VIII SA/Wa 540/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę producenta na decyzję Prezesa ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia na wycofanie owoców, uznając, że środki te podlegały zwrotowi.
Producent złożył skargę na decyzję Prezesa ARiMR nakazującą zwrot nienależnie pobranych płatności unijnych na wsparcie wycofania owoców z rynku. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której pierwotna decyzja przyznająca wsparcie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a późniejsza decyzja odmówiła przyznania tego wsparcia. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielne i prawidłowo stwierdzono obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami.
Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji. Producent otrzymał pierwotnie wsparcie w kwocie 38.659,85 zł, jednak w wyniku kontroli Komisji Europejskiej stwierdzono naruszenie przepisów i możliwość otrzymania podwójnego wsparcia. W związku z tym, decyzja przyznająca wsparcie została stwierdzona nieważną, a następnie wydano decyzję odmawiającą przyznania tego wsparcia, która stała się ostateczna. Organ I instancji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami. Producent w odwołaniu i skardze podnosił zarzuty dotyczące m.in. naruszenia zasad praworządności, przewlekłości postępowania oraz wydania decyzji w sytuacji, gdy inne postępowanie nie było zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielne i nie wymaga wzruszania decyzji przyznającej płatność. Sąd podkreślił, że środki publiczne muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania, a w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej wsparcie, organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Sąd nie badał zasadności rozstrzygnięć z innych postępowań, a jedynie stwierdził, że płatność została pobrana nienależnie, co skutkowało obowiązkiem jej zwrotu wraz z odsetkami.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, w którym określa się nienależnie pobrane środki finansowe, nawet jeśli decyzja przyznająca płatność pozostaje w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dla ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie jest konieczne wzruszanie decyzji przyznających płatność, a postępowanie to ma na celu określenie zwrotu środków, które przestały być należne na skutek późniejszych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o. Agencji art. 29
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Dz.Urz.UE.L z 2017 r. poz. 138 art. 67
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891
Pomocnicze
Dz.U.UE.L 2014 nr 284 poz 22 art. 5 § ust. 5
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014
rozporządzenie RM z 2014 r. § § 4, § 7, § 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c, § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielne i nie wymaga wzruszania pierwotnej decyzji przyznającej płatność. Środki publiczne, które okazały się nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Organ ma obowiązek zastosowania sankcji w przypadku stwierdzenia nienależnie pobranych środków.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji wydał decyzję przedwcześnie, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie odmowy przyznania wsparcia nie było zakończone. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących przewlekłości postępowania. Wydanie decyzji jedynie w części, z pominięciem obiektywnego zdarzenia dostarczenia owoców do bezpłatnej dystrybucji. Wydanie decyzji w postępowaniu, które było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Wprowadzenie strony w błąd co do możliwości uzyskania pomocy pieniężnej. Pomijanie pełnomocnika ustanowionego w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podstawą wydania zaskarżonej decyzji są przepisy art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Agencji, które przewidują, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych [...] następuje w drodze decyzji administracyjnej postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym dla ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie jest konieczne wzruszanie decyzji przyznających płatność i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres nawet w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostaje ostateczna decyzja przyznająca płatność wszelkie środki publiczne, w tym pochodzące z funduszy UE, muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności organ, stwierdzając ww. nieprawidłowości, ma obowiązek zastosowania sankcji wynikających z art. 67 ust. 1 rozporządzenia 2017/891
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
sędzia
Leszek Kobylski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie o zwrot nienależnie pobranych środków unijnych jest samodzielne i może być prowadzone niezależnie od postępowania przyznającego te środki, a także zasady dotyczące zwrotu środków publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wycofywaniem owoców z rynku w ramach unijnych mechanizmów wsparcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy zwrotu środków unijnych w rolnictwie, co jest istotne dla sektora, ale sama interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych nie jest przełomowa.
“Rolnik musi zwrócić unijne dopłaty: Sąd wyjaśnia zasady zwrotu środków.”
Dane finansowe
WPS: 38 659,85 PLN
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VIII SA/Wa 540/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-04-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Kobylski Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GZ 417/20 - Postanowienie NSA z 2021-01-27 I GSK 1094/21 - Wyrok NSA z 2025-03-05 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U.UE.L 2014 nr 284 poz 22 art. 5 Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw Dz.U. 2019 poz 1505 art. 29 Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j. Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz 4 art. 67 Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 Dz.U. 2014 poz 1468 § 4, § 7, § 8 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. D. (dalej: skarżący, beneficjent, strona, producent) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy) z [...] czerwca 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR, organ I instancji) z [...] marca 2020 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Beneficjent, jako uczestnik mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw", złożył [...] października 2014 r. w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w W. (dalej: OT ARR) powiadomienie dotyczące [...] (niezbieranie plonów/bezpłatna dystrybucja), w którym zadeklarował zamiar wycofania 190.000 kg jabłek z powierzchni 6,30 ha. W dniach od 27 listopada 2014 r. do 10 grudnia 2014 r. przeprowadził operację wycofania produktu (jabłek) z rynku, co było podstawą do złożenia [...] grudnia 2014 r. wniosku o przyznanie wsparcia w ramach ww. mechanizmu. W dniu [...] stycznia 2015 r. producent złożył korektę wniosku, który docelowo obejmował wycofanie z rynku na bezpłatną dystrybucję 22.680 kg jabłek z powierzchni 0,76 ha. Postępowanie w sprawie zakończyło się wydaniem przez Dyrektora OT ARR decyzji Nr [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie udzielenia skarżącemu wsparcia w kwocie 9.047,05 EUR, tj. 38.659,85 zł, którą przekazano na jego rachunek bankowy w dniu 14 kwietnia 2015 r. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez audytorów Komisji Europejskiej w okresie od 27 listopada 2014 r. do 10 grudnia 2014 r. stwierdzono, że działania producentów wnioskujących o wsparcie, będących jednocześnie członkiem uznanej organizacji producentów, dokonane zostały z naruszeniem przepisów rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz.Urz.UE.L 284 z 30.09.2014 r., str. 22-39 ze zm. dalej: rozporządzenie 1031/2014) i mają znamiona otrzymania podwójnego wsparcia. Wobec ustalenia, że beneficjent od 20 grudnia 2008 r. jest członkiem wstępnie uznanej grupy producentów [...] sp. z o.o. z siedzibą w D., gmina B., która także otrzymała środki finansowe w ramach tego samego wsparcia, Dyrektor OT ARR postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków. W toku dalszego postępowania Prezes ARiMR decyzją z [...] września 2019 r. Nr [...]stwierdził nieważność decyzji Dyrektora OT ARR Nr [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie udzielenia skarżącemu wsparcia, wskutek czego decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego. Następnie [...] lutego 2020 r. Dyrektor ARiMR decyzją Nr [...] odmówił producentowi przyznania wsparcia finansowego w kwocie 9.047,05 EUR, tj. 38.659,85 zł z tytułu wycofania na bezpłatną dystrybucję 22.680 kg jabłek. Decyzja ta jest ostateczna, ponieważ strona nie złożyła od niej odwołania. Mając powyższe fakty na uwadze decyzją z [...] marca 2020 r. Nr [...] Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505, dalej: ustawa o Agencji), art. 67 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.Urz.UE.L z 2017 r. poz. 138, str. 4 ze zm. dalej: rozporządzenie 2017/891) w związku z art. 5 ust. 5 rozporządzenia 1031/2014 w związku z § 4, § 7, § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1468 ze zm., dalej: rozporządzenie RM z 2014 r.), ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 38.659,85 zł, uzyskanych na mocy decyzji Dyrektora OT ARR nr [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu wycofania jabłek z rynku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że powyższa kwota wraz z odsetkami w wysokości 5.860,09 zł stanowi nienależnie pobrane środki, które podlegają zwrotowi na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył producent, wskazując na jej jaskrawą sprzeczność z zasadą praworządności. Zdaniem strony organ I instancji wydał decyzję przedwcześnie, tj. w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie odmowy przyznania wsparcia nie jest jeszcze zakończone z uwagi na wysłanie decyzji z [...] lutego 2020 r. do skarżącego, zamiast do ustanowionego pełnomocnika. Zarzucił również naruszenie: - art. 7 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 6 k.p.a. uznając, że nawet jeśli byłaby podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wsparcia, to było to następstwem działań i zaniechań urzędników państwowych, którym znany był stan faktyczny i prawny w momencie przyznania dofinasowania, co organ I instancji w uzasadnieniu pominął; - art. 12 k.p.a. w związku z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. polegające na przewlekłości postępowania i wydaniu decyzji po upływie 3 lat od wszczęcia postępowania, co spowodowało wykreowanie znacznych odsetek; - art. 7 k.p.a. w związku z art. 104 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji jedynie w części, bowiem pominięto obiektywne zdarzenie dostarczenia owoców do bezpłatnej dystrybucji, za który to towar strona nie otrzymała żadnego wynagrodzenia, oprócz dofinansowania kwestionowanego w treści zaskarżonej decyzji; - art. 7 k.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec wydania decyzji, gdy nie są jeszcze zakończone sprawy będące jej podstawą formalną. Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Prezes ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy o Agencji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Agencji i wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. Nadmienił, że postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie jest konsekwencją faktu, że decyzja Dyrektora ARiMR z [...] lutego 2020 r. o odmowie przyznania wsparcia producentowi jest ostateczna i prawomocna. Analiza dokumentów zebranych w sprawie wskazuje więc, że kwota wsparcia w wysokości 38.659,85 zł, przyznana na podstawie decyzji z [...] marca 2015 r., podlega zwrotowi jako nienależna, ponieważ po stwierdzeniu nieważności tej decyzji jedyną decyzją mającą moc prawną w niniejszym postępowaniu jest decyzja z [...] lutego 2020 r. o odmowie przyznania stronie wsparcia z tytułu wycofania z rynku jabłek. Organ, stwierdzając nieprawidłowości, ma obowiązek zastosowania sankcji i nie może od nich odstąpić. Dlatego organ I instancji prawidłowo w tym zakresie orzekł o odsetkach w kwocie 5.860,09 zł na podstawie art. 67 ust. 1 rozporządzenia 2017/891. Prezes ARiMR zauważył przy tym, że decyzja wydana na podstawie ww. przepisu nie jest decyzją uznaniową. Organ ustalając, że strona otrzymała nienależną płatność, nie ma możliwości wydania decyzji innej, aniżeli o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności. Organ odwoławczy wskazał, że nie jest zasadny zarzut odwołania dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego (podstawy faktycznej i prawnej), bowiem w sprawie decyzji Prezesa ARiMR z [...] października 2019 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora ARiMR z [...] lutego 2020 r. nr [...], będących decyzjami ostatecznymi, nie toczy się żadne postępowanie, a decyzjom tym przypisuje się cechę trwałości (art. 16 k.p.a.), przez którą rozumie się stabilność uregulowanych przez nie stosunków prawnych. Wszystkie merytoryczne przesłanki wynikające z rozporządzenia RM z 2014 r. zostały już zbadane w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] lutego 2020 r. o odmowie przyznania płatności, od której strona nie wniosła odwołania. Tym samym niezasadny jest zarzut o konieczności zawieszenia przez organ I instancji przedmiotowego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania wskazanych w odwołaniu. Uznał, że organ I instancji wydał decyzję w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który nie budzi wątpliwości, wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji podjęte rozstrzygnięcie, a także wskazał na dowody, w tym dokumenty urzędowe w postaci danych zebranych podczas audytu przeprowadzonego przez Komisję Europejską. W konsekwencji organ I instancji w swoich ustaleniach zasadnie zakwestionował prawidłowość wypłaty wsparcia na rzecz producenta. Prezes ARiMR uznał za nieprawdziwe twierdzenie beneficjenta, że zaskarżona decyzja została wydana w części, bowiem pominięto obiektywne zdarzenie dostarczenia owoców do bezpłatnej dystrybucji, za które to nie otrzymał wynagrodzenia. Zdaniem organu odwoławczego ocena istnienia przesłanek warunkujących przyznanie płatności w prawidłowej wysokości nie następuje w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z [...] czerwca 2020 r. skarżący sformułował tożsame zarzuty, co w dowołaniu, a nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 7 k.p.a. w związku z art. 110 § 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w postępowaniu, które w dacie wszczęcia było postępowaniem bezprzedmiotowym i podlegało obowiązkowemu umorzeniu. Organ, będąc związany własną decyzją, nie może jednocześnie wszczynać postępowania w celu osiągnięcia skutków innych niż określone w prawomocnej decyzji; - art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie w błąd strony co do możliwości uzyskania pomocy pieniężnej w związku z przekazaniem wyprodukowanych jabłek do organizacji wskazanych przez organ, co spowodowało rozporządzenie własnością pod wpływem błędu; - art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 10 k.p.a. w związku z art. 32 oraz art. 33 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez pomijanie pełnomocnika ustanowionego w sprawie zwrotu pobranych środków w ramach mechanizmu tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia producentów owoców. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należało uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji są przepisy art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Agencji, które przewidują, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Co istotne, dla ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie jest konieczne wzruszanie decyzji przyznających płatność i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres nawet w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostaje ostateczna decyzja przyznająca płatność (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., I GSK 192/18, publ. Lex nr 2700671, wyrok WSA w Olsztynie z 5 lutego 2020 r., I SA/Ol 567/19, publ. Lex nr 2798783). Ważne jest również, że w przedmiotowym postępowaniu organy nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta (por. wyrok WSA w Kielcach z 20 sierpnia 2020 r., I SA/Ke 128/20, publ. Lex nr 3055540). Nienależnie pobrana płatność, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, to wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków, które jako świadczenie dokonane przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową. Organy w przedmiotowej sprawie uznały, że wypłacona skarżącemu pomoc finansowa w kwocie 38.659,85 zł, wynikająca z decyzji Dyrektora OT ARR z [...] marca 2015 r. nr [...], która została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności, wobec późniejszego wydania decyzji o odmowie przyznania wsparcia producentowi z tytułu wycofania na bezpłatną dystrybucję 22.680 kg jabłek, podlega zwrotowi jako nienależnie pobrana. Należy zauważyć, że zarówno decyzja Prezesa ARiMR z [...] września 2019 r. jak i decyzja Dyrektora ARiMR z [...] lutego 2020 r. o odmowie przyznania wsparcia są ostateczne, bowiem strona nie złożyła od nich odwołania. Z uwagi na okoliczność, że z obrotu prawnego została skutecznie usunięta decyzja przyznająca wsparcie z [...] marca 2015 r., to organ I instancji był zobowiązany do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych. Wypłacone stronie nienależnie środki publiczne przyznane z tytułu płatności uzyskanej za wycofanie jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o Agencji. Niezasadne są więc twierdzenia i zarzuty skargi dotyczące konieczności umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, wszczętego [...] kwietnia 2017 r. W ocenie Sądu wszelkie środki publiczne, w tym pochodzące z funduszy UE, muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada bowiem na Komisję Europejską i Państwa Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Jeśli bowiem okaże się, że dotacja czy dofinansowanie unijne zostało pobrane przez beneficjenta nienależnie lub w nadmiernej wysokości, albo zostało wykorzystane w niewłaściwy sposób, instytucja kontrolująca rozpoczyna procedurę windykacji środków unijnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2012 r., V SA/Wa 1732/11, publ. CBOSA). W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie może budzić wątpliwości trafność dokonanej przez organy oceny, że kwota otrzymanego przez skarżącego wsparcia na podstawie pierwotnej, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego decyzji, stanowi kwotę świadczenia nienależnie pobranego. Wobec argumentów skargi dotyczących wprowadzenia skarżącego w błąd przez organ administracji co do możliwości uzyskania pomocy pieniężnej jako indywidualnego producenta za wycofanie z rynku jabłek na bezpłatną dystrybucję, ewentualnych nieprawidłowości doręczenia decyzji z [...] września 2019 r. i [...] lutego 2020 r. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie nie jest władny badać zasadności tych rozstrzygnięć. Zarzuty naruszenia postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego z innego postępowania nie mogły być podstawą do ich oceny w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości nienależnie pobranych płatności. Kognicji Sądu podlega jedynie ustalenie, że takie orzeczenia zostały wydane i że w związku z wysokością płatności przyznanej w pierwszej decyzji z [...] marca 2015 r. i odmową przyznania tej płatności w decyzji ostatecznej z [...] lutego 2020 r. zaszła sytuacja tego typu, że płatność została pobrana przez skarżącego nienależnie. Zasadne było więc stwierdzenie organu, że stronie wypłacono ze źródeł wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o Agencji środki nienależnie, co skutkowało powstaniem obowiązku ich zwrotu. Ta konkluzja organu stanowi istotę sprawy i zasługuje na pełną akceptację. Jednocześnie Sąd w pełni podziela ocenę organu odwoławczego co do zarzutów odwołania, powtórzonych w skardze w punktach 4-9. Organ, stwierdzając ww. nieprawidłowości, ma obowiązek zastosowania sankcji wynikających z art. 67 ust. 1 rozporządzenia 2017/891, zgodnie z którym organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów lub inne odnośne podmioty zwracają nienależnie wypłaconą pomoc z odsetkami i płacą kary przewidziane w niniejszej sekcji. Odsetki są naliczane: a) na podstawie okresu, który upłynął między otrzymaniem nienależnej płatności a jej zwrotem przez beneficjenta; b) według stawek stosowanych przez Europejski Bank Centralny przy głównych operacjach refinansowania publikowanych w serii "C" Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej i obowiązujących w dniu, w którym dokonano nienależnej płatności, powiększonych o trzy punkty procentowe. Według powyższych reguł organ I instancji wyliczył w swojej decyzji należne odsetki stanowiące na dzień 31 marca 2020 r. kwotę 5.860,09 zł, a organ odwoławczy tę kwotę zaakceptował, przy czym, w ocenie Sądu, zarzut skarżącego naruszenia zasady szybkości postępowania z art. 12 k.p.a. nie może mieć istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Strona mogła kwestionować przewlekłość czy też bezczynność organów w odrębnym postępowaniu. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania zawarty w punkcie 3 skargi poprzez pomijanie pełnomocnika ustanowionego w sprawie zwrotu pobranych środków w ramach mechanizmu wsparcia, ponieważ w przedmiotowym postępowaniu organy obu instancji doręczyły swoje decyzje ustanowionemu przez skarżącego profesjonalnemu pełnomocnikowi – adwokatowi R. K. (k. 165 i k.196 akt administracyjnych). W ocenie Sądu stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy jest jasny i nie budzi wątpliwości. Organy nie naruszyły przepisów postępowania wskazanych w skardze. Zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zgromadziły i oceniły cały materiał dowodowy, po czym wydały decyzję uzasadnioną według reguł wyrażonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne, jasne i zrozumiałe, odnoszące się do zarzutów odwołania. Zasada przekonywania zawarta w art. 11 k.p.a. nie wymaga od organu administracji osiągnięcia rezultatu, tzn. faktycznego przekonania strony do prawidłowości podjętej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę