VIII SA/Wa 540/22

VIII SA/Wa 540/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Renata Nawrot
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 18 ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2016 poz 250
art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w G. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uzasadnienie
Rada Miejska w W. (dalej: organ, Rada Miejska) na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 z późn. zm.; dalej: u.c.p.g.) po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., podjęła w dniu 27 kwietnia 2017 r. uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W.(dalej: uchwała, regulamin).
Pismem z 27 marca 2020 r. Prokurator Rejonowy w G. (dalej: skarżący, prokurator) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) na powołaną wyżej uchwałę z 27 kwietnia 2017 r. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości. Zaskarżonej uchwale prokurator zarzucił:
1. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 7
i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115, § 135 w zw. z § 143, § 118 i § 137 w zw. z § 143, a także § 116 i § 136 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust 1 u.s.g. polegające na zawarciu w regulaminie, rozdział II § 6, regulacji z przekroczeniem delegacji ustawowej przy określeniu obowiązków właścicieli nieruchomości, obowiązujących ich zakazów i nakazów oraz nieuprawnione powtórzenie, modyfikację zapisów u.c.p.g. oraz innych ustaw, jak również powtórzenie, modyfikację i stworzenie definicji poprzez powtórzenie istniejących regulacji ustawowych, ich modyfikację i przekroczenie upoważnienia ustawowego przy określeniu zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i poza warsztatami samochodowymi przez ustanowienie warunków, iż mycie pojazdów samochodowych może odbywać się wyłącznie na własnej posesji, przy użyciu czystej wody niezawierającej innych substancji chemicznych, może być ono dokonywane wyłącznie w części obejmującej nadwozie pojazdu, zaś naprawa pojazdów samochodowych może odbywać się wyłącznie w zakresie obejmującym drobne naprawy własnych samochodów oraz nadto pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym emisji hałasu i spalin, gromadzenia powstających odpadów
w pojemnikach do tego przeznaczonych, jak i zabezpieczenia przed przedostawaniem się płynów samochodowych do środowiska, a które to zagadnienia w sposób szczegółowy uregulowane są w przepisach aktów prawnych rangi ustawy
i rozporządzenia właściwego ministra i z których to przepisów wynikają różne ograniczenia w zakresie możliwości odprowadzania ścieków do wód, gleby i kanalizacji sanitarnej, jak również stanowi powtórzenie regulacji ustawowych i wkroczenie
w regulację prawa sąsiedzkiego zawartą w art. 144 k.c.;,
2. istotne naruszenie przepisów: art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z zm.), art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 4 ust. 2 u.c.p.g.) poprzez przekroczenie ustawowego upoważnienia poprzez nałożenie uchwalą, rozdział IX § 19, na właścicieli nieruchomości zabudowanych obowiązku deratyzacji.
W uzasadnieniu prokurator w pierwszej kolejności wskazał, że z prostego porównania treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 u.c.p.g.
i wywodzących się z ww. ustawy zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy wynika, że treść § 6 Regulaminu jako wkraczająca, ingerująca bez odpowiedniego upoważnienia w prawa podmiotowe jednostki, w tym w prawo własności, wychodzi poza zakres upoważnienia ustawowego. W ramach postanowień u.c.p.g. brak jest norm, z których wynikałoby upoważnienie dla lokalnego organu prawotwórczego do regulacji, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się wyłącznie na własnej posesji przy użyciu czystej wody niezawierającej innych substancji chemicznych. Taka sama teza odnosi się do stwierdzenia, że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie w zakresie obejmującym drobne naprawy własnych samochodów
a zarazem sformułowanie do tego nieuzasadnionego prawem ograniczenia wymogów wskazanych w pkt od 1-3 spowodowało, że te wymogi jako związane z wypowiedzą nieuzasadnioną w prawie - też nie mogą mieć znaczenia prawnego i nie powinny funkcjonować w porządku prawnym. Normy te ograniczają - w sposób prawem nieuzasadniony - prawo własności, ograniczając zakres korzystania z tej nieruchomości, a także zakres przedmiotowych dozwolonych zachowań stanowiąc
w sposób niejasny o myciu pojazdów przy użyciu czystej wody niezawierającej innych substancji chemicznych jak również o zakresie naprawach obejmującym drobne naprawy własnych samochodów.
Skarżący dalej wskazał, że art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy u.c.p.g. wprost wymaga "wyznaczania obszarów" podlegających obowiązkowej deratyzacji. Celem wskazanej regulacji jest zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np.: sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji, a nie zaś tak jak uczyniono to w § 19 ust. 1 zaskarżonej uchwały, do objęcia tym obowiązkiem wszystkich nieruchomości na terenie gminy (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 157/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 265/17). Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie deratyzacją wszystkich nieruchomości na terenie gminy, ustanowiłby on jedynie wymóg określenia terminów deratyzacji. Tymczasem w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy u.c.p.g wyraźnie stanowi się zarówno o terminie deratyzacji jak i o podlegających wyznaczeniu obszarach deratyzacji.
W ocenie skarżącego do przekroczenia delegacji ustawowej doszło również w § 19 Regulaminu, gdzie nałożono na właścicieli nieruchomości zamieszkałych m.in.
w zabudowie jednorodzinnej obowiązek przeprowadzania nie rzadziej niż raz na 3 lata deratyzacji na właścicieli budynków jednorodzinnych. Prokurator wskazał przy tym, że
w orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że realizując postanowienia art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. brak jest podstaw do wskazywania właścicieli nieruchomości jako zobowiązanych do przeprowadzania deratyzacji. Norma kompetencyjna wspomnianego przepisu nie obejmuje bowiem takiego upoważnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10 października 2013 r. IV SA/Po 492/13). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu, ograniczone zostały do ustalenia w tymże regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Ustawowe wyliczenie zagadnień, które regulamin winien zawierać, jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowanie tego przepisu
w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA
z 8 listopada 2012 r., sygn. II OSK 2012/12; wyrok WSA we Wrocławiu z 30 listopada 2006 r., sygn. II SA/Wr 527/06; wyrok WSA w Rzeszowie z 23 października 2007 r., sygn. II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że nie można w nim zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść art. 4 ust. 2 cyt. ustawy.
Mając powyższe na względzie prokurator stwierdził, że niniejsza skarga oraz wniosek w niej zawarty są zasadne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W ocenie Rady Miejskiej skarga jest niezasadna gdyż zaskarżana uchwała nie narusza wskazanych przepisów. Uchwalając akt prawa miejscowego organ nie naruszył przepisów art. 144 k.c. Wskazana jest bowiem możliwość dokonywania naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi, a także mycia i czyszczenia pojazdów samochodowych. § 6 ust. 2 regulaminu wskazuje tylko, że mycie pojazdów samochodowych jest dozwolone na terenie nieruchomości - poza myjniami - na utwardzonej powierzchni pod warunkiem, że powstające ścieki nie będą odprowadzane do gminnej kanalizacji sanitarnej, zbiorników wodnych lub ziemi. Ale w przepisie tym nie ma mowy - jak wskazał prokurator - o tym, że mycie ma odbywać się "wyłącznie na własnej posesji przy użyciu czystej wody niezawierającej innych substancji chemicznych może być ono dokonywane wyłącznie w części obejmującej nadwozie pojazdu, zaś naprawa pojazdów samochodowych może odbywać się wyłącznie
w zakresie obejmującym drobne naprawy własnych samochodów oraz nadto pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym emisji hałasu i spalin, gromadzenia powstających odpadów w pojemnikach do tego przeznaczonych, jak i zabezpieczenia przed przedostawaniem się płynów samochodowych do środowiska". Powyższe wskazuje jedynie, że prokurator w sposób chybiony sformułował powyżej wskazany zarzut, bowiem nie zawiera on żadnych przesłanek, które zostały uregulowane
w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin przecież sam zaskarżył.
Organ zauważył, że art. 144 k.c. mówi o powstrzymywaniu się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad wszelką miarę. W ocenie organu użyte sformułowanie "uciążliwości" nie jest tożsame z użytym w art. 144 k.c. sformułowaniem "działań zakłócających (...) ponad wszelką miarę", gdyż nie niesie ze sobą aż takiego ładunku dotkliwości jak wskazany w art. 144 k.c. Nie jest również prawdą, aby uchwałą wprowadzono uregulowania z przekroczeniem delegacji ustawowej u.c.p.g. Wskazany wyżej przepis ustawowy dotyczy szczegółowych zasad uchwalania regulaminów przez radę gminy.
W ocenie organu wskazany w skardze zarzut jakoby treść zaskarżonej uchwały naruszała powyższe przepisy jest nietrafny, gdyż akt normatywny nie dotyczy zobowiązania właścicieli do deratyzacji domków jednorodzinnych - nie wskazuje przecież, że to właściciele mają przeprowadzać deratyzację "na własną rękę", a jedynie, iż domki jednorodzinne podlegają obowiązkowej deratyzacji nie rzadziej niż raz na trzy lata. Natomiast zadanie to wykonują wyspecjalizowane podmioty. Nie ma w tym akcie narzuconego obowiązku na obywatela. Wręcz przeciwnie, to Gmina nakłada na siebie to zobowiązanie. Brzmienie tego paragrafu jest zgodne z u.c.p.g., nie wykracza poza zakres delegacji ustawowej i nie stanowi nieuprawnionej modyfikacji treści ustawy. Tym bardziej nie narusza przepisu art. 7 Konstytucji RP.
Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku przez Sąd skarżący oświadczył, że cofa zarzut pierwszy wskazany w skardze dotyczący mycia i naprawy pojazdów samochodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy
zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie
w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub
w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa,
ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do
zastosowania tej sankcji. Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy
o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane
w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy
uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś
konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy
postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.).
Na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a prokurator może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że zaskarżona uchwała
w sposób istotny narusza prawo. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych
w ustawach. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów ustawy.
Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 4 ust. 1 u.c.p.g. (w brzmieniu aktualnym w dacie podjęcia uchwały). Przepis ten upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy.
Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na
terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości
obejmujących:
a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty
selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki
i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny,
meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady
budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów
komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości
służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami
naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków
rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym,
porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości
ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony)
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych
z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej
przeprowadzania.
Przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego
regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w tymże regulaminie jedynie
szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest
zamknięty, to organ ten może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie,
w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w wymienionym przepisie art. 4 ust. 2 u.c.p.g, mają charakter wyczerpujący, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA).
Przepis art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, jak również nie pozwala na podejmowanie regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Poza tym należy mieć na uwadze, że wymienione w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. elementy
regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do
wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień.
Określając zakres owych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem
sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin
określa" (por. wyrok NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II OSK 654/14; wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 465/14; wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Szczecinie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 238/13, publ. CBOSA).
Przechodząc na grunt zaskarżonej uchwały stwierdzić należy, że wprawdzie skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zawarte w niej zarzuty prokuratora nie w pełni są adekwatne do treści kontrolowanego regulaminu i ich sformułowanie wymagało interwencji Sądu w ramach art. 134 p.p.s.a.
Wskazać przede wszystkim należy, czego nie zauważył skarżący, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę dopuścił się istotnego naruszenia prawa poprzez brak określenia szczegółowych zasad w zakresie wymagań utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości gminy obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, pomimo takiego obowiązku wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g. Organ dopuścił się więc pominięcia uchwałodawczego, polegającego na nieuregulowaniu w sposób szczegółowy zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, tj. wymagań dotyczących uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Pominięcie zaś przez radę gminy któregoś z elementów upoważnienia z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. skutkuje brakiem pełnej jego realizacji i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu.
W ocenie Sądu § 6 ust. 2 regulaminu który brzmi: "Mycie pojazdów samochodowych poza myjniami jest dozwolone na terenie nieruchomości na utwardzonej powierzchni pod warunkiem, że powstające ścieki nie będą odprowadzone do gminnej kanalizacji sanitarnej, zbiorników wodnych lub do ziemi" w istotny sposób narusza prawo. Przedmiotowy przepis regulaminu jest o tyle nieprawidłowy
i nieprecyzyjny, że ogranicza miejsca mycia przedmiotowych pojazdów pod warunkiem, którego spełnienie, jak również jego wyegzekwowanie, może w praktyce okazać się niemożliwe.
W § 17 regulaminu organ wskazał, że do obowiązków właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe należy stały i skuteczny dozór. W ocenie Sądu tak szeroko określony obowiązek, właściwie nieograniczony, nie mieści się w upoważnieniu zawartym w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Należy też przypomnieć, że kwestia odpowiedzialności związanej z utrzymywaniem zwierząt o charakterze cywilnoprawnym została już uregulowana w art. 431 § 1 k.c. oraz w art. 77 § 1 i 2 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2019 r. poz. 821 ze zm.) czy art. 10a ust. 3 i 4 ustawy
z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 122 ze zm.).
Zgodzić się należy ze skarżącym, że uregulowanie zawarte w § 19 ust. 1 pkt 4 rozdział IX regulaminu również istotnie narusza prawo. Celem regulacji wskazanej
w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. jest zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji, a nie objęcia tym obowiązkiem wszystkich nieruchomości na terenie gminy. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie deratyzacją wszystkich nieruchomości na terenie gminy, ustanowiłby on jedynie wymóg określenia terminów deratyzacji. W przepisie tym nie ma więc mowy o obciążeniu obowiązkiem deratyzacji właścicieli nieruchomości. Norma kompetencyjna zawarta w ww. przepisie
z całą pewnością nie obejmuje upoważnienia do uregulowania przez radę kwestii nałożenia na podmioty prywatne takiego obowiązku. Ustawodawca upoważnił zaś radę gminy jedynie do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji
i terminów jej przeprowadzenia. Tymczasem w § 19 pkt 4 regulaminu poprzez zapis, że obowiązkowi deratyzacji podlegają domki jednorodzinne, doszło do przekroczenia delegacji ustawowej. De facto bowiem nałożono na właścicieli takich nieruchomości obowiązek przeprowadzania nie rzadziej niż raz na 3 lata deratyzacji.
W związku z powyższym, z uwagi na dostrzeżone ww. nieprawidłowości,
w tym wskazane wyżej pominięcie uchwałodawcze, Sąd biorąc za podstawę art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.