezwany do uzupełnienia braków formalnych, które do dnia 10.05.2021 r. zostały częściowo uzupełnione przez inwestora. Poinformowano również, że inwestor został wezwany do doprecyzowanie wniosku. Następnie PINB
w R. ponownie pismem z 03.01.2022 r., zwrócił się do Urzędu Gminy w J. z zapytaniem, czy postępowania administracyjne dotyczące obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości W. oraz na innych działkach inwestora zostały zakończone. UG w J. pismem
z 13.01.2022 r., poinformował organ I instancji, że wnioski o ustalenie warunków zabudowy dotyczące w/w działek pismami z dnia 12.07.2021 r. zostały pozostawione bez rozpatrzenia na skutek nie uzupełnienia braków formalnych.
Postanowieniem z 2 marca 2022 r. organ I instancji podjął z urzędu zawieszone postępowanie,
Następnie decyzją Nr [...], z 2 marca 2022 r. PINB w R. nakazał inwestorom rozbiórkę budynku socjalnego o wymiarach ok. 3,70 m x 3,70 m
i wysokości ok. 3,00 m, zlokalizowanego, na działce o nr ew. [...] położonej
w miejscowości W. gm. J..
Uzasadniając decyzję PINB podał, że inwestor nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację budynku socjalnego, a zatem zastosowanie znajduje art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "w przypadku niespełnienia
w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust 1", tzn. "Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę"
Rozpoznając odwołanie M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) decyzją z 10 maja 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie PINB prawidłowo stwierdził samowolę budowlaną i właściwie wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania).
WINB podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu Nr [...] z 7 grudnia 2020 r. W cytowanym postanowieniu, organ odwoławczy odniósł się do przepisów art. 29-31 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania), a następnie stwierdził, że z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione są obiekty tymczasowe niepołączone trwale z gruntem
i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym
w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, niemniej jednak art. 30 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wskazuje na konieczność zgłoszenia zamiaru budowy tego rodzaju obiektu tymczasowego. Jak wyjaśnił M. WINB, zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania) przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak; strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej
i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Następnie stwierdził (w cyt. postanowieniu), że budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce, ale nie później niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga zgłoszenia zamiaru budowy tego rodzaju obiektu. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ powołując się na oświadczenie P. P. złożone do protokołu czynności kontrolnych w dniu 21 sierpnia 2020 r., stwierdził, ze sporny obiekt został wykonany w latach 2011 - 2020 r., a zatem na dzień wydania postanowienia – jest usytuowany na nieruchomości powyżej 180 dni.
Uzasadniając decyzję WINB uznał za prawidłowe działania organu I instancji
i wobec nie złożenia dokumentacji w przewidzianym terminie i w toku postępowania odwoławczego wydaną decyzję o rozbiórce uznał za zasadną. Swoje stanowisko organ odwoławczy podparł orzecznictwem sądów administracyjnych.
Zatem powyższy stan prawny oznacza według WINB, że inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, na budowę której należało uzyskać pozwolenie na budowę. Skarżący nie przedstawili dokumentacji, do złożenia której zobowiązał ich PINB, zatem organ I instancji zasadnie orzekł nakaz rozbiórki.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu M. WINB wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż wniosek z dnia
1 kwietnia 2021 r. o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został pozostawiony bez rozpoznania, stąd nie można uznać aby skarżący dążyli do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wykonanej inwestycji.
W skardze na decyzję M. WINB z 10 maja 2022 r. nr [...] skarżący M.P. i P.P. zaskarżając decyzję, zarzucili jej naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegającym na braku zweryfikowania w sposób prawidłowy, czy Skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną;
2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący zainicjował procedurę legalizacyjną oraz błędnym przyjęciu, że procedura legalizacyjna nie jest przez Skarżącego prowadzona co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę;
3. art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 t.j., dalej "Prawo budowlane", "p.b.") w zw. z art. 48 ust. 1 Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację Obiektu w zakreślonym terminie, a w konsekwencji uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę,
4. art. 48 ust. 1 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę kontenera izoterma (przypis Sądu: kontener izoterma występował w sprawie VIII SA/Wa 566/22), w sytuacji gdy Skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną przed upływem terminu zakreślonego w postanowieniu PINB z dnia 17 września 2020 r.
5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, powtarzający treść decyzji nakazującej rozbiórkę, z brakiem merytorycznego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] z dnia 2 marca 2022 r.
W uzasadnieniu skargi rozwinęli postawione zarzuty, akcentując, iż prowadzą działania zmierzające do zalegalizowania obiektu, tj. przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów, zatem wydana decyzja jest przedwczesna.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja M.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 maja 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę nielegalnie wybudowanego tymczasowego obiektu budowlanego (budynku socjalnego) wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Przepis art. 48 ust. 1, o charakterze sankcyjnym, stosuje się
w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wypełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl jego literalnej treści: właściwy organ nakazuje,
z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Przed omówieniem zastosowania powyższego przepisu Prawa budowlanego, należy przypomnieć, że z bezspornych ustaleń organu nadzoru budowlanego wynika, iż w sprawie mamy do czynienia z obiektem "budynek socjalny" konstrukcji stalowej
o wymiarach ok. 3,7 m × 3,7 m oraz wysokości ok. 3,0 m. Powyższy obiekt posadowiony został bezpośrednio na gruncie. Skarżący nie posiada dokumentacji projektowej ani żadnych innych dokumentów dotyczących obiektu "budynek socjalny".
Usytuowanie obiektu "budynek socjalny" konstrukcji stalowej na działce skarżących stwierdzono podczas czynności kontrolnych inspektorów nadzoru budowlanego przeprowadzonych w dniu 21 sierpnia 2020 r., a także potwierdzono
w oparciu o zdjęcia lotnicze zawarte w aktach administracyjnych.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 p.b. tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki,
a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Przedstawiona definicja nie pozostawia żadnych wątpliwości, że budynek socjalny na działce nr ew. [...] w miejscowości W. gm. J. jest tymczasowym obiektem budowlanym. Obiekt ten istotnie nie jest związany z gruntem w sposób trwały, w dowolnym momencie może zostać przeniesiony w inne miejsce, a do jego posadowienia nie potrzeba przeprowadzenia robót budowlanych. Ustawodawca w art. 3 pkt 5 p.b. wymienia przykładowe obiekty tymczasowe wskazując przy tym bezpośrednio obiekty kontenerowe. Nie ma zatem wątpliwości, że obiekt należący do Skarżących jest tymczasowym obiektem budowlanym, jeśli chodzi
o kategorię budowlaną. Ponadto nie było to okolicznością sporną.
W rozpoznawanej sprawie skarżący P. P. oświadczył, że budynek socjalny (na zdjęciach lotniczych – obiekt z nr 2, k.18 i akt administracyjnych) usytuowany jest od lat 2011 r. – 2020 r. (oświadczenie złożone do protokołu oględzin
w dniu 23 sierpnia 2021 r.). Ustalenia organów nadzoru budowlanego wskazują, że obiekt budynek socjalny – powstał co najmniej w 2012 r., zatem przestał pełnić funkcje czasowości. Strona skarżąca nigdy nie dokonała zgłoszenia usytuowania wskazanego budynku socjalnego, na działce nr ew. [...] w miejscowości W. gm. J..
Za słuszne należy uznać stanowisko organów budowlanych, stwierdzające, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce, ale nie później niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga zgłoszenia zamiaru budowy tego rodzaju obiektu. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z analizy zdjęć lotniczych wynika, że sporny obiekt (na zdjęciu sporny obiekt ma nr 2) został usytuowany na nieruchomości co najmniej w 2012 r. zatem znajduje się w tej lokalizacji powyżej 180 dni.
Zważyć należy, że powyższa konstatacja organów nie została zakwestionowana na etapie prowadzonego przez organy postępowania.
PINB wszczął procedurę legalizacyjną (na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), skutkującej wydaniem postanowienia w dniu 17 września 2020 r., N[...], którym organ I instancji nałożył na M. i P. P. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2021 r., następujących dokumentów:
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego hali namiotowej wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz należącą do izby samorządu zawodowego,
- zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowienie M. WINB z 7 grudnia 2020 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie PINB z 17 września 2020 r., Nr [...], nie zostało zaskarżone do Sądu.
Jak wynika z ustaleń organów (oraz innych spraw przed sądem VIII SA/Wa 551/22 do VIII SA/Wa 555/22, VIII SA/Wa 566/22), skarżący podjął próbę wykonania postanowienia PINB i złożył w dniu 1 kwietnia 2021 r. wnioski o ustalenie warunków zabudowy, przy czym z pisma Urzędu Gminy w J. z 13 stycznia 2022 r. (k.16 akt administracyjnych) wynika, że wnioski o ustalenie warunków zabudowy złożone
1 kwietnia 2021 r., dotyczące działek nr ew. [...] i [...] – pismami z dnia 12 lipca 2021 r. zostały pozostawione bez rozpatrzenia na skutek nie uzupełnienia braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniami z dnia 19 kwietnia 2021 r. wydanymi w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Nie ulega również wątpliwości, że przedmiotowa dokumentacja nie została przedłożona organowi PINB w R. do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki przez PINB, co miało miejsce w dniu 2 marca 2022 r., a więc po upływie zakreślonego terminu przez organ I instancji, ani na etapie postępowania odwoławczego.
W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, skarżący nie złożyli nie tylko żadnych dokumentów, ale także nie wnosili o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów, nie informowali organu o okolicznościach złożenia wniosku o warunki zabudowy.
Złożone odwołanie z załącznikami (mało czytelnymi) nie mogło odnieść oczekiwanego rezultatu w kontekście ustalenia braku złożenia wymaganych dokumentów. Wyjaśnić bowiem należy, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora ale jego uprawnieniem.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący nie dokonali zgłoszenia obiektu budynku socjalnego, nie uzyskali pozwolenia na jego budowę, nie podjęli skutecznie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem
z 17 września 2020 r., Nr [...].
Wypada potwierdzić ustalenie organów, iż cechy i właściwości przedmiotowego obiektu, choć o charakterze tymczasowym, nakazywały w świetle art. 3 pkt 5 w zw.
z art. 29 i 30 Prawa budowlanego uznać, że nie został on zwolniony przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z tej przyczyny zasadnym było umożliwienie skarżącym przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu podniesione przez skarżących zarzuty są niezasadne. Odnosząc się bezpośrednio do podniesionych w skardze zarzutów, należało stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych (w dniu 21 sierpnia 2020 r.), dołączonych zdjęć lotniczych poczyniły prawidłowe ustalenia.
Nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego tzw. weryfikacja czy skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania pismem z 12 lipca 2021 r. wobec nie usunięcia braków formalnych. O powyższym fakcie skarżący nie powiadomili organu nadzoru budowlanego. Skarżący
w postępowaniu administracyjnym reprezentowani byli przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien zawiadomić organ na jakim etapie postępowania znajduje się złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy.
Poza tym zauważenia wymaga, że nie złożono także innych dokumentów do których skarżący byli zobowiązani postanowieniem PINB. Okoliczność, że na etapie wydania warunków zabudowy pojawiły się przeszkody – np. powodujące przedłużeniem trwającej procedury powinno skutkować podjęciem stosownego działania np. wniosku
o przedłużenie terminu. Tymczasem nie złożenie takiego wniosku i nie powiadomienie PINB, przy informacji Urzędu Gminy o pozostawieniu wniosku o wydanie warunków zabudowy bez rozpoznania, zasadnie skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Dołączona w postępowaniu sądowym decyzja z 1 lipca 2022 r.
w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań (ksero) nie może stanowić skutecznego dowodu mającego na celu zanegowanie dotychczasowych ustaleń organów nadzoru budowlanego. Strona bowiem została zobowiązana do wykonania obowiązków
w postępowaniu legalizacyjnym, których nie wykonała w zakreślonym terminie, nadto nie podejmowała żadnych czynności mających na celu przedłużenie terminu, nie zawiadamiała organu I instancji o ewentualnych trudnościach w uzyskaniu dokumentów.
Nie znajduje oparcia zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Samo rozpoczęcie procedury legalizacyjnej przed upływem zakreślonego terminu, nie powoduje oczekiwania organu do czasu, aż strona wykona nałożony obowiązek. To w interesie skarżących było zawiadamianie organu o podjętych czynnościach, ewentualne składanie wniosku o przedłużenie terminu, tymczasem skarżący nie współpracowali z organem.
Ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza, dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI