VIII SA/Wa 546/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-11-14
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowyolej opałowystawka preferencyjnaoświadczenia nabywcówcele grzewczewadliwość oświadczeńzobowiązanie podatkoweprzedawnieniekontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że spółka niezasadnie zastosowała preferencyjną stawkę podatku akcyzowego na olej opałowy z powodu wadliwych oświadczeń nabywców.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która określiła wyższe zobowiązanie w podatku akcyzowym za sprzedaż oleju opałowego w 2006 roku. Spółka stosowała preferencyjną stawkę, opierając się na oświadczeniach nabywców o przeznaczeniu oleju na cele grzewcze. Organy podatkowe zakwestionowały część oświadczeń jako wadliwe formalnie lub merytorycznie, co skutkowało zastosowaniem wyższej stawki akcyzy. Sąd administracyjny uznał, że spółka nie miała prawa do zastosowania preferencyjnej stawki z powodu wadliwych oświadczeń i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi złożonej przez "[...]" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2012 r., która uchyliła decyzję organu I instancji i określiła spółce wyższe zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień 2006 roku. Spółka sprzedawała olej opałowy, pobierając od nabywców oświadczenia o przeznaczeniu go na cele grzewcze, co pozwalało na zastosowanie niższej stawki podatku akcyzowego (233 zł od 1.000 litrów). Organy podatkowe zakwestionowały część tych oświadczeń, uznając je za wadliwe formalnie (np. brak wskazania typu urządzenia grzewczego) lub merytorycznie (np. rzekomy nabywca nie figurował w rejestrach). W związku z tym, organy zastosowały wyższą stawkę podatku akcyzowego (2.000 zł od 1.000 litrów) na podstawie art. 65 ust. 1a ustawy o podatku akcyzowym. Spółka argumentowała, że nie ponosi odpowiedzialności za sposób zużycia oleju przez nabywców, a oświadczenia były poprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że sprzedawca oleju opałowego jest zobowiązany do posiadania niewadliwych i rzetelnych oświadczeń od nabywców, aby móc skorzystać z preferencyjnej stawki. Wadliwe oświadczenia, które nie potwierdzają przeznaczenia oleju na cele grzewcze, skutkują zastosowaniem wyższej stawki akcyzy, która nie jest traktowana jako sankcja, lecz jako stawka wynikająca z braku dowodów uzasadniających zastosowanie stawek obniżonych. Sąd uznał również, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedawca nie może zastosować preferencyjnej stawki, jeśli oświadczenia nabywców są wadliwe, ponieważ nie spełniają one wymogów formalnych i materialnych, a tym samym nie potwierdzają przeznaczenia oleju na cele grzewcze.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia wymagają od sprzedawcy posiadania niewadliwych i rzetelnych oświadczeń od nabywców. Wadliwe oświadczenia, które nie odzwierciedlają rzeczywistości lub zawierają błędy formalne, uniemożliwiają skorzystanie z obniżonej stawki akcyzy. W takiej sytuacji stosuje się stawkę wynikającą z art. 65 ust. 1a ustawy o podatku akcyzowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.a. art. 65 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawkę akcyzy na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe (233 zł od 1.000 litrów).

u.p.a. art. 65 § ust. 1a pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawkę akcyzy (2.000 zł od 1.000 litrów) w przypadku użycia olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe niezgodnie z przeznaczeniem lub gdy nie spełniają one wymogów w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, lub gdy sprzedaż następuje za pomocą odmierzaczy paliw ciekłych.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 3 § ust. 1

Określa obniżone stawki akcyzy i warunki ich stosowania.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 4 § ust. 1 pkt 2

Określa warunki stosowania obniżonych stawek, w tym wymogi dotyczące oświadczeń nabywców.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 4 § ust. 2

Określa wymogi dotyczące oświadczeń nabywców.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 4 § ust. 5

Określa warunki stosowania obniżonych stawek.

Op art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.p.s.a. art. 145

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość oświadczeń nabywców oleju opałowego formalnie i merytorycznie. Niespełnienie przez oświadczenia wymogów formalnych i materialnych określonych w przepisach rozporządzenia. Brak podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego w przypadku wadliwych oświadczeń. Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Sprzedawca oleju opałowego nie ponosi odpowiedzialności za sposób zużycia oleju przez nabywców. Oświadczenia nabywców były poprawne pod względem formalnym i materialnym. Organy podatkowe nieuprawnienie przerzuciły obowiązek podatkowy na spółkę. Brak podstaw prawnych do kontroli zużycia oleju przez nabywców przez sprzedawcę. Wadliwa wykładnia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sprzedawca oleju opałowego w celu skorzystania z obniżonej stawki podatku akcyzowego, o której mowa w art. 65 ust. 1 u.p.a., obowiązany jest w każdym przypadku uzyskać od nabywców tego oleju stosowne oświadczenie, o którym mowa w § 4 rozporządzenia. Czyli odpowiadające wymogom prawa zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Jeżeli oświadczenia są nieprawidłowe, nie jest możliwe skorzystanie ze stawki preferencyjnej. Przepisu art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. nie należy traktować jako sankcyjnego, gdyż znajduje on zastosowanie wówczas, gdy brak jest dowodów uzasadniających zastosowanie stawek obniżonych, przewidzianych dla określonej grupy towarów akcyzowych.

Skład orzekający

Artur Kot

sprawozdawca

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Justyna Mazur

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania preferencyjnych stawek podatku akcyzowego na olej opałowy w zależności od prawidłowości oświadczeń nabywców oraz kwestia zawieszenia biegu terminu przedawnienia w kontekście postępowań karnych skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży oleju opałowego i wymogów formalnych oświadczeń nabywców. Kwestia przedawnienia jest ogólna, ale kontekst postępowania karnego skarbowego może ograniczać jej zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z podatkiem akcyzowym i interpretacją przepisów dotyczących oświadczeń nabywców. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Wadliwe oświadczenia nabywców oleju opałowego kosztowały spółkę wyższy podatek akcyzowy – co warto wiedzieć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 546/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kot /sprawozdawca/
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 236/13 - Wyrok NSA z 2014-04-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 65 ust. 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień 2006 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IC") uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik UC") z [...] września 2011 r. Działając reformatoryjnie określił skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień 2006 r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał między innymi przepisy art. 65 ust. 1a ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: "u.p.a."), a także przepisy § 3 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 – 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej: "rozporządzenie").
1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ
I instancji po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Z ustaleń tych wynika, że Spółka w ramach działalności gospodarczej dokonała sprzedaży [...] litrów oleju opałowego osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą oraz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Czynności tych dokonywała pobierając od nabywców oświadczenia, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia, które w swej treści nie spełniały wymogów zawartych w ust. 2. W wyniku dokonanej przez organ weryfikacji oświadczeń, ostatecznie zakwestionowano te, w których wpisano, że nabyty olej opałowy zostanie zużyty do smarowania lub mycia form, bądź też na których jako typ urządzenia grzewczego wpisano: "agregat" lub "agregat chłodniczy" (8 oświadczeń). Naczelnik US wyjaśnił przy tym, że preferencyjna stawka podatku akcyzowego dotyczy jedynie olejów opałowych przeznaczonych na cele grzewcze. Czyli dla zużycia oleju opałowego do otrzymania energii cieplnej służącej do ogrzewania, opalania, itp. Olej opałowy spalany w silniku spalinowym w celu zasilania agregatu nie jest zużywany do celów opałowych. Służy wytworzeniu energii mechanicznej. Spółka bezpodstawnie zastosowała zatem stawkę preferencyjną przewidzianą dla opodatkowania sprzedaży oleju opałowego na cele grzewcze. Przyjmowała bowiem od nabywców oświadczenia, które nie spełniały wymogów z § 4 ust. 2 rozporządzenia. Zaniżyła zatem zobowiązanie w podatku akcyzowym poprzez bezpodstawne stosowanie stawki podatku w kwocie 233 zł zamiast 2.000 zł od 1.000 litrów dla opodatkowania sprzedanego przez Spółkę oleju opałowego. Naczelnik US określił w konsekwencji Spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym na kwotę [...] zł.
1.3. W odwołaniu od decyzji Naczelnika UC skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania podatkowego. Postawiła zarzuty naruszenia:
- art. 4 ust. 1 – 2 i 5, art. 6 ust. 1 i 3, art. 11, art. 62, art. 65 ust. 1 i ust. 1a u.p.a.;
- § 2, § 3 oraz § 4 ust. 1 – 5 rozporządzenia;
- art. 92 i art. 217 Konstytucji RP;
- art. 120 – 123, art. 180, art. 187 – 188, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op").
W uzasadnieniu Spółka podniosła, że sprzedawca oleju opałowego nie może zostać obciążony odpowiedzialnością z tytułu zużycia oleju opałowego na inne cele niż grzewcze przez nabywców. Spółka dokonując czynności w tym zakresie pobierała oświadczenia, o których mowa w rozporządzeniu. Czyli jedyną stawką jaką można zastosować, jest stawka ustawowa 233 zł od 1.000 litrów oleju. Skarżąca uznała, że nie było podstaw do zastosowania stawki określonej w art. 65 ust. 1a u.p.a. Powołując się następnie na poglądy prawne prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazała na brak możliwości obciążania podatników negatywnymi konsekwencjami
w postaci zastosowania stawki "sankcyjnej", o której mowa w tym przepisie tylko z tej przyczyny, że oświadczenia uzyskiwane od nabywców oleju opałowego były wadliwe. Zdaniem skarżącej, oświadczenia nabywców nie mają charakteru materialnoprawnego, gdyż brak jest stosownego umocowania ustawowego, o którym mowa w art. 217 Konstytucji RP. Ich brak nie przesądza o przeznaczeniu oleju na inne cele niż grzewcze. Sprzedawca oleju opałowego w celu zastosowania obniżonej stawki akcyzy obowiązany jest uzyskać pełne oświadczenie od nabywcy. Nie ma obowiązku kontroli zużycia tego oleju przez kolejnych nabywców. Brak było zatem podstaw do obciążenia Spółki "sankcją" podatkową.
1.4. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor IC zauważył, że stosownie do treści art. 70 § 6 ust. 1 Op, nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zatem jest ono wymagalne. Podniósł, że przepisy rozporządzenia zastosowane w rozpoznawanej sprawie nakładają na sprzedawcę oleju opałowego obowiązek pobierania od kupujących oświadczeń w określonej formie. Przepisy te stawiają inne wymagania dla oświadczeń nabywców będących m.in. osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą, a inne oświadczeniom osób fizycznych takiej działalności nieprowadzących. Warunkiem skorzystania przez sprzedawcę z obniżonej stawki podatku akcyzowego jest uzyskiwanie od nabywców oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze. Dokonywanie sprzedaży oleju opałowego bez uzyskania od nabywcy oświadczenia, o którym mowa
w rozporządzeniu, nie pozwala na zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy. Spółka dokonywała sprzedaży oleju opałowego na cele inne od grzewczych. Z tej przyczyny, na podstawie art. 65 ust. 1a u.p.a. należało zastosować stawkę określoną w tym przepisie, tj. 2.000 zł od 1.000 litrów oleju. Działając na korzyść Spółki, organ odwoławczy za prawidłowe uznał oświadczenia z [...] i [...] sierpnia 2006 r. złożone przez J. D., dotyczące nabycia 60 litrów oleju opałowego. Osoba ta potwierdziła, że olej został zużyty wyłącznie na cele grzewcze. Nie wskazała przy tym rodzaju agregatu, w którym został on zużyty. Wątpliwości te Dyrektor IC rozstrzygnął na korzyść skarżącej. Natomiast oświadczenie złożone jakoby przez J. W. uznał za wadliwe. W jego treści nie wskazano bowiem typu oraz rodzaju "agregatu". Dlatego brak jest podstaw do wniosku, że olej został zużyty na cele grzewcze. Dane personalne rzekomego nabywcy oleju ujawnione w treści oświadczenia nie pozwalają natomiast na zweryfikowanie jego prawdziwości. W zbiorze meldunkowym właściwej gminy nie figuruje bowiem osoba o nazwisku J. W. posiadająca numer PESEL ujawniony w treści oświadczenia. Organ odwoławczy przywołał pogląd prawny zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1354/10.
Reasumując, Dyrektor IC uznał, że sprzedawca oleju opałowego w celu skorzystania z obniżonej stawki podatku akcyzowego, o której mowa w art. 65 ust. 1 u.p.a., obowiązany jest w każdym przypadku uzyskać od nabywców tego oleju stosowne oświadczenie, o którym mowa w § 4 rozporządzenia. Czyli odpowiadające wymogom prawa zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Nadto muszą one stanowić potwierdzenie, że nabyty olej wykorzystany zostanie do celów grzewczych. Skoro Spółka dokonując wskazywanych czynności takich oświadczeń nie posiadała, tj. nie potwierdzały one, że sprzedawała olej na cele grzewcze, to nie była uprawniona do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Stąd organ odwoławczy za chybione uznał wszystkie zarzuty odwołania w tym zakresie, gdyż posiadane przez Spółkę oświadczenia nabywców okazały się wadliwe formalnie i nie odzwierciedlały rzeczywistości podmiotowej lub też zawierały zapisy świadczące wprost, że olej nie zostanie zużyty w celach grzewczych. Dlatego brak było podstaw do wniosku, że sprzedany przez skarżącą olej opałowy w spornym zakresie został przeznaczony do celów opałowych, a tylko w takim przypadku Spółka mogłaby zastosować obniżoną stawkę podatku akcyzowego. Dyrektor IC powołał stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z 8 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 204/11.
2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] czerwca 2012 r. wniosła zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora IC. Autor skargi, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtórzył zasadnicze elementy argumentacji prezentowanej w postępowaniu odwoławczym. Zaskarżonej decyzji postawił takie same zarzuty, jak decyzji organu I instancji (por. punkt 1.3.), poza zarzutami naruszenia art. 92 i art. 217 Konstytucji RP.
Zdaniem autora skargi, Spółka nabyła prawo do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego od sprzedaży oleju opałowego. Posiadała bowiem poprawne pod względem formalnym i materialnym oświadczenia nabywców oleju opałowego o jego przeznaczeniu na cele grzewcze. Organy podatkowe w sposób nieuprawniony przerzuciły obowiązek podatkowy z nabywcy jako zużywającego olej opałowy na cele inne niż grzewcze na Spółkę. Posiadały bowiem dane nabywców, którzy przeznaczyli olej na cele inne niż mowa w u.p.a., a stawką "sankcyjną" w tym przypadku obciążyły Spółkę. Brak było podstaw prawnych do takiego działania. Żaden przepis prawa nie nakłada na sprzedawcę oleju opałowego obowiązku kontrolowania zużycia sprzedawanego oleju na cele grzewcze przez nabywców, tego czy faktycznie posiadają oni urządzenia grzewcze, bądź też czy określone w oświadczeniu urządzenie grzewcze jest nim w rzeczywistości. Organy bezpodstawnie zastosowały więc stawkę "sankcyjną" przewidzianą w art. 65 ust. 1a u.p.a. Mając pełną wiedzę na temat oświadczeń posiadanych przez Spółkę z tytułu sprzedaży oleju opałowego już w 2006 r. (wraz z tymi które obecnie zostały zakwestionowane) dopiero po upływie pięciu lat kwestionują ich prawidłowość. Działanie takie Spółka uznała jedynie za wolę "nabicia odsetek", co jej zdaniem w sposób oczywisty narusza zasadę określoną w art. 121 Op. Dodatkowo skarżąca zarzuciła wadliwą wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 Op, gdyż Spółka nie była stroną toczącego się postępowania karnego. Bieg terminu przedawnienia w jej ocenie nie uległ zatem zawieszeniu. Powołała się przy tym na postanowienie NSA z 5 kwietnia 2011 r. (I FSK 525/10) zawierające pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego. W ramach zarzutu naruszenia art. 210 § 4 Op przedstawiła swój sposób dokonania wymiaru zobowiązania.
2.2. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IC podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za chybione. Zauważył, że to na sprzedawcy ciąży obowiązek spełnienia szeregu warunków, w tym formalnych, celem opodatkowania sprzedaży oleju opałowego na zasadach preferencyjnych, związanych z przeznaczeniem tego towaru. Oświadczenia nabywców były na tyle wadliwe, że nie spełniały warunków umożliwiających Spółce skorzystanie
z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie zaniżenia przez Spółkę zobowiązań podatkowych za okres rozliczeniowy objęty zaskarżoną decyzją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.").
3.2. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ
na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
3.3. Ramy materialnoprawne niniejszej sprawy przedstawiają się następująco.
Stawki podatku akcyzowego oraz warunki ich zastosowania zostały określone
w art. 65 ust. 1 i ust. 1a u.p.a., a także w przepisach rozporządzenia (§ 3 – 4 ). I tak, zgodnie z art. 65 ust. 1 u.p.a. (w brzmieniu obowiązującym od 24 sierpnia 2005 r.) stawka akcyzy na paliwa silnikowe wynosiła 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu, na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe 233 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu (...).
Z art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. wynika zaś, że w przypadku użycia olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności wymogów
w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, użycia ich niezgodnie
z przeznaczeniem, a także sprzedaży ich za pomocą odmierzaczy paliw ciekłych, stawka akcyzy wynosi dla olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe – 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu.
Na podstawie delegacji ustawowej przewidzianej w art. 65 ust. 2 u.p.a. (zarówno w brzmieniu pierwotnym, jak i w brzmieniu obowiązującym od 24 sierpnia 2005 r.), Minister Finansów wydał rozporządzenie z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej: "rozporządzenie")
i określił obniżone stawki akcyzy, a także określił warunki ich stosowania. Z treści przepisów § 3 ust. 1 i ust. 2, § 4 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia wynika, że sprzedawca oleju opałowego może zastosować stawkę preferencyjną podatku akcyzowego wówczas, gdy posiada oświadczenia nabywców oleju odpowiadające wymogom prawa pod względem formalnym oraz materialnym. Czyli posiada stosowne oświadczenia spełniające wszystkie warunki, o których mowa w przepisach § 4 ust. 1–3 rozporządzenia. Istotne jest to, że oświadczenia, aby mogły być podstawą stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego, muszą zawierać nie tylko wszystkie dane wymagane przepisami prawa, ale muszą być również rzetelne. Za takie mogą zaś zostać uznane tylko oświadczenia zawierające dane zgodne z rzeczywistością. Jeżeli oświadczenia są nieprawidłowe, nie jest możliwe skorzystanie ze stawki preferencyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2011 r., I GSK 47/10, wraz z przywołanym w tym wyroku orzecznictwem; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: orzeczenia.nsa.gov.pl lub www.cbois.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").
4.1. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustaleń faktycznych dokonanych
przez organy podatkowe, a w konsekwencji zasadności opodatkowania sprzedaży oleju opałowego na cele inne od opałowych, według stawki przewidzianej w art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. (2.000 zł od 1.000 litrów oleju opałowego). Organ I instancji zakwestionował część oświadczeń (łącznie 8) przyjmowanych przez Spółkę od nabywców oleju opałowego, jeżeli olej nabywany był do celów innych od opałowych, w tym jedno było wadliwe formalnie (nie zawierało rodzaju i typu agregatu), zaś rzekomy nabywca oleju nie figuruje w bazie PESEL właściwej gminy.
Dwa z oświadczeń zakwestionowanych przez organ I instancji zostały ocenione przez Dyrektora IC jako spełniające warunki do zastosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego (233 zł od 1.000 litrów), zgodnie z art. 65 ust. 1 u.p.a. Był to powód do wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej. Występujące wątpliwości odnośnie tych oświadczeń zostały rozstrzygnięte na korzyść Spółki.
4.2. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy podatkowe trafnie przyjęły, że skarżąca bezpodstawnie zastosowała do sprzedaży oleju opałowego na cele inne od grzewczych stawkę akcyzy przewidzianą w art. 65 ust. 1 u.p.a. Skoro Spółka przyjmowała wadliwe oświadczenia od nabywców oleju, gdyż z ich treści wynika, że sprzedawany olej opałowy przeznaczony był przez jego nabywców na cele inne od grzewczych, to znaczy, że bezpodstawnie stosowała stawkę akcyzy przeznaczoną dla sprzedaży oleju opałowego na cele grzewcze (233 zł od 1.000 litrów). Dodać warto, że jedno z oświadczeń okazało się nie tylko wadliwe formalnie, ale także nie odzwierciedlało rzeczywistości z przyczyn podmiotowych. Dane personalne rzekomego nabywcy oleju opałowego ujawnione w treści tego oświadczenia nie pozwoliły zatem na jego weryfikację. Skoro sporne oświadczenia nie spełniały warunków przewidzianych przepisami prawa i wad tych nie udało się usunąć w trakcie postępowania podatkowego pomimo stosownej inicjatywy ze strony organów, to znaczy, że skarżącej nie przysługiwało prawo do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy przewidzianej dla sprzedaży oleju opałowego na cele grzewcze. Jeżeli oświadczenia nabywców oleju przyjęte przez sprzedawcę nie spełniają wymogów formalnych lub (i) nie odzwierciedlają rzeczywistości, to brak jest podstaw do wniosku, że sprzedany olej opałowy został przeznaczony na cele opałowe. A tylko w takiej sytuacji możliwe jest zastosowanie obniżonej stawki akcyzy, zgodnie z art. 65 ust. 1 oraz ust. 1a u.p.a., a także § 3 ust. 1 rozporządzenia. Sprzedawca oleju opałowego obowiązany jest do posiadania niewadliwych oraz rzetelnych oświadczeń, pod rygorem utraty prawa do zastosowania stawki obniżonej, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia. Dla opodatkowania sprzedaży oleju opałowego stosować należy w takiej sytuacji stawkę akcyzy wynikająca z art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a., tj. 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu (oleju opałowego). Zdaniem Sądu, tego przepisu nie należy traktować jako sankcyjnego, gdyż znajduje on zastosowanie wówczas, gdy brak jest dowodów uzasadniających zastosowanie stawek obniżonych, przewidzianych dla określonej grupy towarów akcyzowych. Następuje wówczas powrót do stawki 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu w postaci paliw silnikowych, zgodnie z art. 65 ust. 1 u.p.a.
4.3. Podkreślenia wymaga, że Spółka została poinformowana przed 31 grudnia 2011 r. o prowadzeniu postępowania karnego w sprawie zaniżenia zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2006 r. Informacja ta została zamieszczona
w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (zob. s. 9) doręczonej pełnomocnikowi skarżącej [...] września 2011 r., a także w piśmie Naczelnika UC z [...] kwietnia 2010 r. (zob. k. oznaczoną nr 469 akt podatkowych), które zostało doręczone skarżącej [...] kwietnia 2010 r. Powyższe wynika również z akt podatkowych sprawy dotyczącej wymiaru akcyzy za lipiec 2006 r. (VIII SA/Wa 346/12, k. 469 akt podatkowych tej sprawy, s. 5 oraz s. 11 – 12 decyzji Naczelnika US). Doszło zatem do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Op i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. (P 30/11, Dz. U. z 2012 r. poz. 848), który stwierdził na potrzeby stosowania tego przepisu, że podatnik nie musi być zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem (zob. pkt 5.2. s. 24 wyroku).
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela nadto te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 29 października 2010 r., I GSK 1116/09; CBOSA), zgodnie z którymi, zdarzeniem prawnym powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Op jest wszczęcie postępowania w sprawie (in rem) o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Nie jest natomiast takim zdarzeniem przedstawienie zarzutów określonej osobie (ad personam).
5. Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Organy podatkowe trafnie przyjęły bowiem, że umieszczenie w zakwestionowanych oświadczeniach zapisu, że nabywany olej zużyty zostanie do celów innych od grzewczych, pozwala na zastosowanie stawki akcyzy z art. 65 ust. 1a u.p.a. (2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu). Ustalenia faktyczne organów były w tym zakresie prawidłowe. Organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd wniosek, że na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego. Także te przepisy u.p.a. oraz rozporządzenia, które zostały wymienione w skardze. Ponieważ poszczególne zarzuty nie zostały uzasadnione, Sąd odstąpił od szczegółowego odnoszenia się do poszczególnych przepisów naruszonych jakoby przez Dyrektora IC. Dodać dla porządku należy, że organy podatkowe nie naruszyły art. 70 § 6 pkt 1 Op przyjmując, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o czym mowa wyżej (pkt 4.3.). Wpływu na wynik sprawy nie ma nadto fakt, że organy dysponowały spornymi oświadczeniami wiele miesięcy przed wydaniem decyzji. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga przy tym o wysokości odsetek od zaległości podatkowych. Zarzuty z tym związane należy zatem uznać za chybione. Konsekwencje bezpodstawnego stosowania obniżonych stawek akcyzy, zamiast właściwej stawki akcyzy określonej w art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. dla sprzedaży oleju opałowego na cele inne od opałowych, obciążają sprzedawcę towaru, który powinien zastosować prawidłową stawkę akcyzy celem opodatkowania akcyzą sprzedaży oleju opałowego na cele inne od opałowych. Wymiar zobowiązania został określony prawidłowo. Odróżnić zaś należy wymiar zobowiązania podatkowego od wysokości ewentualnej zaległości podatkowej. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sprzedaż oleju opałowego bez uzyskania od nabywcy oświadczenia spełniającego wymogi wynikające z przepisów § 4 ust. 1 – 2 rozporządzenia, jest równoznaczna z użyciem oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. Gdy oświadczenia są nieprawidłowe, nie jest możliwe skorzystanie ze stawki preferencyjnej (zob. wyroki NSA: z 3 grudnia 2010 r., I GSK 751/09; CBOSA; z 22 czerwca 2011 r., I GSK 301/10; ONSAiWSA 2012/2/32).
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI