VIII SA/Wa 525/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy K. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, która stwierdziła nieważność części uchwały Rady Miejskiej dotyczącej regulaminu dotacji na wymianę źródeł ciepła z powodu istotnych naruszeń prawa.
Gmina K. zaskarżyła uchwałę Kolegium RIO, która stwierdziła nieważność części regulaminu dotacji na wymianę źródeł ciepła. Gmina zarzucała niewłaściwe zastosowanie prawa i błędną wykładnię przepisów. Sąd administracyjny uznał jednak, że Kolegium RIO zasadnie orzekło o nieważności części uchwały Rady Miejskiej, stwierdzając istotne naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska oraz Zasad techniki prawodawczej, co skutkowało brakiem wewnętrznej spójności regulaminu.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy K. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., która stwierdziła nieważność części uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K. Kolegium RIO uznało, że zaskarżone fragmenty regulaminu istotnie naruszają przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska oraz Zasady techniki prawodawczej, prowadząc do braku wewnętrznej spójności i niedozwolonego luzu interpretacyjnego. Gmina K. zarzucała niewłaściwe zastosowanie prawa i błędną wykładnię przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała Kolegium RIO nie narusza prawa. Sąd podzielił stanowisko organu, że dopuszczenie realizacji inwestycji bez likwidacji istniejącego źródła ciepła przy zakupie pompy ciepła, w sytuacji gdy celem programu jest wymiana źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia, stanowi istotne naruszenie prawa. Sąd uznał, że stwierdzone niespójności miały charakter istotnego naruszenia prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności części uchwały Rady Miejskiej. Wobec powyższego, sąd oddalił skargę Gminy K.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ jest sprzeczne z celem programu wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza i prowadzi do braku wewnętrznej spójności regulaminu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko Kolegium RIO, że dopuszczenie realizacji inwestycji bez likwidacji istniejącego źródła ciepła przy zakupie pompy ciepła, w sytuacji gdy celem programu jest wymiana źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia, stanowi istotne naruszenie prawa i brak wewnętrznej spójności regulaminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.o.ś. art. 403 § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Określa zasady udzielania dotacji celowej przez gminy na cele ochrony środowiska, w tym kryteria wyboru inwestycji i tryb postępowania.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Stanowi, że nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Istotne naruszenie prawa jest przesłanką stwierdzenia nieważności.
Pomocnicze
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej § § 6 w związku z § 143
Określa zasady tworzenia prawa, w tym wymogi dotyczące spójności i jasności przepisów.
u.f.p.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Definiuje dotację celową.
u.r.i.o. art. 18 § ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust.1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych
Określa kompetencje RIO w zakresie orzekania o nieważności uchwał organów gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 403 ust. 4 i 5 Prawa ochrony środowiska oraz Zasad techniki prawodawczej przez Kolegium RIO. Brak wewnętrznej spójności regulaminu dotacji celowej na wymianę źródeł ciepła. Niejasne i niemożliwe do zweryfikowania zapisy w regulaminie dotyczące warunków przyznania dotacji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Gminy K. dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa i błędnej wykładni przepisów przez Kolegium RIO. Argumentacja Gminy K. o nieistotnym naruszeniu prawa w uchwale Rady Miejskiej.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie prawa brak wewnętrznej spójności niedozwolony luz interpretacyjny zasady techniki prawodawczej nie do zweryfikowania
Skład orzekający
Renata Nawrot
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Kosterna
sędzia
Iwona Szymanowicz-Nowak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dotacji celowych na ochronę środowiska, zasady techniki prawodawczej oraz kryteria stwierdzania nieważności uchwał organów gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regulaminu dotacji na wymianę źródeł ciepła, ale ogólne zasady dotyczące spójności aktów prawa miejscowego i istotności naruszeń prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska i finansowania inwestycji proekologicznych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie technicznych aspektów legislacyjnych i spójności przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i samorządowym.
“Gmina przegrywa walkę o dotacje na wymianę pieców: Sąd wskazuje na błędy w regulaminie.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 525/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Kosterna Iwona Szymanowicz-Nowak Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Regionalna Izba Obrachunkowa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2556 art. 403. ust. 4 i 5 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j. Dz.U. 2023 poz 40 art. 91 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi Gminy K. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia 23 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia nieważności w części uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 27 kwietnia 2023 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną uchwałą nr [...] z 23 maja 2023 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. (dalej: Kolegium RIO, organ) na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2023 r. poz. 40, ze zm., dalej: u.s.g.), art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust.1 pkt 4 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1668 ze zm.), orzekło o: nieważności w części uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K., tj.: - § 1 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazu "głównie": - § 1 ust. 2 pkt 2 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "bez konieczności likwidacji poprzedniego źródła ciepła"; - § 1 ust. 3 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "z wyłączeniem § 1. ust. 2 pkt. 2"; - § 1 ust. 4 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "z wyłączeniem § 1. ust. 2 pkt. 2"; - § 1 ust. 6 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały; - § 2 ust. 3 pkt 2 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały, - § 3 ust. 1 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "brutto"; - załącznika do Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K., stanowiącego załącznik do ww. uchwały w części "Dane dotyczące budynku" w wierszu "Tytuł prawny do nieruchomości" w zakresie wyrazów "własność" oraz "współwłasność"; - załącznika do Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K. stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "Wykaz wymaganych dokumentów do wniosku; - dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością; (kserokopia księgi wieczystej lub wydruk elektronicznych ksiąg wieczystych); - oświadczenie pozostałych współwłaścicieli dotyczące wyrażenia zgody na modernizację; (jeśli dotyczy)": z powodu istotnego naruszenia art. 403 ust. 4, 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 z póżn. zm., dalej: "p.o.ś.") oraz § 6 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r, w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U z 2016 r. poz. 283). W uzasadnieniu uchwały Kolegium RIO w pierwszej kolejności wyjaśniło, że z § 1 badanej uchwały wynika, iż Rada Miejska w K. przyjęła "Regulamin zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K." stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. W § 1 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały, Rada Miejska w K. postanowiła cyt. "Celem Programu jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń pochodzących ze spalania paliw stałych, głównie węgla w budynkach znajdujących się na terenie Gminy K..". W ocenie organu poprzez użycie wyrazu cyt. "głównie" organ stanowiący wprowadził zapisy, które mogą prowadzić do wystąpienia niedozwolonego luzu interpretacyjnego oraz uznaniowości dokonującego oceny w tym zakresie, przy czym używanie zwrotów niedookreślonych jest niedopuszczalne. Z kolei w § 1 ust. 6 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały Rada Miejska w K. postanowiła cyt.:"W przypadku ubiegania się o przeprowadzenie inwestycji mającej na celu ograniczenie zanieczyszczeń powietrza na terenie Gminy K. poprzez zakup i montaż pompy ciepła, dopuszcza się realizację inwestycji bez likwidacji istniejącego źródła ciepła pod warunkiem że: 1) istniejące źródło ciepła spełnia co najmniej wymogi emisyjne określone dla klasy 5 dla domowych kotłów na węgiel i drewno, lub 2) będzie to podstawowe źródło ciepła w nowo wybudowanym budynku, który zostanie oddany do użytkowania nie później niż 12 miesięcy od dnia rozliczenia dotacji,", Kolegium RIO uznało, iż powyższe zapisy stoją w sprzeczności z § 1 ust. 2 regulaminu, zgodnie z którym cyt. "W ramach Programu, Gmina będzie dofinansowywała projekty zakładające wymianę kotłów i pieców w budynkach oraz zamianę ich na nowoczesny, wysokosprawny system ogrzewania w tym pompę ciepła.", jak również z określeniem przez Radę Miejską w K. przedmiotu ww. uchwały tj. w sprawie przyjęcia Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K.. Organ wskazał na brak wewnętrznej spójności w powyższych zapisach w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K., a dopuszczeniem realizacji inwestycji bez konieczności likwidacji istniejącego źródła ciepła przy zakupie i montażu pompy ciepła. Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium Izby postanowiło o stwierdzeniu nieważności § 1 ust. 6 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały, a w konsekwencji do powyższych ustaleń również: - § 1 ust. 2 pkt 2 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "bez konieczności likwidacji poprzedniego źródła ciepła", - § 1 ust. 3 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów ,z wyłączeniem § 1 ust. 2 pkt. 2"; - § 1 ust. 4 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "z wyłączeniem § 1. ust. 2 pkt. 2". W ocenie Kolegium RIO wskazane postanowienia istotnie naruszają zasady prawidłowej legislacji, określone w przepisach § 6 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Ponadto przepisy aktów normatywnych redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Dodatkowo, Kolegium RIO zauważyło, iż w § 1 ust. 6 pkt 2 badanej uchwały cyt. "będzie to podstawowe źródło ciepła w nowo wybudowanym budynku, który zostanie oddany do użytkowania nie później niż 12 miesięcy od dnia rozliczenia dotacji.", zawarto niejasne zapisy, gdyż w jaki sposób dokona się ustaleń czy nowo wybudowany budynek, zostanie oddany do użytkowania nie później niż 12 miesięcy od dnia rozliczenia dotacji, stanowi to warunek nie do zweryfikowania. W § 2 ust. 3 pkt 2 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały Rada Miejska w K. postanowiła, iż do wniosku o przyznanie dotacji załączyć należy cyt. "kserokopię odpisu aktualnej księgi wieczystej lub wydruk z elektronicznej księgi wieczystej odpowiadający takiemu odpisowi dostępny na stronie www.ms.qov.pl.’' Następnie w załączniku do Regulaminu, który stanowi załącznik do badanej uchwały w części "Dane dotyczące budynku" w wierszu "Tytuł prawny do nieruchomości" użyto wyrazów "własność" oraz "współwłasność". Rada Miejska w K., wykluczyła z możliwości otrzymania dofinansowania kosztów inwestycji podmioty legitymujące się innym tytułem prawnym do nieruchomości, o którym mowa w art. 3 pkt 41 ustawy – p.o.ś.. Zgodnie z art. 3 pkt 41 ustawy – p.o.ś., ilekroć w ustawie mowa jest o tytule prawnym rozumie się przez to prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy. Również w ocenie organu, Rada Miejska w K., dokonując ograniczenia adresatów uchwały przez przykładowo zastrzeżenie dodatkowych warunków uprawniających do ubiegania się o dotację (tj. kserokopii odpisu aktualnej księgi wieczystej lub wydruku z elektronicznej księgi wieczystej odpowiadający takiemu odpisowi dostępny na stronie www.ms.goy.pl.). wykroczyła poza uprawnienie ustawowe wynikające z art. 403 ust. 4 ustawy – p.o.ś.. Zaznaczono, że postanowienia regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały dotyczące wykazu dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku, różnią się od wykazu wymaganych dokumentów do wniosku określonego w załączniku do regulaminu, Kolegium RIO postanowiło o stwierdzeniu nieważności wykazu wymaganych dokumentów do wniosku określonych w załączniku do regulaminu. Na podstawie § 2 ust. 3 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały potencjalny beneficjent będzie w stanie ustalić wykaz załączników do wniosku o przyznanie dotacji. Zdaniem Kolegium RIO, ustawa – p.o.ś. nie używa zwrotu "dotacji brutto" bądź "dotacji netto", dlatego też kwestia wysokości dotacji w kwocie brutto nie powinna być regulowana w akcie prawa miejscowego, wydanym na podstawie upoważnienia z art. 403 ust. 5 ustawy – p.o.ś., ponieważ nie dotyczy zasad udzielania dotacji z budżetu. Pismem z 29 czerwca 2023 r. Gmina K. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na ww. uchwałę, zaskarżając w części uchwałę Nr [...] Kolegium RIO, w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w § 1 tiret ,2, 3, 4, 5, zaskarżonej uchwały RIO. Zaskarżonej Uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie : art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu nieważności w części uchwały [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 27 kwietna 2023 roku w sprawie przyjęcia Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy, pomimo nieistotnego naruszenia prawa w przepisach badanej przez RIO uchwale Rady Miejskiej w K. w zaskarżonej części; art. 403 ust. 4 w zw. z art. ust. 5 p.o.ś. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia nadzorczego przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: zapisy zawarte w § 2 ust. 1 pkt 2 Regulaminu w zakresie wyrazów "bez konieczności likwidacji poprzedniego źródła ciepła" stoją w sprzeczności z treścią § 1 ust. 1 Regulaminu oraz określonym przez Radę Miejską w K. przedmiotem uchwały dotyczącym zasad dofinansowania inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła, co zdaniem Kolegium świadczy o braku wewnętrznej spójności w powyższych zapisach w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K., co w konsekwencji skutkowało błędnym stwierdzeniem nieważności § 1 ust. 3 i 4 Regulaminu w zakresie wyrazów ,,z wyłączeniem § 1 ust. 2 pkt 2 " ; zapisy § 1 ust. 6 pkt 2 badanej uchwały w zakresie wyrazów ,,będzie to podstawowe źródło ciepła w nowo wybudowanym budynku, który zostanie oddany do użytkowania nie później niż 12 miesięcy od dnia rozliczenia dotacji" są niejasne i stanowią warunek nie do zweryfikowania, co skutkowało zdaniem RIO koniecznością stwierdzeniem nieważności w całości regulacji zawartej w § 1 ust. 6 Regulaminu; naruszenie § 6 w zw. z § 149 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", polegające na błędnym, przyjęciu, iż Rada Miejska w K. wprowadzając w badanej uchwale dotyczącej wymiany źródeł ciepła zapisy wyłączające konieczność likwidacji istniejącego źródła ciepła w przypadku zakupu i montażu pomp ciepła, dokonała nieuprawnionego zabiegu legislacyjnego wskutek czego doszło do braku wewnętrznej spójności przyjętej regulacji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K.. Skarżąca wniosła o 1) uchylenie w zaskarżonej części uchwały Nr [...] Kolegium RIO oraz o 2) zasądzenie kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Kolegium RIO wniosło o oddalenie skargi, uznając zawarte w niej zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu Kolegium RIO szczegółowo odniosło się do poszczególnych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała Kolegium RIO nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium RIO, stwierdzające nieważność części uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K.. Powodem stwierdzenia nieważności części ww. uchwały jest w ocenie Kolegium RIO istotne naruszenie art. 403 ust. 4 i 5 p.o.ś. oraz § 6 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji, czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 k.p.a. "W świetle art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy jest istotne naruszenie prawa, czyli takie, którego skutki nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa" (tak wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt II GSK 1650/16). "Sytuacje, w których naruszone zostały Zasady techniki prawodawczej, powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem Zasad techniki prawodawczej doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa - jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego" (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1228/12). Wskazać wypada, że Trybunał Konstytucyjny wypracował stanowisko, zgodnie z którym naruszenie zasad techniki prawodawczej może prowadzić do uznania danego aktu prawnego, w całości lub w części, za niezgodny z Konstytucją, jednak tylko wtedy, gdy naruszenie to jest poważne i powoduje naruszenie którejś z zasad konstytucyjnych, w szczególności zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wynikającej z niego zasady poprawnej legislacji, a także zasady praworządności (art. 7 Konstytucji) wymagającej, aby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia (zob. wyrok TK z dnia 24 lutego 2003 r. w sprawie o sygn. akt: K 28/02, OTK-A 2003; wyrok TK z dnia 29 października 2003 r., w sprawie o sygn. akt: K 53/02, OTK-A 2003; wyrok TK z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt: P 15/05, OTK-A 2006). Stąd, tylko w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego a taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie. W kontrolowanej sprawie Kolegium RIO podniosło zarzut istotnego naruszenia art. 403 ust. 4 i 5 ustawy – p.o.ś. oraz § 6 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Zatem mając na uwadze zarzuty skargi, sporne jest, czy przy wydaniu uchwały Rady Miejskiej w K. z 27 kwietnia 2023 r. Nr [...], doszło do istotnego naruszenia prawa, tj. art. 403 ust. 4 i 5 p.o.ś., które winno skutkować stwierdzeniem nieważności tej uchwały. W ocenie Sądu w składzie orzekającym organ zasadnie orzekł o nieważności części ww. uchwały. Rozstrzygając sporną kwestię odnieść w pierwszej kolejności się należy do treści przepisów regulujących zasady udzielania dotacji celowych na cele ochrony środowiska. Zgodnie z treścią art. 403 ust. 2 p.o.ś., do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21-25, 29, 31, 32 i 38-42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4-6, stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. W myśl art. 403 ust. 3 p.o.ś. finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, odbywa się w trybie określonym w przepisach odrębnych, z zastrzeżeniem ust. 4-6. Zgodnie zaś z art. 403 ust. 4 p.o.ś. finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji: 1) podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: a) osób fizycznych, b) wspólnot mieszkaniowych, c) osób prawnych, d) przedsiębiorców; 2) jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Z kolei zgodnie z ust. 5 art. 403 p.o.ś. - zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio rada gminy albo rada powiatu w drodze uchwały. Mając na uwadze przywołane przepisy oraz zarzuty skargi, wyjaśnić należy, że Kolegium RIO poddało szczegółowej analizie po pierwsze tytuł uchwały Rady Miejskiej w K., po drugie cel programu – którym jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń pochodzących ze spalania paliw stałych, głównie węgla w budynkach znajdujących się na terenie Gminy K. i w kontekście powyższego zasadnie zakwestionowało zapisy regulaminu z powodu niespójności zawartych w nim zapisów. Ponadto zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie z § 1 ust. 2 regulaminu, cyt.: "W ramach Programu, Gmina będzie dofinansowywała projekty zakładające wymianę kotłów i pieców w budynkach oraz zamianę ich na nowoczesny, wysokosprawny system ogrzewania w tym pompę ciepła". Kluczem okazał się § 1 ust. 6 regulaminu, który dopuszczał realizacje inwestycji bez likwidacji istniejącego źródła ciepła "z warunkami" (pkt 1 i pkt 2). Sąd podziela stanowisko Kolegium RIO, że zapisy § 1 ust. 6 regulaminu stoją w sprzeczności z powołanym wyżej § 1 ust. 1 regulaminu (odnoszącym się do celu programu) jak również z określeniem przez Radę Miejska w K. przedmiotu uchwały tj. w sprawie zasad udzielania dotacji celowej na dofinasowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie gminy K.. Zasadne jest stanowisko organu stwierdzającego brak wewnętrznej spójności w powyższych zapisach. Z jednej strony niespójność polega na tym, że zapisy uchwały dotyczą wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K. (tytuł uchwały, czy § 1 regulaminu), zaś z drugiej strony zapisy regulaminu dopuszczają realizację inwestycji bez likwidacji istniejącego źródła ciepła przy zakupie i montażu pompy ciepła. Konsekwencją wyeliminowania § 1 ust. 6 regulaminu, stała się eliminacja zapisów powiązanych, tj.: - § 1 ust. 2 pkt 2 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "bez konieczności likwidacji poprzedniego źródła ciepła"; - § 1 ust. 3 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "z wyłączeniem § 1. ust. 2 pkt. 2"; - § 1 ust. 4 regulaminu, stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie wyrazów "z wyłączeniem § 1. ust. 2 pkt. 2". Zaznaczyć należy, że ocena Kolegium RIO (co podkreślono w odpowiedzi na skargę) dotyczy niespójności zawartych zapisów w regulaminie, a organ nie kwestionuje faktu że sam § 1 ust. 6 regulaminu jest niespójny. Kolegium RIO wyraźnie wskazało, że skoro tytuł uchwały, jak i przedmiot regulaminu literalnie wskazują, że przedmiotem regulaminu jest udzielenie dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła, to w tym samym regulaminie nie można było wprowadzić unormowań, które wyłączałyby konieczność likwidacji istniejącego/poprzedniego źródła ciepła w przypadku zakupu innego (nowego) źródła ciepła (w niniejszym stanie faktycznym pompy ciepła wraz z automatyką). Sąd zgadza się w pełni z przedstawioną argumentacją organu, który w sposób bardzo szczegółowy i precyzyjny wyjaśnił motywację skutkująca wydaniem zaskarżonej w części uchwały przez stronę skarżącą. W ocenie Organu przywołane zarzuty w skardze świadczą po części o niezrozumieniu treści rozstrzygnięcia nadzorczego w zaskarżonym zakresie, bądź też stanowią polemikę z prawidłowym rozumowanie Kolegium RIO. Zasadnie stwierdziło Kolegium RIO, że § 1ust. 6 pkt 2 regulaminu jest w zasadzie w tej części niewykonalny, ponieważ nie można zweryfikować warunku oddania do użytkowania nowo wybudowanego budynku nie później niż 12 miesięcy od dnia rozliczenia dotacji na etapie weryfikowania wniosku o dotację. Co do zarzutu naruszenia art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., to w ocenie Sądu stwierdzone niespójności miały charakter istotnego naruszenia prawa. Istotne naruszenie prawa w uchwale, to takie naruszenie, które powoduje, że akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, sprzeczność ta jest oczywista i bezpośrednia. Za słuszne Sąd uznaje stanowisko Kolegium RIO, że uchwała Rady Miejskiej w K. została podjęta z naruszeniem Zasad techniki prawodawczej (§ 6 i § 141). Reasumując, stwierdzić należy, że Rada Miejska w K. podejmując uchwałę w sprawie przyjęcia Regulaminu zasad udzielania dotacji celowej na dofinansowanie inwestycji w zakresie wymiany źródeł ciepła w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza na terenie Gminy K. dopuściła się istotnego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności w części podjętej uchwały. W związku z tym zaistniały podstawy do wydania przez organ zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i wobec tego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI