VIII SA/WA 527/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-11-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
koncesjaprawo energetycznepaliwa ciekłeprokurator generalnyprzekształcenie spółkiobejście prawapostępowanie karneskarżącyorgan administracjisąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Prokuratora Generalnego odmawiające wydania pozytywnej opinii w sprawie udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych, uznając przekształcenie spółki za próbę obejścia prawa.

Spółka M. J. i Wspólnicy "[...]" sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Prokuratora Generalnego, który odmówił wydania pozytywnej opinii w przedmiocie udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych. Organ uznał, że przekształcenie spółki jawnej w spółkę z o.o. miało na celu obejście prawa, ponieważ jej większościowy wspólnik, M. J., był oskarżony o przestępstwa związane z działalnością gospodarczą. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że taka sytuacja nie daje rękojmi należytego prowadzenia działalności koncesjonowanej.

Przedmiotem rozpoznania była skarga M. J. i Wspólnicy "[...]" sp. z o.o. na postanowienie Prokuratora Generalnego z dnia 25 maja 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie z 12 kwietnia 2023 r. o wydaniu negatywnej opinii w sprawie spełnienia przez Spółkę wymogów udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych (LPG). Postępowanie wszczęto na wniosek Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), który zwrócił się o opinię Prokuratora Generalnego zgodnie z art. 23 ust. 3a Prawa energetycznego. Spółka wnioskująca o koncesję powstała w wyniku przekształcenia spółki jawnej, której wspólnik, M. J., był oskarżony o przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Prokurator Generalny uznał, że przekształcenie spółki i przekazanie zarządu M. J. – S. było działaniem mającym na celu obejście prawa, w sytuacji gdy M. J. (większościowy udziałowiec) miał postawione zarzuty karne związane z działalnością gospodarczą. Skarżąca podnosiła, że M. J. nie reprezentuje spółki, a przekształcenie było nieuniknione ze względu na rozwój i rozwiązania podatkowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Prokurator Generalny prawidłowo ocenił sytuację. Sąd podkreślił, że większościowy udziałowiec, nawet jeśli nie reprezentuje spółki, ma decydujący wpływ na jej działalność, a toczące się postępowanie karne wobec niego podważa rękojmię należytego prowadzenia działalności koncesjonowanej. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i zasady domniemania niewinności, wskazując, że ustalenie faktu wniesienia aktu oskarżenia nie jest rozstrzygnięciem o winie, a jedynie przesłanką do zawieszenia postępowania przez Prezesa URE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przekształcenie spółki jawnej w spółkę z o.o. i przekazanie zarządu oraz reprezentacji spółki M. J.-S. stanowi obejście prawa, tj. art. 33 ust. 3 pkt 3 i ust. 3c Prawa energetycznego, w sytuacji gdy wobec wspólnika nowopowstałego podmiotu, mającego większość udziałów, a przed przekształceniem spółki będącego wspólnikiem w Spółce Jawnej, toczy się postępowanie karne o czyny pozostające w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, że zmiana formy prawnej spółki po wydaniu negatywnej opinii przez Prokuratora Generalnego, przy jednoczesnym istnieniu postępowania karnego wobec większościowego udziałowca, ma na celu obejście przepisów Prawa energetycznego dotyczących wymogów udzielenia koncesji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

Prawo energetyczne art. 23 § ust. 3a

Prawo energetyczne

Prokurator Generalny jest zobligowany do wydania opinii w formie postanowienia zawierającego ocenę spełnienia przez wnioskodawcę określonych wymogów.

Prawo energetyczne art. 23 § ust. 3c

Prawo energetyczne

Prezes URE zawiesza postępowanie o udzielenie koncesji w przypadku wnioskodawcy, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, mającego związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, lub gdy wydano takie postanowienie wobec osób lub członków, o których mowa w ust. 3a, do czasu zakończenia postępowań przygotowawczego oraz sądowego.

Prawo energetyczne art. 33 § ust. 3 pkt 3

Prawo energetyczne

Wnioskodawcy skazanemu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być wydana koncesja uprawniająca do działalności na rynku paliw lub energii.

Prawo energetyczne art. 33 § ust. 3a

Prawo energetyczne

W przypadku wnioskodawcy będącego osobą prawną warunek niekaralności dotyczy również osób uprawnionych do ich reprezentowania, a także członków rad nadzorczych.

Prawo energetyczne art. 33 § ust. 3c

Prawo energetyczne

Prezes URE zawiesza postępowanie o udzielenie koncesji w przypadku wnioskodawcy, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, mającego związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, lub gdy wydano takie postanowienie wobec osób lub członków, o których mowa w ust. 3a, do czasu zakończenia postępowań przygotowawczego oraz sądowego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o KRS art. 14

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

ustawa o KRS art. 17

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.s.h. art. 29 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 201 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 210 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 253

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 242 § §1

Kodeks spółek handlowych

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekształcenie spółki jawnej w spółkę z o.o. po wydaniu negatywnej opinii Prokuratora Generalnego, przy jednoczesnym istnieniu postępowania karnego wobec większościowego udziałowca, stanowi obejście prawa w celu uzyskania koncesji. Zarzuty aktu oskarżenia dotyczące wystawienia faktur dokumentujących fikcyjne transakcje pozostają w związku z działalnością gospodarczą spółki. Przedstawienie zarzutów w postępowaniu karnym wobec wspólnika spółki ubiegającej się o koncesję, mających związek z działalnością gospodarczą, jest podstawą do wydania negatywnej opinii przez Prokuratora Generalnego i zawieszenia postępowania przez Prezesa URE.

Odrzucone argumenty

Przekształcenie spółki było nieuniknione ze względu na jej rozwój i rozwiązania podatkowe. M. J. nie reprezentuje spółki i nie jest w niej zatrudniony. Sprawa karna nie ma związku z obrotem lub magazynowaniem paliw. Postanowienie Prokuratora Generalnego było nieważne z powodu braku załączenia upoważnienia do działania w imieniu organu.

Godne uwagi sformułowania

zmiana formy prawnej działalności Spółki miała na celu spowodowanie uzyskania pozytywnej opinii Prokuratora Generalnego i w efekcie otrzymania wnioskowanej koncesji większościowy udziałowiec, nawet jeśli wyłączony od reprezentowania spółki, ale mający faktyczny wpływ na działalność przedsiębiorstwa, wobec którego prowadzone jest postępowanie karne, nie daje rękojmi należytego prowadzenia działalności koncesjonowanej celem regulacji zawartych w przepisach Prawa energetycznego, a dotyczących badania zasadności udzielenia koncesji, jest wyeliminowanie dopuszczenia do działalności koncesjonowanej osób, które nie dają gwarancji należytego prowadzenia tej działalności.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Leszek Kobylski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa energetycznego dotyczących wymogów udzielenia koncesji, w szczególności w kontekście przekształceń podmiotów i postępowań karnych wobec wspólników/osób zarządzających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki i powiązania z postępowaniem karnym wspólnika. Ocena wpływu przestępstwa na działalność koncesjonowaną jest indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy państwa mogą badać strukturę własnościową i powiązania osobowe spółek ubiegających się o koncesje, szczególnie w kontekście toczących się postępowań karnych. Jest to przykład walki o koncesję, gdzie kluczowe stają się kwestie prawne i proceduralne.

Czy przekształcenie firmy ratuje przed odmową koncesji na paliwa? Sąd: Nie, jeśli wspólnik ma zarzuty karne.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 527/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Mazur
Leszek Kobylski
Symbol z opisem
608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne
Koncesje
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 716
art. 23 ust. 3a i ust. 3c, art. 33 ust. 3c,
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. J. i Wspólnicy "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Prokuratora Generalnego z dnia 25 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie wydania opinii w przedmiocie udzielenia koncesji na obrót paliwami ciekłymi oddala skargę.
Uzasadnienie
.UZASADNIENIE
Przedmiotem rozpoznania jest skarga na postanowienie Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego (dalej: organ, Prokurator Generalny) z 25 maja 2023 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu z 12 kwietnia 2023 r. dotyczące wydania opinii negatywnej w sprawie spełnienia przez podmiot: M. J. i Wspólnicy "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości [...], gmina [...] (dalej również jako: Spółka, strona, skarżąca) wymogów udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych (gazu płynnego LPG).
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte przez organ w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 22 marca 2023 r. do Prokuratury Krajowej wpłynęło pismo Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) Nr [...] z 17 marca 2023 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych Spółki wraz z wnioskiem
o wydanie, przewidzianej w art. 23 ust. 3a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 ze zm., dalej: Prawo energetyczne), opinii Prokuratora Generalnego co do spełnienia wymogów udzielenia koncesji, określonych w rozdziale 5 w.cyt. ustawy.
W oparciu o informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) ustalono, że Spółka wnioskująca o przyznanie koncesji powstała w wyniku przekształcenia podmiotu: M. J. i Wspólnicy Spółka Jawna "[...]" z siedzibą w miejscowości [...], [...], numer KRS: [...] (dalej: Spółka Jawna "[...]"), w spółkę: M. J. i Wspólnicy "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w miejscowości [...], [...], numer KRS: [...]. Na skutek przekształcenia podmiot wnioskujący o przyznanie koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych (gazu płynnego LPG) tworzą wspólnicy: M. J. (z większością udziałów w wysokości 5.495.459 zł) oraz M. J. – S. (z udziałami w wysokości 1.735.400 zł).
Postanowieniem z 13 września 2022 r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z 14 marca 2023 r., Prokurator Generalny wydał opinię negatywną w zakresie wymaganej oceny spełnienia przez Spółkę Jawną "[...]" wymogów udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych (gazu płynnego LPG). Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że Prokuratura Okręgowa w [...] w sprawie o sygn. [...] prowadziła postępowanie przygotowawcze, w którym M. J. - wówczas wspólnikowi w Spółce Jawnej "[...]" - przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw pozostających w związku z działalnością gospodarczą tej spółki. W dniu 29 grudnia 2022 r. Prokuratura Okręgowa w [...] skierowała w tej sprawie do Sądu Okręgowego w [...] akt oskarżenia, między innymi przeciwko M. J., o przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. i z art. 273 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Mając powyższe na uwadze Prokurator Generalny postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., znak: [...], działając na podstawie art. 23 ust. 3c
w zw. z art. 23 ust. 3a Prawa energetycznego oraz art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Prezesa URE z 17 marca 2023 r., wydał opinię negatywną w przedmiocie spełnienia przez Spółkę wymogów udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych (gazu płynnego LPG).
W uzasadnieniu tego postanowienia organ podkreślił, że okoliczności przekształcenia Spółki Jawnej "[...]" w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i przekazanie zarządu oraz reprezentacji nowopowstałego podmiotu M. J. – S. należy ocenić jako działanie mające na celu obejście prawa, a mianowicie art. 33 ust. 3 pkt 3 Prawa energetycznego, w sytuacji gdy wobec wspólnika Spółki, mającego większość udziałów, toczy się postępowanie karne o czyny pozostające
w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, Prezes Zarządu Spółki oraz pełnomocnik Spółki złożyły wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes Zarządu Spółki w swoim wniosku podniosła m. in., że współudziałowiec M. J. jest jedynie "podejrzewany o naruszenie prawa", a tocząca się z jego udziałem sprawa nie jest powiązana z "tożsamością Spółki "[...]’’ i nie dotyczy czynności związanych z działalnością wymagającą posiadania koncesji. Nadto przywołała okoliczność, że nie pełni on żadnej roli w Zarządzie, a przekształcenie formy prawnej spółki nie miało na celu obejścia prawa.
Z kolei pełnomocnik Spółki zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
- art. 33 ust. 3 pkt 3 Prawa energetycznego przez bezzasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym oraz prawnym wydanie opinii wskazującej na wystąpienie określonych tam przesłanek oraz błędne uznanie, że przekształcenie Spółki Jawnej "[...]" w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i przekazanie zarządu oraz reprezentacji tego podmiotu M. J. – S. należy ocenić jako działanie mające na celu obejście prawa, w sytuacji kiedy przekształcenie spółki było nieuniknione ze względu na jej znaczny rozwój i rozwiązania podatkowe,
- art. 33 ust 3c Prawa energetycznego przez bezzasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym oraz prawnym wydanie opinii wskazującej na wystąpienie określonych
w nim przesłanek w stosunku do M. J., w sytuacji braku legitymacji tej osoby do reprezentowania Spółki, a także z uwagi na takt, iż jedyny członek organu uprawnionego do reprezentacji Spółki – M. J. – S. nie ma postawionych zarzutów karnych ani nie toczy się w stosunku do niej żadne postępowanie,
- art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 75 oraz art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, brak wnikliwej oceny zgromadzonego materiału i naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w tym całkowite pominięcie i zaniechanie odniesienia się do okoliczności dotyczącym aspektu domniemania niewinności.
Pełnomocnik Spółki argumentowała, że negatywna opinia przedstawiona przez Prokuratora Generalnego w przedmiotowej sprawie została oparta wyłącznie na fakcie, iż w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w [...] o sygn. akt [...] M. J. przedstawiono zarzuty. Tymczasem aktualnie osoba ta nie posiada legitymacji do reprezentowania Spółki i nawet nie jest w Spółce zatrudniona. Poza tym samo przedstawienie zarzutów nie może przesądzać o tym, że faktycznie doszło do popełnienia przestępstwa. Do momentu wydania prawomocnego wyroku w sprawie nie można uznawać, aby ktokolwiek popełnił czyn zabroniony.
Według pełnomocnika organ pominął okoliczność, że sprawa prowadzona pod sygnaturą [...] nie ma żadnego związku z obrotem czy magazynowaniem paliw bądź innych produktów koncesjonowanych, a co za tym idzie nie można przyjmować, że wpływa ona w jakikolwiek sposób na możliwość uzyskania koncesji.
Postanowieniem z 25 maja 2023 r. znak: [...] Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 23 ust. 3c w zw. z art. 23 ust. 3a Prawa energetycznego i art. 106 § 5 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia przedstawił treść art. 33 ust. 3 pkt 3 i art. 33 ust. 3c Prawa energetycznego i wskazał, że celem regulacji zawartych w przepisach Prawa energetycznego, dotyczących badania zasadności udzielenia koncesji, jest wyeliminowanie dopuszczenia do działalności koncesjonowanej osób, które nie dają gwarancji należytego prowadzenia tej działalności oraz przeciwdziałanie powstaniu luki prawnej umożliwiającej ubieganie się o udzielenie koncesji osobom karanym za przestępstwa (przestępstwa skarbowe).
Podkreślił przy tym, że zarzuty aktu oskarżenia w sprawie o sygn. [...] przeciwko m.in. M. J. dotyczą wystawienia na rzecz innego podmiotu i wprowadzenia do obrotu prawnego 12 faktur VAT, dokumentujących fikcyjne transakcje, co niewątpliwie pozostaje w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę, zarówno w obecnej, jak i poprzedniej postaci prawnej. Tym samym M. J., wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, nie ma statusu "osoby podejrzewanej", lecz status oskarżonego w toczącym się postępowaniu przed sądem karnym.
Organ uznał za chybiony zarzut pogwałcenia zasady domniemania niewinności, bowiem ustalenie, że przeciwko wspólnikowi w spółce ubiegającej się o koncesję skierowano akt oskarżenia o popełnienie przestępstw, mających związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie stanowi rozstrzygnięcia co do jego winy, a jedynie przesłankę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania przed Prezesem URE.
Organ zauważył przy tym, że niekaralność przedsiębiorcy jest nie tylko jednym
z warunków udzielenia koncesji i podjęcia przez niego działalności koncesjonowanej, ale również jednym z warunków kontynuowania tej działalności. Udzielenie koncesji jest reglamentowane przez państwo, a zatem stawiane wymogi muszą być przez podmiot koncesjonowany przestrzegane z należytą starannością.
Prokurator Generalny wskazał również, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. W szczególności przekształcona spółka pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji i ulg, które zostały przyznane spółce przekształcanej, o ile zostały udzielone po 1 stycznia 2001 r. W tej sprawie po upływie niespełna 8 tygodni od wydania niekorzystnego dla Spółki Jawnej "[...]" orzeczenia Prokuratora Generalnego w sprawie o sygn. [...], uchwałą Nr 1 z 2 grudnia 2022 r. wspólnicy tej spółki, tj.: M. J. i M. J. – S., zdecydowali o jej przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i przekazaniu zarządu oraz reprezentacji nowopowstałego podmiotu M. J. – S..
Organ uznał za chybiony zarzut niemożności powoływania się na dane nieujawnione w KRS – art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 685, dalej: ustawa o KRS) oraz przywoływanie treści art. 17 tej ustawy. W tym zakresie Prokurator Generalny podniósł, że obowiązek zasięgnięcia przez Prezesa URE opinii tego organu służy uzyskaniu informacji niezbędnych do oceny spełnienia przesłanek do wydania koncesji w kontekście przepisu art. 33 ust. 3 pkt 3 Prawa energetycznego. Chodzi więc o ustalenie, czy wobec wnioskodawcy wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, mającego związek
z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, lub czy wydano takie postanowienie wobec osób lub członków, o których mowa w art. 33 ust. 3a Prawa energetycznego, a także danych na temat karalności za tego rodzaju przestępstwa. Takich informacji KRS nie zawiera, a podstawą do przedstawienia opinii Prokuratora Generalnego jest baza danych systemu informatycznego prokuratury, raporty ze spraw oraz Krajowy Rejestr Karny. Przyjęcie tezy pełnomocnika Spółki powoduje, że rola organu sprowadziłaby się jedynie do uzyskania danych o karalności i sprawdzenia, czy są prowadzone postępowania karne wobec osób uprawnionych do reprezentacji spółki kapitałowej.
Końcowo organ uznał, że analiza przedstawionych okoliczności, w szczególności zestawienie daty wydania postanowienia Prokuratora Generalnego w sprawie o sygn. [...], tj. 13 września 2022 r., oraz daty przekształcenia Spółki Jawnej "[...]" w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (grudzień 2022 r.), przy braku zasadnych argumentów ze strony pełnomocnika i Prezesa Spółki w zakresie powodów przekształcenia, daje podstawę do podtrzymania oceny, że zmiana formy prawnej działalności Spółki miała na celu spowodowanie uzyskania pozytywnej opinii Prokuratora Generalnego i w efekcie otrzymania wnioskowanej koncesji.
Od powyższego postanowienia skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie.
W pierwszej kolejności autorka skargi wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora Biura Prezydialnego R. M., niemniej stronie została nadesłana decyzja bez załącznika, w którym powinno znajdować się upoważnienie do działania w imieniu Prokuratora Generalnego. Ten brak formalny w postaci braku ww. upoważnienia skutkuje nieważnością wydanego postanowienia. Niemniej gdyby Sąd uznał, że postanowienie nie zostało wydane przez osobę nieuprawnioną i nie wystąpiłaby przesłanka nieważności, to zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
a) art. 33 ust. 3 pkt 3 Prawa energetycznego przez bezzasadne oraz sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym wydanie opinii wskazującej na wystąpienie określonych tam przesłanek, jak również błędne uznanie, że przekształcenie Spółki Jawnej "[...]" i przekazanie zarządu oraz reprezentacji tego podmiotu M. J. – S. należy ocenić jako działanie mające na celu obejście prawa, w sytuacji gdy przekształcenie spółki było nieuniknione ze względu na jej znaczny rozwój i rozwiązania podatkowe;
b) art. 33 ust. 3c Prawa energetycznego przez bezzasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym oraz prawnym wydanie opinii wskazującej na wystąpienie określonych w nim przesłanek w stosunku do M. J., w sytuacji braku legitymacji tej osoby do reprezentowania Spółki, a także z uwagi na fakt, iż jedyny członek organu uprawnionego do reprezentacji Spółki – M. J. – S. nie ma postawionych zarzutów karnych, ani nie toczy się w stosunku do niej żadne postępowanie;
c) art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 75 oraz art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, brak wnikliwej oceny zgromadzonego materiału i naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w tym całkowite pominięcie i zaniechanie odniesienia się do okoliczności, podniesionych we wniosku
o ponowne rozpatrzenie postępowania, dotyczącym aspektu domniemania niewinności, które obowiązuje w porządku prawnym Rzeczpospolitej Polskiej.
W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpatrując skargę według wyżej wskazanych reguł, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przesłanek uchylenia Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu. Przede wszystkim brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia z powodu jego podpisania przez osobę nieupoważnioną, ponieważ stosowne pełnomocnictwo do działania
w imieniu organu znajduje się w aktach administracyjnych (k. 73). Brak jest również podstaw prawnych do dołączania do postanowienia upoważnienia, na podstawie którego działa pracownik organu (por. art. 124 § 1 k.p.a.).
Przedmiotem sporu w okolicznościach faktyczno-prawnych niniejszej sprawy jest ustalenie, czy organ prawidłowo ocenił przekształcenie Spółki jako mające na celu obejście prawa w celu uzyskania pozytywnej opinii Prokuratora Generalnego i w efekcie otrzymania wnioskowanej koncesji.
Na podstawie art. 23 ust. 3a i ust. 3c Prawa energetycznego Prokurator Generalny jest zobligowany do wydania opinii w formie postanowienia zawierającej ocenę spełnienia przez wnioskodawcę określonych wymogów. Postępowanie w tym zakresie jest kwestią wpadkową w stosunku do postępowania prowadzonego przez Prezesa URE o udzielenie koncesji.
Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 3 Prawa energetycznego wnioskodawcy skazanemu prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być wydana koncesja uprawniająca do działalności na rynku paliw lub energii. W przypadku wnioskodawcy będącego osobą prawną warunek, o którym mowa wyżej, dotyczy również osób uprawnionych do ich reprezentowania, a także członków rad nadzorczych (art. 33 ust. 3a Prawa energetycznego).
Z kolei w myśl art. 33 ust. 3c Prawa energetycznego Prezes URE zawiesza postępowanie o udzielenie koncesji w przypadku wnioskodawcy, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, mającego związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, lub gdy wydano takie postanowienie wobec osób lub członków, o których mowa w ust. 3a, do czasu zakończenia postępowań przygotowawczego oraz sądowego.
W związku z treścią art. 33 ust. 3c Prawa energetycznego do obowiązków Prokuratora Generalnego należy więc sprawdzenie w KRS, kto jest uprawniony do reprezentowania spółki lub jest członkiem rady nadzorczej, a następnie ustalenie, czy wobec tych osób nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów w sprawie popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy uprawnionym do reprezentacji Spółki jest Prezes Zarządu – M. J. – S.. Istotną w tej sprawie jest okoliczność, że Spółka w formie spółki z o.o. powstała na podstawie Uchwały Wspólników Spółki Jawnej "[...]" Nr [...]z 2 grudnia 2022 r. w przedmiocie przekształcenia jej w spółkę z o.o. Zdarzenie to miało miejsce po tym, jak poprzedniczka skarżącej ubiegała się o przyznanie przedmiotowej koncesji, ale Prokurator Generalny postanowieniem z 13 września 2022 r. wydał w tej sprawie opinię negatywną w związku z ustaleniem, że wobec jej wspólnika – M. J prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie przestępstw pozostających w związku z działalnością gospodarczą Spółki Jawnej "[...]" (magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych – gazu płynnego LPG). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w zakresie wydania opinii na rzecz Spółki Jawnej "[...]" Prokurator Generalny postanowieniem z 14 marca 2023 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie.
M.J. został oskarżony o przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. i z art. 273 k.k. w związku z art. 12 § 1 k.k. (akt oskarżenia z 29 grudnia 2022 r. w aktach administracyjnych), tj. poświadczenie nieprawdy w imieniu Spółki Jawnej "[...]" co do okoliczności mających znaczenie prawne, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągniecia korzyści majątkowej, poprzez wystawienie na rzecz innego podmiotu i wprowadzenie do obrotu prawnego 12 faktur VAT, dokumentujących fikcyjne transakcje związane z wykonaniem robót na terenie stawów rybackich.
Zdaniem Sądu ww. zarzuty aktu oskarżenia pozostają w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę w obecnej postaci prawnej, chociaż M.J. – zgodnie z wpisami w KRS - nie jest uprawniony do reprezentowania Spółki. Niewątpliwie jednak jest on większościowym udziałowcem Spółki funkcjonującej od 2 grudnia 2022 r., ponieważ posiada 109.909 udziałów tej spółki (około 68%), a jej Prezes Zarządu – M.J.-S. – 34.708 udziałów (około 32 %). Wynika z tego, że M.J. ma decydujący wpływ na treść podejmowanych uchwał przez zgromadzenie wspólników i sprawuje kontrolę nad bieżącą działalnością Spółki. Znamienne jest, że o zmianie formy prawnej prowadzenia Spółki doszło z inicjatywy wspólników po negatywnej opinii Prokuratora Generalnego wydanej postanowieniem z 13 września 2022 r. na rzecz Spółki Jawnej "[...]", którą mógł reprezentować każdy jej wspólnik (art. 29 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18, dalej: k.s.h.), natomiast kilka dni po wydaniu postanowienia drugoinstancyjnego (14 marca 2023 r.) Prezes URE pismem z 17 marca 2023 r. poinformował o wszczęciu kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia koncesji na magazynowanie i przeładunek paliw ciekłych, tym razem wobec Spółki funkcjonującej już w nowej formie prawnej – spółki z o.o.
Spółka z o.o. wprawdzie jest reprezentowana przez zarząd (art. 201 § 1 k.s.h.), ale najwyższą władzą uchwałodawczą w takiej spółce jest zgromadzenie ogólne, które może wpływać na procesy reprezentacyjne, wyrażając zgodę na dokonywanie niektórych czynności prawnych lub umocowując specjalnego pełnomocnika do reprezentacji spółki (art. 210 § 1, art. 253 k.s.h.). Na uchwały podejmowane na zgromadzeniu ogólnym ma wpływ liczba udziałów, ponieważ wspólnicy głosują udziałami (art. 242 §1 k.s.h. - na każdy udział o równej wartości nominalnej przypada jeden głos, chyba że umowa spółki stanowi inaczej).
Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko Prokuratora Generalnego, że przekształcenie Spółki Jawnej "[...]" w spółkę z o.o. i przekazanie zarządu oraz reprezentacji Spółki M. J.-S. stanowi obejście prawa, tj. art. 33 ust. 3 pkt 3 i ust. 3c Prawa energetycznego, w sytuacji gdy wobec wspólnika nowopowstałego podmiotu, mającego większość udziałów, a przed przekształceniem spółki będącego wspólnikiem w Spółce Jawnej "[...]", toczy się postępowanie karne o czyny pozostające w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Niezasadny jest również zarzut, że sprawa prowadzona pod sygnaturą [...] nie ma żadnego związku z obrotem czy magazynowaniem paliw, bowiem
w tym zakresie przyjmuje się szeroką interpretację tego pojęcia. Z pewnością przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów (wprowadzanie do obrotu faktur dokumentujących fikcyjne transakcje) pozostają w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę.
Dokonując oceny zasadności udzielenia koncesji należy w każdym przypadku indywidulanie oceniać bezpośredni wpływ popełnionego przez wnioskującego przestępstwa na wykonywanie koncesjonowanej działalności gospodarczej. Celem regulacji zawartych w przepisach Prawa energetycznego, a dotyczących badania zasadności udzielenia koncesji, jest bowiem wyeliminowanie dopuszczenia do działalności koncesjonowanej osób, które nie dają gwarancji należytego prowadzenia tej działalności. W przeciwnym wypadku powstałaby swoista luka prawna, w wyniku której o uzyskanie koncesji mogłyby się ubiegać osoby fizyczne wielokrotnie karane uprzednio za przestępstwa (przestępstwa skarbowe), choć niepozostające
w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na rynku paliw lub energii, z uwagi na fakt, że dana osoba uprzednio jeszcze tego rodzaju działalności nie prowadziła.
Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że wspólnik w spółce z o.o., jakkolwiek wyłączony od jej reprezentowania, ale mający większość udziałów i faktyczny wpływ na działalność przedsiębiorstwa, wobec którego prowadzone jest postępowanie karne, nie daje rękojmi należytego prowadzenia działalności koncesjonowanej.
W odniesieniu do zarzutu, iż M.J. nie został skazany prawomocnym wyrokiem, a więc nie powinien mieć znaczenia fakt skierowania wobec niego aktu oskarżenia, to należy stwierdzić, że niekaralność przedsiębiorcy jest jednym z warunków udzielenia koncesji, o czym orzeka Prezes URE. Jednak Prokurator Generalny w ramach opinii (postępowania wpadkowego) uwzględnia również okoliczność, czy wobec wnioskodawcy nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów, co jest podstawą do zawieszenia postępowania przed Prezesem URE do czasu zakończenia postępowań przygotowawczego oraz sądowego (art. 33 ust. 3c Prawa energetycznego).
Organ, wbrew zarzutom skargi, nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 9, art. 75 i art. 80 k.p.a., w tym pominięcie odniesienia się do aspektu domniemania niewinności. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (strona 6-7) organ wskazał, że ustalenie faktu wniesienia aktu oskarżenia - przeciwko wspólnikowi Spółki ubiegającej się o koncesję - o popełnienie przestępstw, mających związek
z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie stanowi rozstrzygnięcia co do jego winy, a jedynie przesłankę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania przed Prezesem URE.
W ocenie Sądu organ właściwie zebrał materiał dowodowy, z uwzględnieniem zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, wnikliwie i wszechstronnie go ocenił, prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, czemu dał wyraz w logicznym
i jasnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dlatego zarzuty strony zawarte
w skardze należy uznać za polemikę z prawidłowymi ustaleniami Prokuratora Generalnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na marginesie Sąd wskazuje, że z informacji z KRS dołączonej do skargi wynika, że aktualnie wspólnikami Spółki są: M. J.-S. oraz B. J., który wszedł w miejsce M. J..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI