VIII SA/WA 533/22

VIII SA/Wa 533/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Mazur
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 17
art. 26 ust. 5, art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na czynność Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2022 r. w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji oświatowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka, skarżąca, strona) jest czynność Prezydenta Miasta R. (dalej: organ, Prezydent) z 6 maja 2022 r. w postaci odmowy wypłaty dotacji oświatowej z tytułu uzyskania dyplomu w zawodzie na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1930 ze zm., dalej: u.f.z.o.).
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Pismem z [...] marca 2022 r. Spółka, jako organ prowadzący Niepubliczną Szkołę Policealną [...] w R., zwróciła się do organu z wnioskiem
o wypłatę dotacji na 38 słuchaczy, którzy w sesji lato 2021 r. otrzymali dyplomy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie. Do wniosku załączono imienny wykaz tych uczniów oraz zaświadczenie z [...] marca 2022 r., wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w W. (dalej: OKE), w którym potwierdzono uzyskanie dyplomów w następujących zawodach: technik sterylizacji medycznej (12 osób), higienistka stomatologiczna (7 osób), technik masażysta (5 osób), technik usług kosmetycznych
(4 osoby) oraz opiekun medyczny (10 osób).
W piśmie z [...] maja 2022 r., znak: [...], Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w R. odmówił wypłaty wnioskowanej dotacji na
4 słuchaczy, wobec których stwierdzono przekroczenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, wynikającego z art. 33 ust. 1 u.f.z.o., oraz na 2 słuchaczy – M. Z. i I. Z., wobec których Spółka nie dopełniła obowiązków, wynikających z uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] września 2019 r. nr [...]
w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli
i innych form wychowania przedszkolnego, niepublicznych szkół i placówek oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania (dalej: uchwała RM z 2019 r.), w zakresie wykazywania ww. uczniów w comiesięcznej informacji
z liczby uczniów.
Prezydent wskazał, że przy ustalaniu, czy danemu podmiotowi należna jest "dotacja za efekt", należy wziąć pod uwagę zarówno art. 33 ust. 1 u.f.z.o., jak i zapisy uchwały RM z 2019 r. Zgodnie z załącznikiem nr 4 tej uchwały podstawą do wypłaty comiesięcznej dotacji jest informacja z liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca danego roku. W przypadku braku wykazania uczniów w danym miesiącu podmiot ubiegający się o dotację na tych uczniów nie powinien jej otrzymać. W ocenie organu "dotacja za efekt" jest konsekwencją otrzymywania dotacji wynikającej z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., a więc zachodzi pomiędzy nimi zależność. "Dotacja za efekt" rozumiana jest zatem jako dodatkowy profit finansowy na rzecz szkoły z tytułu efektywnego kształcenia.
Powyższe pismo organu doręczono skarżącej [...] maja 2022 r. Natomiast pismem z [...] czerwca 2022 r. (data nadania na poczcie) Spółka złożyła skargę na wskazaną wyżej czynność organu z [...] maja 2022 r. w części dotyczącej odmowy wypłaty na uczniów M. Z. i I. Z. dotacji oświatowej z tytułu uzyskania dyplomu w zawodzie na podstawie art. 26 ust. 5 u.f.z.o.
Zaskarżonej czynności skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj:
1) art. 26 ust. 5 u.f.z.o. poprzez jego nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że wypłata dotacji oświatowej, o której mowa w tym przepisie jest uzależniona od uprzedniego otrzymywania comiesięcznej dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., podczas gdy z brzmienia naruszonego przepisu wynika, że obie dotacje są wypłacane niezależnie od siebie;
2) art. 33 ust. 1 pkt 1-3 w związku z art. 26 ust. 5 u.f.z.o. poprzez ich niezastosowanie pomimo spełnienia przez organ prowadzący wszystkich przesłanek uprawniających szkołę do otrzymania dotacji oświatowej, o której mowa w art. 26 ust. 5, a w konsekwencji uznanie, że pomimo spełnienia przesłanek ustawowych, nie jest należna wypłata przedmiotowej dotacji;
3) § 2 ust. 6 uchwały RM z 2019 r. w związku z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że obowiązek przekazywania comiesięcznej informacji o faktycznej liczbie uczniów zgodnie z załącznikiem nr 4 stanowi warunek otrzymania przez szkołę dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o., podczas gdy obowiązek ten dotyczy wyłącznie dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 2 tejże ustawy, a zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania dotacji,
a więc procedurę jej udzielenia, a nie warunki, od spełnienia których jej otrzymanie jest uzależnione.
Wobec powyższego Spółka wniosła o:
- stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w części dotyczącej słuchaczy: M. Z. i I. Z.,
- stwierdzenie uprawnienia Spółki, jako organu prowadzącego szkoły niepubliczne, do otrzymania dotacji oświatowej z tytułu uzyskania dyplomu w zawodzie na podstawie art. 26 ust. 5 u.f.z.o. na ww. uczniów,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 26 ust. 5 u.f.z.o. dotacja ta jest wypłacana niezależnie od dotacji,
o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Wobec tego nieprawidłowe jest stwierdzenie organu, jakoby otrzymanie "dotacji za efekt" było konsekwencją otrzymywania dotacji wynikającej z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Potwierdzeniem odrębnego charakteru obu dotacji są częściowo odrębne przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest otrzymanie tych środków, określone w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., które w żaden sposób nie odnoszą się do konieczności pierwotnego otrzymywania dotacji z art. 26 ust. 2 tej ustawy. Skarżąca podniosła, że obowiązek spełnienia wymogów określonych w załączniku nr 4 uchwały RM z 2019 r. dotyczy wyłącznie weryfikacji prawidłowości comiesięcznego wypłacania dotacji z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., która jest należna w każdym miesiącu na uczniów uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć dydaktycznych,
a nie tej, o której mowa w ust. 5 tego przepisu. Ponadto zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania dotacji, a więc procedurę jej udzielenia, a nie warunki, od spełnienia których jej otrzymanie jest uzależnione. Organ dotujący nie ma więc podstaw prawnych do uwarunkowania wypłaty "dotacji za efekt" od spełnienia obowiązków przekazywania comiesięcznej informacji o faktycznej liczbie uczniów.
W ocenie strony uzasadnienie odmowy przyznania dotacji w zaskarżonej części jest nielogiczne, ponieważ comiesięczna dotacja za udział w zajęciach stanowi wyłącznie dofinansowanie kosztów kształcenia ucznia, które szkoła może ponosić
z własnych środków. Natomiast "dotacja za efekt", jak słusznie wskazał organ, stanowi dodatkowy profit finansowy na rzecz szkoły z tytułu efektywnego kształcenia, które mogło być finansowane ze środków własnych szkoły.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wnosił o jej odrzucenie z uwagi na zaskarżenie czynności Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w R.,
w sytuacji kiedy działał on w imieniu i na rzecz organu władzy publicznej - Prezydenta Miasta R., ewentualnie o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Prezydent podtrzymał swoje stanowisko, że "dotacja za efekt" nie stanowi niezależnego bytu, tylko jest konsekwencją otrzymywania dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Efekt kształcenia jest bowiem uzależniony od pobierania nauki, natomiast sporni uczniowie nie byli przez skarżącą wykazywani w comiesięcznych informacjach z liczby uczniów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca uprawniona była do wniesienia skargi na czynność organu w postaci odmowy przekazania dotacji na podstawie art. 26 ust. 5 u.f.z.o., ponieważ w myśl art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności
z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarżąca w przedmiotowej skardze prawidłowo określiła zaskarżoną czynność (co do jej treści, daty, podstawy prawnej), która podlega kognicji sądu administracyjnego. Dotyczy ona bowiem odmowy przyznania dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o., natomiast nie jest skargą wniesioną na pracownika organu w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 149 ze zm., dalej: k.p.a.). Okoliczność, że zamiast wskazania organu administracji, jakim w niniejszej sprawie jest Prezydent, podała Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w R., która podpisała pismo z 6 maja 2022 r., nie jest podstawą do odrzucenia skargi. W istocie Prezydent kieruje Urzędem Miasta, który (podzielony na wydziały) jest jednostką organizacyjną umożliwiającą realizację określonych przepisami prawa zadań. Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w R. przy wykonywaniu przydzielonych jej czynności działa w imieniu i na rzecz organu – Prezydenta Miasta R..
Kwestią sporną w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ prawidłowo odmówił skarżącej przekazania przewidzianej w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. "dotacji za efekt" na dwoje słuchaczy, którzy w 2021 r. uzyskali świadectwo ukończenia rocznej szkoły policealnej w zawodzie technika sterylizacji medycznej, udokumentowane zaświadczeniem wydanym przez OKE.
Rozpoznając przedmiotowy spór prawny należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ust. 5 u.f.z.o. niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia i niepubliczne szkoły policealne, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał:
1) świadectwo dojrzałości - w przypadku niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i niepublicznej branżowej szkoły II stopnia,
2) certyfikat kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej
w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia - w przypadku niepublicznej branżowej szkoły II stopnia,
3) dyplom zawodowy - w przypadku niepublicznej szkoły policealnej
- dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym,
w którym ukończył on tę szkołę, należnej z tytułu uzyskania odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone
w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego.
Stosownie zaś do art. 26 ust. 2 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia
w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Jak stanowi przepis art. 33 ust. 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa m.in.
w art. 26 u.f.z.o., są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący szkołę przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie uczniów, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego – w przypadku dotacji, o których mowa m.in. w art. 26 ust. 2 i ust. 5 uf.z.o.
Następnie należy wskazać, że w myśl art. 33 ust. 1 pkt 3 lit. a i b u.f.z.o. organ prowadzący szkołę, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń
o którym mowa odpowiednio w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, ukończył odpowiednio publiczne lub niepubliczne: liceum ogólnokształcące dla dorosłych, branżową szkołę II stopnia lub szkołę policealną, przekaże:
a) zaświadczenie o uzyskaniu przez ucznia, o którym mowa w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego, wydane niezwłocznie przez okręgową komisję egzaminacyjną na wniosek organu prowadzącego tę szkołę,
b) kopię świadectwa ukończenia szkoły, o której mowa w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, przez ucznia tej szkoły poświadczoną za zgodność z oryginałem przez dyrektora tej szkoły, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy
o systemie oświaty
– w przypadku dotacji, o której mowa w art. 25 ust. 5 i art. 26 ust. 5.
Jak wynika z powyższych przepisów tylko po łącznym spełnieniu powyższych wymogów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 1-3 u.f.z.o. możliwe jest uzyskanie przez szkołę dodatkowego wsparcia, o którym mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. Poza tym tryb udzielania i rozliczania dotacji, m.in. o których mowa w art. 26 u.f.z.o. (w tym "dotacja za efekt"), organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala w drodze uchwały. Udzielenie "dotacji za efekt" uzależnione jest więc również od spełnienia wymagań wynikających z prawa miejscowego, tj. w niniejszej sprawie uchwały RM
z 2019 r., na podstawie której szkoły ubiegające się o dotację mają obowiązek comiesięcznie informować o faktycznej liczbie uczniów, ustaloną na podstawie dokumentacji przebiegu nauczania, wg. stanu na pierwszy dzień danego miesiąca, zgodnie z załącznikiem nr 4 tej uchwały (§ 2 ust. 6 uchwały RM z 2019 r.). Zatem, aby można było uzyskać "dotację za efekt" powinny być spełnione wszystkie przepisy łącznie (nie tylko art. 33 ust. 1 pkt 1-3 u.f.z.o., ale i § 2 ust. 6 uchwały RM z 2019 r., wydanej na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o.).
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, przepis art. 26 ust. 5 u.f.z.o. winien być tłumaczony systemowo, na tle wszystkich ww. przepisów omawianej ustawy, a nie w oderwaniu od systemu udzielania dotacji, jedynie na podstawie jego literalnego brzmienia. Sąd podziela stanowisko Prezydenta, że "dotacja za efekt" jest konsekwencją otrzymywania dotacji wynikającej z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Jest to dodatkowa, jednorazowa wypłata na rzecz szkoły z tytułu efektywnego kształcenia (słuchaczy, uczniów). Żeby jednak efekt został osiągnięty uczniowie muszą uczęszczać do szkoły celem pobierania nauki, co pozwoli im w konsekwencji uzyskać dyplom w wybranym zawodzie. Efekt kształcenia jest więc zależny od pobierania nauki. Dotacja z art. 26 ust. 5 u.f.z.o. jest odroczona w czasie, uwarunkowana pozytywnym wynikiem egzaminu, będącego zwieńczeniem procesu nauczania w danej szkole.
Bezsporną okolicznością w niniejszej sprawie jest to, że uczniowie: M. Z. oraz I. Z. nie byli wykazywani przez skarżącą w comiesięcznej informacji o faktycznej liczbie uczniów. Wynika to ze stanowiska strony oraz akt administracyjnych. Spółka uznała, że ww. uczniowie mogli być finansowani ze środków własnych szkoły, ale jeśli uzyskali stosowne dyplomy, to należy się dodatkowy profit dla szkoły z tytułu efektywnego kształcenia.
W ocenie Sądu usytuowanie przepisu art. 26 ust. 5 u.f.z.o. mówiącego o "dotacji za efekt" kształcenia (po ust. 2 tego przepisu) oraz jego konstrukcja ("niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2") prowadzi do wykładni, że aby uzyskać tę dodatkową "dotację za efekt" na uczniów, którzy uzyskali dyplomy zawodowe, najpierw szkoła powinna uzyskać dotację na podstawie art. 26 ust. 2 u.f.z.o. na tych uczniów. Do uzyskania dotacji z art. 26 ust. 5 u.f.z.o. nie wystarczy jednak (jak już wyżej wskazano) spełnienie jedynie przesłanek z art. 33 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Należy zauważyć, że art. 26 ust. 5 u.f.z.o. wymieniony jest również w przesłankach do spełnienia w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 38 ust. 1 tej ustawy, stanowiącym delegację ustawową do uchwalenia uchwały przez Radę Miasta w przedmiocie trybu i rozliczania dotacji m.in. wymienionej w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. Przez tryb udzielania dotacji rozumie się m.in. wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację,
a więc niezbędne było stosowanie przez Spółkę § 2 ust. 6 uchwały RM z 2019 r.
w celu uzyskania "dotacji za efekt". Obowiązek przekazywania comiesięcznych informacji o faktycznej liczbie uczniów zgodnie z załącznikiem 4 do ww. uchwały dotyczy więc nie tylko dotacji przewidzianej w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., ale i dotacji,
o której mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. Uchwała RM z 2019 r. dotyczy bowiem trybu udzielania i rozliczania dotacji wymienionych m.in. w art. 26 u.f.z.o. (a nie wyłącznie
w art. 26 ust. 2 tej ustawy).
Zasadnie organ stwierdza w odpowiedzi na skargę, że interpretacja art. 26 ust. 5 u.f.z.o. dokonana przez stronę prowadzi do sytuacji, że uczniowie szkół dostaną przyzwolenie do zupełnego nieuczęszczania do szkoły i niezależnie od tego i tak uzyskają dyplomy jej ukończenia, na podstawie których szkoła dostanie za tych uczniów "dotacje za efekt", w sytuacji kiedy nie miała nawet możliwości wdrażania wobec tych uczniów procesu edukacyjnego z uwagi na ciągły brak obecności uczniów w placówce.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organ prawidłowo zbadał wszystkie przesłanki przyznania skarżącej wnioskowanej dotacji oraz dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 26 ust. 5 u.f.z.o. w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1-3 u.f.z.o. i § 2 ust. 6 uchwały RM z 2019 r. w związku z art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.