VIII SA/WA 527/25

VIII SA/Wa 527/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 12a ust.1 pkt 1, art. 12b ust.4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 219
par 30 ust. 1 , par. 33
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 28 maja 2025 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: MWINGiK, organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania T. Z., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z 8 kwietnia 2025 r. o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze zgłoszenia prac [...].
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 maja 2024 r. wykonawca prowadzący działalność pn. "T.-G. T. Z." zgłosił Staroście B. prace geodezyjne, dla których wskazał cel "wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie punktów granicznych lub ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych", które zostały zarejestrowane pod numerem [...]. Zgłoszeniem objęto działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie B., gmina P.. Jako kierownik tych prac został wskazany T. Z., legitymujący się uprawnieniami zawodowymi. Zawiadomienie o przekazaniu wyników zgłoszonych prac geodezyjnych Starosta otrzymał w dniu 4 lipca 2024 r. wraz z dokumentacją i plikami do aktualizacji baz danych.
Przeprowadzona w dniu 11 lipca 2024 r. weryfikacja zakończyła się wynikiem negatywnym, co zostało odzwierciedlone w protokole nr [...]. W dniu
4 października 2024 r. Starosta B. wydał decyzję znak [...],
w której orzekł o odmowie przyjęcia do pzgik dokumentacji geodezyjnej
o identyfikatorze zgłoszenia prac [...]. Wykonawca w dniu 15 października 2024 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r. uchylił skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając brak odniesienia się do stanowiska wykonawcy i dokonanych poprawek oraz niejasny przekaz w opisie nieprawidłowości.
W toku podjętego ponownie postępowania, Starosta B. po przeprowadzeniu analizy całości zgromadzonego materiału nie uwzględnił stanowiska wykonawcy i w dniu 8 kwietnia 2025 r. wydał decyzję orzekającą o odmowie przyjęcia do pzgik wyników zgłoszonej pracy geodezyjnej zarejestrowanej pod Nr [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że podstawą odmowy przyjęcia materiałów było nieusunięcie nieprawidłowości wykazanej przez organ w protokole weryfikacji nr [...], polegającej na nieuwzględnieniu dokumentów określających stan prawny gruntów objętych pracami geodezyjnymi.
W opinii organu ustalone granice powinny być zgodne z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek czyli zgodne z postanowieniem sądu [...]z dnia 15.10.1992 r., wyrysem
z mapy ewidencyjnej nr [...] będącego podstawą oznaczenia granic nieruchomości w księdze wieczystej [...] oraz decyzją Wojewody R. z dnia 27.01.1993 r. nr [...] o przejęciu na własność przez Gminę P. działki [...]. Na podstawie tych dokumentów został określony zasięg własności działki [...] zgodny z mapą ewidencyjną o numerze [...].
Wskazano również, że badania ksiąg wieczystych nieruchomości sąsiednich, które wykonawca dołączył do operatu potwierdzają, że zasiedzenie działki [...] nastąpiło w granicach wykazanych na mapie ewidencyjnej, a nie na podstawie operatu podziałowego nr [...]. Organ I instancji zaznaczył, że wykonawca powinien ponownie ustalić północną granicę działki [...] zgodnie z ww. dokumentacją sporządzoną do zasiedzenia.
Po rozpoznaniu odwołania, opisaną na wstępie decyzją z 28 maja 2025 r. MWINGiK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej k.p.a.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 z późn. zm., dalej ustawa Pgik), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podstawę prawną decyzji stanowią przepisy ustawy Pgik. Zgodnie z art. 12b ust. 4 ustawy Pgik podstawą przyjęcia zbiorów danych lub innych materiałów do pzgik jest pozytywny wynik weryfikacji. Organ SGiK, do którego przekazane zostały wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, weryfikuje je pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu geodezji i kartografii, w szczególności dotyczącymi: wykonywania pomiarów, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, oraz opracowywania wyników tych pomiarów, kompletności przekazywanych wyników, spójności przekazywanych zbiorów danych, o których mowa w art. 12a ust. 1 pkt 1 ustawy Pgik, z prowadzonymi przez ten organ bazami danych. Wynik weryfikacji utrwalony w protokole może być pozytywny albo negatywny.
Z akt sprawy wynika, że wykonawca przedmiotowej pracy po otrzymaniu w dniu 27 lutego 2025 r. protokołu nr [...] z negatywnym wynikiem weryfikacji, przedłożył w dniu 10 marca 2025 r. operat techniczny do weryfikacji wraz
z ustosunkowaniem się do wskazanych nieprawidłowości, zatem dochował przywołanego wyżej terminu.
Przedmiotem sporu pomiędzy wykonawcą a organem I instancji był sposób ustalenia przebiegu granic działki oznaczonej nr ew. [...] z działkami sąsiednimi.
Po przytoczeniu treści § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egib oraz § 33 tegoż rozporządzenia, organ odwoławczy stwierdził, iż ustawodawca przedstawił kolejność oceny stanu faktycznego i dokumentów określających stan prawny gruntów podczas przeprowadzania czynności geodezyjnych związanych z ustaleniem przebiegu granic. Geodeta wykonujący te czynności powinien ocenić możliwość przeprowadzenia poszczególnych czynności uwzględniając, wynikający z wyżej wskazanego przepisu porządek i w sprawozdaniu technicznym powinien przedstawić sposób realizacji celu uzasadniając przyjęte kryterium.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, w ocenie organu odwoławczego, że w sprawozdaniu technicznym stanowiącym jeden
z obowiązkowych dokumentów operatu technicznego, brak jest odniesienia się do stwierdzonego stanu spokojnego posiadania, pomimo istniejącego na gruncie od wielu lat ogrodzenia niemalże całej działki objętej czynnościami. Kierownik prac (T. Z.) przedstawił dane określające położenie punków granicznych w stosunku do istniejących szczegółów terenowych jednak nie uwzględnił tego stanu przy ustalaniu przebiegu granic. Wyjaśnienia w tym zakresie wykonawca przedstawił
w ustosunkowaniu z dnia 23 lipca 2024 r., wskazując, że "ogrodzenie hydroforni znajdujące się na planie realizacyjnym zagospodarowania terenu nie zawiera drogi dojazdowej oznaczonej starym numerem [...]. Z ww. powodu spokojny stan określony tym ogrodzeniem byłby sprzeczny z operatem nr [...]".
Zgodnie ze sporządzonym w dniu 2 lipca 2024 r. protokołem z ustalenia przebiegu granic, wykonanie tych prac przeprowadzono w oparciu o trzecie
z przywołanych kryteriów. Kierownik prac wskazał, że podstawą do określenia przebiegu granic tej działki był operat [...] oraz operat [...]. Pominął całkowicie informacje wynikające z dokumentacji powstałej w wyniku kontroli ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1988 r. W przedstawionej w sprawozdaniu technicznym analizie zawarte zostało stwierdzenie, że w operacie [...] - kontrola ewidencji gruntów - znajduje się protokół ustalenia stanu władania, który zawiera oświadczenia posiadaczy w zakresie zasięgu użytkowania zobrazowanego na mapie powstałej w wyniku tych prac. Ponadto analiza wskazuje na błędne ujawnienie kształtu działki [...], gdyż granica jest przedstawiona w linii prostej bez uwzględnienia działki [...].
Z dalszych ustaleń organu odwoławczego wynika, że w oparciu o wyrys z tej mapy Sąd Rejonowy w G. wydał Postanowienie sygn. akt [...] z dnia 19 października 1992 r., w którym orzekł o stwierdzeniu nabycia własności przez zasiedzenie działki ewidencyjnej [...] przedstawionej na mapie przechowywanej
w Urzędzie Rejonowym w G. za numerem [...]. Wykonawca
w przedstawionych pismem z dnia 23 lipca 2024 r. wyjaśnieniach wskazał, że zbadał księgę wieczystą nieruchomości, w której odnalazł Postanowienie sygn. akt [...]
z dnia 15 października 1992 r. o zasiedzeniu. W ramach wyjaśnienia stwierdzonej nieprawidłowości wykonawca dołączył kopie dokumentów znajdujących się w tej księdze, wśród których była również mapa wskazana w powyższym postanowieniu. T. Z. stwierdził, że wyrys z mapy ewidencyjnej zawiera błędny kształt działki [...], gdyż nie uwzględniał on swoim zasięgiem gruntów dawnej działki [...], która według planu realizacyjnego miała być drogą dojazdową do hydroforni. Dodatkowo zawarł informację, że "stanu spokojnego posiadania nie można było jednoznacznie stwierdzić ze względu na trwające prace przebudowy i rozbudowy istniejącej na tej działce stacji wodociągowej".
Jak zauważył organ odwoławczy podział na który powołuje się wykonawca nie został zatwierdzony decyzją administracyjną, użytkowanie tych gruntów nastąpiło samoistnie i odnosiło się do obszaru ograniczonego ogrodzeniem, co zostało ujawnione w operacie z kontroli ewidencji gruntów nr [...]. W ocenie wykonawcy działka [...] utworzona podczas prac udokumentowanych tym operatem składała się
z działek [...] gdyż to wynikało z rejestru gruntów znajdującego się
w tym operacie. Jednak mapa powstała na podstawie przeprowadzonych czynności nie wskazywała na taki stan, co powinno budzić wątpliwości w zakresie wiarygodności tych danych i ukierunkować dalsze działania do ustalenia stanu posiadania w oparciu
o całość dokumentów, a nie jedynie w oparciu o wskazany rejestr.
Jednocześnie MWINGiK za słuszne uznał wskazanie Starosty B., że o zasięgu praw do gruntów nie przesądza powierzchnia lecz przebieg granic, czego wykonawca nie uwzględnił. Powyższy operat nr [...] opierał się na wskazanym stanie posiadania, który nie włączał działki o dawnym numerze [...] do nowo utworzonej działki [...]. Z tego też względu w ocenie organu należało wykorzystać dokumentację określającą stan prawny gruntów objętych ocenianymi pracami geodezyjnymi i niezależnie od tego czy ta mapa w ocenie kierownika prac była sporządzona poprawnie czy też nie, określała ona stan prawny gruntu usankcjonowany postanowieniem sądu i należało ją uwzględnić w wykonywanych pracach, gdyż taki obowiązek wynika z przepisów prawa.
Organ odwoławczy wyjaśnił, w oparciu o jakie przesłanki działka oznaczona nr ew. [...], przedstawiona na mapie [...] została objęta stanem prawnym wynikającym z postanowienia o zasiedzeniu. Dawna działka [...] nie została ujęta
w granicach działki [...], zatem nie została również objęta zasiedzeniem i nie stanowiła własności podmiotu, który uzyskał status prawny do gruntów przez zasiedzenie. Jak przedstawił wykonawca dopiero teraz zostały podjęte prace w celu rozbudowy hydroforni i zmiany jej zasięgu. Zatem w dacie zasiedzenia jej posiadanie ograniczało się do obszaru ograniczonego ogrodzeniem.
Wykonawca uzasadnił przeprowadzone czynności twierdzeniem błędnego wykazania granic działki [...], co następuje dopiero po ponad trzydziestu latach od czasu uzyskania tytułu prawnego do gruntów w granicach zasiedzenia. Zdaniem MWINDiK, geodeta podczas wykonywania prac geodezyjnych nie posiada umocowania do zmiany stanu prawnego gruntów określonego w dokumentach prawnych. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego, że operat techniczny [...] stanowiący opracowanie dokumentacji z podziału działek [...] na potrzeby budowy hydroforni stanowi podstawę do określenia przebiegu granic działki [...] objętej zasiedzeniem zakończonym prawomocnym postanowieniem sądu w 1992 r. Powyższy operat nie stanowił podstawy do wydania decyzji administracyjnej bądź orzeczenia sądu, które to akty określałyby stan prany gruntów. To właśnie postanowienie
o zasiedzeniu określiło jego stan prawny, którego geodeta nie ma prawa zmieniać. Granica działki [...] z działkami [...] biegła w dacie zasiedzenia w linii prostej
i taki stan prawny obowiązuje na mocy postanowienia sądu o zasiedzeniu.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że wykonawca prac nie zastosował obowiązujących przepisów prawa, które nakładają obowiązek wykorzystania stanu wynikającego z dokumentów określających stan prawny gruntów objętych pracami geodezyjnymi. Nie poddał analizie dokumentów z akt księgi wieczystej, co stoi
w sprzeczności z regułą wynikającą z § 33 rozporządzenia w sprawie egib. Zatem
w jego ocenie Starosta B. słusznie odmówił przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych o identyfikatorze zgłoszenia [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, T. Z.(dalej: skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, z uwagi na niską dokładność źródłowych danych geodezyjnych dotyczących granic, prace geodezyjne zostały przez niego wykonane tylko i wyłącznie w trybie § 31-33 rozporządzenia
w sprawie egib.
Skarżący szczegółowo podał, iż w latach 1987-1988 Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych (WBGiTR) przeprowadziło terenową aktualizację operatu ewidencji gruntów (Załącznik_nr_8), w którym m.in. dokonano zmiany numeracji działek ewidencyjnych. W operacie z aktualizacji, w rejestrze pomiarowym (Załącznik_nr_9) ujawniono, że nowa działka o nr [...] będzie się składać z dotychczasowych działek o nr [...]. W ostatnim etapie aktualizacji WBGiTR wykonuje/wykreśla ponownie mapę ewidencyjną (Załącznik_nr_10), działka nr [...] oznaczona żółtym kolorem). Na mapie tej po raz pierwszy, w wyniku błędu geodety sporządzającego mapę, pojawia się nowy kształt działki nr [...], niezgodny z rejestrem pomiarowym
i dokumentami źródłowymi zawartymi w tym operacie. W ocenie skarżącego kształt działki nr [...] wykreślony na mapie ewidencyjnej po aktualizacji ewidencji gruntów
z roku 1988, jest oczywistym błędem kreślarskim z uwagi na fakt, że nie jest zgodny
z dokumentacją źródłową. Błąd ten od 1988 roku do chwili obecnej jest powielany na mapie ewidencyjnej obrębu B. oraz kolejnych wyrysach sporządzanych na podstawie tej mapy.
Końcowo skarżący zaznaczył, że opisowe rejestry ewidencyjne wykonane
w trakcie prac związanych z aktualizacją egib w 1988 roku jednoznacznie wskazują, że obecna działka nr [...] składa się z działek nr [...]. Jeżeli rozpatrywać dane z wypisu z egib zawarte w KW [...], właśnie w taki sposób tj. pod kątem treści/zawartości części opisowej ewidencji gruntów to Postanowieniem Sądu zostały zasiedziane właśnie te cztery działki. Jak wskazano w punkcie 1 łączna powierzchnia działek nr [...] wynosi 0,1580 ha co przy zapisie zaokrąglonym do 1 ara (tj. 100 m2) daje wartość 0,16 ha. Działka nr [...] została wykazana w rejestrze gruntów z powierzchnią 0,16 ha. Jeśli w powierzchni działki nr [...] nie byłaby zawarta powierzchnia działki nr [...] tj. 78 metrów kwadratowych to wówczas powierzchnia działki nr [...] wynosiłaby 0,1502 ha co daje 0,15 ha przy zapisie zaokrąglonym do 1 ara. W aktualnym na dzień dzisiejszy rejestrze gruntów działka nr [...] wykazana jest z powierzchnią 0,16 ha - odpowiadającą sumie pól powierzchni działek [...]. Analogiczna sytuacja dotyczy aktualnej działki nr [...].
Do skargi skarżący dołączył decyzje wywłaszczeniowe (kopie), odszukane
w Archiwum Państwowym, mające potwierdzać słuszność jego stanowiska.
W odpowiedzi na skargę MWINGiK wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że celem zgłoszonej pracy było wznowienie znaków granicznych. W dalszej części odpowiedzi na skargę, organ odniósł się do zarzutów skargi, przedmiotu sporu, który dotyczył zasad ustalania przebiegu granic i związanego z tymi czynnościami znaczenia i sposobu wykorzystania dokumentów stanowiących podstawę do wydania prawomocnego orzeczenia sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 12b ust. 4 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (dalej ustawa Pgik), podstawę przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi pozytywny wynik weryfikacji albo dokument potwierdzający odbiór zbiorów danych lub innych materiałów jako przedmiotu zamówienia publicznego realizowanego w związku
z wykonywaniem zadań Głównego Geodety Kraju lub organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.
Analiza akt wskazuje, że przedmiotem sporu pomiędzy wykonawcą (skarżącym) a organem I instancji był sposób ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej [...] z działkami sąsiednimi.
Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia egib., przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (tak § 31 rozporządzenia egib.).
Z kolei stosownie do 33 rozporządzenia egib.:
- ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe
w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 ustawy, zwany dalej "geodetą uprawnionym", na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i §12 pkt 1, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic (ust. 1).
- w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi
w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust. 2).
- w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów (ust. 3).
Oceniając przebieg kontrolowanego postępowania należy wskazać, że Organy sprostały wymogom, wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. związanym
z obowiązkiem wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, który może stanowić przedmiot wiarygodnych i kompletnych ustaleń faktycznych. W szczególności należy zwrócić uwagę, że w sprawozdaniu technicznym stanowiącym jeden z obowiązkowych dokumentów operatu technicznego, brak jest odniesienia się do stwierdzonego stanu spokojnego posiadania, pomimo istniejącego na gruncie od wielu lat ogrodzenia niemalże całej działki objętej czynnościami. Skarżący jako kierownik przedstawił dane określające położenie punków granicznych w stosunku do istniejących szczegółów terenowych jednak nie uwzględnił tego stanu przy ustalaniu przebiegu granic. Wyjaśnienia w tym zakresie wykonawca przedstawił w ustosunkowaniu z dnia 23 lipca 2024 r. Wskazał, że "ogrodzenie hydroforni znajdujące się na planie realizacyjnym zagospodarowania terenu nie zawiera drogi dojazdowej oznaczonej starym numerem [...]. Z ww. powodu spokojny stan określony tym ogrodzeniem byłby sprzeczny
z operatem nr [...]".
Zgodnie ze sporządzonym w dniu 2 lipca 2024 r. protokołem z ustalenia przebiegu granic, wykonanie tych prac przeprowadzono w oparciu o trzecie
z przywołanych kryteriów. Kierownik prac wskazał, że podstawą do określenia przebiegu granic tej działki był operat [...] oraz operat [...]. Pominął całkowicie informacje wynikające z dokumentacji powstałej w wyniku kontroli ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1988 r. W przedstawionej w sprawozdaniu technicznym analizie zawarte zostało stwierdzenie, że w operacie [...] - kontrola ewidencji gruntów - znajduje się protokół ustalenia stanu władania, który zawiera oświadczenia posiadaczy w zakresie zasięgu użytkowania zobrazowanego na mapie powstałej w wyniku tych prac. Ponadto analiza wskazuje na błędne ujawnienie kształtu działki [...], gdyż granica jest przedstawiona w linii prostej bez uwzględnienia działki [...].
Zauważenia wymaga, że Sąd Rejonowy w G. wydał Postanowienie sygn. akt [...] z dnia 19 października 1992 r., w którym orzekł o stwierdzeniu nabycia własności przez zasiedzenia działki ewidencyjnej [...] przedstawionej na mapie przechowywanej w Urzędzie Rejonowym w G. za numerem [...].
Z kolei wykonawca w swoich wyjaśnieniach (pismo z 23 lipca 2024 r.) wskazał, że zbadał księgę wieczystą nieruchomości, w której odnalazł Postanowienie sygn. akt [...] z dnia 15 października 1992 r. o zasiedzeniu. W jego ocenie wyrys z mapy ewidencyjnej zawiera błędny kształt działki [...], gdyż nie uwzględnia swoim zasięgiem działki [...], która miała być drogą dojazdową.
Ponadto co istotne wykonawca powołuje się na podział działki, który nie został zatwierdzony decyzją administracyjną. Za słuszne należy uznać stanowisko organu
I instancji, że o zasięgu praw do gruntów nie decyduje i nie przesądza powierzchnia lecz przebieg granic , czego w swojej pracy skarżący nie uwzględnił. Operat [...], opierał się na stanie posiadania i nie włączał działki o nr ew. (dawnym) [...] do nowo utworzonej działki [...].
Dlatego zasadnie podniósł organ I instancji o konieczności uwzględnienia
w wykonywanej pracy mapy powołanej przez Sąd w postanowieniu o zasiedzeniu.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego twierdzącego, że skoro celem zgłoszonych prac przez skarżącego było ustalenie przebiegu granic działki [...] -wykazanej w ewidencji gruntów i budynków oraz w KW nr [...], to niewątpliwie uwagi strony skarżącej dotyczyły regulowania stanu prawnego nieruchomości, o czym świadczy min. powoływanie się na decyzje wywłaszczeniowe.
Słuszna jest także uwaga organu odwoławczego, że kształt działki nr [...] wskazany przez skarżącego zdecydowanie różni się od kształtu działki [...] wykazanej w ewidencji gruntów i budynków.
Procedura ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych uregulowana została w § 33 rozporządzenia, który stanowi, że ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych, dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 ustawy (geodeta uprawniony), na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 2 lit. a i w § 12 pkt 1 (w tym m.in. właścicieli), potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic.
W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 33 ust. 2 rozporządzenia).
W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów (§ 33 ust. 3).
Treść przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia oraz informacyjny charakter ewidencji gruntów, o jakim mowa w art. 2 pkt 8 ustawy wskazuje na to, że przy ustalaniu granic działek ewidencyjnych w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, organ w pierwszej kolejności obowiązany jest wykorzystać istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym dotychczasowe dane z ewidencji. Dopiero wtedy, gdy takich materiałów i dokumentacji nie ma lub zawarte w nich dane są niedokładne, można zastosować kolejne sposoby ustalenia granic wymienione chronologicznie w § 33 pkt 1-3 rozporządzenia. Ich wybór przez geodetę uprawnionego nie jest jednak dowolny. Gdy właściciele działek nie złożą zgodnych oświadczeń co do przebiegu granicy, geodeta winien ustalić granicę według ostatniego stanu spokojnego posiadania. Ustalenie przebiegu granic na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia może nastąpić dopiero w trzecim kroku, tj. gdy ostatniego stanu spokojnego posiadania nie da się określić, albo gdy wprawdzie jest to możliwe, ale stan ten pozostaje w sprzeczności z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach działek.
Podkreślić także należy, że można zastosować kolejne sposoby ustalenia granic wymienione chronologicznie w § 33 pkt 1-3 rozporządzenia, lecz ich wybór przez geodetę uprawnionego nie jest dowolny. W rozpoznawanej sprawie nie zostało
w sposób jasny wyjaśnione, dlaczego granice nie mogą być ustalone na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, tj. § 33 ust. 2 rozporządzenia, a zatem czy stan użytkowania na gruncie był odmienny od danych zawartych w dostępnych dokumentach i jakich. Geodeta działał w ocenie organów na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia i przyjął pomiar granic z pominięciem operatu wskazanego
w Postanowieniu Sądu o zasiedzeniu działki nr ew. [...] przyjmując wcześniejsze operaty.
W nawiązaniu do argumentów skargi odnoszących się do wpisu w dziale I księgi wieczystej, wyjaśnić należy "Jak wskazał w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2019 r.
w sprawie IV CZ 9/19 Sąd Najwyższy (LEX nr 2653411) dział I księgi wieczystej służy do oznaczenia nieruchomości, a zatem do ujawnienia danych faktycznych identyfikujących nieruchomość zgodnie z dokumentami urzędowymi, a nie do ujawnienia praw do niej przysługujących. Z tego względu wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nie są objęte ani domniemaniem prawdziwości wpisów w księdze wieczystej (art. 3 u.k.w.h.), ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.). Wpis
w dziale I nie odzwierciedla bowiem stanu prawnego nieruchomości, a jedynie jej faktyczny opis wynikający z dokumentów urzędowych będących podstawą wpisu. Orzeczenie o sprostowaniu (aktualizacji) oznaczenia nieruchomości dziale I księgi wieczystej nie rozstrzyga zatem o prawach ujawnionych w księdze wieczystej. Nawet prawomocne orzeczenie sądu wieczystoksięgowego dotyczące oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej może być w każdej chwili zmienione na podstawie nowych dokumentów, dotyczących oznaczenia danej nieruchomości. Koresponduje
z tym orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3 u.k.w.h.), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.) a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami, gdyż domniemanie dotyczy prawa, a nie danych faktycznych opisujących nieruchomość. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji
i powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalne w oparciu o wskazane rozporządzeniem źródłowe dokumenty, gdyż zmiany w opisie nieruchomości nie naruszają prawa własności (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 300/19 CBOSA)."
W ocenie Sądu nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Tymczasem postawione przez stronę skarżącą zarzuty i wywody de facto prowadziłyby do zmiany zasięgu prawa własności i powstania innego stanu prawnego nieruchomości.
Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (por. Jacek Lang (red.), Maćkowiak Jarosław (red.), Myśliński Tomasz (red.), Stefańska Ewa (red.), Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, WKP 2018). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają bowiem wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i mają potwierdzać zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem organy samodzielnie tego stanu kształtować.
Nie można w ocenie Sądu "ewentualnego błędu" poprawiać stwierdzeniem, że jest to oczywisty błąd kreślarski. Ponadto odnalezione przez skarżącego decyzje wywłaszczeniowe zostały przedłożone już po zakończonym postępowaniu przed organami, zatem nie mają one wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie mogą stanowić nowego dowodu w sprawie.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.