VIII SA/WA 55/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatniczki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym, uznając brak uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym. Skarżąca argumentowała, że uchybienie terminu było spowodowane złym stanem zdrowia i brakiem informacji od męża o doręczonym zajęciu nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a przedstawione dowody medyczne nie potwierdzały nagłej choroby uniemożliwiającej terminowe działanie.
Sprawa dotyczyła skargi B.I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe męża. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec męża skarżącej, a następnie wystawił tytuł wykonawczy obejmujący również skarżącą jako współodpowiedzialną majątkiem wspólnym. Po zajęciu nieruchomości, skarżąca wniosła sprzeciw, jednak uczyniła to z uchybieniem terminu. Wniosła następnie o przywrócenie terminu, powołując się na zły stan zdrowia i brak świadomości doręczenia korespondencji przez męża. Organy administracji odmówiły przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, a przedstawione przez skarżącą dowody medyczne nie potwierdzały nagłej choroby uniemożliwiającej terminowe działanie w okresie biegu terminu. Sąd uznał również, że doręczenie pisma mężowi skarżącej było skuteczne, a zaniedbanie domownika w przekazaniu korespondencji obciąża stronę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedstawione dowody medyczne nie potwierdzały nagłej choroby uniemożliwiającej terminowe działanie w okresie biegu terminu, a doręczenie pisma mężowi skarżącej było skuteczne, a zaniedbanie domownika obciąża stronę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 58 § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Brak spełnienia chociażby jednej z nich czyni niemożliwym przywrócenie terminu.
upea art. 27f
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa termin do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym.
Pomocnicze
upea art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi podstawę prawną do stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. do zażaleń.
Ustawa z dnia 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzzzzn2 § 1-2
Przepisy dotyczące postępowania w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczania pism.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Przedstawione dowody medyczne nie potwierdzały nagłej choroby uniemożliwiającej terminowe działanie. Doręczenie pisma mężowi skarżącej było skuteczne, a zaniedbanie domownika obciąża stronę.
Odrzucone argumenty
Zły stan zdrowia skarżącej uniemożliwił terminowe wniesienie sprzeciwu. Brak świadomości skarżącej o doręczeniu korespondencji z powodu działań męża.
Godne uwagi sformułowania
O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Zaniedbanie domownika w tym zakresie obciąża stronę. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności.
Skład orzekający
Renata Nawrot
przewodniczący
Leszek Kobylski
członek
Justyna Mazur
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia i doręczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.a. oraz upea.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z przywracaniem terminów i skutkami doręczeń w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy choroba i niedbałość męża usprawiedliwią spóźniony sprzeciw w sprawie podatkowej?”
Dane finansowe
WPS: 350 440 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 55/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Justyna Mazur /sprawozdawca/ Leszek Kobylski Renata Nawrot /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 58 par. 1-2 w zw. z Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 479 art. 27f Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B.I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 10 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor IAS" lub "DIAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 58 § 1 i 2 oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "kpa"), po rozpatrzeniu zażalenia B. I. (dalej: "skarżąca" lub "strona") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z 2 września 2022 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługującego małżonkowi zobowiązanego. Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku męża strony – S. I. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 13.09.2016 r. nr [...], obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., w kwocie głównej 350.440,00 zł plus odsetki w wysokości 407.220,90 zł. W dniu 30.07.2021 r. działając jako wierzyciel wystawił kolejny tytuł wykonawczy z 13.09.2016 r. nr [...], na męża strony oraz skarżącą, jako odpowiedzialną majątkiem wspólnym, celem przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka. Następnie, zawiadomieniem z 4.08.2021 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości, położonej w W. przy ul. S. [...], dla której Sąd Rejonowy w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą. Odbiór ww. zajęcia pokwitował zarówno we własnym, jak i imieniu skarżącej S. I. w dniu 18.08.2021 r. Następnie, pismem z 11.01.2022 r. Naczelnik US zawiadomił ww., że 15.02.2022r., o godz. 10:00, zostaną przeprowadzone oględziny ww. nieruchomości, zaś pismem z 7.02.2022 r. odwołał powyższe oględziny i jednocześnie określił nowy termin dokonania oględzin na 29.03.2022 r., godz. 10:00. Natomiast 23.03.2022 r. kolejnym pismem odwołał wyznaczone na 29.03.2022 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości. Odbiór wszystkich ww. pism pokwitował zarówno we własnym, jak i w imieniu strony, odpowiednio w dniach: 24.01.2022 r., 11.02.2022 r. i 28.03.2022 r. S. I.. Pismem z 31.01.2022 r. (złożonym tego samego dnia w siedzibie Urzędu), sprecyzowanym pismem z 24.02.2022 r., skarżąca wniosła sprzeciw w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługujący małżonkowi zobowiązanego oraz nie wyraziła zgody na przeprowadzenie przez biegłego oględzin ww. nieruchomości, której jest właścicielem w udziale ½. W uzasadnieniu wskazała, że nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe męża, a przeprowadzenie przez biegłego oględzin ww. nieruchomości stanowi poważne naruszenie istoty prawa własności i praw obywatelskich. Postanowieniem z 23.03.2022 r. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie argumentując, że przedmiotowy sprzeciw został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Odnosząc się natomiast do wniosku strony dotyczącego planowanych czynności biegłego w zakresie nieruchomości organ wskazał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują instytucji sprzeciwu (w tym małżonka) na czynność opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które zawsze poprzedzone są oględzinami nieruchomości. Dyrektor IAS, w wyniku wniesionego zażalenia na to postanowienie, postanowieniem z 22.06.2022 r. uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Pismem z 5.07.2022 r. Naczelnik US zawiadomił stronę o uchybieniu terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego do złożenia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym. Jednocześnie wyznaczył stronie 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. sprzeciwu. Pismem z 10 sierpnia 2022 r., skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługującego małżonkowi zobowiązanego. Uzasadniając wniosek wskazała, że powodem niedotrzymania 14 dniowego terminu był zły stan zdrowia spowodowany schorzeniami neurologicznymi, które przyczyniły się do problemów z koncentracją oraz właściwą oceną sytuacji. Dodała, że w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości, tj. 18.08.2021 r., zmagała się z nasilonymi bólami kręgosłupa, co uniemożliwiało normalne funkcjonowanie i poruszanie się. Na potwierdzenie powyższego dołączyła kartę informacyjną z Instytutu [...] za okres: 5.11.2021 r. - 6.11.2021 r. Dodatkowo podkreśliła, że z powodu choroby nie była świadoma przesłania przez organ egzekucyjny i doręczenia jej zawiadomienia o zajęciu nieruchomości. Powyższą korespondencję odebrał bowiem jej mąż, który w trosce o jej zdrowie nie poinformował o odbiorze ww. zawiadomienia. Nadto wskazała, że nie mogła zostać wyręczona przez osobę trzecią w złożeniu sprzeciwu, ponieważ w tym okresie nie była w stanie w pełni rzetelnie ustosunkować się do treści zawiadomienia o zajęciu nieruchomości. Postanowieniem z 2 września 2022 r. Naczelnik US odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługującego małżonkowi zobowiązanego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia ww. środka zaskarżania, bowiem nie zostało wykazane, że zły stan zdrowia skarżącej, w istotnym dla sprawy okresie, uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności procesowych. Nadto okoliczność, że osoba, która odebrała przesyłkę zawierającą zawiadomienie o zajęciu nieruchomości nie oddała niezwłocznie pisma adresatowi również nie uprawdopodabnia braku winy adresata w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła argumentację tożsamą do uprzednio wskazanej we wniosku z 10.08.2022 r. Dyrektor IAS, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, na wstępie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Określił następnie jej ramy prawne wywodząc, że w sprawie podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 58 § 1 i 2 kpa, stosowane w związku z treścią art. 18 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej jako upea). Następnie, organ odwoławczy stwierdził w ich świetle, że postanowienie Naczelnika US nie naruszało treści tych przepisów. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Przywrócenie terminu jest więc instytucją o charakterze proceduralnym, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi dla podjęcia czynności proceduralnej przez stronę lub uczestników postępowania. W świetle postanowień zawartych w powołanym wyżej art. 58 § 1 i 2 kpa, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: - zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przesłanki te mają charakter obligatoryjny. Brak spełnienia chociażby jednej z nich czyni niemożliwym przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 487/15). Rozpatrując niniejszą sprawę przez pryzmat ww. przesłanek DIAS zauważył, że pismem z 10.08.2022 r. strona zwróciła się do Naczelnika US o przywrócenie terminu do wniesienia złożonego wcześniej pismem z 31.08.2022 r. sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługującego małżonkowi zobowiązanego. Tym samym, organ odwoławczy uznał, że w sprawie zostały wypełnione dwie z czterech wymaganych przesłanek. Odnośnie natomiast przesłanki dotyczącej siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia wskazał, że w powyższej sprawie nie ma ona zastosowania, ponieważ Naczelnik US, działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, pismem z 5.07.2022 r. (nr [...]), poinformował skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługującego małżonkowi zobowiązanego. Nadto, w piśmie tym organ wyznaczył stronie 30 dniowy termin do złożenia ww. sprzeciwu, który został przez stronę dochowany. Przedmiotowe pismo zostało bowiem jej doręczone 25.07.2022 r., natomiast wniosek z 10.08.2022 r. o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia został przez nią nadany w placówce pocztowej 11.08.2022 r., tj. przed upływem wyznaczonego terminu. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie została natomiast spełniona ostatnia z przesłanek wymaganych do przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. W ocenie organów strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ odwoławczy przypomniał w tym względzie, że strona uzasadniając brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia sprzeciwu wskazała na zły stan zdrowia spowodowany schorzeniami neurologicznymi, które przyczyniły się do problemów z koncentracją oraz właściwą oceną sytuacji. Nadto podkreśliła, że kierowaną do niej korespondencję, tj. zawiadomienie o zajęciu nieruchomości odebrał mąż S.I.. Ustosunkowując się do powyższego DIAS zauważył, że zarówno do wniosku z 10.08.2022 r., jak i zażalenia skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających nagłą chorobę w okresie od 18.08.2021 r. (pokwitowanie przez męża korespondencji) do 1.09.2021 r. (ostatni dzień złożenia w terminie sprzeciwu). Jak zauważył, w aktach sprawy znajduje się jedynie karta informacyjna z Instytutu [...] z której wynika, że ponad dwa miesiące później, tj. w terminie od 5.11.2021 r. do 6.11.2021 r. strona przebywała w Klinice N.. Została wypisana do domu po 12 godzinach pobytu w szpitalu w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami: wizyta w poradni neurologicznej, konsultacja w poradni kardiologicznej. Z ww. dokumentu wynika również, że miesiąc wcześniej (październik 2021 r.) strona przebyła infekcję COVID-19. W aktach sprawy brak jest natomiast jakiejkolwiek innej dokumentacji medycznej potwierdzającej zły stan zdrowia strony, uniemożliwiający terminowe wniesienie sprzeciwu. W tym miejscu organ odwoławczy wyjaśnił, że samo przywołanie okoliczności mających świadczyć o tym, że strona nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do złożenia sprzeciwu (problemy neurologiczne i bóle kręgosłupa) nie może stanowić o ich uprawdopodobnieniu. Nie każda bowiem niedogodność związana ze stanem zdrowia świadczy o istnieniu choroby tak poważnej, że można by było ja określić jako nagłą i obłożną. Tylko bowiem nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Choroba taka musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Wnioskodawca, powołując się na tego rodzaju okoliczność, zobligowany jest w związku z tym uprawdopodobnić, że stan jego zdrowia w danym okresie uniemożliwiał mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą (por. post. NSA z 8.12.2017 r., sygn. akt I OZ 1775/17). Odnośnie zaś kwestii nieprzekazania stronie przez męża – S. I. korespondencji z US w G. zawierającej przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu nieruchomości, Dyrektor IAS nie dopatrzył się naruszenia przepisów kpa o doręczeniu (art. 43 kpa). Tym samym wskazał, że okoliczność, iż S. I., któremu wręczono za pokwitowaniem adresowaną do strony korespondencję nie przekazał jej adresatowi, nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Jak wskazał, zaniedbanie domownika w tym zakresie obciąża stronę. DIAS wyjaśnił przy tym, że to w interesie strony kierującej się zapobiegliwością, jest zadbanie o należyte przekazywanie przez domowników odbieranej korespondencji. Tak więc uznał, nie zapobieżenie ww. zwłoce świadczy o niedochowaniu staranności przez stronę w zabezpieczeniu swoich interesów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6.11.2014 r., sygn. akt II SA/Sz 429/14). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu opisała przebieg postępowania w sprawie wyrażając swój sprzeciw zarówno wobec odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania męża i brak zgody na przeprowadzenie oględzin przez biegłego z nieruchomości stanowiącej jej współwłasność, jak również powtórzyła argumentację wskazującą w jej ocenie na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Odpowiadając na skargę, DIAS podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wystąpił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w treści art. 27f upea. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 18 upea, stanowił zatem art. 58 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Oceniając, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przytoczony powyżej art. 58 § 1 kpa określa zasadę, zgodnie z którą przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, co oznacza, że musi uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 284). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odwołanie się w art. 58 § 1 kpa do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa, wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia. A zatem w świetle przywołanego przepisu, tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć należy, że w realiach tej sprawy strona 10 sierpnia 2022r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym, przysługującego małżonkowi zobowiązanego. We wniosku wskazała, że doręczone zawiadomienie o zajęciu nieruchomości nie zostało przez nią osobiście odebrane i miało związek z aktualnym stanem zdrowia, co uniemożliwiło wniesienie sprzeciwu w ustawowo przewidzianym terminie 14 dni. Wskazała tym samym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Z akt sprawy wynika również, że Naczelnik US zawiadomieniem z dnia 4 sierpnia 2021r. dokonał zajęcia nieruchomości położonej w miejscowości W., ul. S., należącej do S. I. i B. I.. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości skierowano odrębnie do każdego z małżonków, które następnie odebrał S. I. w dniu 18 sierpnia 2021 roku. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomień widnieje podpis S. I. (dodatkowo na zwrotce dot. zawiadomienia skierowanego do B. I. znajduje się dopisek mąż) – k. 8 - 9 akt egzekucyjnych. Tym samym słuszna jest ocena, że przedmiotowe zawiadomienia zostały skutecznie doręczone dorosłemu domownikowi, zgodnie z art. 43 kpa. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Termin na wniesienie przez skarżącą sprzeciwu upłynął zatem w sprawie z dniem 1 września 2021 roku tj. po 14-tu dniach od doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości, zgodnie z art. 27f § 2 upea. Tymczasem skarżąca sprzeciw wniosła dopiero pismem z 31.01.2022 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Orzekające w sprawie organy uznały, że nie została przez skarżącą spełniona przesłanka uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, wskazana w art. 58 § 1 kpa. W tej sytuacji ocenie podlega wyłącznie postanowienie wydane w trybie art. 58 kpa, które zdaniem Sądu, w świetle zaprezentowanych wyżej poglądów prawnych odpowiada prawu. Za organami Sąd przyjmuje bowiem, że w sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu tego terminu. Brak jest bowiem podstaw do dopatrywania się związku przyczynowo – skutkowego między czasem na dokonanie tej czynności a argumentacją strony, która miałaby stanowić uprawdopodobnienie braki winy w terminowym wniesieniu sprzeciwu. Strona wskazała bowiem, że w przypadającym terminie do złożenia sprzeciwu zmagała się z dolegliwościami zdrowotnymi tj. schorzeniami neurologicznymi oraz bólami kręgosłupa. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła kartę informacyjną z Kliniki N., z której wynika, że została przyjęta do kliniki 5.11.2021 roku w stanie ogólnym dobrym i 6.11.2021 roku wypisana do domu w stanie ogólnym dobrym. Tym samym, powołując się na zły stan zdrowia skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że objawy chorobowe, na których istnienie się powołuje miały miejsce w okresie biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. Jednocześnie skarżąca nie wykazała przyczyn braku w tym okresie możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób. Sąd podziela w tym miejscu ugruntowane w tym względzie poglądy orzecznictwa sądowego, że sam fakt występowania schorzeń - nawet ciężkich - u osoby zainteresowanej przywróceniem terminu, nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Fakt choroby, czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności. Choroba może być okolicznością, która pozwala na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu tylko w sytuacji, gdy ma charakter nagły, gdy dana osoba przez bieg całego okresu do dokonania czynności nie mogła opuszczać domu i nie miała możliwości posłużenia się innymi osobami (domownikami lub pełnomocnikiem) aby nadać przesyłkę na poczcie (wyrok NSA z 22.03.2013 roku sygn. akt II OSK 2267/11). W konsekwencji stan sprawy daje podstawę do stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała, aby dołożyła należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w szczególności nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, przy czym jak wyżej zaznaczono nawet lekkie niedbalstwo strony wyklucza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 58 § 1 kpa, skutkujące uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu ocenić należy jako zgodnie z przepisami prawa. W tym stanie sprawy zarzuty skargi nie były zasadne, dlatego rozpoznając sprawę na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił, orzekając jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI